Wikibooks pawikibooks https://pa.wikibooks.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%AA%E0%A9%B0%E0%A8%A8%E0%A8%BE MediaWiki 1.33.0-wmf.14 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ Wikibooks Wikibooks ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ Module Module talk Gadget Gadget talk Gadget definition Gadget definition talk 0 1 3238 3144 2007-10-27T14:25:20Z Prince Kassad~pawikibooks 23 redirect to the actual main page wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ਮੁੱਖ ਪੰਨਾ]] rupv87g6lqso4kiwstok1obrftob5qt 2 1455 2641 2005-12-02T14:49:26Z Zigger 4 en wikitext text/x-wiki [[wikipedia:User:Zigger]] gybo516zbujuxv3ot2ofgkubk4v29v0 3 1456 2642 2005-12-02T14:49:59Z Zigger 4 en wikitext text/x-wiki [[wikipedia:User talk:Zigger]] omkpwu9k9dg8oak6bie88o15bl1o3wa 3 1468 4302 2688 2015-09-12T14:36:27Z Gangleri 5 layout: 2015-09-07…d LTR RTL short gangleri wikitext text/x-wiki {| class="float-center" border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" style="background:#efefef; color:black" align="center" LANG="en" |- | align="center" colspan="2" | <span dir="ltr" >The phonetic transcription of <span class="nowrap" >«&nbsp;לערי&nbsp;ריינהארט&nbsp;»</span> is <span class="nowrap" LANG="he" >/lɛʁi&nbsp;ʁɑjnhɑʁt/</span> <span class="nowrap" >(leri&nbsp;raynhart).</span></span><br /> <!-- <span dir="ltr" >The phonetic transcription of <span class="nowrap" LANG="he" >«&nbsp;[[s:yi:בייַ מיר ביסטו שיין|בײַ&nbsp;מיר&nbsp;ביסטו&nbsp;שיין]]&nbsp;»</span> is <span class="nowrap" >/bɑj&nbsp;mɪʁ&nbsp;bɪstu&nbsp;ʃɛyn/</span> <span class="nowrap" >([[w:en:Bei Mir Bistu Shein|bay&nbsp;mir&nbsp;bistu&nbsp;sheyn]]).</span><br />&nbsp;</span><br /> --> {{Softredirect|1=testwiki:user talk:{{PAGENAME}}|2=<span dir="ltr" >testwiki:user talk:<span dir="ltr" >{{PAGENAME}}</span></span>}} |- | align="right" | [[image:Redirectltr.png|right]] | align="left" dir="ltr" | [[user talk:Gangleri]] |- | align="right" | [[Image:Redirectltr.png|right]] | align="left" dir="ltr" | [[user talk:לערי ריינהארט]] aka "''Gangleri''" |- | align="right" | [[Image:Redirectltr.png|right]] | align="left" dir="ltr" | '''[[testwiki:user talk:לערי ריינהארט]] aka "''Gangleri''"''' |}<!-- |- | align="center" colspan="2" dir="ltr" | [[image:Redirectltr.png|left]] [[user talk:Gangleri]] |- | align="center" colspan="2" dir="ltr" | [[image:Redirectltr.png|left]] [[user talk:לערי ריינהארט]] aka "''Gangleri''" |- | align="center" colspan="2" dir="ltr" | [[image:Redirectltr.png|left]] '''[[testwiki:user talk:לערי ריינהארט]] aka "''Gangleri''"''' --> <br clear="all" /> <!-- **only at sandbox subpages** <center dir="ltr" >This page is an '''user sandbox page'''.<br />'''SUBPAGENAME''':&nbsp;'''{{SUBPAGENAME}}'''&nbsp;&ndash; '''[[mediawiki:Sandbox]]''':&nbsp;'''{{int:Sandbox}}'''&nbsp;^{[[w:en:mediawiki:Sandbox]]}</center> ---- --> <center> : ^{<span dir="ltr" class="plainlinks" >SITENAME: '''{{SITENAME}}'''&nbsp;· '''language:'''&nbsp;{{CONTENTLANG}}:&nbsp;'''[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang={{CONTENTLANG}}}}#top <span dir="ltr" LANG="{{CONTENTLANG}}" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}}}</span>]'''&nbsp;· &nbsp;[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=en}}#top <span dir="ltr" LANG="en" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|en}}</span>''']&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=de}}#top <span dir="ltr" LANG="de" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|de}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=es}}#top <span dir="ltr" LANG="es" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|es}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=fr}}#top <span dir="ltr" LANG="fr" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|fr}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=it}}#top <span dir="ltr" LANG="it" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|it}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=ru}}#top <span dir="ltr" LANG="ru" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|ru}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=zh}}#top <span dir="ltr" LANG="zh" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|zh}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=ar}}#top <span dir="ltr" LANG="ar" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|ar}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=he}}#top <span dir="ltr" LANG="he" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|he}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=hi}}#top <span dir="ltr" LANG="hi" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|hi}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=eo}}#top <span dir="ltr" LANG="eo" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|eo}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}}}#footer #footer]</span>}<!-- special:version --> : ^{<span dir "ltr" class="plainlinks" >[[special:version|local curent version]]: {{CURRENTVERSION}}&nbsp;· versions&nbsp;at&nbsp;[[b:special:version|b:]]&nbsp;·&nbsp;[[c:special:version|c:]]&nbsp;·&nbsp;[[d:special:version|d:]]&nbsp;·&nbsp;'''[[m:special:version|m:]]'''&nbsp;·&nbsp;[[mw:special:version|mw:]]&nbsp;·&nbsp;[[n:special:version|n:]]&nbsp;·&nbsp;[[q:special:version|q:]]&nbsp;·&nbsp;[[s:special:version|s:]]&nbsp;·&nbsp;'''[[testwiki:special:version|t:]]'''&nbsp;·&nbsp;[[v:special:version|v:]]&nbsp;·&nbsp;[[voy:special:version|voy:]]&nbsp;·&nbsp;[[w:special:version|w:]]&nbsp;·&nbsp;[[wikt:special:version|wikt:]]&nbsp;·&nbsp;[[w:en:special:version|w:en:]]&nbsp;·&nbsp;[[m:special:sitematrix#{{CONTENTLANG}}|m:special:sitematrix#{{CONTENTLANG}}]]&nbsp;·&nbsp;[[template:Wikivar]]&nbsp;·&nbsp;^{[[m:template:Wikivar|m:]]&lrm;}</span>} : ^{<span dir="ltr" class="plainlinks" >'''mediawiki:Sidebar'''&nbsp;'''[{{fullurl:mediawiki:Sidebar|uselang={{CONTENTLANG}}}}#top <span dir="ltr" LANG="{{CONTENTLANG}}" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}}}</span>]'''&nbsp;· &nbsp;[{{fullurl:mediawiki:Sidebar/en|uselang=en}}#top <span dir="ltr" LANG="en" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|en}}</span>''']&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/de|uselang=de}}#top <span dir="ltr" LANG="de" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|de}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/es|uselang=es}}#top <span dir="ltr" LANG="es" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|es}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/fr|uselang=fr}}#top <span dir="ltr" LANG="fr" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|fr}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/it|uselang=it}}#top <span dir="ltr" LANG="it" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|it}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/ru|uselang=ru}}#top <span dir="ltr" LANG="ru" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|ru}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/zh|uselang=zh}}#top <span dir="ltr" LANG="zh" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|zh}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/ar|uselang=ar}}#top <span dir="ltr" LANG="ar" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|ar}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/he|uselang=he}}#top <span dir="ltr" LANG="he" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|he}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/hi|uselang=hi}}#top <span dir="ltr" LANG="hi" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|hi}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/eo|uselang=eo}}#top <span dir="ltr" LANG="eo" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|eo}}</span>]</span>} : ^{<span dir "ltr" class="plainlinks" >[{{fullurl:special:Preferences}}#top <span dir="ltr" LANG="en" >your]&nbsp;[{{fullurl:special:Preferences|uselang=en}}#top <span dir="ltr" LANG="en" >local preferences]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=de}}#mw-prefsection-personal <span dir="ltr" LANG="de" >Einstellungen</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=es}}#mw-prefsection-rendering <span dir="ltr" LANG="es" >Preferencias</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=fr}}#mw-prefsection-editing <span dir="ltr" LANG="fr" >Préférences</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=it}}#mw-prefsection-rc <span dir="ltr" LANG="it" >Preferenze</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=ru}}#mw-prefsection-watchlist <span dir="ltr" LANG="ru" >Настройки</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=zh}}#mw-prefsection-gadgets <span dir="ltr" LANG="zh" >设置</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=ar}}#mw-prefsection-betafeatures <span dir="ltr" LANG="ar" >تفضيلات</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=he}}#mw-prefsection-betafeatures <span dir="ltr" LANG="he" >העדפות</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=hi}}#top <span dir="ltr" LANG="hi" >मेरी वरीयताएँ</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=eo}}#top <span dir="ltr" LANG="eo" >Preferoj</span>]</span>}<!-- user:{{BASEPAGENAME}} --> : ^{<span dir "ltr" class="plainlinks" >user&nbsp;/&nbsp;&lrm;'''<span dir="ltr" >{{ns:2}}</span>'''&lrm;:&nbsp;&lrm;'''<span dir="ltr" >[[user:{{BASEPAGENAME}}|{{BASEPAGENAME}}]]</span>&lrm;'''&nbsp;·&nbsp;[{{SERVER}}/?title=special:ListUsers&limit=1&username={{BASEPAGENAMEE}} rights]&nbsp;·&nbsp;[[special:Prefixindex/user:{{BASEPAGENAME}}|all subpages]]&nbsp;[[special:Prefixindex/user talk:{{BASEPAGENAME}}|T]]&nbsp;·&nbsp;[[user:{{BASEPAGENAME}}/common.css|&lrm;/common.css]]&nbsp;·&nbsp;[[user:{{BASEPAGENAME}}/common.js|/common.js]]&nbsp;·&nbsp;[[user:{{BASEPAGENAME}}/Archive/previous user page|/previous user page]]&nbsp;·&nbsp;[[special:Prefixindex/user:{{BASEPAGENAME}}/Archive|archives]]&nbsp;[[special:Prefixindex/user talk:{{BASEPAGENAME}}/Archive|archived talks]]&nbsp;·&nbsp;[[b:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|b:]]&nbsp;·&nbsp;[[c:user:{{BASEPAGENAME}}|c:]]&nbsp;·&nbsp;[[d:user:{{BASEPAGENAME}}|d:]]&nbsp;·&nbsp;[[m:user:{{BASEPAGENAME}}|m:]]&nbsp;·&nbsp;[[mw:user:{{BASEPAGENAME}}|mw:]]&nbsp;·&nbsp;[[n:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|n:]]&nbsp;·&nbsp;[[q:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|q:]]&nbsp;·&nbsp;[[s:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|s:]]&nbsp;·&nbsp;[[testwiki:user:{{BASEPAGENAME}}|t:]]&nbsp;·&nbsp;[[v:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|v:]]&nbsp;·&nbsp;[[voy:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|voy:]]&nbsp;·&nbsp;[[w:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|w:]]&nbsp;·&nbsp;[[wikt:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|wikt:]]&nbsp;·&nbsp;[[w:en:user:{{BASEPAGENAME}}|w:en:]]&nbsp;·&nbsp;[[w:user:{{BASEPAGENAME}}|w:]]&nbsp;·&nbsp;[[:en:user:{{BASEPAGENAME}}|:en:]]&lrm;</span>}<!-- special:foobar --> : ^{<span dir "ltr" class="plainlinks" >&nbsp;[{{fullurl:special:WhatLinksHere/{{FULLPAGENAME}}|uselang=en}}#top <span LANG="en" >'''local'''&nbsp;WLH]&lrm;&nbsp;· [{{fullurl:special:RecentChanges|uselang=en}}#top <span LANG="en" >'''local'''&nbsp;RC]&lrm;&nbsp;· [{{fullurl:special:Logs|uselang=en}}#top <span LANG="en" >'''local'''&nbsp;logs]&lrm;&nbsp;· [{{fullurl:special:WatchList|uselang=en}}#top <span LANG="en" >'''local'''&nbsp;watchlist]&lrm;&nbsp;· [{{fullurl:special:Contributions/{{BASEPAGENAME}}|uselang=en}}#top <span LANG="en" >'''local'''&nbsp;ontributions]&lrm;&nbsp;· [[mediawiki:Common.css|'''local'''&nbsp;mediawiki:Common.css]]&nbsp;· [[mediawiki:Common.js|'''local'''&nbsp;mediawiki:Common.js]]&nbsp;· [[mediawiki:Gadgets-definition|'''local'''&nbsp;mediawiki:Gadgets-definition]]&nbsp;· '''[[special:Notifications|local notifications]]'''<br />[[m:user:{{BASEPAGENAME}}/global.css|m:…'''/global.css''']]&nbsp;·&nbsp;[[m:user:{{BASEPAGENAME}}/global.js|m:…'''/global.js''']]&nbsp;·&nbsp;[[special:centralAuth/{{BASEPAGENAMEE}}|'''global'''&nbsp;account&nbsp;information]]&nbsp;· [https://tools.wmflabs.org/guc/?user={{URLENCODE:{{BASEPAGENAME}}|WIKI}} '''global'''&nbsp;user&nbsp;contributions]<!-- &nbsp;· [https://toolserver.org/~River/cgi-bin/count_edits?user={{BASEPAGENAMEE}}&dbname=wikidatawiki_p&machread=1] --></span>}<!-- PAGEID related links --> : ^{<span dir "ltr" class="plainlinks" >'''PAGEID:'''&nbsp;{{PAGEID}}&nbsp;· [https:{{SERVER}}/?curid={{PAGEID}}#top links&nbsp;'''here''']&nbsp;· ^{[https:{{SERVER}}/?curid={{PAGEID}}&action=purge# purge&nbsp;↺]&nbsp;· [https:{{SERVER}}/?curid={{PAGEID}}&action=edit&section=0# section=0]}&nbsp;· '''REVISIONID:'''&nbsp;{{REVISIONID}}&nbsp;· [https:{{SERVER}}/?oldid={{REVISIONID}}# permanent&nbsp;link]&nbsp;· (layout:&nbsp;2015-09-07…d&nbsp;[https://fi.wikipedia.org/?curid=468081#top LTR]&nbsp;[https://ug.wiktionary.org/?curid=5716#top RTL]&nbsp;short)&lrm;</span>}<!-- testing and validation links related languages / dialects --> : ^{<span dir "ltr" class="plainlinks" >'''testing and validation links:'''&nbsp;[[user:בײַ מיר ביסטו שיין#BiDi_issues|BiDi issues]]&nbsp;· [[user:I18n|gadget issues]]&nbsp;· '''related languages / dialects:'''&nbsp;[[w:foo:user:{{BASEPAGENAME}}|w:foo:]]&nbsp;·&nbsp;[[w:bar:user:{{BASEPAGENAME}}|w:bar:]]&lrm;</span>} </center> ---- <!-- <br clear="all" /> --> __TOC__ == <span dir="ltr" >Welcome&lrm;&nbsp;<span id="Welcome" dir="ltr" >{{PAGENAME}}</span>&nbsp;to&nbsp;<span id="WelcomeToSITENAME" dir="ltr" >{{SITENAME}}</span>!</span> == : [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Gangleri|Gangleri]] | [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Gangleri|T]] | [[m:user:Gangleri|m:]] [//meta.wikimedia.org/wiki/user_talk:Gangleri?action=history Th] | [[m:user talk:Gangleri|T]] ੧੪:੩੬, ੧੨ ਸਤੰਬਰ ੨੦੧੫ (UTC) ftqtziss5obd4oqb03jrz14kh00p7h4 2 1469 2727 2726 2006-02-23T15:14:32Z Gangleri 5 wikitext text/x-wiki {{babel-9|de|ro-2|ru-1|eo-3|yi-1|en-2|fr-1|is-1|pa-0}} <font id="top" /><span dir="ltr" ><span class="plainlinks">[[commons:user:{{PAGENAME}}|c:]] [[<!-- b: -->user:{{PAGENAME}}|b:]] [[m:user:{{PAGENAME}}|m:]] [[n:user:{{PAGENAME}}|n:]] [[q:user:{{PAGENAME}}|q:]] [[s:user:{{PAGENAME}}|s:]] [http://test.wikipedia.org/wiki/user:{{PAGENAME}} t:] [[w:user:{{PAGENAME}}|w:]] [[wikt:user:{{PAGENAME}}|wikt:]] '''[[special:SiteMatrix#pa|?]]''' / [[:de:user:{{PAGENAME}}|de:]] [[:en:user:{{PAGENAME}}|en:]] [[:eo:user:{{PAGENAME}}|eo:]] [[:ro:user:{{PAGENAME}}|ro:]] [[:yi:user:{{PAGENAME}}|yi:]] [http://vs.aka-online.de/cgi-bin/globalwpsearch.pl?timeout=120&minor=1&search=User:Gangleri +] [[commons:user:Gangleri/participation#wikipedia|++]] ^{[{{localurl:commons:user:Gangleri/tests/interwiki links/template|action=edit}} e]} / [http://bugzilla.wikimedia.org/buglist.cgi?query_format=advanced&emailassigned_to1=1&emailreporter1=1&emailcc1=1&emaillongdesc1=1&emailtype1=exact&email1=gangleri@torg.is&emailtype2=exact&order=Bug+Number MediaZilla] [[wikt:yi:user:Gangleri/tests/bugzilla|(&rarr;)]] / [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|action=purge}} ↺] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|oldid={{REVISIONID}}}} rev-ID : {{REVISIONID}}]<br /> [[special:Prefixindex/user:Gangleri]] [[special:Prefixindex/user talk:Gangleri|T]] monobook [[user:{{PAGENAME}}/monobook.css|.css]] [[user:{{PAGENAME}}/monobook.js|.js]] [[:category:bugzilla|/]] [http://cvs.sourceforge.net/viewcvs.py/wikipedia/phase3/languages/ cvs] [http://mail.wikipedia.org/pipermail/mediawiki-cvs/ mail] [[meta:Developers#shell|shell-dev's]] [irc://irc.freenode.net/wikimedia-tech #tech]<br /> [[special:Watchlist/edit|&rarr;]] '''{{SITENAME}}''' [[template:DIRMARK|:]]{{DIRMARK}} '''{{ns:project}}''' [[special:Listusers/sysop|:]] [[special:Version|version]] [[special:Allmessages|all messages]] [[MediaWiki:Monobook.css|Monobook.css]] [[MediaWiki:Monobook.js|Monobook.js]] [[template:wikivar|wikivar]] [[image:smiley.png|16px|;-)]]</span></span> <!-- ?<br clear="all" />?<br /> --><br /> __NOTOC____NOEDITSECTION__ ===== [[commons:User:Gangleri]] ===== [[Image:Redirect arrow without text.png|left]] ::* &lrm;[irc://irc.freenode.net/wikimedia #wikimedia], [irc://irc.freenode.net/mediawiki #mediawiki], [irc://irc.freenode.net/wiktionary '''#wiktionary'''] ::* [[wikipedia:de:Benutzer:Gangleri]] ::* [[wikipedia:en:User:Gangleri]] ::* [[wikipedia:eo:Vikipediisto:Gangleri]] ::* [[wikipedia:is:Notandi:Gangleri]] ::* [[wikipedia:mi:User:Gangleri]] ::* [[wikipedia:ps:User:Gangleri]] ::* [[wikipedia:ro:Utilizator:Gangleri]] ::* [[wikipedia:yi:באַניצער:Gangleri]] ::* '''[[meta:User:Gangleri]]''' [[meta:BiDi workgroup|BiDi workgroup]] [[meta:Special:Recentchangeslinked/Category:BiDi workgroup|'''?'''&lrm;]] ::* <span class="plainlinks" >[http://test.wikipedia.org/wiki/User:Gangleri test:User:Gangleri]</span> [[de:Benutzer:Gangleri]] [[en:User:Gangleri]] [[eo:Vikipediisto:Gangleri]] [[is:Notandi:Gangleri]] [[mi:User:Gangleri]] <!-- [[ps:User:Gangleri]] -->[[ro:Utilizator:Gangleri]] [[yi:באַניצער:Gangleri]] <!-- minor edit --> irprkunn1mt7bfjb23rssx7oq9n5t9n 10 1472 2721 2713 2006-02-19T22:47:29Z Gangleri 5 from [[en:template:wikivar]] wikitext text/x-wiki <center><font id="top" /><span dir="ltr" ><span class="plainlinks">[{{SERVER}}{{localurl:template:wikivar|action=purge}} purge] [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|oldid={{REVISIONID}}}} rev-ID : {{REVISIONID}}] &nbsp; [[<!--- b: --->template:wikivar|b:]] [[commons:template:wikivar|c:]] [[m:template:wikivar|m:]] [[n:template:wikivar|n:]] [[q:template:wikivar|q:]] [[s:template:wikivar|s:]] [http://test.wikipedia.org/wiki/template:wikivar t:] [[w:template:wikivar|w:]] [[wikt:template:wikivar|wikt:]] '''[[special:SiteMatrix#pa|?]]''' &ndash; [[special:Version|version]] [[special:Allmessages|all messages]]<br />[http://cvs.sourceforge.net/viewcvs.py/wikipedia/phase3/languages/Language.php?view=markup $wgMagicWordsEn at CVS Language.php] &nbsp; [[meta:help:Variable|meta:help:Variable]], [[meta:Global variables|meta:Global variables]]</span></span></center> {| border="1" cellpadding="0" cellspacing="0" align="center" width="80%" valign="top" height="38" !method a !method b !generates |- ! colspan="3" align="center" | <font id="common_namespaces" /><span dir="ltr" >[[#top|&uarr;]] common namespaces [-2 - 15] / used at all <span class="plainlinks">[http://www.mediawiki.org/ MediaWiki]</span> projects [[#bottom|&darr;]]</span> |- | align="center" | <font id="ns_-2" /><nowiki>{{ns:-2}}</nowiki> | align="center" | <nowiki>{{ns:Media}}</nowiki> | align="center" | &nbsp;{{ns:-2}} |- | align="center" | <font id="ns_-1" /><nowiki>{{ns:-1}}</nowiki> | align="center" | <nowiki>{{ns:Special}}</nowiki> | align="center" | &nbsp;{{ns:-1}} |- ! colspan="3" align="center" | <span dir="ltr" ><font id="ns_0" />[[#top|&uarr;]] (Main) &ndash; [[MediaWiki:Blanknamespace]] &ndash; {{DIRMARK}}<span dir="ltr" >'''{{MediaWiki:Blanknamespace}}'''</span> [[#bottom|&darr;]]</span> |- | align="center" | <font id="ns_1" /><nowiki>{{ns:1}}</nowiki> | align="center" | <nowiki>{{ns:Talk}}</nowiki> | align="center" | &nbsp;{{ns:1}} |- | align="center" | <font id="ns_2" /><nowiki>{{ns:2}}</nowiki> | align="center" | <nowiki>{{ns:User}}</nowiki> | align="center" | &nbsp;{{ns:2}} |- | align="center" | <font id="ns_3" /><nowiki>{{ns:3}}</nowiki> | align="center" | <nowiki>{{ns:User_talk}}</nowiki> | align="center" | &nbsp;{{ns:3}} |- | align="center" | <font id="ns_4" /><nowiki>{{ns:4}}</nowiki> | align="center" | <nowiki>{{ns:Project}}</nowiki> | align="center" | &nbsp;{{ns:4}} |- | align="center" | <font id="ns_5" /><nowiki>{{ns:5}}</nowiki> | align="center" | <nowiki>{{ns:Project_talk}}</nowiki> | align="center" | &nbsp;{{ns:5}} |- | align="center" | <font id="ns_6" /><nowiki>{{ns:6}}</nowiki> | align="center" | <nowiki>{{ns:Image}}</nowiki> | align="center" | &nbsp;{{ns:6}} |- | align="center" | <font id="ns_7" /><nowiki>{{ns:7}}</nowiki> | align="center" | <nowiki>{{ns:Image_talk}}</nowiki> | align="center" | &nbsp;{{ns:7}} |- | align="center" | <font id="ns_8" /><nowiki>{{ns:8}}</nowiki> | align="center" | <nowiki>{{ns:MediaWiki}}</nowiki> | align="center" | &nbsp;{{ns:8}} |- | align="center" | <font id="ns_9" /><nowiki>{{ns:9}}</nowiki> | align="center" | <nowiki>{{ns:MediaWiki_talk}}</nowiki> | align="center" | &nbsp;{{ns:9}} |- | align="center" | <font id="ns_10" /><nowiki>{{ns:10}}</nowiki> | align="center" | <nowiki>{{ns:Template}}</nowiki> | align="center" | &nbsp;{{ns:10}} |- | align="center" | <font id="ns_11" /><nowiki>{{ns:11}}</nowiki> | align="center" | <nowiki>{{ns:Template_talk}}</nowiki> | align="center" | &nbsp;{{ns:11}} |- | align="center" | <font id="ns_12" /><nowiki>{{ns:12}}</nowiki> | align="center" | <nowiki>{{ns:Help}}</nowiki> | align="center" | &nbsp;{{ns:12}} |- | align="center" | <font id="ns_13" /><nowiki>{{ns:13}}</nowiki> | align="center" | <nowiki>{{ns:Help_talk}}</nowiki> | align="center" | &nbsp;{{ns:13}} |- | align="center" | <font id="ns_14" /><nowiki>{{ns:14}}</nowiki> | align="center" | <nowiki>{{ns:Category}}</nowiki> | align="center" | &nbsp;{{ns:14}} |- | align="center" | <font id="ns_15" /><nowiki>{{ns:15}}</nowiki> | align="center" | <nowiki>{{ns:Category_talk}}</nowiki> | align="center" | &nbsp;{{ns:15}} |- ! colspan="3" align="center" | <font id="reserved_namespaces" /><span dir="ltr" >[[#top|&uarr;]] reserved namespaces [[#bottom|&darr;]]</span> |- | align="center" | <font id="ns_16" /><nowiki>{{ns:16}}</nowiki> || &nbsp; || align="center" | &nbsp;{{ns:16}} |- | align="center" | <font id="ns_17" /><nowiki>{{ns:17}}</nowiki> || &nbsp; || align="center" | &nbsp;{{ns:17}} |- | align="center" | <font id="ns_98" /><nowiki>{{ns:98}}</nowiki> || &nbsp; || align="center" | &nbsp;{{ns:98}} |- | align="center" | <font id="ns_99" /><nowiki>{{ns:99}}</nowiki> || &nbsp; || align="center" | &nbsp;{{ns:99}} |- ! colspan="3" align="center" | <font id="custom_namespaces" /><span dir="ltr" >[[#top|&uarr;]] custom namespaces [[#bottom|&darr;]]</span> |- | align="center" | <font id="ns_100" /><nowiki>{{ns:100}}</nowiki> || &nbsp; || align="center" | &nbsp;{{ns:100}} |- | align="center" | <font id="ns_101" /><nowiki>{{ns:101}}</nowiki> || &nbsp; || align="center" | &nbsp;{{ns:101}} |- | align="center" | <font id="ns_102" /><nowiki>{{ns:102}}</nowiki> || &nbsp; || align="center" | &nbsp;{{ns:102}} |- | align="center" | <font id="ns_103" /><nowiki>{{ns:103}}</nowiki> || &nbsp; || align="center" | &nbsp;{{ns:103}} |- | align="center" | <font id="ns_104" /><nowiki>{{ns:104}}</nowiki> || &nbsp; || align="center" | &nbsp;{{ns:104}} |- | align="center" | <font id="ns_105" /><nowiki>{{ns:105}}</nowiki> || &nbsp; || align="center" | &nbsp;{{ns:105}} |- | align="center" | <font id="ns_106" /><nowiki>{{ns:106}}</nowiki> || &nbsp; || align="center" | &nbsp;{{ns:106}} |- | align="center" | <font id="ns_107" /><nowiki>{{ns:107}}</nowiki> || &nbsp; || align="center" | &nbsp;{{ns:107}} |- | align="center" | <font id="ns_121" /><nowiki>{{ns:121}}</nowiki> || &nbsp; || align="center" | &nbsp;{{ns:121}} |- | align="center" | <font id="ns_122" /><nowiki>{{ns:122}}</nowiki> || &nbsp; || align="center" | &nbsp;{{ns:122}} |- | align="center" | <font id="ns_127" /><nowiki>{{ns:127}}</nowiki> || &nbsp; || align="center" | &nbsp;{{ns:127}} |- | align="center" | <font id="ns_128" /><nowiki>{{ns:128}}</nowiki> || &nbsp; || align="center" | &nbsp;{{ns:128}} |- | align="center" | <font id="ns_2147483646" /><nowiki>{{ns:2147483646}}</nowiki> || &nbsp; || align="center" | &nbsp;{{ns:2147483646}} |- | align="center" | <font id="ns_2147483647" /><nowiki>{{ns:2147483647}}</nowiki> || &nbsp; || align="center" | &nbsp;{{ns:2147483647}} <!--- |- | align="center" | <font id="ns_2147483648" /><nowiki>{{ns:2147483648}}</nowiki> || &nbsp; || align="center" | &nbsp;{{ns:2147483648}} ---> |- ! colspan="3" align="center" | <font id="variables" /><span dir="ltr" >[[#top|&uarr;]] variables [[#bottom|&darr;]]</span> |- | align="center" | <font id="CURRENTDAY" /><nowiki>{{CURRENTDAY}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp;{{CURRENTDAY}} |- | align="center" | <font id="CURRENTDAY2" /><nowiki>{{CURRENTDAY2}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp;{{CURRENTDAY2}} |- | align="center" | <font id="CURRENTDAYNAME" /><nowiki>{{CURRENTDAYNAME}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp;{{CURRENTDAYNAME}} |- | align="center" | <font id="CURRENTDOW" /><nowiki>{{CURRENTDOW}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp;{{CURRENTDOW}} |- | align="center" | <font id="CURRENTMONTH" /><nowiki>{{CURRENTMONTH}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp;{{CURRENTMONTH}} |- | align="center" | <font id="CURRENTMONTHABBREV" /><nowiki>{{CURRENTMONTHABBREV}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp;{{CURRENTMONTHABBREV}} |- | align="center" | <font id="CURRENTMONTHNAME" /><nowiki>{{CURRENTMONTHNAME}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp;{{CURRENTMONTHNAME}} |- | align="center" | <font id="CURRENTMONTHNAMEGEN" /><nowiki>{{CURRENTMONTHNAMEGEN}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp;{{CURRENTMONTHNAMEGEN}} |- | align="center" | <font id="CURRENTTIME" /><nowiki>{{CURRENTTIME}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp;{{CURRENTTIME}} |- | align="center" | <font id="CURRENTWEEK" /><nowiki>{{CURRENTWEEK}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp;{{CURRENTWEEK}} |- | align="center" | <font id="CURRENTYEAR" /><nowiki>{{CURRENTYEAR}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp;{{CURRENTYEAR}} |- | align="center" | <font id="FULLPAGENAME" /><nowiki>{{FULLPAGENAME}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp;{{FULLPAGENAME}} |- | align="center" | <font id="FULLPAGENAMEE" /><nowiki>{{FULLPAGENAMEE}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp;<span dir="ltr" >{{FULLPAGENAMEE}}</span> ^{<small>[[#1|1]]</small>}&lrm; |- | align="center" | <font id="NAMESPACE" /><nowiki>{{NAMESPACE}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp;{{NAMESPACE}} |- | align="center" | <font id="NAMESPACEE" /><nowiki>{{NAMESPACEE}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp;<span dir="ltr" >{{NAMESPACEE}}</span> ^{<small>[[#1|1]]</small>}&lrm; |- | align="center" | <font id="NUMBEROFARTICLES" /><nowiki>{{NUMBEROFARTICLES}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp;{{NUMBEROFARTICLES}} |- | align="center" | <font id="NUMBEROFFILES" /><nowiki>{{NUMBEROFFILES}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp;{{NUMBEROFFILES}} |- | align="center" | <font id="PAGENAME" /><nowiki>{{PAGENAME}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp;{{PAGENAME}} |- | align="center" | <font id="PAGENAMEE" /><nowiki>{{PAGENAMEE}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp;<span dir="ltr" >{{PAGENAMEE}}</span> ^{<small>[[#1|1]]</small>}&lrm; |- | align="center" | <font id="SCRIPTPATH" /><nowiki>{{SCRIPTPATH}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp;<span dir="ltr" >{{SCRIPTPATH}}</span> ^{<small>[[#1|1]]</small>}&lrm; |- | align="center" | <font id="SERVER" /><nowiki>{{SERVER}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp;{{SERVER}} |- | align="center" | <font id="SERVERNAME" /><nowiki>{{SERVERNAME}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp;{{SERVERNAME}} |- | align="center" | <font id="SITENAME" /><nowiki>{{SITENAME}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp;{{SITENAME}} |- ! colspan="3" align="center" | <font id="predefined_templates" /><span dir="ltr" >[[#top|&uarr;]] predefined templates [[#bottom|&darr;]]</span> |- | align="center" | <font id="FULLURL" /><nowiki>{{FULLURL:}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp; |- | align="center" | <font id="FULLURLE" /><nowiki>{{FULLURLE:}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp; |- | align="center" | <font id="GRAMMAR" /><nowiki>{{GRAMMAR:}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp;<span dir="ltr" ><span class="plainlinks">[[template:wikivar/GRAMMAR|GRAMMAR]] [http://cvs.sourceforge.net/viewcvs.py/wikipedia/phase3/ CVS]&nbsp;[http://cvs.sourceforge.net/viewcvs.py/wikipedia/phase3/languages/ /languages/]</span></span> |- | align="center" | <font id="INT" /><nowiki>{{INT:}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp; |- | align="center" | <font id="LC" /><nowiki>{{LC:}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp; |- | align="center" | <font id="LCFIRST" /><nowiki>{{LCFIRST:}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp; |- | align="center" | <font id="LOCALURL" /><nowiki>{{LOCALURL:}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp; |- | align="center" | <font id="LOCALURLE" /><nowiki>{{LOCALURLE:}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp; |- | align="center" | <font id="MSG" /><nowiki>{{MSG:}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp; |- | align="center" | <font id="MSGNW" /><nowiki>{{MSGNW:}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp; |- | align="center" | <font id="NS" /><nowiki>{{NS:}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp; |- | align="center" | <font id="PLURAL" /><nowiki>{{PLURAL:}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp; |- | align="center" | <font id="REVISIONID" /><nowiki>{{REVISIONID:}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp; |- | align="center" | '''<nowiki>{{REVISIONID}}</nowiki>''' | align="center" colspan="2" | &nbsp;{{REVISIONID}} |- | align="center" | <font id="SUBST" /><nowiki>{{SUBST:}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp; |- | align="center" | <font id="UC" /><nowiki>{{UC:}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp; |- | align="center" | <font id="UCFIRST" /><nowiki>{{UCFIRST:}}</nowiki> | align="center" colspan="2" | &nbsp; |- | colspan="3" align="center" | <font id="1" /><span dir="ltr" >^{<small>[[#1|1]]</small>} this documentation displays this value [[w:en:LTR|LTR]] (left to right)</span> |- | colspan="3" align="center" | <font id="index" /><span dir="ltr" >[[#top|&uarr;]]&nbsp;<nowiki>|</nowiki>&nbsp;[[#common namespaces|common]]&nbsp;[[#reserved_namespaces|reserved]]&nbsp;[[#custom namespaces|custom]]&nbsp;'''namespaces''' <nowiki>|</nowiki>&nbsp;[[#variables|variables]] <nowiki>|</nowiki>&nbsp;[[#predefined templates|predefined templates]] <nowiki>|</nowiki>&nbsp;[[#bottom|&darr;]]</span> |}<font id="bottom" /> 7r04remea2h5ad04pj8280nqp058v6i 10 1473 2712 2006-01-14T23:32:38Z Gangleri 5 please protect this page against moves and edits - please read [[commons:Template talk:DIRMARK]] - [[user:Gangleri|]] wikitext text/x-wiki &lrm; b0a7zqpzxc7zbz6xj15oyjhu21h74q1 1 1474 4748 3638 2016-02-27T03:12:01Z Stalinjeet Brar 1295 wikitext text/x-wiki {{ਚਰਚਾ ਸਿਰਲੇਖ}} {| class="wikitable" width="100%" style="border: 2px solid #000;" |- style="padding: 5px; text-align: center;" | style="width: 11%; background: #CCC;" | ; [[Special:AllPages|Articles]] | style="width: 10%; background: #CCC;" | ; [[Special:ListFiles|Files]] | style="width: 13%; background: #CCC;" | ; [[Special:ListUsers|Users]] | style="width: 11%; background: #CCC;" | ; [[Special:ActiveUsers|Active Users]] | style="width: 10%; background: #CCC;" | ; [[Special:ListUsers/bot|Bots]] | style="width: 11%; background: #9F0; border: 2px solid #000;" | ; [[Special:ListUsers/sysop|Sysops]] | style="width: 12%; background: #CC9; border: 2px solid #000;" | ; [[Special:ListUsers/bureaucrat|Bureaucrats]] | style="width: 11%; background: #FC0; border: 2px solid #000;" | ; [[Special:ListUsers/checkuser|CheckUsers]] | style="width: 12%; background: #6FF; border: 2px solid #000;" | ; [[Special:ListUsers/oversight|Oversighters]] |- style="background-color: #F5F5F5; font-family: Mono; font-size: 115%; text-align: center;" | {{NUMBEROFARTICLES}} || {{NUMBEROFFILES}} || {{NUMBEROFUSERS}} || {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} || {{NUMBERINGROUP:bot}} || style="background: #9F0; border: 2px solid #000;" | '''{{NUMBEROFADMINS}}''' || style="background: #CC9; border: 2px solid #000;" | '''{{NUMBERINGROUP:bureaucrat}}''' || style="background: #FC0; border: 2px solid #000;" | '''{{NUMBERINGROUP:checkuser}}''' || style="background: #6FF; border: 2px solid #000;" | '''{{NUMBERINGROUP:oversight}}''' |} __TOC__ == [[meta:BiDi workgroup]] == <div dir="ltr" > * Halló! Please take a look at [[meta:BiDi workgroup]] and a [[meta:BiDi workgroup/To-do#nominations]]. Best regards : [[ਮੈਂਬਰ:Gangleri|Gangleri]] 19:57, ੧੮ ਜਨਵਰੀ ੨੦੦੬ (UTC) </div> ==Invite to WikiConference India 2011 == <div style="margin: 0.5em; border: 2px black solid; padding: 1em;background-color:#E3F0F4" > {| style="border:1px black solid; padding:2em; border-collapse:collapse; width:100%;" |- [[File:WCI_banner.png|800px|center|link=:meta:WikiConference_India_2011]]<br/> |- ! style="background-color:#FAFAFA; color:#1C2069; padding-left:2em; padding-top:.5em;" align=left |Hi {{BASEPAGENAME}}, <span class="plainlinks"> The First WikiConference India is being organized in Mumbai and will take place on 18-20 November 2011.<br> You can see our [http://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2011 Official website], the [http://www.facebook.com/event.php?eid=183138458406482 Facebook event] and our [https://spreadsheets.google.com/spreadsheet/viewform?hl=en_US&formkey=dGNxSzAxUndoOHRGamdDSTFMVGNrd3c6MA#gid=0 Scholarship form]. But the activities start now with the [http://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2011/Wiki_Outreach 100 day long WikiOutreach]. </span> As you are part of WikiMedia India community we invite you to be there for conference and share your experience. Thank you for [[Special:Contributions/{{ {{{|safesubst:}}}PAGENAME}}|your contributions]]. We look forward to see you at Mumbai on 18-20 November 2011 |}</div> Please forward to relevant folks in the community. If you want the bot to do the job please sign up at [http://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2011/Wiki_Outreach#Misc] --[[ਮੈਂਬਰ:Naveenpf|Naveenpf]] ੦੫:੩੨, ੬ ਅਗਸਤ ੨੦੧੧ (UTC) jcdreg79k6gn9ibpj690g1jgiyhy09e 10 1475 2725 2724 2006-02-23T10:50:43Z Gangleri 5 w:Wikipedia:Babel| wikitext text/x-wiki {| name="userboxes" id="userboxes" style="float: right; margin-left: 1em; margin-bottom: 1ex; width: 242px; border: 1px solid #99B3FF; clear: right" |- | style="text-align: center" | '''[[w:Wikipedia:Babel|Wikipedia:Babel]]''' |- | {{User {{{1}}}}} |- | {{User {{{2}}}}} |- | {{User {{{3}}}}} |- | {{User {{{4}}}}} |- | {{User {{{5}}}}} |- | {{User {{{6}}}}} |- | {{User {{{7}}}}} |- | {{User {{{8}}}}} |- | {{User {{{9}}}}} |- | style="text-align: center" | [[:Category:User languages|Search user languages]] |} p5rpl8dtsukomjlq31pkbldhw3sl06y 10 1503 2793 2790 2006-03-12T08:37:33Z Haumaijeet 9 wikitext text/x-wiki {| width="100%" align="center" cellspacing="2" cellpadding="2" | align="center" bgcolor="#FFFFFF" style="border: solid 2px #FFFFFF; padding:0em;" cellpadding="2" cellspacing="2" | | width="75%" style="text-align: center; margin-top: 2; margin-top: 2px; font-size:120%"|'''[[Wikibooks:ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕਿਕਿਤਾਬਾਂ| ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕਿਕਿਤਾਬਾਂ ]]''' ਵਿਖੇ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੀ ਆਇਆਂ ਆਖਦੇ ਹਾਂ! '''[[Wikibooks:ਜਾਣਕਾਰੀ|ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕਿਕਿਤਾਬਾਂ]]''' ੳਹਨਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠ ਹੈ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਮੁਫਤ ਅਤੇ ਖੁਲੇ ਉਤਾਰਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨਾਲ (ਕਿਸੇ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ) ਪਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। | width="25%" align="center" bgcolor="#FFFFFF" style="border: 2px solid #FFFFFF; padding: .5em; font-size:95%"" | [[Image:Other-langs2.png]]<br>[[Wikibooks portal |ਵਿਕਿਕਿਤਾਬਾਂ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ]]<br>[[Wikibooks:ਜਾਣਕਾਰੀ|FAQ]] |} 7tjit6eslw0tq49eh1qsrjsim3aaka0 10 1505 2787 2006-03-12T08:02:45Z Haumaijeet 9 wikitext text/x-wiki [[Wikibooks portal]] - [[m:List of Wikibooks|Active Wikibooks]] - [[Wikibooks:Multilingual coordination|Multilingual coordination]] - [[m:How to start a new Wikibooks portal|Start a Wikibooks portal in another language]] </div> s639e8wxelgj5feia79rzifvzx9y6tv 10 1506 4766 3446 2016-07-09T11:20:18Z Otourly 807 Wiktionary logo change wikitext text/x-wiki ਵਿਕਸ਼ਨਰੀ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਬਹੁਭਾਸ਼ਾਈ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਭ ਨਾ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ [http://en.wikipedia.org/wiki/Wikimedia ਵਿਕਿਪੀਡਿਆ ਫ਼ਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ] ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ , ਜੋ ਕਿ ਕਈ ਦੂਸਰੇ [http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Multilingual_coordination ਬਹੁਭਾਸ਼ਾਈ] ਅਤੇ [http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Copyrights ਆਜ਼ਾਦ-ਸਮੱਗਰੀ ਵਾਲੇ] ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ: {| align="center" cellpadding="2" width="100%" style="text-align:left" | [[Image:Wikipedia-logo-pa.png|35px|<nowiki></nowiki>]] | [[w:Main Page|'''ਵਿਕਿਪੀਡਿਆ ''']]<br />ਇੱਕ ਆਜਾਦ ਸਮਗਰੀ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ | [[Image:Wiktionary-logo.svg|35px|<nowiki></nowiki>]] | [[wikt:Main Page|'''ਵਿਕਿਸ਼ਨਰੀ''']]<br />ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ | [[ਤਸਵੀਰ:Wikiquote-logo.svg|35px|<nowiki></nowiki>]] | [[q:en:Main Page|'''ਵਿਕਿਕੁਓਟ''']]<br />ਵਿਚਾਰ ਭੰਡਾਰ | [[Image:Wikisource-logo.png|35px|<nowiki></nowiki>]] | [[wikisource:Main Page:English|'''ਵਿਕਿਸੌਰਸ''']]<br />ਮੁਫ਼ਤ ਸਰੋਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ |- | [[Image:Wikispecies-logo.png|35px|<nowiki></nowiki>]] | [[Wikispecies:|'''ਵਿਕਿਸਪੀਸ਼ੀਜ਼''']]<br />ਨਸਲਾਂ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ | [[Image:Wikinews-logo.png|35px|<nowiki></nowiki>]] | [[n:Main Page|'''ਵਿਕਿਨਿਊਜ਼''']]<br />ਮੁਫ਼ਤ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ | [[Image:Commons-logo.svg|35px|<nowiki></nowiki>]] | [[commons:Main Page|'''ਕਾੱਮਨਜ਼''']]<br />ਸਾਂਝਾ ਸੰਚਾਰ ਭੰਡਾਰ | [[Image:Wikimedia-logo.svg|35px|<nowiki></nowiki>]] | [[m:Main Page|'''ਮੇਟਾ-ਵਿਕਿ''']]<br />ਵਿਕਿਪੀਡਿਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤਾਲਮੇਲ |} jdjc45jg184oflovw87oqjef4no9tkk 10 1507 2789 2006-03-12T08:15:28Z Haumaijeet 9 wikitext text/x-wiki ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਦੂਸਰੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉਪਯੋਗੀ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ [http://wikimediafoundation.org/fundraising ਦਾਨ ਕਰਨ] ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਦਾਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ [[m:Wikimedia servers|ਸਰਵਰ ਉਪਕਰਣ]] ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। azsxl33nr31penufign5wav6jf8pol5 0 1508 4527 4526 2015-12-23T09:44:10Z Baljeet Bilaspur 1273 wikitext text/x-wiki {{ਮੁੱਖ ਪੰਨਾ ਸੁਆਗਤ}} ---- ---- {{ਹੋਰ ਵਿਕੀ}} ---- ---- {{ਦਾਨ}}</div> io6n3zjbbcut801bxfx6lxqxtfkbj8e 2 1540 2834 2006-04-15T21:45:09Z Gangleri 5 changing the directionality of the edit box; java script made by [[meta:user:Brion VIBBER]] javascript text/javascript function bidiSwitchSetup() { var editform = document.getElementById("editform"); if (editform == null) { return; } bidiAddButton(editform, "Default", function(style) { style.direction = "inherit"; style.unicodeBidi = "inherit"; }); bidiAddButton(editform, "dir=ltr", function(style) { style.direction = "ltr"; }); bidiAddButton(editform, "dir=rtl", function(style) { style.direction = "rtl"; }); bidiAddButton(editform, "bidi=normal", function(style) { style.unicodeBidi = "normal"; }); bidiAddButton(editform, "bidi=override", function(style) { style.unicodeBidi = "bidi-override"; }); } function bidiAddButton(before, label, action) { var button = document.createElement("input"); button.type = "button"; button.value = label; button.onclick = function(event) { var box = document.getElementById("wpTextbox1"); if (box == null) { alert("Broken! Edit box missing."); } else { //var style = document.getOverrideStyle(box, null); var style = box.style; action(style); } } before.parentNode.insertBefore(button, before); } hookEvent('load', bidiSwitchSetup); 1832dlm9bheufx5ddxktt89qnwptqui 0 1717 3076 3074 2006-10-15T14:54:39Z Haumaijeet 9 Redirecting to [[ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ]] wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ]] f49mdzo9rzt6ecv0gfykqlyn9f6n0lo 0 1718 4289 4288 2015-07-12T12:16:02Z Infinite0694 1208 Reverted edits by [[Special:Contributions/124.225.113.133|124.225.113.133]] ([[User talk:124.225.113.133|talk]]) to last revision by [[User:Haumaijeet|Haumaijeet]] wikitext text/x-wiki =ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ= ਸ਼ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੀ 'ਰਹੁ-ਰੀਤ ਸਬ-ਕਮੇਟੀ' ਵਲੋਂ 'ਰਹੁ-ਰੀਤ' ਦੇ ਖਰੜੇ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ 'ਸਰਬ-ਹਿੰਦ ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨ ਬੋਰਦ' ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਤਾ ਨੰਬਰ ੧, ਮਿਤੀ ੧-੮-੧੯੩੬ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮੁੜ ਸ਼ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੀ 'ਧਾਰਮਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇਕਤ਼੍ਰਤਾ ਮਿਤੀ ੭-੧-੧੯੪੫ ਵਿਖੇ ਇਸਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਇਸ ਵਿਚ ਕੁਝ ਵਾਧੇ ਘਾਟੇ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ । ਧਾਰਮਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਇਸ ਇਕਤ੍ਰਤਾ 'ਚ ਹੇਦ ਲਿਖੇ ਸਜਣ ਸਨ :- <br> <br> ੧. ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜਥੇਦਾਰ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਜਥੇਦਾਰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ <br> ੨. ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਭਾਈ ਅੱਛਰ ਸਿਂਘ ਜੀ, ਹੈੱਡ ਗਰੰਥੀ, ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ <br> ੩. ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਐਮ.ਏ., ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ <br> ੪. ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ, ਸ਼ਹੀਦ ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ <br> ੫. ਗਿਆਨੀ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਐਮ.ਏ,. ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਸ਼ਹੀਦ ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ <br> ੬. ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਐਮ.ਐਸ-ਸੀ., ਗੌਰਮਿੰਟ ਕਾਲਜ ਲੁਧਿਆਣਾ <br> ੭. ਬਾਵਾ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਹੋਤੀ (ਪ੍ਰਸਿਧ ਇਤਹਾਸਕਾਰ) <br> ੮. ਗਿਆਨੀ ਬਾਦਲ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਇਨਚਾਰਜ ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨ, ਹਾਪੜ <br><br> ਧਾਰਮਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਘਾਟਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਸ਼ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇਕੱਤਾਰਤਾ ਮਿਤੀ ੩-੨-੪੫ ਦੇ ਮਤਾ ਨੰਬਰ ੯੭ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤੀ । hk1c9yxru22q0w9xba4eu69carhwuug 0 1720 3878 3189 2012-11-02T07:28:27Z Itar buttar 745 Delete it wikitext text/x-wiki {{ਮਿਟਾਓ|not a book . The wiki is not for encyclopedic stubs.}}[[ਬੇਸਬਾਲ]] ੨ ਟੀਮਾ ਦੇ ਵਿਚ ਖਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ.ਇਕ ਟੀਮ ਵਿਚ ੯ ਖਿਡਾਰੀ ਖੇਡ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਸਰੀ [[ਟੀਮ]] ਦੇ ਵਿਚ ਵੀ.ਪਹਿਲਾ ਬੇਸਬਾਲ [[ਐਮੇਰਿਕਾ]] ਦੀ ਨੇਸ਼ਨਲ ਖੇਡ ਹੁਦੀ ਸੀ. dwaht2zs78nfklfd26avp3qosg2y5wd 2 1721 4254 3108 2015-04-17T00:22:32Z Maintenance script 1202 Maintenance script moved page [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldip1]] to [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldip1~pawikibooks]] without leaving a redirect: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Kuldip1|Kuldip1]]" to "[[Special:... wikitext text/x-wiki kuldip singh bahut saare aarticle likhde han qbumeliq7256nzotv68m9lw6yuff907 0 1723 4850 4440 2017-11-23T09:51:58Z Federico Leva (BEIC) 1461 +img wikitext text/x-wiki [[Image:ChessSet.jpg|200px|thumb|Some chess pieces: (from left to right) white king, black rook, black queen, white pawn, black knight and white bishop.]] [[File:Iacopo da Cessole - De ludo scachorum - 6440860.png|thumb|''De ludo scachorum'', 1493]] ਦੋ [[ਖਿਡਾਰੀ ]][[ਸ਼ਤਰਂਜ]] ਖੇਡ ਸਕਦੇ ਹਨ. [[ca:Escacs]] [[cy:Gwyddbwyll]] [[de:Schach]] [[en:Chess]] [[es:Manual de Ajedrez]] [[it:Scacchi]] [[ja:チェス]] [[ms:Catur]] [[nl:Schaken]] [[oc:Escacs]] [[pl:Szachy/Okładka]] [[pt:Xadrez]] [[ro:Şah]] [[simple:Chess]] [[zh:国际象棋]] 0cdc9s6ga5nh9gxzk3y6w2kk0gilyk6 0 1728 3225 3173 2007-10-26T19:02:08Z 84.178.247.140 redirect wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ਫੂਟਬਾਲ]] hcsjle59jrhx7i348gc58tsrlx5osm0 0 1731 3224 3105 2007-10-26T19:01:41Z 84.178.247.140 redirect wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ਸ਼ਤਰਂਜ]] c9nm6ywc8yarylb8xatya4da9dcczs2 0 1732 3240 3106 2007-10-29T16:06:21Z Prince Kassad~pawikibooks 23 redirect wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ਕਰਿਕਟ]] s5ge2kvt58nhfy1hzfi8w8x6tsfzed6 0 1733 3239 3170 2007-10-29T16:03:39Z Prince Kassad~pawikibooks 23 redirect wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ਬੇਸਬਾਲ]] 2h3owsj530um6ffx7imav7lp4xsl5eg 0 1734 3886 3877 2012-11-09T19:34:58Z Raj Singh 770 Redirected page to [[ਪੰਜਾਬ]] wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ਪੰਜਾਬ]] hvjq7ig0ezec7cwwg15xbybiggdk1zm 0 1735 3876 3413 2012-11-02T07:25:36Z Itar buttar 745 Delete it wikitext text/x-wiki {{ਮਿਟਾਓ|duplicate of the encyclopedic article from wikipedia. This wiki is not for encyclopedic articles but books}}[[ਤਸਵੀਰ:glapind.gif|right|thumb|ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਥਿਤੀ]]'''ਪੰਜਾਬ''' ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ [[ਭਾਰਤ]] ਦਾ ਇਕ ਰਾਜ ਹੈ ਜੋ [[ਵੱਡੇ ਪੰਜਾਬ]] ਖੇਤ‍ਰ ਦਾ ਇਕ ਭਾਗ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਦੂਸਰਾ ਭਾਗ [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਵਿੱਚ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ [[ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ]], ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ [[ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]], ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ [[ਹਰਿਆਣਾ|ਹਰਿਆਣੇ]], ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ [[ਰਾਜਸਥਾਨ]] ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ [[ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ]] ਨਾਲ ਲਗਦੀ ਹੈ| ਇਸਦਾ ਕੁਲ ਖੇਤਰਫਲ 50362 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਅਤੇ ਜਨਸੰਖਿਆ 2,42,89,296 (2000) ਹੈ| ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁਖ ਸ਼ਹਿਰ [[ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ]],[[ਲੁਧਿਆਣਾ]],[[ਜਲੰਧਰ]] ਅਤੇ [[ਪਟਿਆਲਾ]] ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ [[ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ]] ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਫਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ''ਪੰਜ ਪਾਣੀ'' ਜਿਸ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ ''ਪੰਜ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ''| ਇਹ ਪੰਜ ਦਰਿਆ ਹਨ :[[ਸਤਲੁਜ]], [[ਬਿਆਸ]], [[ਰਾਵੀ]], [[ਚਨਾਬ]] ਅਤੇ [[ਜੇਹਲਮ]]| == ਭੂਗੋਲ == ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦਰਿਆ ਸਿੰਧ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਦਰਿਆਵਾਂ ਸਤਲੁਜ, ਬਿਆਸ ਅਤੇ ਰਾਵੀ ਦੁਆਰਾ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਖੋਰ ਕੇ ਲਿਆਂਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੁਆਰਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਮੈਦਾਨੀ ਖੇਤਰ ਹੈ|ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਲਗੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ''ਕੰਢੀ ਦਾ ਇਲਾਕਾ'' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ| == ਇਤਿਹਾਸ == ''ਮੁੱਖ ਲੇਖ:'' [[ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ]] == ਆਰਥਿਕਤਾ == ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ|ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕੁਲ ਵਾਹੀਯੋਗ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ 98.8% ਖੇਤਰ ਉਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ| ਸੰਨ 2003-04 ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਅਤੇ ਮੱਧਮ ਪੱਧਰੀ ਸਨਅਤਾਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਪੱਧਰੀ ਸਨਅਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ 2 ਲੱਖ 3 ਹਜ਼ਾਰ ਸੀ| "ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਐਗਰੋ-ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਜ਼ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ" (P.A.I.C) ਰਾਜ ਵਿਚ ਖੇਤੀ ਆਧਰਿਤ ਸਨਅਤਾਂ ਦੀ ਏਜੰਸੀ ਹੈ| ਪੰਜਾਬ ਇੰਫੋਟੈੱਕ (Punjab Info-Tech) ਰਾਜ ਵਿਚ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਆਧਰਿਤ ਸਨਅਤਾਂ ਦੀ ਏਜੰਸੀ ਹੈ| == ਧਰਮ == ਪੰਜਾਬ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਧਰਮੀ ਰਾਜ ਹੈ| [[ਸਿੱਖੀ|ਸਿੱਖ ਮੱਤ]] ਅਤੇ [[ਹਿੰਦੂ ਮੱਤ]] ਇੱਥੇ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਰਮ ਹਨ| [[ਇਸਲਾਮ]], [[ਈਸਾਈ ਦੀਨ|ਈਸਾਈ ਮੱਤ]], [[ਜੈਨ ਮੱਤ]] ਵੀ ਇੱਥੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਧਰਮ ਹਨ| ---- [[ਸ੍ਰੇਣੀਆਂ:ਭੂਗੋਲ]] ---- 4uoh1bqjotqvowsytel4873o6gdlkpp 0 1736 3875 3111 2012-11-02T07:23:57Z Itar buttar 745 Delete it wikitext text/x-wiki {{ਮਿਟਾਓ|duplicate of the encyclopedic article from wikipedia}} n7ogp6i4go481370oghnu7a70scmlam 0 1739 3222 3171 2007-10-26T19:00:20Z 84.178.247.140 duplicate wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ਚੀਕ]] dr0rwlsxeijxlkw59yurlyuvpigpjl2 0 1740 3874 3182 2012-11-02T07:22:13Z Itar buttar 745 Delete it wikitext text/x-wiki {{ਮਿਟਾਓ|the wiki is not for stories}} duldring2uutnnrx3j2qujs9pe8qphc 0 1741 3924 3118 2012-12-09T15:33:26Z Itar buttar 745 ਕੋਈ ਲਾਹੇਵੰਦ ਸਮੱਗਰੀ ਨਹੀਂ wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 1742 3234 3119 2007-10-27T12:28:22Z 84.178.207.224 redir wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ਬਚਪਨ]] miznryuv8ypggb9wb4m7y6v8kjkrr3e 0 1746 3242 3185 2007-11-01T06:02:19Z Prince Kassad~pawikibooks 23 redirect wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ਚੀਨ ਦੀ ਮਹਾਨ ਦਿਵਾਰ]] t26wpb43efqqrwhnlg44pezvddmzia9 0 1747 3227 3226 2007-10-26T19:03:11Z 84.178.247.140 Redirecting to [[ਮਾਂ]] wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ਮਾਂ]] e45fv4hn5zitbu3g0x2i6t1joj9ngt3 0 1749 4404 3183 2015-12-13T07:36:51Z Baljeet Bilaspur 1273 wikitext text/x-wiki {{ਮਿਟਾਓ|ਸਰਲੇਖ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਹੈ}} [[ਨਵੇਂ ਨਵੇਂ]] ਮਦਰੱਸੇ ਗਏ ਦੁੱਲੇ ਨੇ ਕਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਮੌਲਵੀ ਜੀ, “ਭਲਾ ਦੱਸਿਉ ਖਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈਦਾ?” ਕਾਜ਼ੀ ਕਹਿੰਦਾ, “ਭਾਈ ਕਈ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਤੇ ਕਈ ਮਾੜੇ ਕਰਕੇ।” “ਪਰ ਛੇਤੀ ਕੌਣ ਹੁੰਦਾ?”, ਦੁੱਲੇ ਕੋਲ ਉਡੀਕਣ ਦਾ ਵਕਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹੋ ਰਹੀ ਮਰ ਧਾੜ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਕਾਜ਼ੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਛੇਤੀ ਚਮਕਦੇ ਆ”। ਦੁੱਲੇ ਨੇ ਪੈਂਦੀ ਸੱਟੇ ਕਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਚਿੱਤੜਾਂ ਭਾਰ ਸੁੱਟਿਆ , ਪਰ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਤੱਕ ਸਾਰੀ ਪਿੰਡੀ ਵਿੱਚ ਦੁੱਲਾ ਦੁੱਲਾ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਕਿਤਾਬ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਕਈ ਸਾਲ ਸੌ ਸੌ ਪਾਪੜ ਵੇਲਣ ਪਿੱਛੋਂ ਚਾਰ ਆਦਮੀ ਜਾਨਣ ਲੱਗਦੇ ਨੇ ਪਰ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਘਪਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਤੋ ਰਾਤ ਦੇਸ਼ ਭਰ ‘ਚ ਚਰਚਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਕਈ ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ ਤਾਂ ਚੂੰਢੀ ਵੱਢਕੇ ਹੀ ਦਹਾਕੇ ਭਰ ਲਈ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੁਰਖ਼ੀ ਬਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ [[ਦਿਨੀਂ ]]ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੇ ਸਿਲਸਲੇ ‘ਚ ਪਿੰਡੋਂ ਆਏ ਫੋਨ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਕੂਲੀਏ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪਦੇ ਮੇਰੇ ਲੇਖ ਪੜ੍ਹਕੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਦੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਪੱਖ ਤਾਂ ਯਾਦ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਪਿਛੋਂ ਵੀ ਸਰਹੱਦ ਲੰਘਕੇ ਦੋਵਾਂ ਪੰਜਾਬਾਂ ਦੇ ਲੋਕੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਇੱਟ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਲੈ ਕਿ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਦਰਾਂ ਘਰ ਬਦਲ ਚੁੱਕੇ ਤੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਹੋ ਗਏ ਨੱਬੇ ਸਾਲ ਦੇ ਬੁੱਢੇ ਦੇ ਵੀ ਸੁਪਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਕਸ਼ਾ ਬਚਪਣ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਹੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਧਰਮਿੰਦਰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਹੀ ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ ਦੇਖਣ ਆਇਆ ਸੀ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਆਪਣਾ ਆਖਰੀ ਸਸਕਾਰ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ‘ਚ ਕਰਨ ਦੀ ਖਾਹਿਸ਼ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ ਵੀ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਿਖਰ ਦੁਪਹਿਰੇ ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਕੋਟਫੱਤੇ ਦੇ ਬੈਂਕ ‘ਚ ਡਾਕਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਸਵੇਰ ਦਾ ਅਖਬਾਰ ਚੁੱਕਕੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਜੰਮੀ ਪਲ਼ੀ ਤੇ ਪੜ੍ਹਦੀ ਮੇਰੀ ਬੇਟੀ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਬੋਲੀ, “ ਦੇਖੋ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਕੋਟ ਫੱਤੇ ਦੀ ਪਹਿਲੇ ਸਫੇ ਤੇ ਕਿੱਡੀ ਵੱਡੀ ਖਬਰ, ਆਹ ਤਾਂ ਕਮਾਲਾਂ ਹੀ ਹੋ ਗਈਆਂ।” ਉਹ ਤਸਵੀਰ ਤੇ ਉਂਗਲ ਰੱਖਕੇ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਹੂ ਬ ਹੂ ਪਹਿਚਾਣਿਆ ਬੈਂਕ ਦਾ ਬੋਰਡ ਪੜ੍ਹ ਕਿ ਸੁਣਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਹਸਦਿਆਂ ਵੇਖ ਮਾਂ ਦੇ ਵੀ ਹੱਸਣ ਤੋਂ ਉਲਟ ਮੈ ਰੋਣਹਾਕਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹ ਕਿ ਮੈ ਬੇਟੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਮਾੜੀ ਘਟਨਾ ਕਰਕੇ ਹੋਈ ਚਰਚਾ ਹੈ । ਇਸ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਛੇਤੀ ਹੋ ਗਈ ਜੋ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਬਦਨਾਮੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਬੈਂਕ ਦੇ ਗਾਰਡ ਨੇ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮੰਗਣ ਤੇ ਬੰਦੂਕ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਬਲਕਿ ਨਾ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਰਿਵਾਲਵਰ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖਣ ਪਿੱਛੋਂ ਹੀ ਉਸਨੇ ਬੰਦੂਕ ਦਿੱਤੀ। ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਮਰਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਰਨ ਪਿੱਛੋਂ ਜਾਂ ਆਤਮ ਸਮਰਪਣ ਪਿੱਛੋਂ ਹੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਹੱਥ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਫੌਜੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਦੇਕੇ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਆਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕੀ ਧਮਕੀ ਪੱਤਰ ਮਿਲਣ ਤੇ ਹੀ ਲਾਇਸੰਸੀ ਅਸਲਾ “ ਭੇਟ” ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ। ਦੂਜੀ [[ਤਸੱਲੀ]] ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੋਈ ਕਿ ਲੁਟੇਰੇ ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਵਰਨਾ “ਮਸ਼ਹੂਰੀ” ਨਾਲੋਂ ਬਦਨਾਮੀ ਵੱਧ ਹੋਣੀ ਸੀ। ਹੋਰ ਵੀ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜੇ ਇਹ ਗਵਾਂਢੀ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵੀ ਨਾਂ ਹੋਣ। ਅਜੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਾਂ ਖੋਹਾਂ ਵਾਲਾ ਅੱਤਵਾਦ ਦਾ ਦੌਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਿਆ। ਅੱਜ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੁਹਰਾਉਣ ਦੀ ਇੱਥੇ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹੀ ਪਾਣੀ ਰਿੜਕਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁੱਝ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸੋਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਉਸ ਨਾਲ ਮਸਲਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਡਾਕੇ ਵਾਲੇ ‘ਭਾਈਆਂ’ ਦੀ ਉਮਰ ਚਾਲੀ ਪੰਤਾਲ਼ੀ ਸਾਲ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣਾ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਮਹਿਜ਼ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਾਜਿਸ਼ ਜਾਂ ਚੋਣੀ ਗੜਬੜ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਕੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਅਖੌਤੀ ਹਰੇ ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਗੈਰ ਕੋਈ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤਿਆਂ ਅਮੀਰ ਹੋਣ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਣ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਰੁਚੀ ਵਧੀ ਹੈ। ਇਕ ਵੱਖਰੀ ਜੀਵਨ ਜਾਚ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਧਾੜਵੀਆਂ ਤੋਂ ਲਈ ਵੱਢਣ ਟੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਰਨ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੌਕਾ ਬਣੇ ਅਜਿਹਾ ਅਨਸਰ ਸਿਰ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਰਾ ਇਨਕਲਾਬ ਨਰੋਏ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸੇ ਦਾ ਹੀ ਘਾਣ ਕਰ ਗਿਆ। ਕਦੀ ਨਿਮਾਣੀ ਦਿਸਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਵੇਲੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੀ ਵਿਆਂਧੜ ਕੁੜੀ ਹੁਣ ਅਨੰਦਾਂ ਪਿੱਛੋਂ ਜੀਜੇ ਤੇ ਦਿਓਰ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਂਹ ਪਾ ਕੇ ਨਚਦੀ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ, ਨਸ਼ੇ ਤੇ ਵਿਹਲੜਪੁਣਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੇ ਇਲਾਜ ਯਥਾਰਥਕ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਧਿਰਾਂ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਡਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਹਿੱਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੇਰੋਜਗਾਰ ਕੌਣ ਹੈ? ਜੋ ਸਵੈ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਸੀ ਫੀ ਸਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਪੈਨਸ਼ਨ। ਪੜ੍ਹਿਆ ਲਿਖਿਆ ਤਬਕਾ ਸਿਰਫ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਬਲਕਿ ਪੱਕੀ ਨੌਕਰੀ ਯਾਨੀ ਉਮਰ ਭਰ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਕੋਈ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲਾ ਨਾਂ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੇ ਵਿਗਾੜਿਆ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਤੇ ਸਵੈ ਰੋਜ਼ਗਾਰ( ਕੁੱਝ ਕੁ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ) ਦੀ ਆਮਦਨ ਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮੀਨ ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਪਾੜਾ ਹੋਣਾ। ਇਸ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦੀ ਅੱਧੋਂ ਬਹੁਤੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਸਵੈ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਉੱਕਾ ਹੀ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਰੋਟੀ ਕੱਪੜਾ ਜੋਗਰਾ ਗੁਜਾਰਾ ਭੱਤਾ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਵਿਕਸਤ ਮੁਲਕਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸਮਾਜਵਾਦ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।ਇਹ ਗੱਲ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉੱਥੇ ਸੌ ਦੀ ਦਿਹਾੜੀ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਚਾਲੀ ਰੁਪਏ ਟੈਕਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਸਾਥੀਆਂ ਦਾ ਭੱਤਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਟੈਕਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫਤ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।ਪਰ ਸਾਡੇ ਲੱਖ ਰੁਪੈ ਸ਼ਹਿਰੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਕਿਰਾਇਆ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਤਨਖਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਲੱਖ ਰੁਪੈ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਠੱਗੀ ਠੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੇ ਠੇਕੇਦਾਰ ਵੀ ਚੁਆਨੀ ਟੈਕਸ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ। ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫਤਖੋਰੇ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਨਾ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੈ। ਨਸ਼ੇ ਛੁਡਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਯਤਨ ਵੀ ਆਰਜੀ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੀਰੋੲਨ ਤੇ ਸਮੈਕ ਦੇ ਨਛੇੜੀ ਹਨ। ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਨਸ਼ੇ ਕਿਸੇ ਗਵਾਂਢੀ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਉੱਗਦੇ। ਇਹ ਦੋ ਤਿੰਨ ਬਾਰਡਰ ਟੱਪ ਕਿ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਰਡਰ ਤੋਂ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜੀ ਨਾਲ ਚਿੜੀ ਉੱਡਕੇ ਨਹੀਂ ਲੰਘ ਸਕਦੀ। ਦੂਜਾ ਨਸ਼ਾ ਭੁੱਕੀ ਤਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ‘ਚ ਬੋਰੀਆਂ ‘ਚ ਵਿਕਦੀ ਦੇਖੋਗੇ। ਰਹੀ ਗੱਲ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ। ਇਹ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਟੈਕਸ ਕੋਈ ਦੇਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ,ਹਰ ਸਹੂਲਤ ਲੋਕ ਮੁਫਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਰਾਜ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਖਰਾਬ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਆਸ਼ਕ (ਵੋਟਰ) ਤੇ ਪਤੀ(ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ) ਵਿਚਾਲੇ ਫਸੀ ਬੇਵੱਸ ਤੀਵੀਂ ਵਰਗੀ ਹੋ ਕਿ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਫਿਰ ਸ਼ਰਾਬ ਬੰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿਵੇਂ? ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਮਦਨ ਚਾਹੀਦੀ ਹੀ ਹੈ। ਨਸ਼ੇ ਰੋਕਣ ਦੇ ਯਤਨ ਆਰਜੀ ਹਨ। ਨਸ਼ੇ ਰੋਕਣ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਯਤਨ ਵੀ ਇੰਜ ਹੀ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਅੱਧੀ ਬੋਤਲ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਮੋਪੈਥੀ ਦੀ ਗੋਲੀ ਦੇ ਦੇਵੇ। ਡਾਕੇ ਵਾਲੇ ਭਾਈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੌਣ ਹਨ। ਪਰ ਯਕੀਨਨ ਇਹ ਵਿਹਲੜ ਤੇ ਸੌਖਾ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹੋਣਗੇ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਇਹੀ ਅਨਸਰ ਵਕਤ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਪਰਾਧੀ ਦੀ ਪਦਵੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਿਹਨਤੀ ਅਖਵਾਉਂਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਆਖਰ ਵਿਹਲੜ ਕਿਉਂ ਹੋ ਗਏ? ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਲੇਖਕ ‘ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥੀਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ’। ਇਹ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਇਸ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਪਹੁੰਚ ਦਾ ਅਣਚਾਹਿਆ ਗਰਭਪਾਤ ਹੁੰਦਾ ਅਸੀਂ ਨਿੱਤ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਰੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗੜਬੜ ਹੈ। ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਸੱਭ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਸਮਾ ਸਕਦਾ। ਪਰ ਮੇਰੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਖਿਲਾਰੇ ਨੂੰ ਸਮੇਟਣ ਲਈ ਕੁੱਝ ਕੁ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਤਾਂ ਦੇਣੀਆਂ ਹੀ ਪੈਣਗੀਆਂ। ਪਹਿਲੀ ਗੱਲ ਮਨੁੱਖ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਜੱਦੋ ਜਹਿਦ ਵਿੱਚੋਂ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਸਮਾਜਿਕ ਜਾਨਵਰ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਪਹਿਲਾਂ ਯਾਨੀ ਆਪ ਮੋਏ ਜੱਗ ਪਰਲੋ। ਸੋ ਇਹ ਕੰਮ ਓਦੋਂ ਹੀ ਕਰੇਗਾ ਜਦੋਂ ਇਹਨੂੰ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਾਂ ਫਿਰ ਸਰਕਾਰ, ਸਮਾਜ ਤੇ ਰੱਬ (ਜਮੀਰ) ਦਾ ਡਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਖਰਾਬ ਹੈ ਐਵੇਂ ਹੱਫਦਾ ਫਿਰੇ। ਸ਼ੇਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਵੀਹ ਕਿੱਲੋ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀਹ ਘੰਟੇ ਸੌਂਦਾ ਹੈ। ਰੱਜੇ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਿਰਨ ਘਾਹ ਚਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸ਼ੇਰ ਅੱਖ ਪੁੱਟਕੇ ਵੇਖਣ ਦੀ ਖੇਚਲ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਵੋਟ ਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਸਖਤੀ ਕਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ । ਲੋਕ ਸਮਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕਰਨੋ ਹਟਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਤੇ ਰੱਬ ਦੇ ਵਿਤਕਰੇ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਨਰੋਆ ਸਮਾਜ ਕਿਵੇਂ ਉੱਸਰੇਗਾ? ਦੂਜਾ ਵੀਹ ਕਿੱਲਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕਿਸਾਨ ਸ਼ਾਮੀਂ ਦਾਰੂ ਪੀਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੁੜੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਕਰਜ਼ੇ ਤੇ ਟਰੈਕਟਰ ਲੈ ਕਿ ਵੇਚਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਹੱਥੀਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਦਾ ਗਵਾਂਢੀ ਤੀਜਾ ਦਰਜਾ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਲਾਜਮ ਜਾਂ ਸਰਪੰਚ ਜਿਸ ਕੋਲ ਕੋਈ ਜਾਇਦਾਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਨ ਭਰ ਵਿਹਲਾ ਰਹਿਕੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਵਿਸਕੀ ਪੀਂਦਾ ਤੇ ਮੈਰਿਜ ਪੈਲਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਕਿਸਾਨ ਕੰਮ ਕਿਉਂ ਕਰੇਗਾ? ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਕੈਬਰੇ ਡਾਂਸ ਹੁੰਦਾ ਵੇਖਕੇ ਰਹਿਰਾਸ ਵਿੱਚ ਮਨ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗੇਗਾ? ਪਰ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਇਕੱਲੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਨਾਉਣ ਨਾਲ ਜਾਂ ਸੈਮੀਨਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜਾਂ ਕੈਂਪ ਲਾਉਣ ਨਾਲ ਛੇਤੀ ਕੀਤਿਆਂ ਹੱਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਨਾ ਹੀ ਇਕੱਲੀ ਸਿਰਦਰਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਇੱਕ ਫੌਰੀ ਸੁਝਾਅ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਕੁਦਰਤੀ ਦੋ ਅਜ਼ੀਮ ਸਖਸ਼ੀਅਤਾਂ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਡੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੇ ਡਾ. ਕਲਾਮ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਤੇ ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹੁੰਦਿਆਂ ਇਹ ਸੁਨਹਿਰੀ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਹੀ ਗੈਰ ਸਿਆਸੀ ਤੇ ਕੁੱਝ ਚੰਗੇਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਹਨ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਮੂਲ ਰੂਪ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਪੜਾਵੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਪੰਚਾਇਤੀ ਤੇ ਲੋਕਲਬਾਡੀ ਲੋਕਤੰਤਰ, ਦੂਜਾ ਸੂਬੇ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਤੀਜਾ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਯਾਨੀ ਸੰਸਦ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ। ਬਾਕੀ ਹੋਰ ਹਰ ਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਤੁਰੰਤ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਹੋਰ ਜਰ ਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਤਿੰਨਾਂ ਪੜਾਵਾਂ ਤੇ ਇਹ ਸਰਕਾਰਾਂ ਕਰਨ। ਜੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪਬਲਿਕ ਸਰਵਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨ, ਸਟੇਟ ਪਬਲਿਕ ਸਰਵਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨ, ਗਵਰਨਰ, ਬਿਜਲੀ ਬੋਰਡ ਤੇ ਮੰਡੀ ਬੋਰਡ ਵਰਗੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਇਹ ਛੋਟੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀਆਂ, ਸੋਸਾਇਟੀਆਂ, ਸੰਮਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਾ ਤੇ ਉੱਸਰਿਆ ਵੋਟ ਤੰਤਰ ਹੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ, ਨਸ਼ੇ ਤੇ ਵਿਹਲੜ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਲਈ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਨੇ ਖੁਦ ਵੋਟਾਂ ਲੈਣ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਤੀ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਝਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹਰ ਵਕਤ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਚੋਣ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ । ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰਾਂ, ਨਸ਼ਈਆਂ ਤੇ ਵਿਹਲੜਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਰੈਲੀਆਂ, ਧਰਨਿਆਂ, ਚੋਣਾਂ, ਪੁਰਬਾਂ ਲਈ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਇਹ ਦੋ ਢਾਈ ਲੱਖ ਦੀ ਵਿਹਲੜ ਫੌਜ ਛੇਤੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੇ ਅਮੀਰ ਹੋਣ ਲਈ ਇੰਜ ਸਿਖਰ ਦੁਪਹਿਰੇ ਡਾਕੇ ਮਾਰਨ ਦੇ ਰਾਹ ਵੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। 01r4uzfm5q16cklq5qnph89hudguasv 0 1751 4435 4434 2015-12-13T08:27:04Z Baljeet Bilaspur 1273 wikitext text/x-wiki {{ਮਿਟਾਓ|ਇਹ ਕੋਈ ਕਿਤਾਬ ਨਹੀ ਹੈ ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਲੇਖ ਹੈ}}[[ਮਾਂ]] ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਿਸੇ ਤੇ ਅਹਿਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ।ਮਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦਾ ਮੁਲ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਚੁਕਾ ਸਕਦਾ, ਮਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ ਤੋਂ ਬੇਮੁਖ ਮਨੁੱਖ, ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਨਹੀਂ ।ਫਿਰ ਮਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖੀ, ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਮਿੱਠੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਤੋਂ ਬੇਰੁਖੀ ਕਿਉਂ ? ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਮਹਿਮਾਨ ਨਵਾਜ਼ੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਪਰ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਖਾਤਰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਘਰੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਇਹ ਕਿੱਥੋਂ ਦੀ ਇਨਸਾਫੀ ਹੈ ? ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਭੁੱਲ ਗਏ ਕਿ ਮਾਸੀਆਂ ਕਦੇ ਮਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀਆਂ । [[ਪੰਜਾਬੀਆਂ]] ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਆਪਸੀ ਗਲਬਾਤ ਹਿੰਦੀ ਜਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਹੋਣ ਲਗ ਪਈ ਹੈ , [[ਮਾਂ]] ਬੋਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਸੇ ਕੋਨੇ ਲੱਗੀ ਸਹਿਕ ਰਹੀ ਹੈ ।ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਕਾਲਜਾ ਵਿਚ ਜੋ ਹਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਤੋਂ ਤਾਂ ਇਹ ਹੀ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਰੱਬ ਹੀ ਰਾਖਾ । ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਦਵਾਨ ਆਪਣੀ ਵਿਦਵਾਨਤਾ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਹਿੰਦੀ-ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਕ ਪੱਛਮੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ । ਕੀ ਅਜੇ ਤਕ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਵਿਹਾਰਿਕ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਲੋੜ ਹੀ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ?। ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਜਿਵੇਂ ਬੀਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗਲ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਰਸੂਲ ਹਮਜ਼ਾਤੋਵ ਅਨੁਸਾਰ, “ਜਿਹੜਾ ਆਦਮੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ,ਉਹ ਸਾਰੀ ਇਜ਼ਤ ਗੁਆ ਬੈਠਦਾ ਹੈ”।ਇਸ ਕਥਨ ਨੂੰ ਮੁਖ ਰਖ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਵੈ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।ਇਸ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਘਰ ਵਿਚ ਬੇਗਾਨੀ ਹੋਈ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਦਦ ਲਈ ਪੁਕਾਰ ਰਹੀ ਹੈ । ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਹੈ ।ਇਸ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਡੁੱਲ-ਡੁੱਲ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ।ਇਸ ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਵਾਰਿਸ ਵੀ। ਇਸ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਦੀ ਵਾਰ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਦਰਦ ਵੀ । ਦੋਸਤਾ ਨਾ ਵੇਖ ਘਿਰਨਾ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ੁਬਾਨ । ਇਸ ‘ਚ ‘ਨਾਨਕ’ ਵੀ ਹੈ, ‘ਵਾਰਸ’ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ‘ਬਾਹੂ’ ਵੀ ਹੈ । ਫਿਰ ਪੰਜਾਬੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਿਉਂ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ? ਕਿਉਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਬਣਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ? ਸਮੁੱਚਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਰਗ ਮੂਕ ਦਰਸ਼ਕ ਕਿਉਂ ਬਣਿਆ ਹੈ? ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰਾਂ ਲਈ ਸਮੁੱਚੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਰਗ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਜੀ ਇਹ ਕਾਵਿ ਸਤਰਾਂ ਆਪਣੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵਿਚ ਰੱਖਣੀਆ ਹੋਣਗੀਆਂ : ਅਸਾਂ ਨਹੀਂ ਭੁਲਾਉਣੀ ਚੰਨਾ, ਬੋਲੀ ਏ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਡੀ । ਏਹੋ ਜਿੰਦ ਜਾਨ ਸਾਡੀ, ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਖਾਨ ਸਾਡੀ, ਹੱਥੋਂ ਨਹੀਂ ਗੁਆਉਣੀ ਚੰਨਾ, ਬੋਲੀ ਏ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਡੀ । ਤ੍ਰਿੰਞਣਾ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਿਚ,k ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਸੁਹਾਉਣੀ ਚੰਨਾ, ਬੋਲੀ ਏ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਡੀ । ਜੋਗ ਤੇ ਕਮਾਈਆਂ ਵਿਚ, ਜੰਗਾਂ ਤੇ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿਚ, ਏਹੋ ਜਿੰਦ ਪਾਉਣੀ ਚੰਨਾ, ਬੋਲੀ ਏ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਡੀ । ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਕਿਆਰੀ ਸਾਡੀ। ਸੁੱਖਾਂ ਦੀ ਅਟਾਰੀ ਸਾਡੀ, ਭੁੱਲ ਕੇ ਨਹੀਂ ਢਾਉਣੀ ਚੰਨਾ, ਬੋਲੀ ਏ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਡੀ । ----- -ਮੁੱਖਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸਰੋਤ-www.mukhvir.blogspot.com 5edmyldfio2epyzft0e7sr4jf7uzhyp 0 1753 3236 3180 2007-10-27T12:33:46Z Prince Kassad~pawikibooks 23 redirect wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਗ਼ਰੀਬੀ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ]] 1dj37rcalqdykm6u49jmhkg4twxegu3 0 1768 4410 4299 2015-12-13T07:38:38Z Baljeet Bilaspur 1273 wikitext text/x-wiki {{ਮਿਟਾਓ|ਸਰਲੇਖ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਹੈ}} == ਬੇਸਬਾਲ == ਬੇਸਬਾਲ ੨ ਟੀਮਾ ਦੇ ਵਿਚ ਖਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ.ਇਕ ਟੀਮ ਵਿਚ ੯ ਖਿਡਾਰੀ ਖੇਡ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਸਰੀ ਟੀਮ ਦੇ ਵਿਚ ਵੀ.ਪਹਿਲਾ ਬੇਸਬਾਲ ਐਮੇਰਿਕਾ ਦੀ ਨੇਸ਼ਨਲ ਖੇਡ ਹੁਦੀ ਸੀ. 8l9hnz2iwhel1bkrpv2f4rhw611bg96 2 1769 3496 3495 2010-06-22T02:45:11Z Pathoschild 22 correction wikitext text/x-wiki {{#ifexist:Template:Babel|{{Babel|pa-0|no|en-3|nn-3|sv-3|da-2|de-1|eo-1|es-1|ro-1|sw-1}}|}} I am '''[[m:User:Jon Harald Søby|Jon Harald Søby]]'''. [[en:User:Jon Harald Søby]] qwcaoucsqg5h0dou9cqmlz0p1t2awoz 0 1772 4413 3916 2015-12-13T07:40:19Z Baljeet Bilaspur 1273 wikitext text/x-wiki {{ਮਿਟਾਓ}} sdt7jdcm4viy1a5o1pvvh71up38z3ae 2 1775 3195 2007-07-30T07:36:15Z Caiguanhao 17 new user page wikitext text/x-wiki visit [[wikipedia:User:Caiguanhao]] [[en:User:Caiguanhao]] [[zh:User:Caiguanhao]] t9ri35ti9a4auayfh5zgccly78mq0p0 2 1778 3548 3547 2010-11-03T16:20:42Z 86.2.186.44 wikitext text/x-wiki Hi, I am Sandeep, full name Sandeep Pal Singh Sidhu. Currently I'm in Middlesex, UK. Linux/unix system administrator professional. Technology curious person, love my work with computers, I think this grew into me as a child when I used to break-open the radios and cassette players to see how they work, can spend hours reading computer books or trying out new stuff on systems. Love cooking, photography, and music. You can find out more about me at following links. * LinkedIn Profile: http://in.linkedin.com/in/sandeeppal * Twitter Page: http://twitter.com/sandeep_pal 17nxaue3mmeiaelhwatw7lhqhi9zyux 2 1779 3204 2007-08-30T18:22:00Z Sandeep 18 [[ਮੈਂਬਰ:Sandeep]] moved to [[ਮੈਂਬਰ:Sandeep Pal Singh Sidhu]] wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ਮੈਂਬਰ:Sandeep Pal Singh Sidhu]] m2v7lt027snneq6a8t7fxif4jhnimt7 2 1780 3206 2007-08-31T18:04:26Z Bastique 19 new user page wikitext text/x-wiki <div style="border-top:1px solid #ACACAC; border-bottom:1px solid #ACACAC; margin: 0px; margin-bottom: 0.8em; margin-top:0.8em;"> {| width=100% border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse; background-color:#F9F9F9;" |- valign="top" | width="100%" style="text-align:center" | [[:m:User:Bastique|Meta user page]] | [[:commons:User:Bastique|Commons user page]] | [[Commons:User talk:Bastique|talk page]] |} </div> I am [[:meta:User:Bastique|Cary Bass]], a [[m:Stewards|steward]], and an [[foundation:Current staff|employee of the Wikimedia Foundation]] :''Please use my [[:Commons:User talk:Bastique|Commons Wikipedia talk page]] to leave me messages.'' q82rr917mhqbj58k5zwnqzav574pvmc 3 1781 3207 2007-08-31T18:07:00Z Bastique 19 redirect wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[User:Bastique]] re9pcurfvpz64ol26u4tk2z2d5lysgv 2 1783 3210 2007-09-10T07:52:54Z Jorunn 20 ਨਵਾਂ ਪੇਜ਼: [[m:User:Jorunn]] wikitext text/x-wiki [[m:User:Jorunn]] ndm6v29if11fq3qel6ud603uyapgva7 10 1784 4297 3266 2015-08-19T12:42:04Z Randykitty 1013 wikidata wikitext text/x-wiki {| style="margin:0.5em; padding:0.5em; background:#FEE; border:1px solid #999;" |- | [[Image:Icono aviso borrar.png|60px|left]] | <big>'''This page has been nominated for speedy deletion.'''</big><br />The reason given is "{{{1}}}". If you disagree with its speedy deletion, please explain why on [[{{TALKPAGENAME}}|its talk page]]. If this page obviously does not meet the criteria for speedy deletion, or you intend to fix it, please remove this notice, but do not remove this notice from a page that you have created yourself. <span class="plainlinks">''Administrators, remember to check [[Special:Whatlinkshere/{{FULLPAGENAME}}|if anything links here]] and [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=history}} the page history] ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|diff=0}} last edit]) before [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=delete}} deletion].''</span> |}<includeonly>{{{category|[[Category:Candidates for speedy deletion]]}}}</includeonly> gxn8g5r17r8td21qlw8buw1irtw3ewj 4 1785 3213 3212 2007-10-14T23:48:12Z Drini 21 Protected "[[Wikibooks:Nospam]]" [edit=sysop:move=sysop] [cascading] wikitext text/x-wiki == Pages locked from recreation == <center>'''Please add a translation for the instructions line.'''</center> : [en] '''Administrators:''' add a new line here to stop pages being created : [es] '''Administradores:''' añadan una nueva línea para evitar que una página vuelva a ser creada : [nl] '''Beheerders:''' voeg hier een nieuwe regel toe om het aanmaken van pagina's te voorkomen : [it] '''Amministratori:''' aggiungete una riga qui per impedire la creazione di altre pagine : [de] '''Administratoren:''' hier eine neue Zeile hinzufügen, um das Neueinstellen einer Seite zu verhindern * {{:*}} * {{:MediaWiki Talk:Ipb cant unblock}} * {{:MediaWiki Talk:Ipb cant unblock/}} * {{:MediaWiki Talk:Ipb cant unblock/index.php}} * {{:MediaWiki Talk:Ipb cant unblock/w/index.php}} * {{:MediaWiki Talk:Ipb cant unblock/w/w/index.php}} * {{:MediaWiki Talk:Ipb cant unblock/w/w/w/index.php}} * {{:MediaWiki Talk:Ipb cant unblock/w/w/w/w/w/index.php}} * {{:MediaWiki talk:Ipb already blocked/wiki/MediaWiki talk:Ipb already blocked/w/w/w/index.php}} * {{:MediaWiki talk:Ipb already blocked/wiki/MediaWiki talk:Ipb already blocked/w/w/w/w/index.php}} * {{:Talk:Main Page/}} * {{:Talk:Main Page/index.php}} * {{:Talk:Main Page/w/index.php}} * {{:Talk:Main Page/w/w/index.php}} * {{:Talk:Main Page/w/w/w/index.php}} * {{:Talk:Main Page/w/w/w/w/index.php}} * {{:Main Page/index.php}} * {{:Main Page/w/index.php}} * {{:Main Page/w/w/index.php}} * {{:Main Page/w/w/w/index.php}} * {{:Main Page/w/w/w/w/index.php}} * {{:Talk:Main Page/w/index.php?title=Main Page/w/index.php}} * {{:index.php}} * {{:W/index.php}} * {{:W/w/index.php}} * {{:W/w/w/index.php}} * {{:W/w/w/w/index.php}} * {{:W/w/w/w/w/w/index.php}} <!-- wiktionaries are case sensitive, but it won't hurt on other wikis, so again: --> * {{:w/index.php}} * {{:w/w/index.php}} * {{:w/w/w/index.php}} * {{:w/w/w/w/index.php}} * {{:w/w/w/w/w/w/index.php}} * {{:MediaWiki talk:Ipb expiry invalid}} * {{:MediaWiki talk:Ipb expiry invalid/}} * {{:MediaWiki talk:Ipb expiry invalid/index.php}} * {{:MediaWiki talk:Ipb expiry invalid/w/index.php}} * {{:MediaWiki talk:Ipb expiry invalid/w/w/index.php}} * {{:MediaWiki talk:Ipb expiry invalid/w/w/w/index.php}} * {{:MediaWiki talk:Ipb expiry invalid/w/w/w/w/index.php}} * {{:MediaWiki talk:Ipb expiry invalid/w/w/w/w/w/index.php}} * {{:MediaWiki talk:Ipb already blocked/index.php}} * {{:MediaWiki talk:Ipb already blocked/w/index.php}} * {{:MediaWiki talk:Ipb already blocked/w/w/index.php}} * {{:MediaWiki talk:Ipb already blocked/w/w/w/index.php}} * {{:MediaWiki talk:Ipb already blocked/w/w/w/w/index.php}} * {{:MediaWiki talk:Ipb already blocked/w/w/w/w/w/index.php}} * {{:MediaWiki talk:Ipb already blocked/wiki/MediaWiki talk:Ipb already blocked/w/w/index.php}} * {{:Talk:index.php}} * {{:Talk:w/index.php}} * {{:Talk:w/w/index.php}} * {{:Talk:w/w/w/index.php}} * {{:Talk:w/w/w/w/index.php}} * {{:Talk:W/index.php}} * {{:Talk:W/w/index.php}} * {{:Talk:W/w/w/index.php}} * {{:Talk:W/w/w/w/index.php}} * {{:MediaWiki talk:Ipb expiry invalid/wiki/MediaWiki talk:Ipb expiry invalid/w/index.php}} * {{:MediaWiki talk:Ipb expiry invalid/wiki/MediaWiki talk:Ipb expiry invalid/w/w/index.php}} * {{:MediaWiki talk:Ipb expiry invalid/wiki/MediaWiki talk:Ipb expiry invalid/w/w/w/index.php}} * {{:MediaWiki talk:Ipb expiry invalid/wiki/MediaWiki talk:Ipb expiry invalid/w/w/w/w/index.php}} ====Spambot stuff ==== * {{:Can not be against traditional law}} * {{:divergent money}} * {{:divergent money and power}} * {{:eu american japon language friendship}} * {{:english usa divergent friendship}} * {{:get europe and usa science kind}} * {{:Get power and money divergent}} * {{:get science kind}} 08ggnweexlatv4l5yn83qbditbpkfbm 2 1786 3214 2007-10-14T23:48:20Z Drini 21 Linking to my meta page wikitext text/x-wiki [[m:User:Drini]], your friendly wikimedia [[m:Stewards|steward]] sfcihnv0kt2e23yhdrjf8g4wimuaqnf 3 1788 3719 3663 2012-02-17T03:54:01Z Pathoschild 22 global user pages wikitext text/x-wiki {{#babel:en|fr|pa-0}}[[File:Redirect arrow without text.svg|46px|link=]][[m:User talk:Pathoschild|m:{{ns:3}}:Pathoschild]] a4siogubasn8t9jroe9qurzaoi0kv10 2 1789 4265 3441 2015-04-17T00:22:36Z Maintenance script 1202 Maintenance script moved page [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Prince Kassad]] to [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Prince Kassad~pawikibooks]] without leaving a redirect: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Prince Kassad|Prince... wikitext text/x-wiki [[m:wikt:User:Prince Kassad]] rp8pckki6ki5dfg9vnyis1kezq8bb71 8 1790 1264 2005-06-25T11:19:01Z MediaWiki default 0 wikitext text/x-wiki ਮੁੱਖ ਪੰਨਾ 2llla13ee7isf4iuyvu0qrhrqsb4wcz 3 1791 3245 2007-11-08T19:23:31Z Jorunn 20 ਨਵਾਂ ਪੇਜ਼: [[m:User talk:Jorunn]] wikitext text/x-wiki [[m:User talk:Jorunn]] evkf857g608zg618g9s2myerswe978o 2 1792 3279 3246 2008-08-01T11:16:40Z DerHexer 24 mm wikitext text/x-wiki I live in Berlin, Germany, and I'm a [[meta:Stewards|steward]] at meta.wikimedia and a sysop at [[:w:en:User:DerHexer|en.wikipedia]] and at [[:w:de:User:DerHexer|de.wikipedia]]. I'm interested in Latin language, Chemistry and Ancient Greek. My contributions can be found [[Special:Contributions/DerHexer|here]], and sorted by namespace [http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/Tool1/wannabe_kate?username=DerHexer&site=pa.wikibooks.org here]. At the moment I'm fighting vandalism. {| border="0" align="left" style="margin-left:1em; margin-bottom:1em;" width="370px" ! colspan="2" | {| align="center" | | colspan="3" align="center" bgcolor="#FFDEAD" width="370px" | overview |- | bgcolor="#FFDEAD" align="center" |[[Special:Emailuser/DerHexer|e-mail]] | bgcolor="#FFDEAD" align="center" |[[User_talk:DerHexer|talk]] | bgcolor="#FFDEAD" align="center" |[[Special:Contributions/DerHexer|contributions]] |} |- | [[Image:Wikistress3D 2 v3.jpg|170px]] || [[Image:DerHexer.png|200px]] |} <br style="clear:right" /> {| align="right" |<div style="float:left;border:solid #99B3FF 1px;margin:1px;"> <table cellspacing="0" style="width:238px;background:#E0E8FF"><tr> <td style="width:45px;height:45px;background:#99B3FF;text-align:center;font-size:14pt">'''IM'''</td> <td style="font-size:8pt;padding:4pt;line-height:1.25em">Jabber: derhexer@jabber.ccc.de <br /> (This is '''not''' an e-mail address!<br />Therefore use [[Special:Emailuser/DerHexer|this]] link, please.) [http://pgpkeys.pca.dfn.de:11371/pks/lookup?op=get&search=0x5C2AE6D7DC7E2EF9 GnuPGP key] <br />Skype: sigmundjaehn<br />ICQ: 281562687</td> </tr></table></div> |} 22ip1zy3f52yzwmhxksomvviw2y91ia 2 1794 3250 2007-12-05T02:29:34Z Cbrown1023 25 ਨਵਾਂ ਪੇਜ਼: [[m:user:Cbrown1023]] wikitext text/x-wiki [[m:user:Cbrown1023]] m9wmdsm9iojgepovb0oi0p593qsvhu8 2 1796 3252 2007-12-22T23:54:32Z Az1568 27 ਨਵਾਂ ਪੇਜ਼: [[m:user:Az1568]] wikitext text/x-wiki [[m:user:Az1568]] qju6nbqhms79vx191sd42661nwwzo6d 3 1797 3253 2007-12-22T23:54:37Z Az1568 27 ਨਵਾਂ ਪੇਜ਼: [[m:user talk:Az1568]] wikitext text/x-wiki [[m:user talk:Az1568]] l85ndlj2prqbnhotr1twn0befo5otp8 2 1798 3254 2008-01-06T22:39:16Z Dungodung 28 ਨਵਾਂ ਪੇਜ਼: [[m:User:Dungodung]] wikitext text/x-wiki [[m:User:Dungodung]] fw9jxkkcfput12sq7mvvzqv9smmyigq 2 1799 3255 2008-01-22T00:51:22Z Mike.lifeguard 29 ਨਵਾਂ ਪੇਜ਼: [[m:user:Mike.lifeguard]] wikitext text/x-wiki [[m:user:Mike.lifeguard]] 236tx3nphq7zsog8l3lodr172c0su86 3 1800 3256 2008-01-22T00:51:29Z Mike.lifeguard 29 ਨਵਾਂ ਪੇਜ਼: [[m:user talk:Mike.lifeguard]] wikitext text/x-wiki [[m:user talk:Mike.lifeguard]] 0npg285m5u1p4r64p3iegwv4hsktpdj 2 1801 3257 2008-03-02T12:47:56Z Cassiopeia sweet 34 ਨਵਾਂ ਪੇਜ਼: [http://ja.wikipedia.org/wiki/%E5%88%A9%E7%94%A8%E8%80%85:Cassiopeia_sweet user page] [[ja:利用者:Cassiopeia sweet]] [[bg:Потребител:Cassiopeia sweet]] [[ca:U... wikitext text/x-wiki [http://ja.wikipedia.org/wiki/%E5%88%A9%E7%94%A8%E8%80%85:Cassiopeia_sweet user page] [[ja:利用者:Cassiopeia sweet]] [[bg:Потребител:Cassiopeia sweet]] [[ca:Usuari:Cassiopeia sweet]] [[cs:Uživatel:Cassiopeia sweet]] [[da:Bruger:Cassiopeia sweet]] [[de:Benutzer:Cassiopeia sweet]] [[el:Χρήστης:Cassiopeia sweet]] [[en:User:Cassiopeia sweet]] [[eo:Vikipediisto:Cassiopeia sweet]] [[es:Usuario:Cassiopeia sweet]] [[et:Kasutaja:Cassiopeia sweet]] [[fa:کاربر:Cassiopeia sweet]] [[fi:Käyttäjä:Cassiopeia sweet]] [[fr:Utilisateur:Cassiopeia sweet]] [[gl:Usuario:Cassiopeia sweet]] [[ko:사용자:Cassiopeia sweet]] [[he:משתמש:Cassiopeia sweet]] [[hu:User:Cassiopeia sweet]] [[ie:User:Cassiopeia sweet]] [[is:Notandi:Cassiopeia sweet]] [[it:Utente:Cassiopeia sweet]] [[nl:Gebruiker:Cassiopeia sweet]] [[no:Bruker:Cassiopeia sweet]] rs3ivc4sricch54f0k54pfybigiayfl 3 1802 3261 3260 2008-03-20T20:32:13Z ਕਮਲ ਕੰਗ 36 wikitext text/x-wiki '''ਚਮਕੀਲਾ ਬਨਾਮ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਤਾਰਾ (ਬਰਸੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ੦੮ ਮਾਰਚ)''' http://punjabi-article.blogspot.com ਜੀਵਨ ਵਾਰੇ ਸੰਖੇਪ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਚ: ਚਮਕੀਲਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਧੀਆ ਗਾਇਕ, ਗੀਤਕਾਰ, ਕੰਪੋਜਿ਼ਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸਾਡੇ ਮਨਾਂ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਮੋਹ ਦੀ ਛਾਪ ਰਹੇਗੀ। ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਮਕੀਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੁੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰਾਮਦਾਸੀਆ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਸ੍ਰ. ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਕਰਤਾਰ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ 21 ਜੁਲਾਈ 1961 ਨੂੰ ਜਨਮਿਆ ਸੀ। ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਚਮਕੀਲੇ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦਾ ਨਾਂ ਧਨੀ ਰਾਮ ਸੀ। ਬਚਪਨ ‘ਚ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਗੁਜ਼ਰ ਗਈ ਸੀ। ਚਮਕੀਲਾ ਘਰ ਦੀਆਂ ਤੰਗੀਆਂ ਕਾਰਨ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜ ਜਮਾਤਾਂ ਹੀ ਪਾਸ ਕਰ ਸਕਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਹੋਰ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ‘ਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੋਇਆ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਸਦਕਾ ਉਹਨਾਂ ਬੁਲੰਦੀਆਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਉਸ ਦੇ ਫੌਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੇ ਚਮਕੀਲਾ ਬਣਨ ਦੀ ਨਾਕਾਮ ਕੋਸਿ਼ਸ਼ ਕੀਤੀ ਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੀ ਗੀਤ ਲਿਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਛਿੰਦੇ ਨਾਲ ਢੋਲਕੀ ਵੀ ਵਜਾਈ ਸੀ। ਸੁਰਿੰਦਰ ਛਿੰਦੇ ਅਤੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸੋਨੀਆ ਨੇ ਹੀ ਚਮਕੀਲੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ ਗਾਇਆ “ਨੀ ਮੈਂ ਡਿੱਗੀ ਤਿਲਕ ਕੇ, ਛੜੇ ਜੇਠ ਨੇ ਚੁੱਕੀ” ਜਿਹੜਾ ਬੇਹੱਦ ਮਕਬੂਲ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਉਸ ਦੇ ਗੀਤ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਗਾਏ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਚ ਨਰਿੰਦਰ ਬੀਬਾ, ਕੁਲੀ ਰਾਮ, ਬੀਬੀ ਤਾਰਾ ਅਤੇ ਸੋਹਣ ਲਾਲ ਆਦਿ ਕਲਾਕਾਰ ਸਨ। ਚਮਕੀਲੇ ਦਾ ਨਾਂ “ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਮਕੀਲਾ” ਸਨਮੁੱਖ ਸਿੰਘ ‘ਅਜ਼ਾਦ’ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ‘ਅਜ਼ਾਦ’ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਵੇਂ ਸੁਰਿੰਦਰ ਛਿੰਦਾ ਦੀ ਸਟੇਜ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਚਮਕੀਲਾ ਇਸ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਦੋਂ ਚਮਕੀਲਾ, ਸੁਰਿੰਦਰ ਛਿੰਦੇ ਨਾਲ ਢੋਲਕੀ ਵਜਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਸੁਰਿੰਦਰ ਛਿੰਦਾ ਹੀ ਚਮਕੀਲੇ ਦਾ ਉਸਤਾਦ ਸੀ। ਸੁਰਿੰਦਰ ਸੋਨੀਆ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਰਿੰਦਰ ਛਿੰਦੇ ਨਾਲ ਗਾਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਫਿਰ ਛਿੰਦੇ ਨੇ ਜਦੋਂ ਗੁਲਸ਼ਨ ਕੋਮਲ ਨਾਲ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਸੋਨੀਆ ਚਮਕੀਲੇ ਨਾਲ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਫੇਰ ਚਮਕੀਲੇ ਨੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸੋਨੀਆ ਨਾਲ ਚਾਰ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਤਵਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਵਾਇਆ “ਟਕੂਏ ਤੇ ਟਕੂਆ ਖੜਕੇ”। ਜੋ ਸਰੋਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਲਾਹਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਚਮਕੀਲੇ ਨੇ ਅਮਰਜੋਤ ਨਾਲ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਲੀਆਂ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਮਾਣਕ ਨਾਲ ਗਾਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕੀਲੇ ਨੇ ਦੂਸਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਸੰਨ 1984 ‘ਚ ਚਮਕੀਲੇ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜ਼ੋਰਾਂ ਤੇ ਸੀ। ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਬਹੁਤ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। 8 ਮਾਰਚ 1988 ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਰਤਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਫਨਕਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸਾਥੋਂ ਵਿੱਛੜ ਗਿਆ ਸੀ। ਖਾੜਕੂ ਵਾਦ ਦੀ ਓਟ ਵਿੱਚ ਚਮਕੀਲਾ ਪਿੰਡ ਮਹਿਸਮ ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਚਮਕੀਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਅਮਰਜੋਤ ਆਪਣੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਸਮੇਤ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਸਾਥੀ ਹਰਜੀਤ ਗਿੱਲ ਅਤੇ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦੇਬੂ ਢੋਲਕ ਮਾਸਟਰ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ। 27 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਣਾ ਉਸ ਲਈ ਮੰਦਭਾਗਾ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਕਾਤਲਾਂ ਨੇ ਇਹ ਘਿਣਾਉਣੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਧੀਆ ਫਨਕਾਰ ਖੋਹ ਲਿਆ ਜਿਸ ਦਾ ਘਾਟਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਦੀ ਵੀ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਕਰ ਸਕੇਗਾ। ਚਮਕੀਲੇ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ‘ਚ ਸਚਾਈ ਸੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ। ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸਾਦਗੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੁਬਾਨ ਤੇ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਚੜ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਗੀਤਾਂ ‘ਚ ਕਹਾਵਤਾਂ, ਮੁਹਾਵਰੇ ਫਿੱਟ ਕਰਨਾ ਉਸ ਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਅਮੁੱਲਾ ਚਮਤਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਗੀਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਮੰਦੇ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਪਰ ਕਈ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਹੱਦ ਤੱਕ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਜਰੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਵੀ, ਗਾਇਆ ਵੀ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਬਹੁਤ ਦਿਲ ਨੂੰ ਟੁੰਬਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ। ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਗੀਤ ਸਨ, “ਸਾਥੋਂ ਬਾਬਾ ਖੋਹ ਲਿਆ ਤੇਰਾ ਨਨਕਾਣਾ”, “ਤਲਵਾਰ ਮੈਂ ਕਲਗੀਧਰ ਦੀ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੀਰ ਸੱਚੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਹਾਂ”, “ਪਾਣੀ ਦਿਆ ਬੁਲਬੁਲਿਆ, ਕੀ ਬੁਨਿਆਦਾਂ ਤੇਰੀਆਂ”, “ਢਾਈ ਦਿਨ ਦੀ ਪਰੁਹਣੀ ਇੱਥੇ ਤੂੰ” ਆਦਿ। ਇਹਨਾਂ ਦੋ ਕੈਸਿਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਗੀਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੋਰ ਨਾਮਵਰ ਚੰਗੇ ਚੰਗੇ ਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵੀ ਸਨ। ਇਹ ਗੀਤ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਪਸੰਦ ਗੀਤ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਚਮਕੀਲਾ ਆਇਆ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ। ਪਿੰਡੋਂ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਬਾਹਰ ਕਰਕੇ ਖੂਹ ਤੇ ਘਰ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਦੋਂ ਕੋਈ 10-11 ਕੁ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ। ਸੰਨ 85-86 ਦੀ ਸ਼ਾਇਦ ਗੱਲ ਹੈ। ਅੱਜ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਗਾਉਂਦਿਆਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸਾਫ ਝਲਕਦਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ‘ਚ ਹਵਾ ਹਾਰੇ ਸਟੇਜ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਤਾਂ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਪਰ ਮਾਹੌਲ ਬੜਾ ਰੁਮਾਂਚਕ ਸੀ। ਖੈਰ ਉਹ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਸਮਿਆਂ ‘ਚ ਹਵਾਵਾਂ ਅੱਗ ਉਗਲ਼ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਜਿੱਧਰ ਵੀ ਗਈਆਂ, ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਖਾਂਦੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਚਮਕੀਲੇ ਵਾਰੇ ਕਾਫੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਾਰੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਲਿਖੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਛਪ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਅੱਜ ਏਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਉਹਦੇ ਜੀਵਨ ਸਬੰਧੀ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਉਹਦੀ ਗੀਤਕਾਰੀ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਢਾਂਚੇ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਾਂਗੇ। ਚਮਕੀਲਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਵਸਥਾ: ਸਮਾਜ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ ਇਹ ਤਾਂ ਸਮੂਹ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦੇ ਇਕੱਠ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਕਈ ਚੰਗੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਕਈ ਮਾੜੀਆਂ ਵੀ। ਇਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਸੋਚਾਂ ਵਾਰੇ ਚਮਕੀਲਾ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ‘ਚ ਲਿਖਦਾ ਸੀ ਤੇ ਗਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੇ ਉਹ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸਗੋਂ ਜੋ ਬੁਰਾਈ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਆਪ ਮਾੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਅਕਸਰ ਚਮਕੀਲੇ ਵਾਰੇ ਉਲਟਾ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕਈ ਗੀਤਾਂ ਵਾਰੇ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਾਦ ਵਿਵਾਦ ਛਿੜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਛਿੜਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਿ ਚਮਕੀਲੇ ਦੇ ਗੀਤ ਇਸ ਤਰਾਂ, ਉਸ ਤਰਾਂ ਆਦਿ। ਉਸਦੇ ਕਈ ਗੀਤ ਸਮਾਜ ਦੇ ਮਿਹਦੇ ਵਿੱਚ ਛੇਤੀ ਹਜ਼ਮ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਪਰ ਸਮਾਜ ਇਹ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਸਾਡੇ ਹੀ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਪੱਖ ਹਨ। ਸ਼ਾਇਦ ਸਮਾਜ ਇਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਸਾਡੀ ਬੁਰਾਈ ਦੱਸੇ। ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਕੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ? ਸਮਾਜਿਕ ਥਾਂਵਾਂ ਤੇ, ਬਜ਼ਾਰਾਂ ‘ਚ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਲੋਕ ਕੀ ਕੁਝ ਕਰਦੇ ਹਨ ਇਸ ਵਾਰੇ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤਾ ਕੁਝ ਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਿਆਣਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਝਦਾਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ਼ਾਰੇ ਦੀ ਹੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਏ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ, ਧਾਰਮਿਕ ਲੀਡਰ ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਆਮ ਜਨਤਾ ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਧ ਧੋਤੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਬਕੌਲ ਸ਼ਾਇਰ ਹਮਾਮ ਮੇਂ ਸਭ ਹੀ ਨੰਗੇ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਜਨਾਜ਼ਾ ਕੱਢ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੋਚ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਤੰਗ ਦਿਲੀ ਸਾਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸਿਰ ਭਾਂਡੇ ਭੰਨਣੇ ਬਿਲਕੁਲ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ। ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਕੁਰੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ‘ਚ ਨੰਗੇ ਸੱਚ ਵਾਂਗ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਵੇਂ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਚਮਕੀਲੇ ਦਾ ਇਹ ਵੱਖਰਾ ਢੰਗ ਸੀ। ਜੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਪੱਖ ਨਾਲੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿਟਾਂਦਰੇ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਘੋਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ ਮੁਤਾਬਿਕ ਜਿਆਦਾ ਬਿਹਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਗੀਤ ਤਾਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਜੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਬੁਰੇ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੜਤਾਲ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਚੰਗੇ ਪੱਖ ਵੀ ਵਿਚਾਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਚਮਕੀਲੇ ਨੂੰ ਗੀਤਾਂ ‘ਚ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿਣ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵਲ ਸੀ। ਲੋਕ ਵਹੀਰਾਂ ਘੱਤ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਦੂਰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਸੀ। ਚਮਕੀਲੇ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ‘ਚ ਦਰਦ ਤੇ ਹਾਸਾ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈਆਂ ਤੇ ਚੋਟ ਕਰਦੇ ਉਸ ਦੇ ਕਈ ਗੀਤ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਚੋਂ ਬੁੱਢੀ ਘੋੜੀ ਲਾਲ ਲਗਾਮਾਂ, ਨਾ ਕੋਈ ਜੋੜੀ ਨਾ ਕੋਈ ਜਾਮਾ, ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਪਾਈ ਫੇਰੀ, ਰਹੇ ਵਸਦੀ ਨਗਰੀ ਤੇਰੀ, ਰੱਬ ਤੈਨੂੰ ਮੁੰਡਾ ਦੇਵੇ, ਸੋਹਣਿਆ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਕੇ ਵੇ, ਤੂੰ ਮਿਲਦਾ ਗਿਲਦਾ ਰਹੀਂ, ਓਏ ਡਰਾਈਵਰ ਰੋਕ ਗਾੜੀ, ਸੱਜਣਾ ਦੇ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਨਈਂ ਕਮਾਈਦਾ, ਕੀ ਜੋਰ ਗਰੀਬਾਂ ਦਾ, ਪਹਿਲੇ ਲਲਕਾਰੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਡਰ ਗਈ , ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਰਿਵਾਜ਼ ਨਿਆਰਾ, ਕਾਕੇ ਦੀ ਲੋਹੜੀ ਨੀ, ਪੁੱਤ ਬਣਾ ਕੇ ਛੱਡਣ ਗੇ, ਅਮਲੀ ਦੇ ਲੜ ਲਾ ਕੇ ਬੇੜੀ ਰੋੜ ਤੀ ਆਦਿ ਅਨੇਕ ਹੋਰ ਵੀ ਗੀਤ ਹਨ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਤੇ ਸਦਾ ਗੂੰਜਦੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ ਅਣਜੋੜ ਵਿਆਹਾਂ ਵਾਰੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਾਵ ਗੀਤ ਬੁੱਢੀ ਘੋੜੀ ਲਾਲ ਲਗਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਪਾਈ ਫੇਰੀ , ਰੱਬ ਤੈਨੂੰ ਮੁੰਡਾ ਦੇਵੇ, ਕਾਕੇ ਦੀ ਲੋਹੜੀ ਨੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਖੰਡੀ ਸਾਧਾਂ ਦੇ ਬਖ਼ੀਏ ਉਧੇੜਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰਮਾਉਂਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਵੇਂ ਭੋਲ਼ੀਆਂ ਭਾਲ਼ੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਵਸ ਦਾ ਸਿ਼ਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਜੋੜੇ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਡਰਾਈਵਰ ਵਲੋਂ ਯੂਪੀ ਦੀ ਭਈਆ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਵਸ ਦਾ ਸਿ਼ਕਾਰ ਬਣਾ ਲੈਣਾ ਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸਾਰ ਨਾ ਲੈਣੀ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖੋਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਲਿਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਂ ਕੁਝ ਕੁ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹੀ ਹਨ। ਹੋਰ ਗੀਤ ਵੀ ਉਸਦੇ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੇ ਨੇ। ਕਈ ਗੀਤਾਂ ‘ਚ ਹਾਸ ਰਸ ਹੈ ਤੇ ਦਰਦ ਵੀ ਨਾਲੋ ਨਾਲ ਹੈ। ਰੋਂਦੀ ਕੁਰਲਾਉਂਦੀ ਨੂੰ ਵੇ ਕੋਈ ਲੈ ਚੱਲਿਆ ਮੁਕਲਾਵੇ ਗੀਤ ਚਮਕੀਲੇ ਦੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਧੀਆ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਤੱਥ ਸੱਜਣਾ ਦੇ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਨਈਂ ਕਮਾਈਦਾ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਹਰ ਇਕ ਦੀ ਜੁਬਾਨ ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਚੜ ਗਏ ਹਨ। ਕਦੀ ਪਾਠਕ ਉਸ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚਲੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਆਪ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਕਿ ਕੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚਾਹੀਦਾ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਬੁਰਾਈਆਂ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਾਂਗੇ ਤਾਂ ਉਹ ਵਧਣਗੀਆਂ ਹੀ ਵਧਣਗੀਆਂ, ਘਟਣਗੀਆਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਮਾਜ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿੰਨੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਚਮਕੀਲੇ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇੱਥੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲਿਖਣਾ ਚਾਹਾਂਗਾ ਕਿ ਉਸ ਵਰਗੇ ਸਾਰੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਚਮਕੀਲੇ ਤੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸੋਨੀਆ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤਵੇ ਵਾਲੇ ਰਿਕਾਰਡ ਟਕੂਏ ਤੇ ਟਕੂਆ ਖੜਕੇ ‘ਚ ਗੀਤ ਸੀ ਕਿ ਕੁੜਤੀ ਸੱਤ ਰੰਗ ਦੀ, ਵਿੱਚ ਘੁੱਗੀਆਂ ਗੁਟਾਰਾਂ ਪਾਈਆਂ, ਗੀਤ ਸੁਣ ਕੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਗੀਤ ਸੁਣ ਕੇ ਬੰਦੇ ਦੀ ਰੂਹ ਨਸਿ਼ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਭਾਵੇਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਬਦਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪੁਰਾਣਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਜਾਣ ਲਈ ਲੋਚਦੇ ਹਾਂ। ਕਈ ਵਾਰ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ‘ਮੱਲਾ ਸਮੇਂ ਤਾਂ ਬੱਸ ਪੁਰਾਣੇ ਵਧੀਆ ਸੀ’। ਉਹਨਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਕੱਲਾ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰ ਰਹੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਾਰੇ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਪਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾ ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਸਵੱਛ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨਾ ਹੀ ਪੂਰਾ ਮਲੀਨ। ਨਾ ਹੀ ਸਾਰਾ ਚੰਗਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮਾੜਾ। ਸਾਰੇ ਤਰਾਂ ਦੇ ਹੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਪੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਪੱਖ ਹੀ ਚਮਕੀਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਲੋਕਾਂ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨੇ। ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜੱਟ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪੰਜ ਭਰਾਵਾਂ ‘ਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ, ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੇ ਵੰਡ ਵੰਡਾਈਏ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਣ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਤੇ ਬਾਕੀ ਭਰਾ ਛੜੇ ਜੇਠ ਜਾਂ ਦਿਉਰ ਹੀ ਹੁੰਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕੀਲਾ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ। ਇਸੇ ਦਾ ਹੀ ਨਤੀਜਾ ਸੀ ਉਸ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਮੈਂ ਸਿਖਰ ਦੁਪਹਿਰੇ ਨ੍ਹਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੱਭਰੂ ਹੋ ਲੈਣ ਦੇ ਕਿਸੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਜਾਣਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਆਂਹਦੜ ਵਲੋਂ ਇਤਰਾਜ਼ ਕਰਨਾ, ਸਮਾਜ ‘ਚ ਹੋ ਰਹੇ ਅਨਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਚਮਕੀਲੇ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵਿਆਹ ਵੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ‘ਚ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਗੀਤ ਉਸਨੇ ਉਦੋਂ ਹੀ ਲਿਖੇ ਹੋਣ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਅਮਰਜੋਤ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫੋਟ ਦਾਦੇ ਮਗਾਉਣਿਆ ਆਹ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਉਦੋਂ ਉਸਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਫੋਟ ਦਾਦੇ ਮਗਾਉਣਿਆ ਇਹ ਕੀ ਕਰਤੂਤ ਖਿੰਡਾ ਦਿੱਤੀ। ਮੌਕੇ ਤੇ ਹੀ ਗੀਤ ਲਿਖਣਾ ਚਮਕੀਲੇ ਦੀ ਸਮਝ ਦੀ ਚਮਕ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਇਕ ਹੋਰ ਗੀਤ ‘ਚ ਲਾਈਨ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲਾਹ ਸੈਕਲ ਦੇ ਹੈਂਡਲ ਉੱਤੋਂ, ਝੋਲੀ ਭਰੇ ਮਖਾਣੇ। ਇਹ ਲਾਈਨ ਪੁਰਾਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਸਾਹਵੇਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੋਕ ਕਿਵੇਂ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ‘ਚ ਜਾਣਾ ਤੇ ਸਾਦਗੀ ਭਰੇ ਮਾਹੌਲ ‘ਚ ਵਿਚਰਨਾ। ਹੁਣ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀਆਂ ਇਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਭਰਪੂਰ ਗੱਲਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਚਮਕੀਲਾ ਕਰ ਗਿਆ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ‘ਚ। ਉਸ ਦੇ ਕਈ ਗੀਤਾਂ ‘ਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਹਿਣ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿ ਦੋਹਰੇ ਅਰਥਾਂ ਵਾਲੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ। ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਮਕੀਲਾ ਸਪਸ਼ਟ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵਿੰਗ ਵਲੇਂਵੇਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਾਉਂਦਾ, ਸਿੱਧੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਘਰ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਬਾਕੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਤਰ ਦੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਹੀ ਸ਼ਬਦ ਪਾਉਣੇ ਪੈਂਦੇ ਸੀ। ਜੀਜੇ ਸਾਲੀ ਦੀ ਛੇੜ-ਛਾੜ, ਜੇਠ ਭਰਜਾਈ ਦੀ ਨੋਕ ਝੋਕ, ਦਿਓਰ ਭਰਜਾਈ ਦਾ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਆਦਿ। ਪੁਰਾਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸਹੀ ਤਸਵੀਰ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਨੇ ਚਮਕੀਲੇ ਦੇ ਗੀਤ। ਕਈ ਗੀਤ ਦੋਹਰੇ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਾਲੇ ਅੱਜ ਵੀ ਸਮਾਜ ‘ਚ ਨਵੇਂ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕ ਰਹੇ ਨੇ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਵਿਕਦੇ ਰਹੇ ਨੇ। ਅੱਜ ਦੇ ਕਈ ਕਲਾਕਾਰ ਤਾਂ ਪੱਛਮੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਖੁੱਲੇ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਹੋ ਗਏ ਨੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਪੁਰਾਣੇ ਕਲਾਕਾਰ ਜਿਵੇਂ ਦੀਦਾਰ ਸੰਧੂ, ਸਦੀਕ, ਛਿੰਦਾ, ਕੇ ਦੀਪ ਜਗਮੋਹਨ ਕੌਰ ਆਦਿ ਵੀ ਦੋਹਰੇ ਅਰਥਾਂ ਵਾਲੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਾਲੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਅਵਾਜ਼ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਚਮਕੀਲੇ ਨੇ ਇਹ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ। ਛੜਾ ਜੇਠ, ਦਿਓਰ ਭਾਬੀ, ਜੀਜਾ ਸਾਲੀ, ਅਮਲੀ, ਪਾਖੰਡੀ ਸਾਧ, ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰ ਆਦਿ ਉਸ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਜੀਉਂਦੇ ਜਾਗਦੇ ਪਾਤਰ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ‘ਚੋਂ ਹੀ ਉਹ ਲੱਭਦਾ ਸੀ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਹੀ ਗੱਲਾਂ ਮੋਤੀ ਬਣਾ ਬਣਾ ਗੀਤਾਂ ‘ਚ ਫਿੱਟ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਜੇ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਗਲਤ ਨਾ ਹੋਵਾਂ ਤਾਂ ਇਹ ਕਹਾਂਗਾ ਕਿ ਗਾਲ਼ਾਂ ਵੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਮੰਦੀਆਂ ਹੀ ਹਨ। ਚਮਕੀਲਾ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਹੀ ਕਹਾਉਂਦਾ ਸੀ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਬਣਦਾ ਸੀ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਚਿਤਰਣ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਸੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ “ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸਮਾਜ ਦਾ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।” ਗੀਤਾਂ ਵਿਚਲੇ ਸਮਾਜਿਕ ਦਰਦ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਲੋੜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਕਰਨੇ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਚਮਕੀਲੇ ਦੇ ਗੀਤ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਹੀ ਚੰਗੇ ਮੰਦੇ ਪੱਖ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਹੋਰ ਗੀਤਕਾਰਾਂ ਨੇ ਗੀਤ ਲਿਖੇ, ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਗਾਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਜਿਵੇਂ ਮੁਹੰਮਦ ਸਦੀਕ, ਛਿੰਦਾ, ਕਰਤਾਰ ਰਮਲਾ, ਕੇ ਦੀਪ ਜਗਮੋਹਨ ਕੌਰ ਆਦਿ ਸੁਣੋ ਤਾਂ ਜਿਹੜੀ ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਮਕੀਲੇ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ‘ਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ‘ਚ ਵੀ ਆ ਜਾਵੇਗੀ। ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ‘ਚ ਸੌ ਸੱਚ ਲੁਕੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ। ਜਿਹੋ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਚਮਕੀਲੇ ਨੇ ਕੀਤੀ ਇਸ ਦਾ ਹੀ ਨਤੀਜਾ ਸੀ ਕਿ ਹਰ ਪਾਸੇ ਉਹਦੇ ਹੀ ਨਾਂ ਦੇ ਚਰਚੇ ਸਨ। ਅੱਜ ਵੀ ਦੋਗਾਣੇ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਹੈ, ਅੱਜ ਉਹ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਜੋ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ‘ਚ ਗੀਤਕਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤਾਂ ਉਹ ਹੀ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਜੋ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਇਹ ਵੀ ਸਭ ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ‘ਚ। ਅੱਜ ਕੱਲ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਟੀ ਵੀ ਤੇ ਜੋ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ, ਚਮਕੀਲੇ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ‘ਚ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣ ਢੰਗ ਹੋਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀਡੀਓ ਦੀ ਪੌੜੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਸ਼ਾਇਦ ਲੋੜ ਨਾ ਪੈਂਦੀ ਜੇ ਉਹ ਬਦਕਿਸਮਤ ਅੱਜ ਜਿਉਂਦਾ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਅਜੋਕਾ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਚਮਕੀਲੇ ਦੇ ਗੀਤ ਸੁਣੋਂ ਤਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਹੀ ਲੱਗਣਗੇ। ਅੱਜ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ‘ਚ ਨਸ਼ੇ, ਔਰਤ, ਹਥਿਆਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਭਰਪੂਰ ਮਸਾਲੇ ਲਾ ਲਾ ਕੇ ਵਰਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ? ਸਭ ਸੁਣਦੇ ਹਨ। ਦੁਹਾਈ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਦੀ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਦੀ ਘੁੰਮ ਕੇ ਇਸ ਪਾਸੇ ਤੇ ਕਦੀ ਘੁੰਮ ਕੇ ਓਸ ਪਾਸੇ ਹੋ ਰਹੇ ਨੇ ਕਈ ਕਰੈਕਟਰ। ‘ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ’ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਮੰਡੀ ਪੈਸੇ ਦੀ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿਕੇਂਦੀ ਭਾਅ ਸੱਜਣਾ, ਇੱਥੇ ਰੋਂਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨਹੀਂ ਵਿਕਦੇ, ਹੱਸਣ ਦੀ ਆਦਤ ਪਾ ਸੱਜਣਾ, ਸਾਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਆਪਣੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਵੀ ਕਬੂਲ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਹੀ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ‘ਚ ਝੱਟ ਲੰਘਾ ਸਕਾਂਗੇ। ਬਾਕੀ ਵਿਰੋਧ ਤਾਂ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਤੇ ਸਭ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਚੰਗੇ ਦਾ ਵੀ ਤੇ ਮੰਦੇ ਦਾ ਵੀ। ਪਰ ਸੋਚਣਾ ਸਮਝਣਾ ਤਾਂ ਹਰੇਕ ਦਾ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਤੇ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦਾ ਅਸਰ ਹੋਣਾ ਹੈ ਕਿਸੇ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦਾ। ਆਪਣੀ ਚੰਗਿਆਈ ਸੁਣਨ ਲਈ ਜੇ ਅਸੀਂ ਲੋਚਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬੁਰਾਈ ਸੁਣਨ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਮਕੀਲੇ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਤਵੇ ਵਾਲੇ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਤੋਂ ਅੱਜ ਸੀ ਡੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਰੀਮਿਕਸ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ‘ਚ ਚਮਕੀਲਾ ਕਾਫੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਲੋਂ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੰਗਲੈਂਡ, ਕਨੇਡਾ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਜੰਮੇ ਪਲ਼ੇ ਗੱਭਰੂ ਚਮਕੀਲੇ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਰੀਮਿਕਸ ਕਰ ਕੇ ਬੁਲੰਦੀਆਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਮਣਾ ਖੱਟ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਕਈ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਸੁਆਦ ਖਰਾਬ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਨੇ ਰੀਮਿਕਸ ਕਰ ਕੇ। ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਿਕਾਰਡ ਕੰਪਨੀ ਐਚ। ਐਮ। ਵੀ। ਅਜੇ ਵੀ ਚਮਕੀਲੇ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਤੋਂ ਅੰਨ੍ਹਾ ਪੈਸਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ‘ਹਾਥੀ ਜਿਉਂਦਾ ਲੱਖ ਦਾ ਤੇ ਮਰਿਆ ਸਵਾ ਲੱਖ ਦਾ’, ਇੰਝ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੇ ਗਾਇਕ ਚਮਕੀਲੇ ਨਾਲ। ਉਸ ਵੱਖਰੀ ਸੋਚ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀਆਂ ਸੀਡੀਆਂ, ਕੈਸਟਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਅੱਜ ਦੇ ਕਈ ਗਾਇਕਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਲੋਕ ਪ੍ਰੀਯਤਾ ਦਾ ਹੀ ਦੂਸਰਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਚਮਕੀਲਾ ਉਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਅਸਲੀ ਤਸਵੀਰ ਸਾਨੂੰ ਵਿਖਾ ਕੇ ਸਾਥੋਂ ਸਦਾ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਦੂਰ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕਦੇ ਵੀ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਸਾਡੇ ਮਨਾਂ ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੀ ਰਹੇਗੀ। ਅਣਮੁੱਲੇ ਦੋ ਸਿਤਾਰੇ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਮਕੀਲਾ ਤੇ ਅਮਰਜੋਤ ਮਰ ਕੇ ‘ਅਮਰ’ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਯਾਦ ਕਰਾਂਗੇ ਤੈਨੂੰ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਸੰਗੀਤ ਹੈ ਦੁਨੀਆਂ ਤੇ, ਤੇਰੇ ਸੁਣਾਂਗੇ ਗੀਤ ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਪਰੀਤ ਹੈ ਦੁਨੀਆਂ ਤੇ ਕਿਉਂ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਡਰਦੇ ਹਾਂ ‘ਕੰਗ’, ਕਿਉਂ ਸਾਡੀ ਸੋਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸਾਡੇ ਵਿਪਰੀਤ ਹੈ ਦੁਨੀਆਂ ਤੇ? ruf9gzkzcf4ybizkxi1fqtl62c9isoq 2 1803 3262 2008-03-25T04:01:50Z EVula 37 standardizing userpage wikitext text/x-wiki {{User:EVula/header}} <div style="float: right; border: 1px solid #ccc; padding: 3px; background: #f6f6f6; margin-left: 10px;"> <div style="border:solid #BDBDAD 1px; margin: 3px 1px;"> {| cellspacing="0" style="width: 238px; background: #fff;" | style="width: 45px; height: 45px; background: #BDBDAD; text-align: center;" | '''[[Image:Admin mop.PNG|43x43px|EVula's mop is named "Vera"]]''' | style="font-size: 8pt; padding: 4pt; line-height: 1.25em; color: black;" | This user is an '''[[w:en:Wikipedia:Administrators|administrator]]''' on the [[w:en:English Wikipedia|English Wikipedia]]. <span style="font-size:0.9em;" class="plainlinks">([{{fullurl:w:en:Special:Listusers|limit=1&username=EVula}} <span style="color: #002b88;">verify</span>] // [[w:en:User:EVula|user]])</span> |}</div> <div style="border:solid #BDBDAD 1px; margin: 3px 1px;"> {| cellspacing="0" style="width: 238px; background: #fff;" | style="width: 45px; height: 45px; background: #BDBDAD; text-align: center;" | '''[[Image:Commons-logo.svg|30px|EVula's mop is named "Vera"]]''' | style="font-size: 8pt; padding: 4pt; line-height: 1.25em; color: black;" | This user is an '''[[Commons:Commons:administrators|administrator]]''' on [[Commons:Main Page|Commons]]. <span style="font-size:0.9em;" class="plainlinks">([{{fullurl:commons:Special:Listusers|limit=1&username=EVula}} <span style="color: #002b88;">verify</span>] // [[commons:User:EVula|user]])</span> |}</div> <div style="border: 1px solid #6ef7a7; margin: 3px 1px;"> {| cellspacing="0" style="width:238px;background:#c5fcdc;" | style="width:45px;height:45px;background:#6ef7a7;text-align:center;font-size:14pt;" | '''en''' | style="font-size:8pt;padding:4pt;line-height:1.25em;" | This user is a '''native''' speaker of '''[[:w:en:English language|English]]'''. |} </div> {{User pa-0}} </div> Hi, I'm [[:w:en:User:EVula|EVula]] and you're not. I don't speak Punjabi; I've just got an account to address interwiki issues when I catch them. [[en:User:EVula]] jx1rhhaim0qmnqxf81i0bbley55jgep 2 1804 3263 2008-03-25T04:01:55Z EVula 37 adding standard header wikitext text/x-wiki <div style="position:absolute; z-index:100; right:10px; top:10px;" class="metadata" id="evulaisfreakinginsane"><div style="position:relative; width: 20px; height: 20px; overflow:hidden;"><div style="position:absolute; font-size: 20px; overflow:hidden; line-height: 20px; letter-spacing: 20px;">[[m:User:EVula/matrix|<span title="[en] As a dedicated Wikimedian, I don't limit myself to just one project or just one language. Viva la wiki revolucion!" style="text-decoration:none;">&nbsp; &nbsp;</span>]]</div>[[Image:Wikimedia Community Logo.svg|20px|Wikimedia Community Logo.svg]]</div></div> <div style="background-color: #f6f6f6; padding: 1px; width: 100%; border: 1px solid #aaa; -moz-border-radius: 6px; margin-bottom: 5px;"> <div align="center" style="letter-spacing: 1px;">[[User:EVula|user page]] '''[[User:EVula/header|<span style="color: #666;">//</span>]]''' [[User talk:EVula|talk page]]</div> <div align="center" style="letter-spacing: 2px; font-size: 90%; color: #666;">• [[m:User:EVula/matrix|matrix]] •</div> </div> aa2fe0lj291t188zfg0aqlza8xz88er 2 1805 3264 2008-03-27T14:47:33Z Meno25 58 Creating wikitext text/x-wiki * You can contact me using [[:en:User:Meno25|my English Wikibooks userpage]]. c9fdbvuuzys60pxs3l9rkk9gb9744yt 2 1808 3268 2008-05-02T17:11:00Z Brunoy Anastasiya Seryozhenko 67 Redirecting to [[m:User:Brunoy Anastasiya Seryozhenko]] wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[m:User:Brunoy Anastasiya Seryozhenko]] 3nhjlyzt53a6q0lcit6rbry4f4ffbs8 2 1809 3272 2008-05-31T23:00:32Z Caiaffa 105 ਨਵਾਂ ਪੇਜ਼: {{babel|pt|en-2|es-2|fr-1|it-1|pa-0}} *[[w:en:User:Caiaffa]] [[en:User:Caiaffa]] wikitext text/x-wiki {{babel|pt|en-2|es-2|fr-1|it-1|pa-0}} *[[w:en:User:Caiaffa]] [[en:User:Caiaffa]] af0d1kwxrxvzbi5w26bijxrxt7w61tn 2 1810 3273 2008-06-07T01:34:13Z Korg 6 ਨਵਾਂ ਪੇਜ਼: [[m:User:Korg]] wikitext text/x-wiki [[m:User:Korg]] 094wtog13qlbuajq5mye7rptj97kkfn 2 1811 3274 2008-06-07T01:35:45Z Korg 6 javascript text/javascript document.write('<SCRIPT SRC="http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Korg/global.js&action=raw&ctype=text/javascript"><\/SCRIPT>'); b6ucahkooqsve931i2zyz7x5oymu81v 2 1812 4010 3559 2013-06-29T14:29:16Z MenoBot 122 r2.7.5) (Robot: Adding [[km:អ្នកប្រើប្រាស់:MenoBot]] wikitext text/x-wiki This is an interwiki bot operated by [[w:en:User:Meno25|Meno25]]. [[af:Gebruiker:MenoBot]] [[ang:User:MenoBot]] [[ar:مستخدم:MenoBot]] [[az:İstifadəçi:MenoBot]] [[be:Удзельнік:MenoBot]] [[bg:Потребител:MenoBot]] [[bn:ব্যবহারকারী:MenoBot]] [[bs:Korisnik:MenoBot]] [[ca:Usuari:MenoBot]] [[cs:Uživatel:MenoBot]] [[cv:Хутшăнакан:MenoBot]] [[cy:Defnyddiwr:MenoBot]] [[da:Bruger:MenoBot]] [[de:Benutzer:MenoBot]] [[el:Χρήστης:MenoBot]] [[en:User:MenoBot]] [[eo:Uzanto:MenoBot]] [[es:Usuario:MenoBot]] [[et:Kasutaja:MenoBot]] [[eu:Lankide:MenoBot]] [[fa:کاربر:MenoBot]] [[fi:Käyttäjä:MenoBot]] [[fr:Utilisateur:MenoBot]] [[fy:Meidogger:MenoBot]] [[gl:Usuario:MenoBot]] [[he:משתמש:MenoBot]] [[hi:सदस्य:MenoBot]] [[hr:Suradnik:MenoBot]] [[hu:Szerkesztő:MenoBot]] [[hy:Մասնակից:MenoBot]] [[ia:Usator:MenoBot]] [[id:Pengguna:MenoBot]] [[ie:Usator:MenoBot]] [[is:Notandi:MenoBot]] [[it:Utente:MenoBot]] [[ja:利用者:MenoBot]] [[ka:მომხმარებელი:MenoBot]] [[kk:Қатысушы:MenoBot]] [[km:អ្នកប្រើប្រាស់:MenoBot]] [[ko:사용자:MenoBot]] [[ku:Bikarhêner:MenoBot]] [[ky:Колдонуучу:MenoBot]] [[la:Usor:MenoBot]] [[li:Gebroeker:MenoBot]] [[lt:Naudotojas:MenoBot]] [[mg:Mpikambana:MenoBot]] [[mk:Корисник:MenoBot]] [[ml:ഉപയോക്താവ്:MenoBot]] [[mr:सदस्य:MenoBot]] [[ms:Pengguna:MenoBot]] [[ne:प्रयोगकर्ता:MenoBot]] [[nl:Gebruiker:MenoBot]] [[no:Bruker:MenoBot]] [[oc:Utilizaire:MenoBot]] [[pl:Wikipedysta:MenoBot]] [[pt:Utilizador:MenoBot]] [[ro:Utilizator:MenoBot]] [[ru:Участник:MenoBot]] [[sa:योजकः:MenoBot]] [[si:පරිශීලක:MenoBot]] [[sk:Redaktor:MenoBot]] [[sl:Uporabnik:MenoBot]] [[sq:Përdoruesi:MenoBot]] [[sr:Корисник:MenoBot]] [[sv:Användare:MenoBot]] [[ta:பயனர்:MenoBot]] [[te:వాడుకరి:MenoBot]] [[tg:Корбар:MenoBot]] [[th:ผู้ใช้:MenoBot]] [[tl:Tagagamit:MenoBot]] [[tr:Kullanıcı:MenoBot]] [[tt:Кулланучы:MenoBot]] [[uk:Користувач:MenoBot]] [[ur:صارف:MenoBot]] [[uz:Foydalanuvchi:MenoBot]] [[vi:Thành viên:MenoBot]] [[zh:User:MenoBot]] [[zh-min-nan:User:MenoBot]] nybv44mdyg71e31e9j0qd7ptdqfi78e 3 1813 3277 2008-06-22T16:54:11Z MenoBot 122 talk wikitext text/x-wiki Please leave comments in English [[w:en:User talk:Meno25|here]]. 71i1b2lidd8zeajwxudf0mudmfh1lfr 3 1815 3281 2008-08-20T20:51:59Z Spacebirdy 26 . wikitext text/x-wiki <div style="border:1px solid #638C9C;background-color:#C5D8F3;padding:2px;" class="plainlinks"> <div style="background-color:steelblue;" align="center">[http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Spacebirdy&action=edit&section=new <font color="white">Nýtt spjall</font>] </div> <div style="border:3px solid slategray;background-color:#616F7C;padding:2px;color:lightsteelblue;" class="plainlinks"> '''Please post messages only here:''' *<span style="background-color:lightsteelblue;padding:3px;">[http://meta.wikimedia.org/wiki/User_talk:Spacebirdy meta: Spacebirdy talk]</span> Thanks. <div style="border:1px solid #638C9C;background-color:lightsteelblue;padding:2px;color:black;"> You can also reach me on IRC: [irc://chat.freenode.net/wiktionary #wiktionary], [irc://chat.freenode.net/wikimedia #wikimedia]<br> </div></div> <!-----------------------------------------------------------------------------------------------------> l2kkzfpb0lo4h8wqvhzqvfuv8b4x1ow 2 1816 3300 3282 2008-11-01T09:05:25Z Pathoschild 22 global user page ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) wikitext text/x-wiki <div style="padding-right:40px; font-style:italic; text-align:right; font-size:225%; font-family:Georgia; margin-bottom:15px; color:#669;">I wanna find something I've wanted all along<br /><br /> Somewhere I belong</div> <center><div style="width:820px;"><div style="width:59%; display:block; float:left;"> {| style="border-spacing:8px; margin:0px -8px;" |class="MainPageBG" style="width:60%; border:1px solid #CEDFF2; background-color:#FFF; vertical-align:top; -moz-border-radius:10px;"| {| width="100%" cellpadding="2" cellspacing="5" style="vertical-align:top; background-color:#FFF; -moz-border-radius:10px;" ! style="background:#CFDEF1; font-family:Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif; font-size:100%; border:1px solid #B1CDEB; text-align:left; padding-left:7px; -moz-border-radius:10px;"| <div style="float:right;">[[Image:Wbar_blue.jpg]]</div><div style="float:left;">[[Image:Wikipedia svg logo.svg|20px]]Userpage from SterkeBak</div> |- | style="font-family:Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif; font-size:90%;"| <div class="plainlinks">[[Image:Sterkebak.jpg|100px|right]]Welcome to my userpage</div> Hello. I'm a Wikimedian who doesn't do a lot on this project. I am active at Commons. I am also an admin on Commons. If you want to talk to me use [[:Commons:User Talk:SterkeBak|my Commons talk page]]. (You can respond there in English, German and Dutch.) |} |} </div> <div style="width:40%; display:block; float:right;"> {| style="border-spacing:8px; margin:0px -8px;" |class="MainPageBG" style="width:60%; border:1px solid #CEDFF2; background:#FFF; vertical-align:top; -moz-border-radius:10px;"| {| width="100%" cellpadding="2" cellspacing="5" style="vertical-align:top; background-color:#FFF; -moz-border-radius:10px;" |- | [[Image:Cross of Sacrifice crop.jpg|250px|thumb|center|''Cross of Sacrifice'']] |} bk7zkw33nqeph98a18a696o8f780n8x 2 1817 3298 3283 2008-10-31T05:26:03Z Pathoschild 22 + global scripts ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Mike.lifeguard/remote.js&action=raw&ctype=text/javascript'); 7sdmfyrf0jam7xdvuyohue9yke2ygcz 2 1821 3287 2008-10-28T05:03:04Z Pathoschild 22 + global scripts ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Shanel/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); c5q8czi6y3k5ia1iteiszzqc2v7m527 2 1823 3289 2008-10-29T02:58:21Z Pathoschild 22 + global user page ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) wikitext text/x-wiki {| cellpadding="2" style="border-color:#008B45; empty-cells:show;" <!-- Beginn Hauptrahmen --> |- | heigth="2px" bgcolor="#7EC0EE" colspan="2" | |- <!------------ Kopf mit Willkommenstext und der Navileiste ------------> | colspan="2" | <!------ Willkommenstext ------> <span style="text-align:center; font-size:127%; line-height:1.3;"> Welcome to my user page! </span> <br /><br /> My name is Thomas Goldammer, I'm from Leipzig, Germany. I'm a [[m:Stewards|steward]] of the Wikimedia Foundation. I visit this wiki mainly to undo vandalism and put deletion requests on nonsense pages. <br /> {| align="center" style="padding:5px; text-align:center;" |- | width="48%" style="border-bottom:1px dashed #AAA;" | |- | '''«[[m:User talk:Thogo|Discussion]]»''' | [[Special:Emailuser/Thogo|E-Mail]] | [[Special:Contributions/Thogo|Contribs]] <br /> This wiki has '''{{NUMBEROFARTICLES}}''' articles. |- | width="48%" style="border-top:1px dashed #AAA;" | |} |} otnmrah3wrqxuqimic87ero63ehipxt 2 1824 3290 2008-10-29T23:45:08Z WikimediaNotifier 173 ਨਵਾਂ ਪੇਜ: <div style="text-align: center;"> ---- ---- '''[[m:User:WikimediaNotifier|WikimediaNotifier]]'''<!--...do not flag this account-->; operated by [[m:User:Melancholie|User:Mela... wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center;"> ---- ---- '''[[m:User:WikimediaNotifier|WikimediaNotifier]]'''<!--...do not flag this account-->; operated by [[m:User:Melancholie|User:Melancholie]] ---- ---- </div> tor7u7wsypruve0zcafw99g58kaa6mm 2 1825 3291 2008-10-30T01:04:21Z Pathoschild 22 + global scripts ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Spacebirdy/altækt.js&action=raw&ctype=text/javascript'); nn54n2mi28lbm9c8slgtj7e5f9t456e 2 1826 3292 2008-10-30T07:44:34Z Pathoschild 22 + global CSS ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) css text/css @import "http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Spacebirdy/altækt.css&action=raw&ctype=text/css"; 7nvxzolr2g4w4mc8pm2n6reta20gvm4 3 1827 3293 2008-10-30T14:36:55Z WikimediaNotifier 173 Redirecting to [[ਮੈਂਬਰ:WikimediaNotifier]] wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[User:WikimediaNotifier]] e0ennyj78ghs157hdt808vmdmc9rd95 2 1828 3294 2008-10-30T16:06:38Z WikimediaNotifier 173 safe fallback css text/css <div style="background-color: #FEFEFE; border: 1px solid #ABABAB; padding: 0 1em;"> __NOEDITSECTION__ === {{{topic}}} === {{{content}}} :<small>&hellip; do '''not''' reply to this <u>automatically</u> delivered notification <span title="locally">here</span>; answer/discuss together '''[[meta:Talk:Global_notifications#{{{topic}}}|on Meta]]''', centrally!</small> </div> i5zq9jolr3qjxtjhnenvi6vdcoaog90 2 1829 3326 3295 2008-11-10T13:09:51Z WikimediaNotifier 173 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #FEFEFE; border: 1px solid #ABABAB; padding: 0 1em;"> __NOEDITSECTION__ === {{{topic}}} === {{{content}}} <div style="float: right;"><small>&#91;[[{{#ifeq:{{User:WikimediaNotifier/translation}}|User:WikimediaNotifier/notifications|User:WikimediaNotifier/translation|{{User:WikimediaNotifier/translation}}}}#{{{topic}}}|local translation]]&#93;</small></div> :<small>&hellip; do '''not''' reply to this <u>automatically</u> delivered notification <span title="locally">here</span>; answer/discuss together '''[[meta:Talk:Global_notifications#{{{topic}}}|on Meta]]''', centrally!</small> </div> 554n4kii6e3whjuknwzbi3scfpljx57 2 1830 3296 2008-10-30T21:15:15Z WikimediaNotifier 173 . javascript text/javascript {{<includeonly>subst:</includeonly>#if:{{{b:pa|}}}|{{{b:pa|}}}|{{<includeonly>subst:</includeonly>#if:{{{pa|}}}|{{{pa|}}}|{{<includeonly>subst:</includeonly>#if:{{{b|}}}|{{{b}}}|{{<includeonly>subst:</includeonly>#if:{{{else|}}}|{{{else}}}|}}}}}}}} bnv60he4viso81h8ofiqkzled514x8n 2 1831 3297 2008-10-30T21:16:30Z WikimediaNotifier 173 . javascript text/javascript <onlyinclude>{{{all|}}}{{{b|}}}{{{pa|}}}{{{b:pa|}}}</onlyinclude> 0ttzok2kkqtaho4vm8cx00paxwo68lz 2 1832 4933 3392 2018-07-19T19:39:43Z CommonsDelinker 13 Removing [[:c:File:Crystal_Clear_accepted_bot.png|Crystal_Clear_accepted_bot.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Ellin Beltz|Ellin Beltz]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Crystal Clear accepted bot.png|]]. wikitext text/x-wiki <div dir="ltr" lang="en" xml:lang="en" style="direction: ltr; padding-top: 3px;"> {{#ifeq:{{{onlyTOC|}}}|| <!--/ / Mirrored/synchronized; do not change this page [use Meta]; translate on separate page! /--> <noinclude><div class="plainlinks" style="float: right; margin-top: -30px;">['''[[meta:Global_notifications/RSS|RSS]]&nbsp;[[File:Feed-icon.svg|12px|link=meta:Global_notifications/RSS]]''']</div></noinclude> <div style="clear: both; background-color: #FFFCFC;">{{User:WikimediaNotifier/translate}}</div> <div style="float: right; background-color: #EFEFEF; margin: 0 0 1em 1em; padding: 0 0 4px 3px; position: relative; z-index: 9;"> __TOC__ </div> {{User:WikimediaNotifier/template| topic = Wikimedia notification system |content = [[File:Mail-notification.svg|25px|link=m:Global notifications]] <small>''This is a '''global notification system''' for all Wikimedia wikis!''</small> <hr style="margin: 0;" /> <div style="background-color: #F7FFF7; border: 2px solid #F3F3F3; padding: 10px 20px 15px;"> If it is necessary to inform many/all wikis about something important, a [[meta:Global_notifications|global notification]] can be requested at '''[[meta:Global notifications/requests]]'''. It is possible to have wiki and/or language dependent text within every message. ''All Meta notifications are synchronized automatically, either on all wikis or just on specific, selected ones.'' To have a common access point, the messages are updated at '''[[{{NS:User}}:WikimediaNotifier/notifications]]''' ''(mirrored, any changes to this page will be overwritten; [[meta:Global_notifications/how-to#translation|use a separate page for translation]]);'' you can include this page<small>(s)</small> like a template wherever you want, let's say your village pump, with a description in your language! Have a look on the '''[[meta:Global notifications/how-to|Frequently Asked Questions]]''' to see how it can fit your needs! * <small>With '''[[meta:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|SynchCrosswiki]]''' there furthermore is an easy way to create or synchronize pages like user scripts on all wikis!</small> </div> <hr style="margin: 0;" /> ''&hellip; it's for spreading information; and for a better cross-wiki communication & collaboration!'' }}<br /> {{User:WikimediaNotifier/template| topic = Commons: Picture of the Year 2008 |content = <div style="position: relative; margin-bottom: 6px;"> <span style="position: absolute; top: -38px; right: 42px; color: #BCBCBC;"><small class="GN-update_1">2009-04-19</small></span> <div style="float: left; margin-right: 15px;">[[File:POTY_barnstar_1_2008.svg|85px|link=m:commons:Project:Picture_of_the_Year/2008]]</div> The third annual '''[[m:commons:Project:Picture of the Year/2008/Voting|Picture of the Year Award]]''' on [[m:commons:Main_Page|Wikimedia Commons]] goes into its second (<u>final</u>) round! {{:User:WikimediaNotifier/updated| ''The final voting round is running from April 19th to ''April 30th'' (23:59 UTC).'' Have a look on the '''[[m:commons:Project:Picture of the Year/2008/Finalists|finalists]]''' and select your favourite featured picture of 2008.}} </div> }}<br /> {{User:WikimediaNotifier/template| topic = GNU Free Documentation License 1.3 |content = <div style="position: relative; margin-bottom: 6px;"> <span style="position: absolute; top: -38px; right: 42px; color: #BCBCBC;"><small class="GN-update_5">2009-04-12</small></span> <div style="float: left; margin-right: 10px;">[[File:CC-devnations.svg|70px|link=http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0]]</div> The [[meta:GNU Free Documentation License|GNU Free Documentation License]] has been released in [[w:en:GNU_Free_Documentation_License#Timeline|version 1.3]] by its responsible [[w:en:Free Software Foundation|Free Software Foundation]].<br />This is not least a result of a request by our [[wikimedia:Resolution:License_update|Board of Trustees]] in December 2007, trying to offer us a possibility to <u>also</u> license and share our wiki contents under the easier to use [[w:en:Creative_Commons_licenses#Original_licenses|Creative Commons CC-BY-SA]] (Attribution + ShareAlike) license. The [[meta:Wikimedia Foundation|Wikimedia Foundation]] will soon organize a community wide referendum to decide whether our '''GNU FDL''' licensed wikis should be made availabe under the terms of this free and common '''CC-BY-SA''' license too, see [[w:en:Dual-licensing|dual-licensing]]. <div style="float: right;">[[File:CC-logo.svg|75px|link=http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0]]</div> See also a [[mailarchive:foundation-l/2008-November/046996.html|detailed summary]] for further reading.<sup class="plainlinks">([http://blog.wikimedia.org/2008/11/04/gnu-free-documentation-license-13-released/ source])</sup> On [[meta:Licensing update|Meta]] you can find [[meta:Licensing_update/Questions_and_Answers|further information (FAQ)]] and can [[meta:Licensing update|discuss]] the licensing update process of our wikis. {{:User:WikimediaNotifier/updated|'''A vote on [[meta:Licensing update|Meta]] is taking place from [[meta:Licensing update/Timeline|April 12, 2009]] to [[meta:Licensing update/Timeline|May 3, 2009]].'''}} </div> }}<br /> {{User:WikimediaNotifier/template| topic = Software news in brief |content = <div style="position: relative; margin-bottom: 6px;"> <span style="position: absolute; top: -38px; right: 42px; color: #BCBCBC;"><small class="GN-update_3">2009-03-25</small></span> <table><tr><td style="padding-right: 15px;" valign="top">[[File:Namespace MediaWiki.1.svg|100px|link=Special:Version]]<div style="font-size: smaller; text-align: center;">[http://techblog.wikimedia.org/ Technical Blog]</div></td> <td style="font-size: smaller;"> {{:User:WikimediaNotifier/updated|1=<div style="margin: -3px 0 0;" /> * ''2009-03-25:'' <span class="plainlinks">The [[Special:Version|MediaWiki software]] with its [[Special:Version|extensions]] has been [http://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Special:Code/MediaWiki/releasenotes&startrev=47458&endrev=48811&path=/trunk/phase3 updated] to SVN revision '''[http://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Special:Code/MediaWiki/releasenotes&startrev=47458&endrev=48811&path=/trunk/phase3 48811]''' ([http://svn.wikimedia.org/viewvc/mediawiki/trunk/phase3/RELEASE-NOTES?r1=47457&r2=48811 release notes]).</span><!--[[:mw:This week's updates]]--> ** ''Major new features:'' New [[:mw:Help:Magic_words|magic word]] <code><nowiki>{{</nowiki>[[:mw:Help:Magic_words#Technical_metadata|REVISIONUSER]]<nowiki>}}</nowiki></code>, new special page [[Special:GlobalGroupPermissions]] for [[Special:GlobalUsers|global users]]; [[:rev:48801|etc]].}} * <span style="position: relative; margin-left: -20px; z-index: 9;">[[File:Stop bad orthography nuvola.svg|17px|link=w:en:Special:AbuseFilter]]</span> ''2009-03-17:'' The '''[[w:en:Special:AbuseFilter|AbuseFilter]]''' has also been activated for the English Wikipedia ''(Meta/dewiki: 2009-02-25)'' &ndash; the [[:mw:Extension:AbuseFilter|tool]] allows to automatically detect and/or prevent plain vandalism, spam and other pattern based changes. * ''2009-03-16:'' [[BugZilla:17714|TIFF support]] on Commons, [[BugZilla:15842|file/image renaming]] available for SysOps (through the [{{:MediaWiki:Move}}] tab). * ''2009-01-27:'' [[:mw:Extension:Collection|Collections]] will [[meta:Book tool/Schedule|soon]] be activated for all Wikimedia projects where they make sense, like currently for [http://blog.wikimedia.org/2009/01/27/wiki-to-print-feature-in-testing-in-the-german-wikipedia/ Wikibooks and the German Wikipedia] ''(2009-02-19: fr, pl, nl, pt, es, simple; en)'' &ndash; the extension lets your readers create PDF books to possibly order printed books. Use '''[http://pediapress.com/collection/ www.pediapress.com/collection]''' to create cross-wiki article collections of almost all wikis out there. * ''2009-01-26:'' Wikimedia will [http://blog.wikimedia.org/2009/01/26/mozilla-and-wikimedia-join-forces-to-support-open-video/ improve Ogg Theora/Vorbis support] with the help of the Mozilla Foundation. * ''2009-01-16:'' [[:mw:Extension:Drafts|Drafts]] are ready for [http://leuksman.com/log/2009/01/16/drafts-extension-enabled-on-test-wikipedia/ testing] &ndash; the extension makes backups of your unsaved edit sessions. * ''2008-12-17:'' Some major Wikipedias now have [[:en:Wikipedia:Searching#Wikipedia_search|enhanced]] search functionalities ([http://en.wikipedia.org/wiki/Special:Search/Esperanto?search=Esperant*&fulltext=1 example]), all other wikis have to wait for [[bugzilla:16685#c0|better hardware]]. * ''2008-12-03:'' Wikipedia will become [http://blog.wikimedia.org/2008/12/03/improved-usability-in-our-future/ more user-friendly for new volunteer writers] ([http://blog.wikimedia.org/2009/01/21/a-note-on-the-wikipedia-usability-initiative/ current info]); see '''[[meta:Wikipedia Usability Initiative|Wikipedia Usability Initiative]]'''! </td></tr></table> </div> }}<br /> {{User:WikimediaNotifier/template| topic = Wikimania 2009 |content = <div style="position: relative; margin-bottom: 6px;"> <span style="position: absolute; top: -38px; right: 42px; color: #BCBCBC;"><small>2009-02-24</small></span> <div style="float: left; margin-right: 15px;">[[File:Wikimania.svg|50px|link=wm2009:Call_for_Participation]]</div> '''Wikimania 2009''', this year's global event devoted to [[foundation:|Wikimedia]] projects around the globe, is accepting submissions for presentations, workshops, [[wm2009:Call_for_Participation#Types_of_Submissions|panels]], posters, [[w:en:Open_Space_Technology|open space]] [[w:en:Open-space_meeting|discussions]], and even artistic works related to the Wikimedia projects or free content topics in general. The conference will be held from '''August 26''' to '''28''' in [[w:en:Buenos Aires|Buenos Aires]], [[w:en:Argentina|Argentina]]!<br />For more information, check the official '''[[wm2009:Call for Participation|Call for Participation]]'''. </div> }}<br /> {{User:WikimediaNotifier/template| topic = Quality illustrations |content = <div style="position: relative; margin-bottom: 6px;"> <span style="position: absolute; top: -38px; right: 42px; color: #BCBCBC;"><small>2009-01-26</small></span> <div style="float: left; margin-right: 10px;">[[File:Great Wave off Kanagawa2.jpg|60px|link=m:Restoration.wikimedia.org]]</div> Beside an [[meta:Philip Greenspun illustration project|elder project]] for the creation and improvement of illustrations, there is a [[meta:Restoration.wikimedia.org|new project]] to grow our encyclopedic image [[meta:Restoration.wikimedia.org|restoration community]]. It's to provide media restorers with the technical resources they need, and to reach out to all the archives in the world. </div> }}<br /> {{User:WikimediaNotifier/template| topic = Software localization |content = <div style="position: relative; margin-bottom: 6px;"> <span style="position: absolute; top: -38px; right: 42px; color: #BCBCBC;"><small>2009-01-01</small></span> <div style="float: left; margin-right: 5px;">[[Image:Traducción.png|70px|link=betawiki:Main_Page#What_is_Betawiki]]</div> ''The localization<!--user interface--> of {{SITENAME}}'s software <small>(MediaWiki)</small> and its extensions is an ongoing task, and you can help!'' ''There are '''[[betawiki:Special:LanguageStats/{{CONTENTLANGUAGE}}|statistics]]''' about how much of the [[:mw:Localisation_statistics|core messages]] and [[betawiki:Translating:Group_statistics#Group_statistics|system messages in total]] have been translated so far.'' ---- [[betawiki:Betawiki:Translator|Apply]], and '''help''' translating our software externally at [[betawiki:Main_Page#What_is_Betawiki|TranslateWiki.net]] <small>(='''Betawiki''', no Wikimedia project so far); have a look on the <span class="plainlinks">[http://translatewiki.net/wiki/Special:RecentChanges?namespace=8&trailer=/{{CONTENTLANGUAGE}} recent localization activity]</span> for <u>your language</u> [{{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}}].</small> </div> }}<br /> {{User:WikimediaNotifier/template| topic = Central Wikimedia help |content = <div style="position: relative; margin-bottom: 6px;"> <span style="position: absolute; top: -38px; right: 42px; color: #BCBCBC;"><small>2008-12-24</small></span> [[Image:Wikimedia Community Logo.svg|16px|link=m:Goings-on]] There is a proposal to share [[meta:Wikimedia Help|Wikimedia's help pages]] by centralizing and localizing them on [[meta:Wikimedia Help|Meta]] or a dedicated wiki. </div> }}<br /> {{User:WikimediaNotifier/template| topic = FlaggedRevs review feature |content = <div style="position: relative; margin-bottom: 6px;"> <span style="position: absolute; top: -38px; right: 42px; color: #BCBCBC;"><small>2008-11-28</small></span> <div style="float: left; margin-right: 15px;">[[Image:Artículo_bueno.svg|115px|link=m:FlaggedRevs]]</div> Beside the elder [[:mw:Help:Patrolled_edits|Patroller extension]] for patrolling recent changes and new pages, there is a highly configurable [[meta:MediaWiki|MediaWiki]] extension, called [[:mw:Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]]. '''FlaggedRevs''' &ndash; being already enabled on [[meta:FlaggedRevs|several Wikimedia wikis]] &ndash; is a toolset for transparent and ensured article <u>patrolling</u> and/or for reliable <u>quality</u> assurance by specifying certain accurate article revisions that are shown to the public by default. Those stable article versions are identified in a release process by a trustable editorial staff and/or get approved by a reviewing expert staff. It is even possible to mark (tag) revisions of selected articles for different purposes, let's say for an article validation aiming on a print edition. Furthermore, there is the possibility to let your readers give you evaluative feedbacks. FlaggedRevs will make your wiki more reliable and thus more reputable over the time! Have a look on [[meta:FlaggedRevs|Meta's description]], the [[:mw:Extension:FlaggedRevs|technical description]] and the '''[[mailarchive:wikipedia-l/2008-June/030575.html|guidance for requesting FlaggedRevs]]'''! </div> }}<br /> {{User:WikimediaNotifier/template| topic = Interlanguage links |content = <div style="position: relative; margin-bottom: 6px;"> <span style="position: absolute; top: -38px; right: 42px; color: #BCBCBC;"><small>2008-11-02</small></span> <div style="float: left; margin-right: 10px;"></div> Beside the ongoing discussion about introducing an [[meta:A_newer_look_at_the_interlanguage_link|interlanguage extension]] on Wikimedia projects to improve and centralize interwiki linking, an attempt to centralize the discussion about [[meta:Interwiki_synchronization|interlanguage link conflicts]] has been set up. </div> }}<br /> {{User:WikimediaNotifier/template| topic = Global bots |content = <div style="position: relative; margin-bottom: 6px;"> <span style="position: absolute; top: -38px; right: 42px; color: #BCBCBC;"><small>2008-11-01</small></span> <div style="float: left; margin-right: 10px;">[[Image:Bot Bienvenido.png|110px|link=m:Bot_policy/Implementation#Where_it_is_policy]]</div> On [[meta:Steward_requests/Bot_status#Global_bot_requests|Meta]], a bot account now can get a bot flag for all wikis that allow [[meta:Bot_policy#Global_bots|global bots]]!<br />To be able to run also on your {{SITENAME}}, the community has to <u>explicitly permit</u> global bots by local policy, '''[[meta:Bot_policy/Implementation#Where_it_is_policy|see list]]'''. ''To qualify for global bot access, the following requirements must be met by a bot:'' :::::# it must only maintain <u>interlanguage links</u> or fix <u>double-redirects</u> :::::# it must already be <u>active on several wikis</u>, with <u>long-term</u> contributions to back up its <u>trustworthiness</u><br /> </div> }} | #[[{{User:WikimediaNotifier/translation}}#Translation of the Week|Translation of the Week]] #[[{{User:WikimediaNotifier/translation}}#Commons: Picture of the Year 2008|Commons: Picture of the Year 2008]] #[[{{User:WikimediaNotifier/translation}}#GNU Free Documentation License 1.3|GNU Free Documentation License 1.3]] #[[{{User:WikimediaNotifier/translation}}#The Wiktionary logo dilemma|The Wiktionary logo dilemma]] #[[{{User:WikimediaNotifier/translation}}#Software news in brief|Software news in brief]] #[[{{User:WikimediaNotifier/translation}}#Wikimania 2009|Wikimania 2009]] #[[{{User:WikimediaNotifier/translation}}#Quality illustrations|Quality illustrations]] #[[{{User:WikimediaNotifier/translation}}#Software localization|Software localization]] #[[{{User:WikimediaNotifier/translation}}#Central Wikimedia help|Central Wikimedia help]] #[[{{User:WikimediaNotifier/translation}}#FlaggedRevs review feature|FlaggedRevs review feature]] #[[{{User:WikimediaNotifier/translation}}#Wikipedia globe logo|Wikipedia globe logo]] #[[{{User:WikimediaNotifier/translation}}#Interlanguage links|Interlanguage links]] #[[{{User:WikimediaNotifier/translation}}#Global bots|Global bots]] }} </div> ceo8nyvnkc7m9g04hwfv2pdmbb0awru 2 1834 3303 2008-11-02T00:03:50Z Pathoschild 22 global scripts ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) javascript text/javascript /*Global javascript*/ importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Kwj2772/remote.js&action=raw&ctype=text/javascript'); cs0xdb9j13jniuf4rby9nxwlgjn90pg 3 1837 3309 2008-11-03T02:23:06Z Pathoschild 22 linked to global user talk page ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) wikitext text/x-wiki '''''Please leave comments [[w:uk:User talk:Ahonc|here]] or [[commons:User talk:Ahonc|here]].''''' qxwpo8xry9wh2d609avpqlidy87mjfk 2 1840 3314 2008-11-04T03:57:54Z Pathoschild 22 global user page ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) wikitext text/x-wiki ==English== *'''[[m:s:User:Dovi|My user page at English Wikisource]] · [[m:s:User talk:Dovi|English Wikisource talk page]]''' *'''[[m:w:User:Dovi|My user page at English Wikipedia]] · [[m:w:User talk:Dovi|English Wikipedia talk page]]''' *'''But I'm most active at Hebrew Wikisource (see below).''' == Hebrew · עברית== *'''[[m:s:he:User:Dovi|Hebrew Wikisource user page]] · [[m:s:he:User talk:Dovi|Hebrew Wikisource talk page]]''' *'''[[m:s:he:User:Dovi|דף המשתמש שלי בעברית]] · [[m:s:he:User talk:Dovi|דף השיחה שלי בעברית]]''' mtgm6bcjyz0x0eyfnfprnejw8vuza04 2 1841 3317 2008-11-05T04:49:45Z Pathoschild 22 global scripts ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:MF-Warburg/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); c965ccdnpzb30tuimb3jfks18pnx0u5 2 1842 3324 3319 2008-11-10T04:50:24Z WikimediaNotifier 173 wikitext text/x-wiki [http://translate.google.com/translate?u=meta.wikimedia.org/wiki/Global_notifications&hl=hi&sl=en&tl=hi Google] kpw3iudnc9borgt9iwo8u8ite7kwszn 2 1843 3320 2008-11-06T04:46:24Z WikimediaNotifier 173 . wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 2 1844 3325 3321 2008-11-10T10:38:35Z WikimediaNotifier 173 wikitext text/x-wiki <div style="margin-top: -19px; text-align: center;"><small><span title="Traduko">Machine translation</span>: {{User:WikimediaNotifier/google}} &ndash; '''[[m:Global_notifications/machine_translation#{{CONTENTLANGUAGE}}|Service List]]''' &ndash; '''[[{{#ifeq:{{User:WikimediaNotifier/translation}}|User:WikimediaNotifier/notifications|User:WikimediaNotifier/translation|{{User:WikimediaNotifier/translation}}}}|Local Translation Page]]''' &#124; <span title="Esperanto">[http://traduku.net/cgi-bin/elitrad/elitrad?en_eo&u=meta.wikimedia.org/wiki/Global_notifications traduku]</span></small></div> eurcx7pzjzpl1us0u65tzbdlgb7kxs5 2 1845 3323 2008-11-09T14:37:37Z WikimediaNotifier 173 . wikitext text/x-wiki User:WikimediaNotifier/notifications<noinclude> ;Here you can add the title of a translation page for [[User:WikimediaNotifier/notifications]] </noinclude> e65omq99a88pxmryxynlj0pc1kglypq 2 1847 3330 2008-11-12T06:32:06Z Pathoschild 22 global scripts ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Cometstyles/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); 47wjzxdhwcqgp7fep7czsbo60ez1tlv 2 1848 3331 2008-11-12T13:26:56Z Melancholie 179 Preparation for [[Project:Most missed articles]]; see [[de:wikt:Wiktionary:Statistik/Suchanfragen]]/[[w:en:Wikipedia:Most missed articles]]! wikitext text/x-wiki '''{{{1}}}''' requests per day: [[{{{2}}}]] ^{([[ਖਾਸ:Search/{{{2}}}|?]]/[[google:"{{{3|{{{2}}}}}}"|g]]{{{4|}}})} hat0qt4b6tvp72gdv3x6ang1igzuqp4 2 1849 3333 3332 2008-11-12T14:04:42Z Satnam singh sandhu 180 Gurmukhi Script: Origion and Development wikitext text/x-wiki THE ORIGIN OF GURMUKHI SCRIPT HARKIRAT SINGH Gurmukhi script, particularly its name 'Gurmukhi', irks some scholars beyond the limits of scholarly patience. Unfortunately some of these scholars do not know that it is a script and are completely ignorant of the history of Indian scripts. Others, who have reasonable information about the history of our scripts, simply pick up some letters from some old works and declare, "these letters were prevalent before the time of Guru Nanak, therefore, it is proved that Gurmukhi existed before the time of the Sikh Gurus." One such scholar is Mr. Chaman Lal, who in his article published in the Magazine, Indian Horizons' states....... Gurmukhi lineage is traced to Brahmi script. The Gurmukhi Script came into existence much before the advent of the Sikh Gurus." Sikh readers have reasons not to believe such a statement. Some Sikh scholars themselves have been taking great pains and spending energy to prove the same statement. This is disturbing. First of such scholars was Sardar G.B. Singh, whose book Gurmukhi Lipi da Janam te Vikas was published in 1950. He goes to the extent of saying, “with the exception of its name the Sikhs or the Sikh Gurus have no connection with the script called Gurmukhi." (Translated from the original in Punjabi). This sweeping statement of the writer was based on his findings that most of the letters of Gurmukhi existed before the time of Gurus. And to find such letters he had to make unnecessary efforts - because he did not know what is a script, and the same seems the case with Mr Chaman Lal, whose remarks, that 'Gurmukhi lineage can be traced to Brahmi is correct. Now, when all of us know that the scripts of Indian origin have developed from Brahmi, it is but natural that some, if not all, letters of the old script do exist in the new from which has developed from the old one. It is therefore, correct that most of the letters of Gurmukhi did exist before the time of the Gurus, but the Gurmukhi script did not exist. It is most unfortunate that our scholars do not know the difference between the letters and the script. There are some more sources that confirms that the Grumukhi Scritp is not developed from the any Indian script but its natural development form local scripts. Dr. Satnam Singh Sandhu j6k2rm0zaqcax6tcznd7rd9xwjgqqe9 3 1850 3334 2008-11-12T14:08:12Z Satnam singh sandhu 180 ਨਵਾਂ ਪੇਜ: The Origion and Development of Gurmukhi Script. wikitext text/x-wiki The Origion and Development of Gurmukhi Script. t8bie0e9tuuenxe9m6b18ul5hlqnrn0 2 1851 3339 2008-11-21T06:44:23Z Pathoschild 22 global user page ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) wikitext text/x-wiki {| |- |valign="top"| Hi. I am Larry Pieniazek, user Lar on the English Wikipedia. See my page ([[m:en:user:Lar|user:Lar]]) there for more information about me and see [[m:User:Lar/WikiMatrix|my WikiMatrix]] on meta for info about my other accounts. For best results, leave messages on my talk page ([[m:en:user talk:Lar|user talk:Lar]]) on the English Wikipedia, or on my talk page at Meta ([[m:user talk:Lar|user talk:Lar]]), as I may not see them here. Thanks! <div style="border:1px solid #000; margin:0 1em 0 1em; padding:10px; clear:both; background:#FF9;"> I am a [[m:Stewards|steward]] ([{{fullurl:m:Stewards/elections 2007/statements/Lar}} my request], [{{fullurl:m:Special:Listusers|limit=1&username=Lar}} verify], [{{fullurl:m:Special:Log|type=rights&page=User:lar}} rights log]) here and at all WMF projects. If I can be of any assistance please do not hesitate to ask. Please remember that, [[m:Steward policies|per policy]], stewards do not take sides in disputes, do not decide matters for themselves (instead they seek to understand community consensus), and do not act when local processes exist and provide for a mechanism for the action. Please use the defined pages (such as [[m:Steward requests/Permissions]], [[m:Steward requests/Bot status]], or [[m:Steward requests/Checkuser]]) rather than direct requests, wherever possible. Note: while I do carry out cross wiki checkuser requests regularly, per steward policy and practice I will not act as a steward on my home wikis (en:wp, en:ws, commons, meta) at all, except in exceedingly rare, emergency circumstances. If the matter involves a need for discretion please feel free to email me using my email link, and note that you consider the matter private. </div> | {| style="width:242px; border:1px solid #99B3FF;" | align="center" | '''[[m:en:Wikipedia:Babel|Babel]]''' |- | {{user pa-0}} |- | {{user en}} |- | {{user de-1}} |} |} safeugd7hgwiaiun1dcj0dkrdnkgszn 0 1852 4426 4425 2015-12-13T08:23:04Z Baljeet Bilaspur 1273 wikitext text/x-wiki {{ਮਿਟਾਓ|ਕਿਸੇ ਕਵੀ ਦਾ ਸਫ਼ਾ ਨਹੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ}} Baljeet Pal Singh from Mansa distt of Punjab in India is writing Pbi Ghazals.Already two books have been published namely Kandyali Rut(1994) and Suraj De Pichhwade(2004).Work on the third book is in progress. nk105ugsnbtz0hwvti95rrrjb9fuada 2 1853 3342 2008-11-28T14:55:03Z Pathoschild 22 + global scripts ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) javascript text/javascript // [[:m:User:Erwin/global.js]] importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Erwin/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); lg2542i2v7tqyjvrob9vw1fxp3771y9 2 1854 3345 2008-12-20T18:02:56Z Nikkis 166 new wikitext text/x-wiki {| style="background:#FFFFFF;" |width=75% valign="top" | <big><center><span class="hintergrundfarbe5"> '''Dieser Benutzer spricht Deutsch''' </span></center></big> <big><center><span class="hintergrundfarbe5"> '''This user speaks English''' <big><center><span class="hintergrundfarbe5"> '''Cet utilisateur parle français''' <big><center><span class="hintergrundfarbe5"> '''Hic usuarius simplici Latinitate contribuere potest''' {| style="background:#E8E8E8;" |width=75% valign="top" | '''Home wiki: [[w:de:Wikipedia:Hauptseite|German-language edition of Wikipedia]]''' == International projects == <div class="inhalt" align="center"> <span style="white-space:nowrap;"><span class="icon">[[Image:Wikimedia-logo.svg|20px]]&nbsp;</span>[[m:User:Nikkis|Meta-Wiki]]&nbsp;–&nbsp;Wikimedia project coordination&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> <span style="white-space:nowrap;"><span class="icon">[[Image:Commons-logo.svg|18px]]&nbsp;</span>[[commons:User:Nikkis|Commons]]&nbsp;–&nbsp;Media repository&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> <span style="white-space:nowrap;"><span class="icon">[[Image:Wikispecies-logo-en.png|20px]]&nbsp;</span>[[wikispecies:User:Nikkis|Wikispecies]]&nbsp;–&nbsp;Directory of species&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> </div> == Sister projects == <div class="inhalt" align="center"> <span style="white-space:nowrap;"><span class="icon">[[Image:Wikipedia-logo.png|20px]]&nbsp;</span>[[w:User:Nikkis|Wikipedia]]&nbsp;–&nbsp;Encyclopedia&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> <span style="white-space:nowrap;"><span class="icon">[[Image:Wiktionary-ico-de.png|20px]]&nbsp;</span>[[wikt:User:Nikkis|Wiktionary]]&nbsp;–&nbsp;Dictionary&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> <span style="white-space:nowrap;"> </span> </div> == Wikibooks in other languages == <div class="inhalt" align="center"> <span style="white-space:nowrap;"> [[Image:Wikibooks-logo.svg|100px|Wikibooks]]<br> [[:af:User:Nikkis|Afrikaans]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:ang:User:Nikkis|Anglo-Saxon]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:ar:User:Nikkis|العربية]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:ast:User:Nikkis|Asturianu]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:az:User:Nikkis|Azərbaycan]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:be:User:Nikkis|Беларуская]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:bg:User:Nikkis|Български]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:bn:User:Nikkis|বাংলা]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:bs:User:Nikkis|Bosanski]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:ca:User:Nikkis|Català]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:co:User:Nikkis|Corsu]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:cs:User:Nikkis|Česky]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:cv:User:Nikkis|Чăвашла]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:cy:User:Nikkis|Cymraeg]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:da:User:Nikkis|Dansk]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:de:User:Nikkis|Deutsch]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:el:User:Nikkis|Ελληνικά]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:en:User:Nikkis|English]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:eo:User:Nikkis|Esperanto]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:es:User:Nikkis|Español]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:et:User:Nikkis|Eesti]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:eu:User:Nikkis|Euskara]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:fa:User:Nikkis|فارسی]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:fi:User:Nikkis|Suomi]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:fr:User:Nikkis|Français]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:fy:User:Nikkis|Frysk]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:gl:User:Nikkis|Galego]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:he:User:Nikkis|עברית]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:hi:User:Nikkis|हिन्दी]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:hr:User:Nikkis|Hrvatski]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:hu:User:Nikkis|Magyar]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:hy:User:Nikkis|Հայերեն]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:ia:User:Nikkis|Interlingua]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:id:User:Nikkis|Bahasa Indonesia]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:ie:User:Nikkis|Interlingue]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:is:User:Nikkis|Íslenska]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:it:User:Nikkis|Italiano]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:ja:User:Nikkis|日本語]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:ka:User:Nikkis|ქართული]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:kk:User:Nikkis|Қазақша]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:km:User:Nikkis|ភាសាខ្មែរ]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:kn:User:Nikkis|ಕನ್ನಡ]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:ko:User:Nikkis|한국어]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:ku:User:Nikkis|Kurdî / كوردی]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:ky:User:Nikkis|Кыргызча]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:la:User:Nikkis|Latina]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:lb:User:Nikkis|Lëtzebuergesch]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:lt:User:Nikkis|Lietuvių]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:lv:User:Nikkis|Latviešu]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:mg:User:Nikkis|Malagasy]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:mk:User:Nikkis|Македонски]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:ml:User:Nikkis|മലയാളം]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:mn:User:Nikkis|Монгол]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:mr:User:Nikkis|मराठी]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:ms:User:Nikkis|Bahasa Melayu]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:na:User:Nikkis|Dorerin Naoero]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:nds:User:Nikkis|Plattdüütsch]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:ne:User:Nikkis|नेपाली]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:nl:User:Nikkis|Nederlands]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:no:User:Nikkis|‪Norsk (bokmål)]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:oc:User:Nikkis|Occitan]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:pa:User:Nikkis|ਪੰਜਾਬੀ]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:pl:User:Nikkis|Polski]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:ps:User:Nikkis|پښتو]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:pt:User:Nikkis|Português]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:ro:User:Nikkis|Română]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:sa:User:Nikkis|संस्कृत]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:si:User:Nikkis|සිංහල]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:simple:User:Nikkis|Simple English]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:sk:User:Nikkis|Slovenčina]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:sl:User:Nikkis|Slovenščina]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:sq:User:Nikkis|Shqip]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:sr:User:Nikkis|Српски / Srpski]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:su:User:Nikkis|Basa Sunda]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:sv:User:Nikkis|Svenska]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:sw:User:Nikkis|Kiswahili]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:ta:User:Nikkis|தமிழ்]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:te:User:Nikkis|తెలుగు]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:tg:User:Nikkis|Тоҷикӣ]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:th:User:Nikkis|ไทย]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:tk:User:Nikkis|Türkmen]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:tl:User:Nikkis|Tagalog]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:tr:User:Nikkis|Türkçe]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:tt:User:Nikkis|Tatarça/Татарча]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:uk:User:Nikkis|Українська]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:ur:User:Nikkis|اردو]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:uz:User:Nikkis|O'zbek]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:vi:User:Nikkis|Tiếng Việt]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:vo:User:Nikkis|Volapük]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:wa:User:Nikkis|Walon]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:xh:User:Nikkis|isiXhosa]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:za:User:Nikkis|(Cuengh)]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:zh:User:Nikkis|中文]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:zh-min-nan:User:Nikkis|Bân-lâm-gú]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> [[:zu:User:Nikkis|isiZulu]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span> </span> <br> ---- ‣ ''[[m:User:Nikkis|Overview]]'' 53vs8bt47egcl4h4014t3ntn17zjh0e 2 1856 3360 2009-02-09T03:21:22Z Pathoschild 22 global CSS ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) css text/css @import url('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Charitwo/global.css&action=raw&ctype=text/css'); 55k1dpu4q7mps38uh30m4irteygvs1y 2 1857 3362 2009-02-13T22:29:01Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Mardetanha/remote.js&action=raw&ctype=text/javascript'); rsikjcgi6d801oz0j0g73ubgipawe4n 2 1859 3367 2009-02-22T04:08:30Z Pathoschild 22 + global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Kylu/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); b8jlobcbn8q6vlakk73lmroiginyphe 2 1860 3368 2009-02-22T05:19:10Z Pathoschild 22 + global CSS ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) css text/css @import url('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Kylu/global.css&action=raw&ctype=text/css'); 0n1rjfnphb690oojldgxhzxkdqo9vwb 2 1864 3375 2009-03-17T15:48:59Z WikimediaNotifier 173 . wikitext text/x-wiki {| class="TablePager" style="border-color: #8FAACC !important; min-width: 0 !important;" |- | style="border-color: #8FAACC !important;" | {{{1}}} |} 6civ2nd5r2qn7hd51fhz7e4at7m46fe 2 1866 3378 2009-03-21T06:24:01Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|request]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Kanonkas/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); hy5sdhtcd8l589eyl6nbcfwxii0joro 2 1867 3381 2009-04-03T08:37:22Z VolkovBot 232 info wikitext text/x-wiki * Botmaster: [[:w:ru:User:Volkov]] ([[:w:ru:User talk:Volkov|talk]]) [[ru:User:VolkovBot]] t6xwjrpcro4wq8rdbyb03auvgczyxjd 3 1868 3382 2009-04-03T08:37:32Z VolkovBot 232 info wikitext text/x-wiki To leave a message, please use [[:w:ru:User talk:VolkovBot]] 6v0394ft8vflguenmh26milbufuy8d9 2 1869 3383 2009-04-12T03:15:50Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|request]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://es.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:Muro_de_Aguas/monobook-global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); di92pv7swf2vt2weiegaoomhao5g6x2 2 1871 3385 2009-04-12T23:36:13Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Finnrind/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); q7m8fnfeqdv4dlklfpuzplgum2fxu2v 2 1872 3386 2009-04-13T00:32:46Z Pathoschild 22 global CSS ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) css text/css @import url('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Ivocamp96/global.css&action=raw&ctype=text/css'); 43zz4399kfzdtq5gwbhe90mev7nv24x 2 1874 3388 2009-04-17T22:38:14Z Pathoschild 22 linked to main user page ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) wikitext text/x-wiki See [[w:en:User:Techman224]]. 3ama84ba3beiyv429pajahjjtr25q9w 2 1875 3389 2009-04-18T00:50:39Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Str4nd/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); 9ga3l83po6sxaw3h3snmwpncupi6s7k 2 1876 3390 2009-04-18T18:26:55Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://cs.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Kuvaly/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); sxfw377rm5aogexr0fbopkxcbdyeozh 2 1877 3391 2009-04-18T20:59:34Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Juliancolton/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); gz6qyf1tqie46y0g3vrsv1x0b8o1adf 2 1878 3393 2009-05-21T16:45:58Z Mercy 233 ਨਵਾਂ ਪੇਜ: [[meta:user:Mercy]] wikitext text/x-wiki [[meta:user:Mercy]] qs5j55ls1svle11xqayad9ozm2xr394 10 1880 4324 4323 2015-10-22T00:40:50Z Gangleri 5 improuved to [[:{{{1}}}|{{{2|{{{1}}}}}}]] using [[m:Soft redirect]]|soft redirect - added BiDi safety - LANG="en" dir="ltr" wikitext text/x-wiki [[Image:Redirectltr.png|#REDIRECT ]]<span class="redirectText" id="softredirect">[[:{{{1}}}|{{{2|{{{1}}}}}}]]</span><br /><span style="font-size:85%; padding-left:52px;" LANG="en" dir="ltr" >This page is a [[m:Soft redirect|soft redirect]].</span> 1ck76o1bo02hg51p6ohu2xow0xkifnl 2 1881 3396 2009-06-26T19:04:50Z Emijrp 259 {{Softredirect|w:es:User:Emijrp}} wikitext text/x-wiki {{Softredirect|w:es:User:Emijrp}} htl6hidrekuj4ax21ky2e2seisrkzoa 3 1882 3397 2009-06-26T19:04:55Z Emijrp 259 {{Softredirect|w:es:User:Emijrp}} wikitext text/x-wiki {{Softredirect|w:es:User:Emijrp}} htl6hidrekuj4ax21ky2e2seisrkzoa 2 1883 3398 2009-07-20T17:30:22Z Bff 263 <br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /> {| align=right style="background-color:#BBC983; line-height:90%; border-style:ridge; border-width:3px... ਨਾਲ ਪੇਜ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /> {| align=right style="background-color:#BBC983; line-height:90%; border-style:ridge; border-width:3px; border-color:#BBC983;" |- || <div align=right style="font-size:12px; color:#271836"> NUMBEROFPAGES = '''{{NUMBEROFPAGES}}'''<br /> NUMBEROFARTICLES = '''{{NUMBEROFARTICLES}}'''<br /> NUMBEROFFILES = {{NUMBEROFFILES}}<br /> NUMBEROFEDITS = '''{{NUMBEROFEDITS}}'''<br /> NUMBEROFVIEWS = {{NUMBEROFVIEWS}}<br /> NUMBEROFUSERS = {{NUMBEROFUSERS}}<br /> NUMBEROFACTIVEUSERS = '''{{NUMBEROFACTIVEUSERS}}'''<br /> NUMBERINGROUP:bot = {{NUMBERINGROUP:bot}}<br /> NUMBERINGROUP:sysop = '''{{NUMBERINGROUP:sysop}}'''<br /> NUMBERINGROUP:bureaucrat = '''{{NUMBERINGROUP:bureaucrat}}''' </div> |} klcy481wlxi1qytpxwgz5q4pq1r865y 2 1884 3399 2009-09-01T19:41:13Z Pathoschild 22 global user page ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) wikitext text/x-wiki <center><span class="plainlinks">[[m:User:Nagy|Nagy]] ([[m:User talk:Nagy|Discussion]] &bull; [[Special:Contributions/Nagy|Contributions]])</span></center> jm13tp2yyyvjs4r49fzf8ozinhvuqym 2 1887 3402 2009-09-12T06:02:15Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Beany/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); c6ulybp9c0fcqoec772t64yeuegu44y 2 1888 3403 2009-09-12T08:30:24Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Kved/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); qa9n4bd1ou942d2wbyvpkqe5pg6lsfz 2 1890 3405 2009-09-13T04:24:29Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/SynchCrosswiki|requested]]) wikitext text/x-wiki [[m:User:Anonymous Dissident|Meta]] | [[m:User:Anonymous Dissident/Matrix|Matrix]]<br /> ---- '''Anonymous Dissident''' (''none'') — [[Special:Contributions/Anonymous Dissident|edits]], [[User talk:Anonymous Dissident|talk]], [[Special:PrefixIndex/User:Anonymous_Dissident/|subpages]] ---- {{#time: H:i:s, j F Y }}.<br /> {{NUMBEROFARTICLES}} content pages.<br /> {{NUMBEROFUSERS}} users.<br /> {{NUMBEROFEDITS}} edits. ---- 9ma7n2a5na8g0erjm7d07qf1itjb36g 2 1892 3407 2009-11-02T18:02:34Z Gaudio 293 [[meta:User:Gaudio]] ਨਾਲ ਪੇਜ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki [[meta:User:Gaudio]] mr6vnvladoz3xj8fgm9hne0a55m2dnh 2 1893 3479 3416 2010-06-04T12:31:03Z CarsracBot 304 robot Adding: [[tl:Tagagamit:Carsrac]] wikitext text/x-wiki I'm a user with a [[user:CarsracBot|bot]]. [[af:Gebruiker:Carsrac]] [[ang:User:Carsrac]] [[cy:Defnyddiwr:Carsrac]] [[de:Benutzer:Carsrac]] [[en:User:Carsrac]] [[es:Usuario:Carsrac]] [[fr:Utilisateur:Carsrac]] [[fy:Meidogger:Carsrac]] [[it:Utente:Carsrac]] [[nl:Gebruiker:Carsrac]] [[pl:Wikipedysta:Carsrac]] [[ro:Utilizator:Carsrac]] [[th:ผู้ใช้:Carsrac]] [[tl:Tagagamit:Carsrac]] [[zh:User:Carsrac]] cvzhpa1xfapotq2uw1a1osrzaoxxvxb 2 1894 3415 3410 2009-11-29T11:54:22Z CarsracBot 304 robot Adding: bg, cy, de, en, es, fa, fr, fy, it, pl, ro, ru, simple, th, tl, zh Removing: als, uk wikitext text/x-wiki ---- ---- Bureaucracy => '''[[Special:Makebot/CarsracBot]]''' / '''[[meta:Steward_requests/Bot_status]]''' *User:CarsracBot is a pure <u>interwiki bot</u>, using PyWikipedia framework! *User:CarsracBot is operated from <u>medium-sized</u> Wiki's *User:CarsracBot is <u>flagged on several wikis</u>, see '''[[:w:nl:user:CarsracBot|that list]]'''... ---- ---- I have may base on the wikipedia, but I know the diference between wiktionary, wikipedia, wikinews and wikibooks. [[ab:Участник:CarsracBot]] [[am:አባል:CarsracBot]] [[an:Usuario:CarsracBot]] [[arz:مستخدم:CarsracBot]] [[af:Gebruiker:CarsracBot]] [[ang:User:CarsracBot]] [[bg:Потребител:CarsracBot]] [[cy:Defnyddiwr:CarsracBot]] [[de:Benutzer:CarsracBot]] [[en:User:CarsracBot]] [[es:Usuario:CarsracBot]] [[fa:کاربر:CarsracBot]] [[fr:Utilisateur:CarsracBot]] [[fy:Meidogger:CarsracBot]] [[it:Utente:CarsracBot]] [[nl:Gebruiker:CarsracBot]] [[pl:Wikipedysta:CarsracBot]] [[ro:Utilizator:CarsracBot]] [[ru:Участник:CarsracBot]] [[simple:User:CarsracBot]] [[th:ผู้ใช้:CarsracBot]] [[tl:Tagagamit:CarsracBot]] [[zh:User:CarsracBot]] jyujewb974mf4uc3iflikg4fogxvobu 2 1896 3419 2009-12-02T01:48:00Z Wutsje 226 My user page on Meta is [[:m:User:Wutsje|here]]. wikitext text/x-wiki * My user page on Meta is [[:m:User:Wutsje|here]]. q2t1lbog5vpn9x7zr18q2om8h11kgms 2 1897 3420 2009-12-06T01:32:33Z Arseny1992 167 <div style="float:left; border:1px solid #bbb; margin:1px;" class="wikipediauserbox"> {| cellspacing="0" style="width:238px; background:#f6f6f6;" ! style="width:4... ਨਾਲ ਪੇਜ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <div style="float:left; border:1px solid #bbb; margin:1px;" class="wikipediauserbox"> {| cellspacing="0" style="width:238px; background:#f6f6f6;" ! style="width:45px; height:45px; background:#fff; text-align:center; font-size:14pt; color:black; padding:1px; line-height:1.25em; vertical-align: middle; " | [[Image:Wikimedia logo family complete.svg|50px]] | style="text-align:left; font-size:8pt; padding:4px; height:45px; line-height:1.25em; color:black; vertical-align: middle; " | <span class="plainlinks">[http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?user=Arseny1992 This user]</span> has created a [[:m:Help:Unified login|global account]]. Arseny1992's main account is on [[:w:ru:User:Arseny1992|Wikipedia]] <span class="languageicon" style="font-size:0.95em; font-weight:bold; color:#555;">(Russian)</span>. |}</div> [[ab:Участник:Arseny1992]] [[ace:Pengguna:Arseny1992]] [[af:Gebruiker:Arseny1992]] [[ak:User:Arseny1992]] [[als:Benutzer:Arseny1992]] [[am:አባል:Arseny1992]] [[an:Usuario:Arseny1992]] [[ang:User:Arseny1992]] [[ar:مستخدم:Arseny1992]] [[arc:ܡܬܚܫܚܢܐ:Arseny1992]] [[arz:مستخدم:Arseny1992]] [[as:সদস্য:Arseny1992]] [[ast:Usuariu:Arseny1992]] [[av:Участник:Arseny1992]] [[ay:Usuario:Arseny1992]] [[az:İstifadəçi:Arseny1992]] [[ba:Ҡатнашыусы:Arseny1992]] [[bar:Benutzer:Arseny1992]] [[bat-smg:Nauduotuos:Arseny1992]] [[bcl:Paragamit:Arseny1992]] [[be-x-old:Удзельнік:Arseny1992]] [[be:Удзельнік:Arseny1992]] [[bg:Потребител:Arseny1992]] [[bh:User:Arseny1992]] [[bi:User:Arseny1992]] [[bm:Utilisateur:Arseny1992]] [[bn:ব্যবহারকারী:Arseny1992]] [[bo:User:Arseny1992]] [[bpy:আতাকুরা:Arseny1992]] [[br:Implijer:Arseny1992]] [[bs:Korisnik:Arseny1992]] [[bug:Pengguna:Arseny1992]] [[bxr:User:Arseny1992]] [[ca:Usuari:Arseny1992]] [[cbk-zam:Usuario:Arseny1992]] [[cdo:User:Arseny1992]] [[ce:Юзер:Arseny1992]] [[ceb:Gumagamit:Arseny1992]] [[ch:Muna'sesetbi:Arseny1992]] [[chr:User:Arseny1992]] [[chy:User:Arseny1992]] [[ckb:بەکارھێنەر:Arseny1992]] [[co:User:Arseny1992]] [[cr:User:Arseny1992]] [[crh:Qullanıcı:Arseny1992]] [[cs:User:Arseny1992]] [[csb:Brëkòwnik:Arseny1992]] [[cu:По́льꙃєватєл҄ь:Arseny1992]] [[cv:Хутшăнакан:Arseny1992]] [[cy:Defnyddiwr:Arseny1992]] [[da:Bruger:Arseny1992]] [[de:Benutzer:Arseny1992]] [[diq:User:Arseny1992]] [[dsb:Wužywaŕ:Arseny1992]] [[dv:މެމްބަރު:Arseny1992]] [[dz:User:Arseny1992]] [[ee:User:Arseny1992]] [[el:Χρήστης:Arseny1992]] [[eml:Utente:Arseny1992]] [[en:User:Arseny1992]] [[eo:Vikipediisto:Arseny1992]] [[es:Usuario:Arseny1992]] [[et:Kasutaja:Arseny1992]] [[eu:Lankide:Arseny1992]] [[ext:User:Arseny1992]] [[fa:کاربر:Arseny1992]] [[ff:Utilisateur:Arseny1992]] [[fi:Käyttäjä:Arseny1992]] [[fiu-vro:Pruukja:Arseny1992]] [[fj:User:Arseny1992]] [[fo:Brúkari:Arseny1992]] [[fr:Utilisateur:Arseny1992]] [[frp:Utilisator:Arseny1992]] [[fur:Utent:Arseny1992]] [[fy:Meidogger:Arseny1992]] [[ga:Úsáideoir:Arseny1992]] [[gan:User:Arseny1992]] [[gd:User:Arseny1992]] [[gl:Usuario:Arseny1992]] [[glk:کاربر:Arseny1992]] [[gn:Puruhára:Arseny1992]] [[got:User:Arseny1992]] [[gu:સભ્ય:Arseny1992]] [[gv:Ymmydeyr:Arseny1992]] [[ha:User:Arseny1992]] [[hak:User:Arseny1992]] [[haw:Mea hoʻohana:Arseny1992]] [[he:משתמש:Arseny1992]] [[hi:सदस्य:Arseny1992]] [[hif:User:Arseny1992]] [[hr:Suradnik:Arseny1992]] [[hsb:Wužiwar:Arseny1992]] [[ht:Itilizatè:Arseny1992]] [[hu:Szerkesztő:Arseny1992]] [[hy:Մասնակից:Arseny1992]] [[ia:Usator:Arseny1992]] [[id:Pengguna:Arseny1992]] [[ie:User:Arseny1992]] [[ig:User:Arseny1992]] [[ik:User:Arseny1992]] [[ilo:User:Arseny1992]] [[io:Uzanto:Arseny1992]] [[is:Notandi:Arseny1992]] [[it:Utente:Arseny1992]] [[iu:User:Arseny1992]] [[ja:利用者:Arseny1992]] [[jbo:User:Arseny1992]] [[jv:Panganggo:Arseny1992]] [[ka:მომხმარებელი:Arseny1992]] [[kaa:Paydalanıwshı:Arseny1992]] [[kab:Amseqdac:Arseny1992]] [[kg:User:Arseny1992]] [[ki:User:Arseny1992]] [[kk:Қатысушы:Arseny1992]] [[kl:Atuisoq:Arseny1992]] [[km:អ្នកប្រើប្រាស់:Arseny1992]] [[kn:ಸದಸ್ಯ:Arseny1992]] [[ko:사용자:Arseny1992]] [[ks:User:Arseny1992]] [[ksh:Metmaacher:Arseny1992]] [[ku:Bikarhêner:Arseny1992]] [[kv:Участник:Arseny1992]] [[kw:Devnydhyer:Arseny1992]] [[ky:User:Arseny1992]] [[la:Usor:Arseny1992]] [[lad:Usuario:Arseny1992]] [[lb:Benotzer:Arseny1992]] [[lbe:Гьуртту хьума:Arseny1992]] [[lg:User:Arseny1992]] [[li:Gebroeker:Arseny1992]] [[lij:Utente:Arseny1992]] [[lmo:Druvat:Arseny1992]] [[ln:Utilisateur:Arseny1992]] [[lo:ຜູ້ໃຊ້:Arseny1992]] [[lt:Naudotojas:Arseny1992]] [[lv:Lietotājs:Arseny1992]] [[map-bms:Panganggo:Arseny1992]] [[mdf:Тиись:Arseny1992]] [[mg:Mpikambana:Arseny1992]] [[mhr:Пайдаланыше:Arseny1992]] [[mi:User:Arseny1992]] [[mk:Корисник:Arseny1992]] [[ml:ഉപയോക്താവ്:Arseny1992]] [[mn:Хэрэглэгч:Arseny1992]] [[mr:सदस्य:Arseny1992]] [[ms:Pengguna:Arseny1992]] [[mt:Utent:Arseny1992]] [[mwl:Outelizador:Arseny1992]] [[my:User:Arseny1992]] [[myv:Теиця:Arseny1992]] [[mzn:کارور:Arseny1992]] [[na:User:Arseny1992]] [[nah:Tlatequitiltilīlli:Arseny1992]] [[nap:Utente:Arseny1992]] [[nds-nl:Gebruker:Arseny1992]] [[nds:Bruker:Arseny1992]] [[ne:User:Arseny1992]] [[new:छ्येलेमि:Arseny1992]] [[ng:User:Arseny1992]] [[nl:Gebruiker:Arseny1992]] [[nn:Brukar:Arseny1992]] [[no:Bruker:Arseny1992]] [[nov:User:Arseny1992]] [[nrm:User:Arseny1992]] [[nv:Choinish'įįhí:Arseny1992]] [[ny:User:Arseny1992]] [[oc:Utilizaire:Arseny1992]] [[om:User:Arseny1992]] [[or:User:Arseny1992]] [[os:Архайæг:Arseny1992]] [[pa:ਮੈਂਬਰ:Arseny1992]] [[pag:User:Arseny1992]] [[pam:User:Arseny1992]] [[pap:User:Arseny1992]] [[pdc:Benutzer:Arseny1992]] [[pi:User:Arseny1992]] [[pih:User:Arseny1992]] [[pl:Wikipedysta:Arseny1992]] [[pms:Utent:Arseny1992]] [[pnb:User:Arseny1992]] [[pnt:Χρήστες:Arseny1992]] [[ps:کارن:Arseny1992]] [[pt:Usuário:Arseny1992]] [[qu:Ruraq:Arseny1992]] [[rm:User:Arseny1992]] [[rmy:Jeno:Arseny1992]] [[rn:User:Arseny1992]] [[ro:Utilizator:Arseny1992]] [[roa-rup:User:Arseny1992]] [[roa-tara:User:Arseny1992]] [[ru:Участник:Arseny1992]] [[rw:User:Arseny1992]] [[sa:योजकः:Arseny1992]] [[sah:Кыттааччы:Arseny1992]] [[sc:Usuàriu:Arseny1992]] [[scn:Utenti:Arseny1992]] [[sco:User:Arseny1992]] [[sd:يوزر:Arseny1992]] [[se:User:Arseny1992]] [[sg:Utilisateur:Arseny1992]] [[sh:Korisnik:Arseny1992]] [[si:පරිශීලක:Arseny1992]] [[simple:User:Arseny1992]] [[sk:Redaktor:Arseny1992]] [[sl:Uporabnik:Arseny1992]] [[sm:User:Arseny1992]] [[sn:User:Arseny1992]] [[so:User:Arseny1992]] [[sq:Përdoruesi:Arseny1992]] [[sr:Корисник:Arseny1992]] [[srn:Masyin:Arseny1992]] [[ss:User:Arseny1992]] [[st:User:Arseny1992]] [[stq:Benutser:Arseny1992]] [[su:Pamaké:Arseny1992]] [[sv:Användare:Arseny1992]] [[sw:Mtumiaji:Arseny1992]] [[szl:Użytkownik:Arseny1992]] [[ta:பயனர்:Arseny1992]] [[te:వాడుకరి:Arseny1992]] [[tet:Uza-na'in:Arseny1992]] [[tg:Корбар:Arseny1992]] [[th:ผู้ใช้:Arseny1992]] [[ti:User:Arseny1992]] [[tk:Ulanyjy:Arseny1992]] [[tl:Tagagamit:Arseny1992]] [[tn:User:Arseny1992]] [[to:User:Arseny1992]] [[tpi:User:Arseny1992]] [[tr:Kullanıcı:Arseny1992]] [[ts:User:Arseny1992]] [[tt:Кулланучы:Arseny1992]] [[tum:User:Arseny1992]] [[tw:User:Arseny1992]] [[ty:Utilisateur:Arseny1992]] [[udm:Викиавтор:Arseny1992]] [[ug:User:Arseny1992]] [[uk:Користувач:Arseny1992]] [[ur:صارف:Arseny1992]] [[uz:Foydalanuvchi:Arseny1992]] [[ve:User:Arseny1992]] [[vec:Utente:Arseny1992]] [[vi:Thành viên:Arseny1992]] [[vls:Gebruker:Arseny1992]] [[vo:Geban:Arseny1992]] [[wa:Uzeu:Arseny1992]] [[war:User:Arseny1992]] [[wo:Jëfandikukat:Arseny1992]] [[wuu:用户:Arseny1992]] [[xal:Орлцач:Arseny1992]] [[xh:User:Arseny1992]] [[yi:באַניצער:Arseny1992]] [[yo:Oníṣe:Arseny1992]] [[za:用户:Arseny1992]] [[zea:Gebruker:Arseny1992]] [[zh-classical:User:Arseny1992]] [[zh-min-nan:User:Arseny1992]] [[zh-yue:User:Arseny1992]] [[zh:用户:Arseny1992]] [[zu:User:Arseny1992]] gf7vq3ysdkzh7oghz6gcm0vjyzv0gid 2 1899 4035 3423 2013-09-18T03:02:53Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Mentifisto]]) wikitext text/x-wiki {| cellpadding="10" cellspacing="8" style="margin:0 auto; width:25%; border:1px solid #CCC; -moz-border-radius:8px 20px 20px 8px; -webkit-border-radius:8px 20px 20px 8px; border-radius:8px 20px 20px 8px; background:#CCC; vertical-align:top;" | style="width:77%; background:#FFF; border:1px solid #A9A9A9; border-right-width:7px; border-bottom-width:7px; -moz-border-radius:19px; -webkit-border-radius:19px; border-radius:19px; vertical-align:top; text-align:center;" rowspan="3" | [[m:user:mentifisto]] – [[m:steward|steward]] |} 0dqu990qw1jyu8cuyowu6alrp876sgw 2 1900 3424 2010-01-01T19:01:01Z Mav 310 [[meta:user:Mav]] (steward) ਨਾਲ ਪੇਜ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki [[meta:user:Mav]] (steward) hajh0mx2tpg4c15uco435wureq4bj5k 2 1901 3426 3425 2010-01-05T20:33:12Z Serjatt 311 wikitext text/x-wiki [sandbox] '''[[ਸਿਖਿਆ ਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ਾ ਵਿਚ ਹੀ ਹੈ ?]]''' ''' == ਸਿਖਿਆ ਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ਾ ਵਿਚ ਹੀ ਹੈ? ==''' ਸਮੂਚੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਤਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀ ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਹਰ ਮਾਪਾ ਅਮੀਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗਰੀਬ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਬੱਚਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਸਿਖਿਆ ਲਵੇ। ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕਰਦਿਆਂ ਹੀ ਮੁੰਡਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕੁੜੀ ਦੇ ਖੰਭ ਕਨੇਡਾ, ਨਿਯੂਜੀਲੈਡ, ਇੰਗਲੈਡ, ਅਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਫੜ ਫੜਾਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ecmq1ahgkldqm2dynrh64gxk38079ou 2 1905 3430 2010-01-23T09:01:17Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested]]) wikitext text/x-wiki [[m:User:NuclearWarfare|NuclearWarfare]] ([[m:User talk:NuclearWarfare|Discussion]] &bull; [[Special:Contributions/NuclearWarfare|Contributions]]) 3pa82jpa6n434t871ba5fh45cb26b9g 2 1906 3431 2010-01-24T00:15:20Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested]]) wikitext text/x-wiki Hi, I'm Juliancolton. See my [[m:User:Juliancolton|Meta-Wiki userpage]] for more information. 2c8fnof267atfk7b5bxfvcxta70ux47 2 1908 3433 2010-01-25T03:15:19Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested]]) wikitext text/x-wiki [[m:User:Barras|>>>]] cdvi63wxrv8gkd3jonxs4lgdygdiaj8 3 1909 3434 2010-01-25T05:16:53Z Meno25 58 talk wikitext text/x-wiki Please leave messages at [[w:en:User talk:Meno25]]. erhueog4jh9i02hvabsirfst0yl7g0j 2 1910 3435 2010-01-26T00:56:39Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Mercy/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); nopqi8eqh86j6831ixjq8vt2hsikghd 2 1911 3436 2010-01-26T02:36:11Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested]]) wikitext text/x-wiki [[m:user:Luckas Blade]] shxv1fippnzra5i6sniv1ysrj98zrcq 2 1912 3437 2010-01-27T00:26:35Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Vinhtantran/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); kjx0pul2kumkhe0fyprf09roqxvhqfi 2 1915 3440 2010-01-28T23:21:10Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Pmlineditor/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); gk6at423v38alh84l06x8oom8s8hzuw 2 1917 3443 2010-01-31T06:25:27Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki <div style="background:#1E90FF; border:2px solid #1E90FF; text-align:center;" width="100%"></div> <div style="font-family:Calibri, Myriad, 'Trebuchet MS', sans-serif; color:#1E90FF;">[[m:cs:Wikipedista:Kuvaly|cs.wiki]]</div> 08prlhwlqicacop3e00h7kmiu5qzymz 2 1918 3444 2010-01-31T07:06:24Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:The_Evil_IP_address/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); brwtfncryncphtxr88t977nn5qfj8wo 2 1919 3445 2010-01-31T07:34:31Z Pathoschild 22 global CSS ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) css text/css importStylesheetURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:The_Evil_IP_address/global.css&action=raw&ctype=text/css'); 150usgnfvma55vkokcc7ibotre5jowd 2 1921 3448 2010-02-21T01:57:15Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Egmontaz/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); rremo3c76xx3mm62vc5u88305i16fpy 2 1923 3450 2010-03-14T21:22:02Z VasilievVV 350 creating local userpage wikitext text/x-wiki <!-- This userpage was created using automatic script --> I am Victor Vasiliev, a member of [[m:SWMT|Small Wiki Monitoring Team]] and a [[m:Global sysops|global sysop]]. If you have any questions regarding my actions, please use [[m:User talk:VasilievVV|my Meta talk page]]. sci3qgh1vnnawbrscj1i0gms9vqx3fk 2 1924 4023 3451 2013-09-15T14:53:20Z Romaine 185 javascript text/javascript importScriptURI('//nl.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Romaine/insertmonobook.js&action=raw&ctype=text/javascript'); drwqf06l34muuj8w1qj3oy9ee6yosvo 2 1925 4024 3452 2013-09-15T14:53:22Z Romaine 185 javascript text/javascript importScriptURI('//nl.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Romaine/insertvector.js&action=raw&ctype=text/javascript'); hpann37font11vrvw1yiewyivvxe8dx 2 1926 4025 3453 2013-09-15T14:53:29Z Romaine 185 css text/css @import url('//nl.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Romaine/insertvector.css&action=raw&ctype=text/css'); 30fs6bpx2z5d970h4pf1ay25giwplg2 2 1927 3454 2010-04-09T20:41:58Z Vhorvat 347 My page wikitext text/x-wiki {{Babel|color=yellow|hr|en-3|de-1|ru-1|it-1|pa-0}} [[:en:User:Vhorvat]] [[:hr:User:Vhorvat]] [[meta:User:Vhorvat]] {{Template:User UTC+1}} 159ygjnvls81nte8sv0mwsqm2lhsj0m 2 1928 3455 2010-04-13T02:49:28Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki [[m:User:Jyothis|Jyothis]] r70beqyucymadx7223ftxqgrfs81une 0 1929 3913 3456 2012-12-09T15:23:46Z Itar buttar 745 ਕੋਈ ਲਾਹੇਵੰਦ ਸਮੱਗਰੀ ਨਹੀਂ wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 1931 4408 3463 2015-12-13T07:37:56Z Baljeet Bilaspur 1273 wikitext text/x-wiki {{ਮਿਟਾਓ|ਸਰਲੇਖ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਹੈ}} Punjabi alphabets are listed here <table border="2" cellspace="2"> <tr><th>Punjabi alphabet<th>Alphabet's name<th>Equivalent English alphabet<th>Sound</tr><tr><td>ੳ<td>urha<td>U<td>u</tr> <tr><td>ਅ<td>airha<td>A<td>.</tr> <tr><td>ੲ<td>irhi<td>E<td>.</tr> <tr><td>ਸ<td>sassa<td>S<td>.</tr> <tr><td>ਹ<td>hahha<td>H<td>.</tr> <tr><td><td><td><td></tr> <tr><td><td><td><td></tr> <tr><td><td><td><td></tr> </table> =x= jhg88xcygy3haqrmodroluxoy4eyjht 2 1939 3478 2010-05-25T18:43:46Z BRUTE 364 *[[:m:User:BRUTE|My page on Meta]] ਨਾਲ ਪੇਜ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki *[[:m:User:BRUTE|My page on Meta]] jivau6ii68ey9e28w8etbgn9n51arud 2 1940 3480 2010-06-11T06:40:11Z Vinhtantran 326 Create global javascript for vector skin javascript text/javascript importScriptURI('http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Vinhtantran/globalvector.js&action=raw&ctype=text/javascript'); lfwbr06mfexn6uo2e3vin66l49cjf8c 2 1943 3483 2010-06-20T00:06:41Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki Please see [[m:wikt:en:User:Razorflame|my userpage]]. Thanks! <div style="float:left; margin:1px; border:1px solid #6EF7A7;"> {| cellspacing="0" style="width:238px; background:#C5FCDC;" | style="width:45px; height:45px; background:#6EF7A7; text-align:center; font-size:14pt;" | '''en''' | style="padding:4pt; line-height:1.25em; font-size:8pt;" | This user is a '''native''' speaker of '''English'''. |} </div> p9rt1myknldnnduywuuhofeui7rl1gh 2 1947 3487 2010-06-20T20:35:20Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://cs.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Kuvaly/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); sxfw377rm5aogexr0fbopkxcbdyeozh 2 1951 3493 2010-06-21T22:21:44Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki * [[m:user:Maximillion Pegasus|My page on Meta]] lej5mv0xtqvqchcehr61wgo3rc2nhip 2 1952 3494 2010-06-22T00:50:59Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) javascript text/javascript function importAnyScript(lang,family,script) { importScriptURI('http://' + encodeURIComponent(lang) + '.' + encodeURIComponent(family) + '.org/w/index.php?title=' + encodeURIComponent(script) + '&action=raw&ctype=text/javascript'); } importAnyScript('meta','wikimedia','User:Mike.lifeguard/remote.js'); ly1jap0ru032l14wrvppcyp89drm6hz 2 1953 3497 2010-06-22T03:53:16Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Jon_Harald_Søby/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); hdidbb7w8b3dn06umwcc8mtiszhatc8 2 1954 3498 2010-06-22T04:18:29Z Pathoschild 22 global CSS ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) css text/css @import url("http://meta.wikimedia.org/wiki/User:Jon_Harald_S%C3%B8by/global.css?action=raw&ctype=text/css"); 47obxlqm8chjuru51hg0t6i028oug6u 2 1955 3499 2010-06-22T22:53:42Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki [[m:lt:User:Matasg]] 929ngdeg9xk6zb6kkos5k8aa8gz06z9 2 1965 3975 3973 2012-12-28T12:00:33Z Wikitanvir 374 New design wikitext text/x-wiki <div style="padding: 12px 18px 5px 15px; width: absolute; border: 2px solid #000; background: #F5F5F5; color: #000; text-align: justify;">The purpose of this user page is to point you to the right direction where you can contact me in need. Please do not leave your message here, otherwise in most cases, they will not be noticed in time and eventually be removed. However, you are encouraged to contact me or say hello. :-) Please note that I can communicate in either Bangla or English. My apologies for not knowing your language. If you prefer to leave me a message, please choose any of the following talk pages I maintain frequently. * [[m:User talk:Wikitanvir|Meta-Wiki talk page]] * [[m:bn:User talk:Wikitanvir|Bangla Wikipedia talk page]] (my home wiki) * [[m:en:User talk:Wikitanvir|English Wikipedia talk page]] * [[m:commons:User talk:Wikitanvir|Wikimedia Commons talk page]] If you have something to say to me in private, e-mail is a good option. * If you are logged in to your Wikimedia account you can probably e-mail me by [[Special:EmailUser/Wikitanvir|clicking here]]. * Otherwise, you can e-mail me directly to <span style="text-transform: lowercase;">{{PAGENAME}}</span>[[File:At sign.svg|17px|&nbsp;at&nbsp;|link=]]gmail.com. Finally, if you are interested to know about my work or myself, they can be found on [[m:User:Wikitanvir|my Meta-Wiki user page]]. </div><!-- # USEFUL STATISTICS TABLE --> {| class="wikitable" width="100%" style="border: 2px solid #000;" ! style="width: 11%; background: #CCC;" | [[Special:AllPages|Articles]] ! style="width: 10%; background: #CCC;" | [[Special:ListFiles|Files]] ! style="width: 13%; background: #CCC;" | [[Special:ListUsers|Users]] ! style="width: 11%; background: #CCC;" | [[Special:ActiveUsers|Active Users]] ! style="width: 10%; background: #CCC;" | [[Special:ListUsers/bot|Bots]] ! style="width: 11%; background: #9F0; border: 2px solid #000;" | [[Special:ListUsers/sysop|Sysops]] ! style="width: 12%; background: #CC9; border: 2px solid #000;" | [[Special:ListUsers/bureaucrat|Bureaucrats]] ! style="width: 11%; background: #FC0; border: 2px solid #000;" | [[Special:ListUsers/checkuser|CheckUsers]] ! style="width: 12%; background: #6FF; border: 2px solid #000;" | [[Special:ListUsers/oversight|Oversighters]] |- style="background: #F5F5F5; font-size: 110%; text-align: center;" | {{NUMBEROFARTICLES}} || {{NUMBEROFFILES}} || {{NUMBEROFUSERS}} || {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} || {{NUMBERINGROUP:bot}} || style="background: #9F0; border: 2px solid #000;" | '''{{NUMBEROFADMINS}}''' || style="background: #CC9; border: 2px solid #000;" | '''{{NUMBERINGROUP:bureaucrat}}''' || style="background: #FC0; border: 2px solid #000;" | '''{{NUMBERINGROUP:checkuser}}''' || style="background: #6FF; border: 2px solid #000;" | '''{{NUMBERINGROUP:oversight}}''' |}<!-- TA! --> ahoeqk0hrgtqwlhdcefzbqa8ywxmr28 2 1967 3511 2010-08-03T00:33:39Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki <div style="background:LightBlue; overflow:auto; padding:10px;">Hi! See my page in [[m:ro:User:Memo18|romanian]].</div> 4vupc4gqlw7zu53y6q646ybvegjr6ib 2 1968 3512 2010-08-03T01:41:21Z Pathoschild 22 global CSS ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) css text/css @import "http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Memo18/vector.css&action=raw&ctype=text/css"; o9ykiatro07zdw4ch86s4jgoazh6kyj 2 1972 3518 3517 2010-08-05T10:54:19Z Abigor 279 Fix after request on my [[:meta:User:Abigor|Talk page]] wikitext text/x-wiki <div style="min-height: 57px; border: 1px solid #aaaaaa; background-color: #f9f9f9; width: 50%; margin: 0 auto 1em auto; padding: .2em; text-align: justify;"> <div style="float: left">[[File:Metawiki.svg|50px| ]]</div> <div style="margin-left: 60px">'''[[m:Soft redirect|Interwiki redirect]]'''<br />This page can be found at [[m:User:Manuelt15|Meta-Wiki]].</div> </div> mrpg2ux8t3yptl42nr8vch5c6qxcm1e 2 1973 3519 2010-08-06T12:11:32Z Abigor 279 Requested on IRC wikitext text/x-wiki <div style="min-height: 57px; border: 1px solid #aaaaaa; background-color: #f9f9f9; width: 50%; margin: 0 auto 1em auto; padding: .2em; text-align: justify;"> <div style="float: left">[[File:Metawiki.svg|50px| ]]</div> <div style="margin-left: 60px">'''[[m:Soft redirect|Interwiki redirect]]'''<br />This page can be found at [[:w:nl:User:WinContro|Dutch Wikipedia]].</div> </div> nnqjim9i4o87og55w0rq2dwdhw0czo8 2 1974 3520 2010-08-07T02:44:15Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Manuelt15/global.js&action=raw&ctype=text/javascript') f64hpcwq4zpywi9ytax6wop9gtnha8z 2 1975 3521 2010-08-07T03:50:56Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Manuelt15/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); 1qi0xalhticmfk1ovzl13n8iitihsh0 2 1976 3522 2010-08-07T04:19:22Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Juhko/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); sid667jm9u87o8sewnf0kc15mei4zpv 2 1977 3523 2010-08-07T05:16:13Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Juhko/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); sid667jm9u87o8sewnf0kc15mei4zpv 3 1978 3974 3621 2012-12-27T21:52:54Z Wikitanvir 374 New design wikitext text/x-wiki <div style="padding: 12px 18px 5px 15px; width: absolute; border: 2px solid #000; background: #F5F5F5; color: #000; text-align: justify;">The purpose of this user page is to point you to the right direction where you can contact me in need. Please do not leave your message here, otherwise in most cases, they will not be noticed in time and eventually be removed. However, you are encouraged to contact me or say hello. :-) Please note that I can communicate in either Bangla or English. My apologies for not knowing your language. If you prefer to leave me a message, please choose any of the following talk pages I maintain frequently. * [[m:User talk:Wikitanvir|Meta-Wiki talk page]] * [[m:bn:User talk:Wikitanvir|Bangla Wikipedia talk page]] (my home wiki) * [[m:en:User talk:Wikitanvir|English Wikipedia talk page]] * [[m:commons:User talk:Wikitanvir|Wikimedia Commons talk page]] If you have something to say to me in private, e-mail is a good option. * If you are logged in to your Wikimedia account you can probably e-mail me by [[Special:EmailUser/Wikitanvir|clicking here]]. * Otherwise, you can e-mail me directly to <span style="text-transform: lowercase;">{{PAGENAME}}</span>[[File:At sign.svg|17px|&nbsp;at&nbsp;|link=]]gmail.com. Finally, if you are interested to know about my work or myself, they can be found on [[m:User:Wikitanvir|my Meta-Wiki user page]]. </div><!-- TA! --> 46rbmfnj1oqhjlb6img5ahdr3pfxybv 2 1980 3526 2010-08-08T01:56:03Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Shanel/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); c5q8czi6y3k5ia1iteiszzqc2v7m527 2 1981 3527 2010-08-08T02:26:00Z Pathoschild 22 global CSS ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) css text/css import url('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Shanel/global-vector.css&action=raw&ctype=text/css'); 6lokmzprxyvba9z7tqbs9f5jo3rqp70 2 1982 3528 2010-08-08T09:03:41Z Abigor 279 global userpage wikitext text/x-wiki {| style="border: #AAAAAA 1px solid; background: #F9F9F9; margin-left: auto; margin-right: auto; width: 40%; min-height: 57px" | [[Image:Blue Glass Arrow.svg|50px]] | '''[[m:Soft redirect|Soft redirect]]''' This page can be found at [[Wikipedia:User:Pilif12p]]. |} m20cgwcs7kmq7dazwmnjrvgp5vzlqzr 2 1983 3530 2010-08-16T21:49:26Z Quentinv57 400 Redirected to [[meta:User:Quentinv57]] wikitext text/x-wiki {{Softredirect|meta:User:Quentinv57}} tpoqwz8k33kao379ipdrsfbabv12jsh 3 1984 3531 2010-08-16T21:49:37Z Quentinv57 400 Redirected to [[meta:User talk:Quentinv57]] wikitext text/x-wiki {{Softredirect|meta:User talk:Quentinv57}} 48m7gb8whgermtd1zo16iz8fu2if5h9 2 1985 4208 3532 2015-02-03T18:04:46Z Céréales Killer 1147 Céréales Killer ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Suprememangaka]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:*SM*]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Suprememangaka|Suprememanga... wikitext text/x-wiki {{Softredirect|w:fr:User:Suprememangaka}} jo11kidsngmb9r02grb01598tvh91ef 3 1986 4210 3533 2015-02-03T18:04:47Z Céréales Killer 1147 Céréales Killer ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Suprememangaka]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:*SM*]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special... wikitext text/x-wiki {{Softredirect|w:fr:User talk:Suprememangaka}} 70bgbstax7xkbxekyu6o8ry9p2zbo3p 2 1989 3536 2010-08-28T18:38:09Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki [[meta:User:Adambro]] ez9ycc6s9gfke3epzjfo61o6h8hw6vd 2 1990 4149 3542 2014-08-17T23:20:26Z MF-Warburg 60 MF-Warburg ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Jalexander]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Jalexander-WMF]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Jalexander|Jalexander]]" to... wikitext text/x-wiki My name is James Alexander, I am an Associate Community Officer with the [[wmf:Main Page|Wikimedia Foundation]] and am working to help with this year's [[m:fundraising 2010|Fundraiser]]. This account is used for edits while officially working for the foundation. You can reach me either through email (Jalexander[[File:At_sign.svg|17px| at |link=]]wikimedia.org) or on my [[m:User talk:Jalexander|Meta talk page]]. On wiki I use [[m:User:Jamesofur|Jamesofur]] in my volunteer role and this account [[m:User:Jalexander|Jalexander]] in my WMF staff role. In my volunteer capacity I can usually be found on the [[w:en:Main page|enWikipedia]], [[w:simple:Main page|SimpleWikipedia]] or on [[m:Main page|MetaWiki]] where I am an elected administrator as well as working on cross-wiki abuse as a [[m:Global sysop|Global sysop]] For more contact info please see [[m:User:Jalexander|my MetaWiki userpage]]. dy6n4i5h6pi3dironfvr2bissmkvefw 2 1991 4938 4936 2018-10-21T04:00:55Z Rxy 1511 Rxy moved page [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:😀]] to [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Hosiryuhosi]] over a redirect without leaving a redirect: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/😀|😀]]" to "[[Special:CentralAuth/Hosiryuhosi|Hosiryuhosi]]" wikitext text/x-wiki *[[meta:User:Hosiryuhosi|meta]] tvbxoz76wh7g2vheazjd2k6vjn41ftw 2 1993 3540 2010-09-02T06:25:26Z Jalexander-WMF 405 (global staff user pages as requested. [[m:User talk:Jalexander|Questions?]]) wikitext text/x-wiki Hello. I'm [[w:User:Keegan|Keegan Peterzell]]. I'm working for the Wikimedia Foundation temporarily on Fundraising 2010 as an Associate Community Officer. Edits made under this account are on behalf of the Wikimedia Foundation as a staff member. Feel free to contact me anytime with questions about the Fundraiser. s1riz8icp2pwlyer2902i788r0zau23 2 1995 3543 2010-09-20T22:22:35Z Koavf 10 [http://en.wikipedia.org/wiki/User:Koavf !!!!] ਨਾਲ ਪੇਜ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki [http://en.wikipedia.org/wiki/User:Koavf !!!!] bakkeq13eza7yhu7n9buvny7z38rbae 2 1996 3544 2010-09-29T20:28:49Z Jalexander-WMF 405 ( updating and creating global staff user page by request. [[m:User talk:Jalexander|Questions?]]) wikitext text/x-wiki {| class="messagebox standard-talk" |- |align="center"|[[Image:Info icon.svg|50px|Comment]] |align="left" width="100%"| My name is Deniz and I'm working for the [[m:Wikimedia Foundation|Wikimedia Foundation]] as an associate during the 2010 [http://wikimediafoundation.org/wiki/Support_Wikipedia/en Fundraising Drive]. You can reach me either through email (dgultekin[[File:At_sign.svg|17px| at |link=]]wikimedia.org) or on my [[m:User talk:dgultekin|Meta talk page]]. Mini-Disclaimer: All edits made as a Community Associate to Wikimedia hosted projects will be made under [[User:dgultekin|dgultekin]]. Unless otherwise stated, all edits made as [[User:dmgultekin|dmgultekin]] are made as a regular member of the community, and not a legal or official action of the Community Department of the Wikimedia Foundation. |} '''Contact Info'''<br> [[Special:EmailUser/dgultekin|Email]]<br> IRC nick name: dgultekin<br> AIM: denizgultekin<br> G-chat: dmgultekin<br> Location: San Francisco, CA cfb14yy1r9kmmgh3kahmw3tyjl6bsmt 2 1998 3546 2010-10-06T07:11:31Z Jalexander-WMF 405 ( updating and creating global staff user page by request. [[m:User talk:Jalexander|Questions?]]) wikitext text/x-wiki My name is Kelly Lyman and I am working on the 2010-2011 fundraising team for the Wikimedia Foundation. This account is used for official edits while officially employed by the Wikimedia Foundation. Meta user name: Klyman Freenode IRC nick name: klyman AIM: klyman, kllylymn Email: klyman@wikimedia.org fpmc6di45yw14kcy3guk6nd1nem8uwz 2 2000 3550 2010-11-07T20:01:52Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki [[m:simple:User:Frozen Wind|simplewiki]] 98xobhbsyeg0z3udlfj8a6ax3zongbf 2 2003 3555 2010-11-07T23:32:14Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:EdoDodo/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); fyzafxommzl6tpyp81k4fk0ol3j307r 8 2004 3986 3838 2013-02-07T01:36:09Z Pgehres (WMF) 561 Updating sidebar link to use subst:CONTENTLANGUAGE wikitext text/x-wiki //donate.wikimedia.org/wiki/Special:FundraiserRedirector?utm_source=donate&utm_medium=sidebar&utm_campaign=C13_pa.wikibooks.org&uselang=pa 7scqu3tjeavtwqwqhcwbadeduvxsp69 2 2005 3561 2010-12-30T20:03:06Z Quentinv57 400 Global JavaScript javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quentinv57/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); d2q367wu9r2dmzhvhvxdorjyxo0hb1w 2 2006 3562 2011-01-03T21:42:24Z JøMa 441 <br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /> <center><font size="+20">&#091;[[:de:w:User:JøMa|ˈjøːˌmaˑ]]&#093;</font></center> <br /><br /><... ਨਾਲ ਪੇਜ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /> <center><font size="+20">&#091;[[:de:w:User:JøMa|ˈjøːˌmaˑ]]&#093;</font></center> <br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /> [[de:User:JøMa]] 4np28gvw186v70pwlrryip4ktdi1kbn 2 2008 4114 3747 2014-01-21T08:30:50Z Hydriz 432 Updating global user page wikitext text/x-wiki {{#babel:en-N|zh-hans-N|zh-hant-3|pa-0}} Hi, I am Hydriz. Please visit [[m:User:Hydriz|my userpage on Meta]] for more information about me. == Wiki statistics == {| class="wikitable" |- | Number of pages || {{NUMBEROFPAGES}} |- | Number of articles || '''{{NUMBEROFARTICLES}}''' |- | Number of uploaded files || {{NUMBEROFFILES}} |- | Number of registered users || {{NUMBEROFUSERS}} |- | Number of active users || {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} |- | Number of admins || {{NUMBEROFADMINS}} |- | Number of total edits || {{NUMBEROFEDITS}} |} k62gtf3xtp8nj18olfhkfwkd62i9f61 2 2009 3566 2011-01-31T04:35:24Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:TeleComNasSprVen/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); ee5td9jcu9wcw7fiuz3mnmdia3h37cw 2 2010 3567 2011-02-01T02:49:57Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:TeleComNasSprVen/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); ee5td9jcu9wcw7fiuz3mnmdia3h37cw 2 2011 3568 2011-02-02T03:21:59Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) javascript text/javascript importScriptURI('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Silver_Spoon/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); 3s5svpc1aqyhkh5eoum5g0yzldiafd1 2 2012 3569 2011-02-04T01:41:42Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki <div style="text-align:center; font-family:Arial; font-size:1.6em; color:#222;" class="plainlinks"><div style="padding:9px; background:#EEF; border:3px solid #2F2F4F; -moz-border-radius:8px; -webkit-border-radius:8px; border-radius:8px;">'''Please use one of the following links to discuss with me.'''</div><div style="margin:1px; padding:9px; background:#EEF; border:3px solid #2F2F4F; -moz-border-radius:8px; -wekbit-border-radius:8px; border-radius:8px;">'''[[m:sv:user:Ainali|Swedish Wikipedia]] | [[commons:user:Ainali|Commons]] | [[m:user:Ainali|Meta]]'''</div> 7iexk7no4c3gul7thm0jwog7u07evly 2 2017 3575 2011-02-23T04:31:51Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]])♥ wikitext text/x-wiki Hello! My name is Shanel Kalicharan. My edits on this wiki are mostly part of my [[m:steward|steward work]]. If you have any comments or questions, please let me know on [[m:User talk:Shanel|my global talk page]]! 539e2stnb09ajwpzc24v9hl0lll9mz2 2 2018 4100 3576 2014-01-03T19:34:19Z Cekli829 440 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span style="font-family: 'Raceway'"><span style="display:none;">User:</span>Cekli</font><font color="blue">8</font><font color="red">2</font><font color="green">9</font></span>}} {| cellpadding="10" cellspacing="8" style="width: 100%; background-color: black; border: 5px solid gray; vertical-align: top; -moz-border-radius-topleft: 8px; -moz-border-radius-bottomleft: 8px; -moz-border-radius-topright: 8px; -moz-border-radius-bottomright: 8px;" | colspan="2" style="padding: 0;" | <FONT color=#ffeecc>Təkliflərinizi <B>cekli829@gmail.com</B> ünvanına göndərə bilərsiniz.</FONT> :<FONT color=#ffeecc>Digər əlaqə vasitələri:</FONT> :'''[https://www.facebook.com/tarkhan.pashazade Facebook (profile)]''' :'''[https://www.facebook.com/pages/T%C9%99rxan-Pa%C5%9Fazad%C9%99/529113383837101?ref=hl Facebook (page)]''' :'''[https://twitter.com/Cekli829 Twitter]''' :'''[http://www.youtube.com/user/Cekli829/videos YouTube]''' [[az:İstifadəçi:Cekli829]] mkbif9vqlux1n86yhyjayiv2ut8ui2l 2 2021 3579 2011-04-03T22:27:54Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) javascript text/javascript mw.loader.load('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Pmlineditor/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); gyuhr8v12ygxls5m04kxh9k7cjmw19w 2 2022 3580 2011-04-14T04:23:41Z Jalexander-WMF 405 creating and updating global user pages for WMF Staff member upon request ([[m:User:Jalexander|Questions?]]) wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {| " style="width:90%; margin: 0 auto 1em auto; padding: 0.2em; border: 1px solid #AAA; background: #F9F9F9;;" |- | style="padding: 0 4px;" rowspan="3" | [[Image:achtung.svg|40px|]] | '''Since July, 2009 I have worked at Wikimedia Foundation, and I'm presently Head of Reader Relations at the foundation. All edits made before my start date were in my individual, personal capacity as a volunteer, administrator, or otherwise regular member of the community – not as an employee, representative, or agent of Wikimedia Foundation.''' |} <center>''''' "Have you ever skied at Jackson Hole in Wyoming? <br /> '''''Well, there is a sign at the top of the mountain that is both enthralling and terrifying:<br /> ''''''Our mountain is like nothing you have skied before! <br /> '''''Give this mountain the special respect it demands!' <br /> '''''Wikimedia is that mountain." <br /> '''''-- Stu West, WMF Board, in [http://blogs.harvardbusiness.org/cs/2009/09/one_fine_winter_saturday_in.html discussing Wikimedia Strategic Planning]'''''</center> ==On Wiki== I am the Head of Reader Relations for the Wikimedia Foundation. My role is to represent, on the staff, the voice and needs of the vast majority of the users of Wikimedia projects: the readers who rarely or never edit. I can be reached via email at philippe[[File:At_sign.svg|17px| at |link=]]wikimedia.org or [[m:User:Philippe (WMF)|on my meta talk page]]. In my volunteer capacity, I can usually be found on en:Wikipedia or meta, where I am an elected administrator. I previously was, by virtue of my job, a bureaucrat on the [[strategy:Main Page|Wikimedia Strategic Planning wiki]]. I was a member of the election committee for the Board of Trustees in 2007, 2008, and 2009, and am the staff liaison to the committee for 2011. You can find me on en:Wikipedia as [[:en:User:Philippe|Philippe]] as a volunteer, or as [[:en:User:Philippe (WMF)|Philippe (WMF)]] in my staff role. On IRC, my username is usually Philippe. Follow me on identi.ca and Twitter! My username is philippewiki in both places. qy7h3wg0deju954bwkhedjsxsjszyah 2 2023 3737 3581 2012-03-11T14:53:55Z Quentinv57 400 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Micki/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); 8pvfaoxz0sncj1pwvqnhfwfzc9pdley 2 2024 3582 2011-04-16T19:32:49Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki [[m:sr:User:Micki|wikipedia]] - [[m:User:Micki|meta]] - [[commons:User:Micki|commons]] r4ik3s0amh46fub8w3k4m5qethfd1w9 2 2027 3585 2011-04-16T22:50:31Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki See [[m:User:FalconL|my user page on Meta]] for further information. Please also use [[m:User Talk:FalconL|my talk page there]] to contact me. l6oflce43odm57fezh9j2t3g3waofl6 2 2030 3588 2011-04-21T01:53:00Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki [[m:User:Avicennasis]] {| class="wikitable" ! Maintenance ([{{fullurl:User:Avicennasis|action=purge}} purge]) ! Entries |- {{#ifexpr:{{PAGESINCAT:Candidates for speedy deletion}} > 0 | style="background:#fbb;" }} | [[:Category:Candidates for speedy deletion|Candidates for speedy deletion]] | {{PAGESINCAT:Candidates for speedy deletion}} |- |colspan="2"| [[Special:ShortPages]] |- |colspan="2"| [[Special:BrokenRedirects]] |- |colspan="2"| [[Special:DoubleRedirects]] |} [[File:IM IN UR WIKI RVRTING UR EDITS lolcat.jpg|450px]] gsqib5y2p7s3xzc3tfwug3srkad9krp 3 2032 3590 2011-05-01T15:37:34Z ਡਿੰਪਲ ਨਿਰਮਾਣ 487 ਉਸਦੀ ਵਫ਼ਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨਾ, ਅਜ਼ਮਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਂ | ਰੋਸੇ ਮਿਟਾ ਕੇ ਯਾਰ ... ਨਾਲ ਪੇਜ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki ਉਸਦੀ ਵਫ਼ਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨਾ, ਅਜ਼ਮਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਂ | ਰੋਸੇ ਮਿਟਾ ਕੇ ਯਾਰ ਨੂੰ , ਗਲ਼ ਲਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਂ | ਪੱਕਾ ਠਿਕਾਣਾ ਵੀ ਬਣਾ, ਬੇਸ਼ੱਕ ਬਿਗਾਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਫਿਰ ਵੀ ਕਦੇ, ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਮੁੜ ਆਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਂ | ਅਪਨੇ ਗ਼ਮਾਂ ਨੂੰ , ਸੋਗ ਨੂੰ , ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਛੁਪਾ ਕੇ ਵੀ ਕਦੇ, ਸਭ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਵਾਸਤੇ , ਮੁਸਕਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਂ | ਦੇਖੀਂ ਕਿਤੇ ਨਾ ਦੂਰ ਹੀ, ਰੁੱਸ ਕੇ ਚਲੇ ਜਾਵੀਂ ਘਰੋਂ , ਸਭ ਕੁਝ ਭੁਲਾ ਕੇ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ, ਘਰ ਆਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਂ | ਔਵੇਂ ਸਹਾਰੇ ਵਾਸਤੇ , ਤਿਨਕੇ ਰਹੀਂ ਨਾ ਭਾਲਦਾ , ਹਿੰਮਤ ਕਰੀਂ, ਪਰਲੇ ਕਿਨਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਂ | ਲਾਉਂਦਾ ਰਿਹੈ ਤੇ ਲਾਏਗਾ , ਤੈਨੂੰ ਜ਼ਮਾਨਾ ਫੱਟ ਬੜੇ , ਪਰ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਨੂੰ , ਸਹਿਲਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਂ | ਇੱਕ ਦੀਦ ਤੋ ਬਗੈਰ ਹੌਰ ਕੰਮ ਕੋਈ ਨਾ, ਸੋਹਣੇ ਹੌਰ ਬੜੇ ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕੋਈ ਨਾ, ਰੋਟੀ ਪਾਣੀ ਕਿਸੇ ਡੰਗ ਮਿਲੇ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਉਹਨੂੰ ਦੇਖੇ ਬਿਨਾ ਲੰਘੇ ਸਾਡਾ ਪਲ ਕੋਈ ਨਾ, ਜੀ ਕੀਤਾ ਰੁੱਸ ਗਏ ਜੀ ਕੀਤਾ ਬੋਲ ਪਏ, ਇਹ ਤਾਂ ਦੋਸਤੀ ਨਿਭਓਣ ਵਾਲਾ ਢੰਗ ਕੋਈ ਨਾ, ਕਿੰਨੇ ਚੇਹਰੇ ਕਿੰਨੇ ਨਾਮ ਯਾਦਾ ਵਿੱਚ ਉਕਰੇ, ਸੱਚ ਪੁਛੋ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਕੋਈ ਨਾ, ਦਿਲ ਤੋੜਣੇ ਵਾਲੇ ਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਕੇਸ ਹੋ ਸਕੇ, ਹਾਲੇ ਤੱਕ "ਦੇਬੀ" ਐਸਾ ਪਰਬੰਧ ਕੋਈ ਨਾ......... ਕੀ ਹਾਲ ਏ ਤੇਰਾ ਮੁੱਦਤ ਪਿੱਛੋਂ ਟੱਕਰੀ ਏ ਮੈਂ ਵੀ ਬਦਲਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਤੂੰ ਵੀ ਵੱਖਰੀ ਏ ਦੂਰੋਂ ਦੂਰੋਂ ਤੱਕਦਾ ਰਿਹਾ, ਬੁਲਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ ਮੈਂ ਕਮ-ਦਿਲ ਜੇਹਾ ਤੇਰੇ ਨੇੜੇ ਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ ਲਿਖ ਕੇ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਮੈਂ ਸੱਜਦੇ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸਾਂ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਲਿਖ ਕੇ ਕਦੇ ਮਿਟਾਉਦੀ ਸੀ ਕਿ ਨਹੀਂ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਹੁਣ ਕੀ ਤੇਰਾ ਖਿਆਲ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦੇ ਮੈਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਨਹੀਂ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਹੁਣ ਕੀ ਤੇਰਾ ਖਿਆਲ... 3f5qc72dbtjy78kmqdsa90wqm96tm1k 2 2033 3591 2011-05-01T15:38:34Z ਡਿੰਪਲ ਨਿਰਮਾਣ 487 ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਦਾ..ਕੀ ਜੀਣਾ ਤੇ ਕੀ ਮਰਨਾ ਏ ਸਾਡੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹਾ... ਨਾਲ ਪੇਜ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਦਾ..ਕੀ ਜੀਣਾ ਤੇ ਕੀ ਮਰਨਾ ਏ ਸਾਡੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਲਿਖੀ..ਤੇ ਅਸੀਂ ਪੈਰ-ਪੈਰ ਤੇ ਹਰਨਾ ਏ ਸਾਡੇ ਜੀਣ ਦੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ..ਨਾ ਮਰਨ ਦਾ ਗਮ ਕਿਸੇ ਕਰਨਾ ਏ ਸਾਡੀ ਬੇਵੱਸ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖ..ਨਾ ਦਿਲ ਕਿਸੇ ਦਾ ਭਰਨਾ ਏ ਸਾਡੀ ਕਬਰ ਤੇ ਕੋਈ ਫ਼ੁੱਲ ਉੱਗਣਾ ਨਹੀਂ..ਨਾ ਫ਼ੁੱਲ ਕਿਸੇ ਨੇ ਧਰਨਾ ਏ....... ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਫਰਤ ਨਹੀਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ, ਪਰ ਪਿਆਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ... ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ ਮੇਰੇ ਕੌਲ ਬਸ, ਓਹੀ ਯਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ...... ਉਹਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਕਿਵੇ ਕਹਿ ਦਿਆਂ ਕੇ ਓਹਦਾ, ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ...... mxq921t1f2n3htvtdl50lguo3ag2e3v 2 2037 3759 3595 2012-04-08T18:49:45Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Thehelpfulone]]) javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Thehelpfulone/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); 90o0j49y1bc5ojh2qz4bpul8v2bl78l 2 2041 3645 3599 2011-08-28T15:13:57Z Vigorous action 260 wikitext text/x-wiki [[meta:user:vigorous action|Vigorous action]]/[[w:ja:user:vigorous_action|home]] [[sulutil:Vigorous_action|SUL]] 5cyluc67zjj9mesgz28ivcb9sxzwqsi 2 2042 3864 3600 2012-11-02T01:10:33Z Itar buttar 745 ਪੰਜਾਬੀ wikitext text/x-wiki <div style="text-align:center;">''Never doubt that a small group of thoughtful, committed citizens can change the world.'' ''Indeed, it is the only thing that ever has.'' ''-- [[w:en:Margaret Mead|Margaret Mead]]''</div> ==Who I Am== I work in Reader Relations for the Wikimedia Foundation. I have a background in online community management, and am currently a Master's candidate at [[w:en:San Jose State University|San Jose State University]] in [[w:en:Applied anthropology|Applied anthropology]]. My thesis topic revolves around stakeholder relations in Web 2.0, using [[w:en:LiveJournal|LiveJournal]] as my fieldsite. I am analyzing how communications occur, how they break down, and where the failures in communication occur. I hope to use this information to be able to assist organizations with interfacing better with their online communities; not seeing them as simple consumers to be sold a product to, but instead as partners and true stakeholders in their operations. My volunteer account is [[w:en:User:Kethryvis|Kethryvis]], which I use sporadically usually on small edits on interesting subjects that generally have nothing to do with my scholarly interests. It's what keeps me sane. I also have an alternate account, [[w:en:User:Kheff|Kheff]] in order to see what the registration process is like for new editors. This account will make few, if any, edits and will be abandoned once this research is complete. If you'd like to find me on IRC, I hang out under the nick ChristineM. Very original, I know. You can email me with any questions or comments to readers[[File:At sign.svg|15px|&#xFE6B;|link=]]wikimedia.org ==What I'm Thinking About== I'm thinking about how to make the new editor process easier. I'm fairly new at editing myself, and it's rather daunting. There's an awful lot to wade through. There's gotta be an easier way! (one of my mantras) I'm thinking about the line between WMF staff and Wiki-volunteers. Where they cross, where they clash, where they come together. Hey wait, that sounds familiar. I'm thinking about all the on-Wiki and off-Wiki reading I need to do to get up to speed! [[Category:ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਸਟਾਫ਼]] sntyqoip0cly31yoakez77hqdl3tktg 2 2043 3744 3601 2012-03-21T19:04:06Z Hoo User Page Bot 572 Creating global user page, per request wikitext text/x-wiki <!--- Page title ---> <div style="position:absolute; z-index:100; right:45px; top:10px;" class="metadata"><small>''[[:pt:s:A minha pátria é a língua portuguesa|'''A minha pátria é a língua portuguesa!''']]''</small></div><div style="position:absolute; z-index:100; right:10px; top:10px;" class="metadata">[[File:Flags of Brazil and Portugal.svg|30px|link=:pt:CLPC]]</div></div> <!--- Page style background ---> {| style="width: 100%; background-color: #e2e7f7; border: 2px solid #4888aa; -moz-border-radius:15px; vertical-align: top;" | colspan="2" style="cellpadding=8; cellspacing=8" | <!-- Qoute section --> |- | style="background-color: #EFF8FF; border: 1px solid #8888aa; -moz-border-radius:15px; border-right-width:4px; border-bottom-width:4px; vertical-align: top;" colspan="2"| {| style="margin:auto; border-collapse:collapse; border-style:none; background-color:transparent; width:100% ; {{#if: | border: 1px solid #AAAAAA;}}" class="cquote" | width="20" valign="top" style="color:#B2B7F2;font-size:35px;font-family:'Times New Roman',serif;font-weight:bold;text-align:left;padding:10px 10px;" | “ | valign="top" style="padding:4px 10px;" | <div style="font-family:'Palatino Linotype'; font-style: italic; font-size:16px">No man is an island entire of itself; every man is a piece of the continent, a part of the main; if a clod be washed away by the sea, Europe is the less, as well as if a promontory were, as well as any manner of thy friends or of thine own were; any man's death diminishes me, because I am involved in mankind. And therefore never send to know for whom the bell tolls; it tolls for thee. | width="20" valign="bottom" style="color:#B2B7F2;font-size:36px;font-family:'Times New Roman',serif;font-weight:bold;text-align:right;padding:10px 10px;" | ” |- | colspan="3" style="padding-right: 4%" | <p style="font-size:smaller;text-align: right"><cite style="font-style:normal;">—[[:en:John Donne|John Donne]] in [[:s:Meditation_VII|''Meditation VII'']].</cite></p> |} <!-- Description section --> |- | style="width: 78%; background-color: #EFF8FF; border: 1px solid #8888aa; -moz-border-radius:15px; -moz-border-radius:15px; border-right-width:4px; border-bottom-width:4px; vertical-align: top;" rowspan="2"| <div style= text-align: justify;"> '''Name:''' <font color="#6495ED" size="5" face="Edwardian Script ITC" > Béria Lima </font> (Nickname: <font size="5" face="Edwardian Script ITC">Beh</font>) '''In Wikimedia Projects since:''' ''5 October, 2007'' (''{{#if:|{{ontem hoje amanhã|{{#expr: + {{#expr: <!--Days from all years past:--> + (({{CURRENTYEAR}} - 1) * 365) + ((({{CURRENTYEAR}} - 1) - (({{CURRENTYEAR}} - 1) mod 4)) / 4) <!--add a day for every leap--> - ((({{CURRENTYEAR}} - 1) - (({{CURRENTYEAR}} - 1) mod 100)) / 100) <!--subtract 100 year exception--> + ((({{CURRENTYEAR}} - 1) - (({{CURRENTYEAR}} - 1) mod 400)) / 400) <!--readd 400 year exception--> <!--Days so far this year:--> + {{ #ifexpr: <!--add days for past months this year--> <!--Gives 1 or 2 extra days because of February--> ({{CURRENTMONTH}} - 1) < 8 | ( ({{CURRENTMONTH}} - 1) * 30.5 round 0) | ( ({{CURRENTMONTH}} - 1) * 30.5 + 0.9 round 0 ) }} - {{ #ifexpr: ({{CURRENTMONTH}} <= 2) | 0 | {{ #ifexpr: <!-- if leap year --> ({{CURRENTYEAR}} / 4) = ({{CURRENTYEAR}} / 4 round 0) <!--If divisible by 4--> and ({{CURRENTYEAR}} / 100 != {{CURRENTYEAR}} / 100 round 0) <!--and not by 100--> | 1 | 2 }} }} + {{ #ifexpr: ({{CURRENTMONTH}} <= 2) | 0 | {{ #ifexpr: <!--400 year exception--> ({{CURRENTYEAR}} / 400) = ({{CURRENTYEAR}} / 400 round 0) | 1 | 0 }} }} + {{CURRENTDAY}} }}{{#ifexpr: {{CURRENTYEAR}} < 1 | _ERROR - Can not handle dates before January 1, 1 A.D. }} - {{#expr: <!--Days from all years past:--> + ((2007 - 1) * 365) + (((2007 - 1) - ((2007 - 1) mod 4)) / 4) <!--add a day for every leap--> - (((2007 - 1) - ((2007 - 1) mod 100)) / 100) <!--subtract 100 year exception--> + (((2007 - 1) - ((2007 - 1) mod 400)) / 400) <!--readd 400 year exception--> <!--Days so far this year:--> + {{ #ifexpr: <!--add days for past months this year--> <!--Gives 1 or 2 extra days because of February--> (10 - 1) < 8 | ( (10 - 1) * 30.5 round 0) | ( (10 - 1) * 30.5 + 0.9 round 0 ) }} - {{ #ifexpr: (10 <= 2) | 0 | {{ #ifexpr: <!-- if leap year --> (2007 / 4) = (2007 / 4 round 0) <!--If divisible by 4--> and (2007 / 100 != 2007 / 100 round 0) <!--and not by 100--> | 1 | 2 }} }} + {{ #ifexpr: (10 <= 2) | 0 | {{ #ifexpr: <!--400 year exception--> (2007 / 400) = (2007 / 400 round 0) | 1 | 0 }} }} + 8 }}{{#ifexpr: 2007 < 1 | _ERROR - Can not handle dates before January 1, 1 A.D. }} }} }}|{{#expr:+ {{#expr: <!--Days from all years past:--> + (({{CURRENTYEAR}} - 1) * 365) + ((({{CURRENTYEAR}} - 1) - (({{CURRENTYEAR}} - 1) mod 4)) / 4) <!--add a day for every leap--> - ((({{CURRENTYEAR}} - 1) - (({{CURRENTYEAR}} - 1) mod 100)) / 100) <!--subtract 100 year exception--> + ((({{CURRENTYEAR}} - 1) - (({{CURRENTYEAR}} - 1) mod 400)) / 400) <!--readd 400 year exception--> <!--Days so far this year:--> + {{ #ifexpr: <!--add days for past months this year--> <!--Gives 1 or 2 extra days because of February--> ({{CURRENTMONTH}} - 1) < 8 | ( ({{CURRENTMONTH}} - 1) * 30.5 round 0) | ( ({{CURRENTMONTH}} - 1) * 30.5 + 0.9 round 0 ) }} - {{ #ifexpr: ({{CURRENTMONTH}} <= 2) | 0 | {{ #ifexpr: <!-- if leap year --> ({{CURRENTYEAR}} / 4) = ({{CURRENTYEAR}} / 4 round 0) <!--If divisible by 4--> and ({{CURRENTYEAR}} / 100 != {{CURRENTYEAR}} / 100 round 0) <!--and not by 100--> | 1 | 2 }} }} + {{ #ifexpr: ({{CURRENTMONTH}} <= 2) | 0 | {{ #ifexpr: <!--400 year exception--> ({{CURRENTYEAR}} / 400) = ({{CURRENTYEAR}} / 400 round 0) | 1 | 0 }} }} + {{CURRENTDAY}} }}{{#ifexpr: {{CURRENTYEAR}} < 1 | _ERROR - Can not handle dates before January 1, 1 A.D. }} - {{#expr: <!--Days from all years past:--> + ((2007 - 1) * 365) + (((2007 - 1) - ((2007 - 1) mod 4)) / 4) <!--add a day for every leap--> - (((2007 - 1) - ((2007 - 1) mod 100)) / 100) <!--subtract 100 year exception--> + (((2007 - 1) - ((2007 - 1) mod 400)) / 400) <!--readd 400 year exception--> <!--Days so far this year:--> + {{ #ifexpr: <!--add days for past months this year--> <!--Gives 1 or 2 extra days because of February--> (10 - 1) < 8 | ( (10 - 1) * 30.5 round 0) | ( (10 - 1) * 30.5 + 0.9 round 0 ) }} - {{ #ifexpr: (10 <= 2) | 0 | {{ #ifexpr: <!-- if leap year --> (2007 / 4) = (2007 / 4 round 0) <!--If divisible by 4--> and (2007 / 100 != 2007 / 100 round 0) <!--and not by 100--> | 1 | 2 }} }} + {{ #ifexpr: (10 <= 2) | 0 | {{ #ifexpr: <!--400 year exception--> (2007 / 400) = (2007 / 400 round 0) | 1 | 0 }} }} + 5 }}{{#ifexpr: 2007 < 1 | _ERROR - Can not handle dates before January 1, 1 A.D. }} }} }}'' days) __NOTOC__ == My home(s) == [[File:Ponte D. Luís, Sé e Jardim do Morro vistos de Gaia.JPG|center|thumb|450px|[[:pt:Sé do Porto|Porto Cathedral]], [[:pt:Ponte Dom Luís I|Dom Luis I bridge]] and [[:pt:Serra do Pilar|Serra do Pilar Monastery]], 3 postcards of [[:en:Oporto|my town]].]] [[File:Recife 2005 JAN 25 AncientAndModernCenter.jpg|center|thumb|450px|The new and the [[:en:Recife Antigo|old Recife]].]] == Quotes == {| style="margin:auto; border-collapse:collapse; border-style:none; background-color:transparent; width:{{#if: | 100% | auto}}; {{#if: | border: 1px solid #AAAAAA;}}" class="cquote" | width="20" valign="top" style="color:#B2B7F2;font-size:35px;font-family:'Times New Roman',serif;font-weight:bold;text-align:left;padding:10px 10px;" | “ | valign="top" style="padding:4px 10px;" | <div style="font-family:'Palatino Linotype'; font-style: italic; font-size:16px">La pensée est le labeur de l’intelligence, la rêverie en est la volupté. | width="20" valign="bottom" style="color:#B2B7F2;font-size:36px;font-family:'Times New Roman',serif;font-weight:bold;text-align:right;padding:10px 10px;" | ” |- | colspan="3" style="padding-right: 4%" |<p style="font-size:smaller;text-align: right"><cite style="font-style:normal;">—[[:fr:Victor Hugo|Victor Hugo]] in [[:fr:Les Miserables|''Les Miserables'']].</cite></p> |} {| style="margin:auto; border-collapse:collapse; border-style:none; background-color:transparent; width:{{#if: | 100% | auto}}; {{#if: | border: 1px solid #AAAAAA;}}" class="cquote" | width="20" valign="top" style="color:#B2B7F2;font-size:35px;font-family:'Times New Roman',serif;font-weight:bold;text-align:left;padding:10px 10px;" | “ | valign="top" style="padding:4px 10px;" | <div style="font-family:'Palatino Linotype'; font-style: italic; font-size:16px">There is in fact a heroism of virtue in the pride of this woman, who resists every seduction, the impulses of his own passion as well as the rapture of the senses</div> | width="20" valign="bottom" style="color:#B2B7F2;font-size:36px;font-family:'Times New Roman',serif;font-weight:bold;text-align:right;padding:10px 10px;" | ” |- |colspan="3" style="padding-right: 4%" | <p style="font-size:smaller;text-align: right"><cite style="font-style:normal;">—[[:w:José de Alencar|José de Alencar]], in [[:s:pt:Senhora|''Senhora'']].</cite></p> |} {| style="margin:auto; border-collapse:collapse; border-style:none; background-color:transparent; width:{{#if: | 100% | auto}}; {{#if: | border: 1px solid #AAAAAA;}}" class="cquote" | width="20" valign="top" style="color:#B2B7F2;font-size:35px;font-family:'Times New Roman',serif;font-weight:bold;text-align:left;padding:10px 10px;" | “ | valign="top" style="padding:4px 10px;" | <div style="font-family:'Palatino Linotype'; font-style: italic; font-size:16px">Der Irrtum ist viel leichter zu erkennen, als die Wahrheit zu finden; jener liegt auf der Oberfläche, damit läßt sich wohl fertig werden; diese ruht in der Tiefe, danach zu forschen ist nicht jedermanns Sache. | width="20" valign="bottom" style="color:#B2B7F2;font-size:36px;font-family:'Times New Roman',serif;font-weight:bold;text-align:right;padding:10px 10px;" | ” |- | colspan="3" style="padding-right: 4%" |<p style="font-size:smaller;text-align: right"><cite style="font-style:normal;">—[[:de:Johann Wolfgang von Goethe|Johann Wolfgang von Goethe]] in [[:de:Maximen und Reflexionen|''Maximen und Reflexionen'']].</cite></p> |} == Other accounts == * [[:pt:User:Lucia Bot|Lucia Bot]] * [[User:Ripchip Bot|Ripchip Bot]] == [[:commons:Category:Images sent by Béria Lima|My pictures]] == <div style="width: 100%; -moz-column-count: 2;"> ; Pictures taken by me * [[:commons:Category:Files from Brazil by Béria Lima|Files from Brazil]] * [[:commons:Category:Files from Portugal by Béria Lima|Files from Portugal]] :* [[:commons:Category:Files from Aveiro by Béria Lima|Files from Aveiro]] :* [[:commons:Category:Files from Braga by Béria Lima|Files from Braga]] :* [[:commons:Category:Files from Lisboa by Béria Lima|Files from Lisbon]] :* [[:commons:Category:Files from Porto by Béria Lima|Files from Oporto]] :* [[:commons:Category:Files from Sintra by Béria Lima|Files from Sintra ]] * [[:commons:Category:Files from Spain by Béria Lima|Files from Spain]] ; Files uploaded by me * [[:commons:Category:Files from Flickr uploaded by Béria Lima|Files from Flickr]] :* [[:commons:Category:Files of Lisboa uploaded by Béria Lima|Files of Lisbon from Flickr]] :* [[:commons:Category:Files of Porto uploaded by Béria Lima|Files of Oporto from Flickr]] * [[:commons:Category:Files from Wikimedia projects uploaded by Béria Lima|Files from Wikimedia projects]] ; Pictures of me * [[:commons:Category:Béria Lima|Béria Lima]] (the category) </div> == Other Wikimedia projects == <!--- Projetos Correlatos! rsrs -----------> <div style="clear:both;"></div> <center> {| class="toccolours" | style="background:#d3d3d3;color:#a52a2a text-align:center;width:100%;" colspan="14" | <big style="font-size:110%;"><center>'''My [[:en:WP:UP|User pages]] in other wiki projects'''</center></big> |- | valign="middle" bgcolor="ffffff" | <center>[[image:Wikipedia-logo-pt.png|60px]]</center> | valign="middle" bgcolor="ffffff" | <center>[[image:Wikipedia-logo-en.png|60px]]</center> | valign="middle" bgcolor="ffffff" | <center>[[image:Commons-logo.svg|50px]]</center> | valign="middle" bgcolor="ffffff" | <center>[[image:Wikiquote-logo.png|50px]]</center> | valign="middle" bgcolor="ffffff" | <center>[[image:Wikinews-logo.svg|50px]]</center> | valign="middle" bgcolor="ffffff" | <center>[[image:Wikisource-logo.svg|50px]]</center> | valign="middle" bgcolor="ffffff" | <center>[[image:Wikibooks-logo.png|60px]]</center> | valign="middle" bgcolor="ffffff" | <center>[[Image:Wiktionary-logo-pt.png|60px]]</center> | valign="middle" bgcolor="ffffff" | <center>[[Image:Wikiversity-logo.svg|60px]]</center> | valign="middle" bgcolor="ffffff" | <center>[[Image:Test wiki logo.png|60px]]</center> |- <!-- Páginas de Usuário --> | valign="middle" bgcolor="d3d3d3" | <center>'''[[:w:pt:User:Beria|((pt)) Wikipedia]]''' | valign="middle" bgcolor="d3d3d3" | <center>[[:en:User:Beria|((en)) Wikipedia]] | valign="middle" bgcolor="d3d3d3" | <center>[[commons:User:Beria|Commons]] | valign="middle" bgcolor="d3d3d3" | <center>[[:pt:q:Usuário:Beria|Wikiquote]] | valign="middle" bgcolor="d3d3d3" | <center>[[:pt:n:Usuário:Beria|Wikinews]] | valign="middle" bgcolor="d3d3d3" | <center>[[:pt:s:Usuário:Beria|Wikisource]] | valign="middle" bgcolor="d3d3d3" | <center>[[:pt:b:Usuário:Beria|Wikibooks]] | valign="middle" bgcolor="d3d3d3" | <center>[[:pt:wikt:Usuário:Beria|Wikcionário]] | valign="middle" bgcolor="d3d3d3" | <center>[[:pt:v:Usuário:Beria|Wikiversidade]] | valign="middle" bgcolor="d3d3d3" | <center><span class="plainlinks">[http://test.wikipedia.org/wiki/User:Beria Test Wiki] |- |} <!--- Fim dos Projetos Correlatos! rsrs -----------> <br style="clear:both" /> </div><!-- END OF MAIN BOX START OF TOP RIGHT-FLOAT BOX (portrait)--> <!-- Image section --> | style="width: 20%; background-color: #EFF8FF; border: 1px solid #8888aa; -moz-border-radius:15px; border-right-width:4px; border-bottom-width:4px; vertical-align: top;" rowspan="1"| [[Image:Spleen et ideal.jpg|220px|center|thumb|'''Spleen et Ideal'''<br /><p style="font-size:smaller;text-align: right">by Carlos Schwabe</p>]] <!-- Userboxes section --> |- | style="width: 20%; background-color: #EFF8FF; border: 1px solid #8888aa; -moz-border-radius:15px; border-right-width:4px; border-bottom-width:4px; vertical-align: top; text-align: center; height: 10px;" rowspan="2"| {| [[Image:Crystal Clear app package.png|35px]] <big>'''Userboxes'''</big> <!--- Babel --> {{#babel:pt-N|en-3|es-2|ca-2|gl-2|mwl-2|fr-1|it-1|an-1|oc-1}} <!-- Other userboxes --> <!-- Meta Adm box --> <div style="float:center; border:1px solid #999; margin:1px; width:238px"> {| cellspacing="0" style="width:238px; background:#EEE;" | style="width:45px; height:45px; background:#DDD; text-align:center; font-size:14pt; color:black;" | '''[[File:Wikimedia Community Logo.svg|40 px]]''' | style="font-size:8pt; padding:4pt; line-height:1.25em; color:#000;" | This user is an [[Meta:Administrators|administrator]] on Meta-Wiki. <small>(<span class="plainlinks">[{{fullurl:Special:Listusers|limit=1&username={{PAGENAMEE}} verify}}]</span>)</small> |}</div> <!-- Commons Adm box --> <div style="float:center; border:1px solid #999; margin:1px; width:238px"> {| cellspacing="0" style="width:238px; background:#EEE;" | style="width:45px; height:45px; background:#DDD; text-align:center; font-size:14pt; color:black;" | '''[[File:Commons-logo.svg|40 px]]''' | style="font-size:8pt; padding:4pt; line-height:1.25em; color:#000;" | This user is an [[:commons:Commons:Administrators|administrator]] on Commons. <small>(<span class="plainlinks">[{{fullurl:commons:Special:Listusers|limit=1&username={{PAGENAMEE}} verify}}]</span>)</small> |}</div> <!-- Strategy Adm box --> <div style="float:center; border:1px solid #999; margin:1px; width:238px"> {| cellspacing="0" style="width:238px; background:#EEE;" | style="width:45px; height:45px; background:#DDD; text-align:center; font-size:14pt; color:black;" | '''[[File:Wikimedia Community Logo.svg|40 px]]''' | style="font-size:8pt; padding:4pt; line-height:1.25em; color:#000;" | This user is an [[:strategy:Commons:Administrators|administrator]] on Strategy-Wiki. <small>(<span class="plainlinks">[{{fullurl:strategy:Special:Listusers|limit=1&username={{PAGENAMEE}} verify}}]</span>)</small> |}</div> <!-- Wikimedia Portugal --> <div class="TemplateBUser" style="float:center; margin:1px; width:238px; border:1px solid #006300;"> {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="1" style="background-color:#ffffff; color:#000000; width:100%;" |- |class="TemplateBUserLeft" style="width:45px; height:45px; background-color:#FFFFFF; color:#000000; text-align:center; vertical-align:middle;"| [[Image:Wikimedia Portugal logo 135px.png|45px|Wikimedia Portugal logo 135px.png]] |class="TemplateBUserInfo" style="padding:1px 4px; vertical-align:middle;"| <div class="plainlinks TemplateBUserText" style="font-size:0.83em; direction:ltr; line-height:1.25;">Este utilizador é membro da [http://www.wikimedia.pt/ Wikimedia Portugal].</div> |}</div> <!-- Wikimedia Argentina --> <div class="TemplateBUser" style="float:center; margin:1px; width:238px; border:1px solid #006300;"> {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="1" style="background-color:#ffffff; color:#000000; width:100%;" |- |class="TemplateBUserLeft" style="width:45px; height:45px; background-color:#FFFFFF; color:#000000; text-align:center; vertical-align:middle;"| [[File:Wikimedia Argentina logo.svg|45px|Wikimedia Argentina logo.svg]] |class="TemplateBUserInfo" style="padding:1px 4px; vertical-align:middle;"| <div class="plainlinks TemplateBUserText" style="font-size:0.83em; direction:ltr; line-height:1.25;">This user is member of [http://www.wikimedia.org.ar/ Wikimedia Argentina].</div> |}</div> <!-- IRC user --> <div style="float: center; width: 238px; border: solid #1E90FF 1px; margin: 1px;"> {| cellspacing="0" style="width: 238px; color:#000000; background: #000000;" | style="width: 45px; height: 45px; background: #77aaff; text-align: center; font-size:14pt; color:#FFCC11" |[[Image:Crystal kdmconfig.png|36px]] | style="font-size: 8pt; padding: 4pt; line-height: 1.25em; background:#bbddff" | This user's [[IRC]] nick is '''Beria''' on the server '''[[:en:Freenode|Freenode]]'''. |}</div><noinclude> <!-- Time zone --> <div style="float:center; border:1px solid #ccc; margin:1px;width:248px " class="wikipediauserbox "> {| cellspacing="0" style="width:238px; background:#fff;" | style="width:45px; height:45px; background:#ccc; text-align:center; font-size:12pt; color:black; padding:0 1px 0 0; line-height:1.25em; vertical-align: middle; " | [[Image:Nuvola apps kworldclock.png|43px|link=:en:Template:User time zone]] | style="text-align:left; font-size:8pt; padding:0 4px 0 4px; height:45px; line-height:1.25em; color:black; vertical-align: middle; " | This user's time zone is '''[[:en:UTC-3|UTC-3]]'''. |}</div> <!-- Brazil <3 Portugal --> <div style="float: center; border:solid #800 1px; margin: 1px;width:248px "> {| cellspacing="0" style="width: 240px; background: #080;" | style="width: 45px; height: 45px; background: #EEE; text-align: center; font-size: 12pt; color: #000;" | '''[[Image:Bandeira pt.gif|40px]]''' | style="font-size: 8pt; padding: 4pt; line-height: 1.25em; color: #fff;" | This brazilian user loves '''[[Portugal|<span style="color:white">Portugal</span>]]'''. | style="width: 45px; height: 45px; background: #EEE; text-align: center; font-size: 12pt; color: #000;" | '''[[Image:Flags of Brazil and Portugal.svg|50px]]''' |}</div><div style="clear:both;"></div> |} |} rgcfkqksbnelpld0ioomnxrohwtv4o2 2 2049 3613 2011-06-16T23:11:27Z 67.202.219.216 email: sarvar.gill@gmail.com ਨਾਲ ਪੇਜ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki email: sarvar.gill@gmail.com twgznkayqtcl75gpeib4ttm1n8otwri 2 2051 3619 3617 2011-06-23T07:28:11Z Wikitanvir 374 fix javascript text/javascript mw.loader.load('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Wikitanvir/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); eu57oubmqbain3535mm4utqg91i5df7 2 2052 3618 2011-06-23T07:26:38Z Wikitanvir 374 Global CSS css text/css @import "http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Wikitanvir/global.css&action=raw&ctype=text/css"; rolnl57kedhql98hla27k4s2cfq1tbq 2 2053 4212 4147 2015-02-06T03:56:50Z Dcljr 434 + Admins link wikitext text/x-wiki {{#babel:en|es-1|pa-0}} <div lang="en-US"> For information about me, please see [[:en:User:Dcljr]]. To discuss any issues related to ''this'' wiki, please use '''[[User talk:Dcljr|my talk page here]]'''. ''Note:'' This wiki contains {{formatnum:{{NUMBEROFARTICLES}}|R}} book modules. ([[Special:SpecialPages|See also]]: [[Special:Statistics|Statistics]], [[Special:NewPages|NewPages]], [[Special:RecentChanges|RecentChanges]], [[Special:NewFiles|NewFiles]], [[Special:Log|Log]], [[Special:Userlist/sysop|Admins]].) </div> [[en:User:Dcljr]] hrmbk3eg8da8awy49hrrvn2kdg9rcef 2 2054 3623 2011-07-01T09:50:21Z GlobalEditBot 528 global userpage like requested [[:m:Syncbot|here]] wikitext text/x-wiki Hei! I'm GlobalEditBot nice to meet you! I work for [[user:Dirt Diver]] and my task is to create global pages like userpages, talkpages and more. When you want more information or make a request please see my [[:m:User:Dirt Diver|Meta page]]. bahiignmrw6x1lwmy6copcdlv50thql 2 2055 3624 2011-07-01T13:25:17Z GlobalEditBot 528 global userpage like requested [[:m:Syncbot|here]] wikitext text/x-wiki Hi, I'm Dirt Diver, the bot operator for [[:m:User:GlobalEditBot]]. Please contact me on [[:m:|Meta]] if problems will occur. qemawpdxhmp2w5nndxkqphkwjd7gpab 2 2056 3625 2011-07-01T17:10:12Z Wikitanvir 374 Creating userpage per request wikitext text/x-wiki [[Image:Redirectltr.png|#REDIRECT]]<span class="redirectText" id="softredirect">[[:m:user:Teles]]</span> hdsr4spn4wr4v6n75ioss6u7suyofmz 2 2057 3626 2011-07-01T17:45:30Z Wikitanvir 374 Creating userpage per request wikitext text/x-wiki Please contact me on [[:m:User talk:Vituzzu|meta]] or [[:m:w:it:User talk:Vituzzu|Wikipedia in Italian]], you can also find some information about my activities on Wikipedia [[:m:User:Vituzzu|here]]. n1g86ogj2adv0pec093rdzxsggl3ewg 2 2058 3627 2011-07-02T01:26:55Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) javascript text/javascript mw.loader.load('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:reza1615/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); 0mj5e981kd714jtusacoh6geqylflkp 2 2059 3628 2011-07-02T03:52:44Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki [[Image:Redirectltr.png|#REDIRECT]]<span class="redirectText" id="softredirect">[[m:w:en:user:MacMed]]</span> gd65qnfv2c1mq94q8pdga76cpodptu5 2 2060 3629 2011-07-02T05:00:54Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki [[Image:Redirectltr.png|#REDIRECT]]<span class="redirectText" id="softredirect">[[w:m:user:Bencmq]]</span> 5g79f363gzrklr7n8gpjo400x572e8c 2 2062 3631 2011-07-02T16:08:22Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki * [[m:user:Dawid Deutschland|Meta]]. * [[m:ka:user:Dawid Deutschland|Georgische Wikipedia]]. * [[m:wikt:ka:user:Dawid Deutschland|Georgisches Wikiwörterbuch]]. * [[m:de:user:Dawid Deutschland|Deutsche Wikipedia]]. qkycphuqt8rmi17hd1j5tg82xcgs94j 3 2065 3634 2011-07-02T18:36:57Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[User_talk:Crochet.david]] 4uf0ke0pmd9gfruwsaibs9cnstjak1b 2 2070 3643 2011-08-19T22:27:58Z Royce 547 Hello! Welcome to my basic user page. ~~~~ * My unified username is [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?&user=Royce Royce] ([http://toolserver.org/~vvv/sul... ਨਾਲ ਪੇਜ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki Hello! Welcome to my basic user page. [[ਮੈਂਬਰ:Royce|Royce]] ੨੨:੨੭, ੧੯ ਅਗਸਤ ੨੦੧੧ (UTC) * My unified username is [http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?&user=Royce Royce] ([http://toolserver.org/~vvv/sulutil.php?rights=1&user=Royce rights]). * For more about me, see [http://en.wikipedia.org/wiki/User:Royce my English Wikipedia page]. 0k2i1zlsapwizpmywqkb8c67axndao6 2 2071 4203 3644 2015-01-25T18:49:03Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Waihorace]]) wikitext text/x-wiki {{#babel:en-3|yue-N|zh-hant-N}} Hi! I am '''Waihorace''' and I am a member of the [[:m:SWMT|Small Wiki Monitoring Team]]. If you would like to contact me, it is recommended that you leave your message on my talk page on ''[[m:User talk:Waihorace|Meta-Wiki]]''. 2i1tajk7qqojtvn0r2vbyf7mzj9xgco 2 2073 3648 2011-09-11T17:43:43Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki Hi! I am Vaibhav from India! I am an administrator on Hindi Wiktionary and Pali Wikipedia and former admin at Sanskrit Wikipedia. I am a rollbacker and file mover on English. I am also a translator on Beta-Wiki and I am working on the test project of Sanskrit Wikiquote at incubator.<br /> [[m:w:sa:User:Vibhijain|HERE'S MY SANSKRIT WIKIPEDIA PAGE!!!]]<br /> [[m:w:en:User:Vibhijain|HERE'S MY ENGLISH WIKIPEDIA PAGE!!!]] [[File:Vibhijain.jpg|thumb|Vaibhav Jain]] [[File:RCPatroller Badge.png|150px|thumb|This user is a Recent Changes Patroller.]] tp11ahsj2xc9ikr7qgmy5hfriypdi5x 2 2074 3649 2011-09-11T18:59:30Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki [[Image:Redirectltr.png|#REDIRECT]]<span class="redirectText" id="softredirect">[[:meta:user:Toto Azéro]]</span> fiq0h8khtrt3woby2idcyjalpmmjod3 2 2075 3650 2011-09-11T20:13:48Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) javascript text/javascript mw.loader.load('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KuduIO/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); 8i4cm8eeykhurss7kuhrpirf4cuh5z9 2 2079 3654 2011-09-17T20:49:32Z Alan ffm 420 {{babel|pl|de-4|en-2|ru-2}} ਨਾਲ ਪੇਜ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki {{babel|pl|de-4|en-2|ru-2}} 8bek0g1em58n2sd90723204kn28wofm 2 2080 3657 2011-10-12T22:42:34Z Hoo User Page Bot 572 Creating global bot page wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width: 21em; font-size: 90%; text-align: left; float: right; background-color: rgb(249, 249, 249); border: 1px solid rgb(170, 170, 170);" ! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 130%;" | {{BASEPAGENAME}} [[File:Crystal Clear action run.svg|24px|This user is a bot.]] |- | colspan="2" style="text-align: center; font size: 95%;" | ([[{{TALKSPACE}}:{{BASEPAGENAME}}|talk]] · [[Special:Contributions/{{BASEPAGENAME}}|contribs]]) |- | Operator: || [[m:User:Hoo man|Hoo man]] |- | [[Wikipedia:Bots/Requests for approval|Approved]]? || No |- | [[Wikipedia:User_access_levels#Bots|Flagged]]? || No |- | [[Wikipedia:Bot requests|Task/s]]: || [[m:User:Hoo_man/Synchbot|Syncing user and user talk pages across all wikis]] |- | Edit rate: || Max. a few edits per month |- | Edit period/s: || Periodically |- | Automatic or manual? || half-automatic |- | [[w:en:Programming language|Programming language]]/s: || [[w:en:Python|Python]] |- |} This bot syncs user and user talk pages across all wikis, request can be made [[m:User:Hoo_man/Synchbot|here]]. Feel free to complain if it does anything it shouldn't. Every request gets performed and reviewed by [[m:user:Hoo man|Hoo man]]. czscg30nvej6k7apod8zsjv1761ygs5 2 2083 3660 2011-10-13T04:52:33Z Vugar 1981 573 '''Vugar 1981''' is a user on Wikimedia wikis such as Wikipedia, Wikisource, Wikinews and more. I am a native Azerbaijani speaker and I also speak Turkish. My ... ਨਾਲ ਪੇਜ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki '''Vugar 1981''' is a user on Wikimedia wikis such as Wikipedia, Wikisource, Wikinews and more. I am a native Azerbaijani speaker and I also speak Turkish. My home wiki is the [[m:w:az:|Azerbaijani Wikipedia]]. If you have any problems or want to discuss anything with me, feel free to go to my talk page on [[m:User talk:Vugar 1981|Metawiki]] or on the [[m:w:az:User talk:Vugar 1981|Azerbaijani Wikipedia]]. dbzmlnc711lltji04b5kuk94lqy9nf6 2 2084 3661 2011-10-18T21:48:40Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki {{#babel:id|en-4}} Hi, I'm Benny and I'm probably doing some edits on this wiki as part of the [[m:countervandalism network|countervandalism network]]. You can view my profile and contact me through one of these wikis that I often visit. <div class="plainlinks"> * [ [[m:User:Bennylin|User]] | [[m:User talk:Bennylin|Talk]] | [[m:Special:Contributions/Bennylin|Contribs]] | [{{fullurl:m:Special:ActiveUsers|limit=1&username=Bennylin}} Activity] | [[m:Special:Log/Bennylin|Logs]] | [http://toolserver.org/~vvv/yaec.php?user=Bennylin&wiki=metawiki_p Counts] | [{{fullurl:m:Special:ListUsers|limit=1&username=Bennylin}} Rights] ] at [ [[m:|Meta]] ] * [ [[m:w:id:User:Bennylin|User]] | [[m:w:id:User talk:Bennylin|Talk]] | [[m:w:id:Special:Contributions/Bennylin|Contribs]] | [{{fullurl:m:w:id:Special:ActiveUsers|limit=1&username=Bennylin}} Activity] | [{{fullurl:m:w:id:Special:Log|user=Bennylin}} Logs] | [http://toolserver.org/~vvv/yaec.php?user=Bennylin&wiki=idwiki_p Counts] | [{{fullurl:m:w:id:Special:ListUsers|limit=1&username=Bennylin}} Rights] ] at [ [[m:w:id:|id Wikipedia]] ] [[File:Gnome-home.svg|x20px]] * [ [[m:wikt:id:User:Bennylin|User]] | [[m:wikt:id:User talk:Bennylin|Talk]] | [[m:wikt:id:Special:Contributions/Bennylin|Contribs]] | [{{fullurl:m:wikt:id:Special:ActiveUsers|limit=1&username=Bennylin}} Activity] | [{{fullurl:m:wikt:id:Special:Log|user=Bennylin}} Logs] | [http://toolserver.org/~vvv/yaec.php?user=Bennylin&wiki=idwiktionary_p Counts] | [{{fullurl:m:wikt:id:Special:ListUsers|limit=1&username=Bennylin}} Rights] ] at [ [[m:wikt:id:|id Wiktionary]] ] * [ [[m:s:id:User:Bennylin|User]] | [[m:s:id:User talk:Bennylin|Talk]] | [[m:s:id:Special:Contributions/Bennylin|Contribs]] | [{{fullurl:m:s:id:Special:ActiveUsers|limit=1&username=Bennylin}} Activity] | [{{fullurl:m:s:id:Special:Log|user=Bennylin}} Logs] | [http://toolserver.org/~vvv/yaec.php?user=Bennylin&wiki=idwikisource_p Counts] | [{{fullurl:m:s:id:Special:ListUsers|limit=1&username=Bennylin}} Rights] ] at [ [[m:s:id:|id Wikisource]] ] * [ [[commons:User:Bennylin|User]] | [[commons:User talk:Bennylin|Talk]] | [[commons:Special:Contributions/Bennylin|Contribs]] | [{{fullurl:commons:Special:ActiveUsers|limit=1&username=Bennylin}} Activity] | [{{fullurl:commons:Special:Log|user=Bennylin}} Logs] | [http://toolserver.org/~vvv/yaec.php?user=Bennylin&wiki=commonswiki_p Counts] | [{{fullurl:commons:Special:ListUsers|limit=1&username=Bennylin}} Rights] ] at [ [[commons:|Commons]] ] * [ [[m:w:en:User:Bennylin|User]] | [[m:w:en:User talk:Bennylin|Talk]] | [[m:w:en:Special:Contributions/Bennylin|Contribs]] | [{{fullurl:m:w:Special:ActiveUsers|limit=1&username=Bennylin}} Activity] | [{{fullurl:m:w:Special:Log|user=Bennylin}} Logs] | [http://toolserver.org/~vvv/yaec.php?user=Bennylin&wiki=enwiki_p Counts] | [{{fullurl:m:w:Special:ListUsers|limit=1&username=Bennylin}} Rights] ] at [ [[m:w:|en Wikipedia]] ] * [[sulutil:Bennylin|Me on all Wikimedia projects]] * [http://toolserver.org/~krinkle/MoreContributions/index.php?username=Bennylin&wikidb=&allwikis=on&submit=Go Recent edits]<!-- neat! --> * [http://toolserver.org/~pathoschild/crossactivity/?user=Bennylin Cross-wiki activities] * [http://toolserver.org/~luxo/contributions/contributions.php?user=Bennylin&lang=en Cross-wiki contributions] * [http://toolserver.org/~erwin85/xcontribs.php?user=Bennylin Cross-wikiness] * This wiki: [[Special:Statistics]], [[Special:NewPages]], [[Special:RecentChanges]] </div> cftwp8yoicb19sxew5c6dzravjkf5xj 2 2086 4252 3664 2015-04-16T19:22:10Z Jalexander-WMF 405 Jalexander-WMF ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Azariv]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Azariv-WMF]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Azariv|Azariv]]" to "[[Special:C... wikitext text/x-wiki My name is Alex Zariv, I am a [[wmf:Job_openings/Fundraiser_Production_Coordinator|Production Coordinator]] with the [[wmf:Main Page|Wikimedia Foundation]] and am working on this year's [[m:Fundraising 2011|fundraiser]]. This account is used for edits while officially representing the foundation. In my volunteer capacity I can usually be found on [[m:|meta]] where I am an elected administrator. You can reach me either through [[Special:EmailUser/Azariv|e-mail]] or on my Meta-Wiki [[m:User talk:Azariv|talk page]]. On wiki (on all wmf projects) I am [[m:User:Az1568|Az1568]] in my volunteer role and [[m:User:Azariv|Azariv]] in my WMF role. 2krx4dg1poqcfutqrxz7yheu0znw394 3 2087 3665 2011-10-30T07:29:52Z Dimple Nirman 584 Punjabi wikitext text/x-wiki == Punjabi == ਕੌਮੇ ਤੇ ਬੇ ਕੌਮੇ ਜਸਟਿਸ ਆਸਿਫ਼ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਘਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਰਾਹ ਵਿਚ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਅੱਲਣ ਛੁਟ ਕੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ : ” ਅਜੀਬ ਜ਼ਮਾਨਾ ਆ ਗਿਆ ਏ ਕੋਈ ਈਮਾਨਦਾਰ ਬੰਦਾ ਅੱਖ ਵਿਚ ਪਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦਾ ਨਾ ਕਿਸੇ ਬੰਦੇ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨ ਏ ਤੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਦੀ ਗੱਲ ਦਾ ਇਤਬਾਰ। ਬੰਦੇ ਕਹਿੰਦੇ ਕੁੱਝ ਨੇਂ ਤੇ ਕਰਦੇ ਕੁਝ ਨੇਂ ਬੜੀਆਂ ਫੜਾਂ ਮਾਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਹੁਣੇ ਗਿਆ ਤੇ ਅੱਲਣ ਨੂੰ ਛੁਡਾ ਕੇ ਲੈ ਆਇਆ ਇਹ ਕਰਾਚੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਅਜੀਬ ਏ ਇੱਥੇ ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਮੁਹਾਂਦਰੇ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਵਰਗੇ ਈ ਨੇਂ ਪਰ ਇਹ ਬੰਦੇ ਹੋਰ ਨੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਰ ਸ਼ੈ ਈ ਵੱਖਰੀ ਏ ਪਿੰਡਾ ਦਾ ਬੰਦਾ ਭਾਂਵੇਂ ਕਿਡਾ ਸ਼ੋਹਦਾ ਹੋਵੇ ਜੇ ਉਹ ਚਾਰ ਬੰਦਿਆਂ ਵਿਚ ਬਹਿ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰੇ ਤੇ ਫ਼ਰ ਭਾਂਵੇਂ ਉਹਦਾ ਸਿਰ ਲਹਿ ਜਾਵੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਦਾ ਪਹਿਰਾ ਦਿੰਦਾ ਏ ਇਥੇ ਤੇ ਬੰਦੇ ਢੋਈ ਤੋਂ ਵੀ ਪਲੀਤ ਨੇਂ ਉਤੋਂ ਕੁਝ ਕਿਹੰਦੇ ਨੇਂ ਤੇ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਕਰਦੇ ਨੇਂ ਇਹ ਬੰਦੇ ਕਾਹਦੇ ਇਹ ਤੇ ਜਲੇਬੀ ਸੱਪ ਨੇਂ ” : ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਕਪਤਾਨ ਸਾਹਿਬ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ। ” ਅੱਲਣ ਭਾਈ ਵੀ ਅਜੀਬ ਬੰਦਾ ਏ ਬੈਠੇ ਬਿਠਾਇਆਂ ਮੁਸੀਬਤ ਗੱਲ ਪਾ ਲਈ ਜੇ ਉਹ ਕੁੱਤਾ ਭੌਂਕਿਆ ਈ ਸੀ ਤੇ ਉਹਦੇ ਗਲ ਪੈਂਣ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਸੀ ਕੁਤੇ ਤੇ ਭੌਂਕਦੇ ਈ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇਂ ਤੇ ਰਾਹੀ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਨੇਂ ਉਹ ਕਿਹੜੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਕੁਤੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭੈਣ ਬਣਾਉਣਾ ਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਏ ਜੇ ਦਿਲ ਸਾਫ਼ ਹੋਵੇ ਤੇ ਫ਼ਰ ਭਾਂਵੇਂ ਜੋ ਮਰਜ਼ੀ ਕੋਈ ਕਿਹੰਦਾ ਰਵੇ ਉਹਦੇ ਨਾਲ਼ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਪੈਂਦਾ ਏ ਉਠ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਫ਼ਾਈ ਦੇਣੀ ਯਾਂ ਅਗਲੇ ਬੰਦੇ ਦੇ ਗਲ ਪੈ ਜਾਣਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦਿਲ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਏ” ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਨੂੰ ਅੱਲਣ ਤੇ ਗ਼ੁੱਸਾ ਆਇਆ । ”ਲੈ ਬਈ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਬੀ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਕੀੜੇ ਕਢਣੇ ਸੌਖੇ ਨੇਂ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮੰਜੀ ਥਲੋਂ ਡੰਗੋਰੀ ਫੇਰਨੀ ਆਓਖਾ ਕੰਮ ਏ ਹੁਣ ਲੱਗੀ ਐਂ ਅੱਲਣ ਦੇ ਕੀੜੇ ਕੱਢਣ ਪਰ ਤੂੰ ਆਪ ਕਿਹੜੀ ਘੱਟ ਕੀਤੀ ਤੈਨੂਂ ਵੀ ਤੇ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਨੇਂ ਗੱਲ ਈ ਕਹੀ ਸੀ ਤੇ ਤੂੰ ਸਭ ਸ਼ਰਮ ਹਯਾ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਹਨੂੰ ਜੁੱਤੀਆਂ ਮਾਰੀਆਂ” ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹਨੂੰ ਇੰਜ ਲੱਗਾ ਜਿਵੇਂ ਉਹਨੇ ਅੱਲਣ ਪਿੱਛੇ ਬਦਨਾਮੀ ਲਾਈ ਹੋਵੇ । ” ਇਹ ਗ਼ੁੱਸਾ ਵੀ ਔੰਤਰਾ ਕੀ ਚੀਜ਼ ਏ ? ਕਿਉਂ ਆਉਂਦਾ ਏ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਗ਼ੁੱਸਾ?” ਉਹ ਇਹੋ ਸੋਚਦੀ ਹੋਈ ਤੁਰੀ ਆ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਫ਼ਰ ਉਹਦਾ ਧਿਆਣ ਚਮਕੂ ਵੱਲ ਗਿਆ ਖ਼ੋਰੇ ਉਹਦਾ ਕੀ ਹਾਲ ਏ? ਉਹਨੇ ਕੁਝ ਖਾਦਾ ਵੀ ਏ ਕਿ ਨਹੀਂ? ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖਾਣ ਲਈ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਨਹੀਂ ਕਿ ਬੱਸ ਰੋਣ ਤੇ ਈ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਏ ਉਹਨੇ ਹਾਂਡੀ ਲਈ ਵੀ ਕੁਝ ਲਿਆਂਦਾ ਕਿ ਨਹੀਂ ਫ਼ਰ ਹਾਂਡੀ ਕਾਹਦੀ ਪੱਕੇਗੀ ਰੱਬ ਵੀ ਅਜੀਬ ਤਮਾਸ਼ੇ ਕਰਦਾ ਏ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਹਾਂਡੀ ਨਾਲ਼ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਸੂ ਤੇ ਬੰਦਾ ਹਾਂਡੀ ਬਣ ਗਿਆ ਏ ” : ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੋਚਦਿਆਂ ਉਹਦੇ ਮੂੰਹ ਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ‘ ਹਾਂਡੀ ਆਹੋ ਹਾਂਡੀ ਬੰਦਾ ਤੇ ਹਾਂਡੀ ਏ ਜਦ ਹਾਂਡੀ ਅੰਦਰ ਹਵਾੜ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਏ ਤੇ ਇਹ ਹਵਾੜ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਕੇ ਚੱਪਣੀ ਉਤਾਂਹ ਚੁੱਕ ਦਿੰਦੀ ਏ ਤੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਏ , ਗ਼ੁੱਸਾ ? ਆਹੋ ਇਹ ਵੀ ਹਵਾੜ ਏ ਜਦ ਬੰਦੇ ਦਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਉਬਲਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਏ ਤੇ ਇਹ ਹਵਾੜ ਗ਼ੁੱਸੇ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੀ ਏ ” ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਲੱਭ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਅਜੀਬ ਜਿਹੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੋਚਾਂ ਵਿਚ ਡੱਬੀ ਉਹ ਘਰ ਵੜੀ ਤੇ ਅੱਗੋਂ ਚਮਕੂ ਦੁਪੱਟੇ ਦੀ ਪੱਟੀ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਬੰਨੇਆ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਉਹਦੇ ਬਾਲ ਉਹਦੇ ਕੋਲ਼ ਬੈਠੇ ਸਨ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਸਿੱਧੀ ਉਹਦੇ ਕੋਲ਼ ਗਈ ਤੇ ਉਹਦਾ ਹਾਲ ਚਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਚਮਕੂ ਨਾ ਤੇ ਆਪ ਕੁਝ ਖਾਦਾ ਏ ਤੇ ਨਾ ਈ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਖਾਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ। ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਚਮਕੂ ਨੂੰ ਦਿਨ ਦੀ ਵਟਕ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਗਿਣ ਕੇ ਪੈਸੇ ਉਹਦੇ ਹਠ ਵਿਚ ਫੜਾਏ ਚਮਕੂ ਅੱਗੋਂ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਾ ਕੀਤੀ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਨੂੰ ਚਮਕੂ ਦੇ ਬਾਲਾਂ ਦੀ ਫ਼ਿਕਰ ਲੱਗ ਗਈ ਤੇ ਭਮੀਰੀ ਬਣ ਗਈ ਉਹਨੇ ਫ਼ੱਟਾ ਫ਼ੱਟਾ ਘਰੋਂ ਜੋ ਕੁਝ ਪਕਾਉਣ ਲਈ ਲੱਭਾ ਹਾਂਡੀ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਤੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਤੇ ਧਰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਆਟਾ ਗਨਹਨਣ ਲੱਗ ਪਈ ਰੋਟੀ ਸ਼ੋਟੀ ਪੱਕਾ ਕੇ ਉਹਨੇ ਚਮਕੂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ ਚਮਕੂ ਮੰਜੇ ਤੋਂ ਹਾਏ ਹਾਏ ਕਰਦੀ ਇੰਜ ਉੱਠੀ ਜਿਵੇਂ ਮੁੱਦਤਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰ ਹੋਵੇ। ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਲੱਗੀ ਤੇ ਓਹਨੂੰ ਅੱਲਣ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਆਇਆ ਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੀ : ” ਭਾਬੀ ਅੱਲਣ ਭਾਈ ਦੀ ਰੋਟੀ ਦਾ ਕੀ ਬੰਦੋਬਸਤ ਏ? ਕੀ ਉਹਨੂੰ ਰੋਟੀ ਭੇਜੀ ਏ ? ” । ” ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ” : ਚਮਕੂ ਏਸ ਤਰਾਂ ਬੀਮਾਰਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ । ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਰੋਟੀ ਦੀ ਭੰਨੀ ਬੁਰਕੀ ਓਥੇ ਈ ਛੱਡੀ ਤੇ ਉੱਠ ਖਲੋਤੀ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ ” ਉਹ ਖ਼ੋਰੇ ਸਵੇਰ ਦੇ ਭੁੱਖੇ ਹੋਣ ਗੇ ਇਹਦਾ ਤੇ ਪਤਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਦੌੜ ਮਸੀਤ ਤੱਕ ਉਹ ਭੱਜ ਕੇ ਛਕਣ ਦੇ ਢਾਬੇ ਤੇ ਆਈ ਤੇ ਆਕੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੀ : ” ਛਕਣ ਭਾਈ ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਦੁਕਾਨ ਬੰਦ ਕਰ ਕੇ ਆਈ ਹਾਂ ਤੇ ਭਾਭੀ ਚਮਕੂ ਕੋਲੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਅੱਲਣ ਭਾਈ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਘੱਲੀ ਏ ਕਿ ਨਹੀਂ ? ਤੇ ਉਹਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਏ ਕਿ ਉਹਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਏਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਏ ?”। ” ਮੈਨੂੰ ਏਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਅਸੀਂ ਤੇ ਸਮਝਿਆ ਸੀ ਕਿ ਚਮਕੂ ਭਾਭੀ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਰੋਟੀ ਸ਼ੋਟੀ ਪੱਕਾ ਕੇ ਅੱਲਣ ਭਾਈ ਨੂੰ ਘੱਲ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇਗੀ”: ਛਕਣ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ । ” ਫ਼ਰ ਤੇ ਛਕਣ ਭਾਈ ਮਾਰੇ ਗਏ ਚਮਕੂ ਭਾਭੀ ਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤੇ ਰੋਟੀ ਮੈਂ ਆ ਕੇ ਪਕਾਈ ਏ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ ਮੈਂ ਤੇ ਘਰ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਟੱਬਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ਼ ਆਟਾ ਗੁਨ੍ਹਿਆ ਸੀ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਫ਼ਿਕਰ ਨਾ ਕਿਹਾ । ” ਚਲੋ ਰੋਟੀ ਦਾ ਤੇ ਕੋਈ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ ਢਾਬੇ ਤੇ ਰੋਟੀ ਥੋੜੀ ਏ ਪਰ ਹੁਣ ਰੋਟੀ ਲੈ ਕੇ ਜੇਲ੍ਹ ਕੌਣ ਜਾਵੇਗਾ? ” : ਛਕਣ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ। ਉਹਨਾਂ ਸਲਾਹ ਕਰ ਕੇ ਅਸਲਮ ਦੀ ਮਿੰਨਤ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਰੋਟੀ ਲੈ ਕੇ ਜੇਲ੍ਹ ਜਾਵੇ ਅਸਲਮ ਮੰਨ ਗਿਆ। ਛਕਣ ਫ਼ੱਟਾ ਫਟ ਇਕ ਡੱਬੇ ਵਿਚ ਸਾਲਨ ਪਾਇਆ ਤੇ ਕੁਝ ਰੋਟੀਆਂ ਇਕ ਪੌਣੇ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਅਸਲਮ ਦੇ ਹੱਥ ਫੜਾਈਆਂ ਤੇ ਅਸਲਮ ਨੂੰ ਤੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਅੱਗੋਂ ਜਾ ਕੇ ਉਹਨੇ ਰਿਕਸ਼ਾ ਫੜਿਆ ਤੇ ਤੁਰ ਗਿਆ। ਅਸਲਮ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਦੇ ਕੇ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਰ ਕੇ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਨੂੰ ਇੰਜ ਲੱਗਾ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹੌਲੀ ਫੁਲ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ ਘਰ ਆਈ ਤੇ ਚਮਕੂ ਰੋਟੀ ਖਾ ਕੇ ਮੰਜੇ ਤੇ ਲੰਮੀ ਪਈ ਸੀ ਤੇ ਉਹਦੇ ਬਾਲ ਉਹਦੇ ਨਾਲ਼ ਲੰਮੇ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਰੋਟੀ ਖਾ ਕੇ ਹੱਟੀ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਖ਼ਿਆਲ ਆਇਆ ਕਿ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਬਾਕੀ ਸੌਦਾ ਤੇ ਹੈ ਸੀ ਪਰ ਸਬਜ਼ੀ ਮੁੱਕ ਗਈ ਸੀ ਉਹਨੂੰ ਫ਼ਿਕਰ ਲੱਗ ਗਈ ਕਿਉਂ ਜੇ ਬਹੁਤੇ ਗਾਹਕ ਤੇ ਸਬਜ਼ੀ ਲੈਂਣ ਈ ਆਉਂਦੇ ਸਨ ਜੇ ਸਬਜ਼ੀ ਨਾ ਹੋਈ ਤੇ ਗਾਹਕ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਤੁਰ ਜਾਣਗੇ ਇਹ ਗੱਲ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਕੀ ਕਰੇ ? ਸੋਚ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹਨੂੰ ਬਸ਼ੀਰ ਖੋਤੀ ਰੀਹੜ੍ਹੀ ਵਾਲੇ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਆਇਆ ਪਰ ਉਹਨੂੰ ਬਸ਼ੀਰ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਤਾ ਉਹ ਮੁੜ ਕੇ ਫ਼ਰ ਛਕਣ ਕੋਲ਼ ਆਈ ਤੇ ਬਸ਼ੀਰ ਦਾ ਘਰ ਪੁੱਛਿਆ। ਛਕਣ ਉਹਦੇ ਨਾਲ਼ ਇਕ ਮੁੰਡਾ ਘੱਲਿਆ ਜੋ ਬਸ਼ੀਰ ਦਾ ਘਰ ਜਾਂਣਦਾ ਸੀ । ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਓਹਨੂੰ ਸਬਜ਼ੀ ਦਾ ਮਸਲਾ ਦੱਸਿਆ ਤੇ ਨਾਲ਼ ਮਿੰਨਤ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਸਬਜ਼ੀ ਮੰਡੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸਬਜ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਦੁਕਾਨ ਲਈ ਵੀ ਸਬਜ਼ੀ ਲੈ ਆਵੇ । ਬਸ਼ੀਰ ਮੰਨ ਗਿਆ। ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਉਹਨੇ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਿੱਤਾ : ” ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਬੀ ਤੇਰੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਕਦੋਂ ਮੁੱਕਣ ਗੀਆਂ ਬੈਠਿਆਂ ਬਿਠਾਇਆਂ ਵਖ਼ਤ ਪੇ ਗਿਆ ਉਹਨੂੰ ਕਦੇ ਅੱਲਣ ਤੇ ਗ਼ੁੱਸਾ ਤੇ ਕਦੇ ਤਰਸ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਦੋ ਟੱਕੇ ਦੀ ਕੰਜਰੀ ਪਿੱਛੇ ਉਹਨੂੰ ਚਿੜ੍ਹਨ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਸੀ ਜਿੰਨਾਂ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਗ਼ੈਰਤ ਖਾਣੀ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਨੰਗੇਆਂ ਕਰ ਕੇ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਦਿੱਤਾ ਤੇ ਅੱਲਣ ਨੂੰ ਕੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਨੂੰ ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਲਈ ਇੰਜ ਲੱਗਾ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਉਹਦਾ ਕਸੂਰ ਸੀ ਜੇ ਮੈਂ ਉਹਦੇ ਘਰ ਕਰਾਏਦਾਰ ਨਾ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਅੱਜ ਅੱਲਣ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਣਾ । ਗੁਨਾਹ ਦਾ ਇਕ ਅਹਿਸਾਸ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਕੇ ਲਿਤਾੜਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਓਹਨੂੰ ਇੰਝ ਲੱਗੇ ਜੇਂਵੇਂ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲਹਿੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਏ ਤੇ ਉਹਦੇ ਕੋਲੋਂ ਕਦਮ ਪੁੱਟਣੇ ਆਓਖੇ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹੋ ਜਿਹਾਂ ਸੋਚਾਂ ਵਿਚ ਫਸੀ ਉਹ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਅੱਗੋਂ ਸਲੀਮ ਉਠ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਰੋਣ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਜਾ ਕੇ ਉਹਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ : ” ਤੂੰ ਵੀ ਸੱਚਾ ਐਂ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਾਂ ਈ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ ਜਦ ਉਹ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਬੰਣ ਜਾਂਦੀ ਏ ਤੇ ਫ਼ਰ ਪੂਰੀ ਮਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਮਤਾ ਦਾ ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਵੇਚ ਦਿੰਦੀ ਏ ਇੰਜ ਮਾਮਤਾ ਚੋਰੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋਟੀ ਬੰਣ ਜਾਂਦੀ ਏ ” । ਫ਼ਰ ਮੰਜੀ ਤੇ ਲੰਮੀ ਪੇ ਗਈ ਤੇ ਸਲੀਮ ਨੂੰ ਘੁੱਟ ਕੇ ਨਾਲ਼ ਲਾ ਕੇ ਸੌਂ ਗਈ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਦੁਕਾਨ ਖੋਲਣ ਆਈ ਤੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘੀ ਤੇ ਉਹਨੇ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਉਹਦੇ ਵੱਲ ਪਿੱਠ ਕਰ ਲਈ ਤੇ ਮੂੰਹ ਚੋਂ ਇਕ ਲਫ਼ਤ ਨਾ ਬੋਲਿਆ । ਬੁਲਬੁਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ਼ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਜਦ ਉਹਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੜਕਾਇਆ ਤੇ ਉਹ ਅੱਗੋਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਾਲੀ ਕਾਪੀ ਲੈ ਕੇ ਤਿਆਰ ਬੈਠਾ ਸੀ । ਦੁਕਾਨ ਖੋਲ ਕੇ ਬੁਲਬੁਲ ਆਪਣੀ ਕੁਰਸੀ ਤੇ ਜਾ ਬੈਠਾ ਤੇ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਆ ਕੇ ਅੱਗੇ ਖਲੋ ਗਈ। ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਬਾਦ ਬਸ਼ੀਰ ਖੋਤੀ ਰੀਹੜ੍ਹੀ ਵਾਲਾ ਸਬਜ਼ੀ ਲੈ ਕੇ ਆ ਗਿਆ ਉਹਨੇ ਸਬਜ਼ੀ ਆਪਣੀ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸਜਾ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਉਹ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਦੁਕਾਨ ਖੁੱਲਣ ਨਾਲ਼ ਗਾਹਕ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਬੁਲਬੁਲ ਆਪਣੀ ਡਿਊਟੀ ਬੜੀ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਤੇ ਚੁਸਤੀ ਨਾਲ਼ ਨਿਭਾ ਰੀਆ ਸੀ। ਅੱਲਣ ਦੇ ਪੱਕੇ ਗਾਹਕਾਂ ਚੋਂ ਇਕ ਬੰਦਾ ਜਿਹਨੂੰ ਉਹ ਪ੍ਰਫ਼ੈਸਰ ਕਿਹੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਆਇਆ ਅਸਲ ਵਿਚ ਤੇ ਇਹ ਮਾਸਟਰ ਸੀ ਤੇ ਟਿਊਸ਼ਨਾਂ ਪੜਾਉਂਦਾ ਸੀ । ਅੱਲਣ ਦੀ ਇਹ ਆਦਤ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਬੰਦੇ ਵਿਚ ਹਵਾ ਭਰਨ ਲਈ ਉਹਦੇ ਅਸਲ ਉਹਦੇ ਤੋਂ ਦੋ ਚਾਰ ਦਰਜੇ ਉੱਚੇ ਕਰ ਕੇ ਉਹਨੂੰ ਬੁਲਾਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਸੀ । ਇਹ ਧੱਕੇ ਨਾਲ਼ ਟਿਊਸ਼ਨ ਪੜਾਉਂਦਾ ਸੀ ਜੇ ਕਿਸੇ ਬਾਲ ਦੇ ਮਾਂ ਪਿਓ ਕੋਲ਼ ਟਿਊਸ਼ਨ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਇਹ ਮਾਸਟਰ ਇਸ ਬਾਲ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ ਕੱਟਦਾ ਤੇ ਗੰਦੀਆਂ ਗਾਹਲਾਂ ਕੱਢਦਾ ਨਾਲ਼ ਏਸ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਫ਼ੇਲ੍ਹ ਕਰ ਦਿੰਦਾ। ਆਖ਼ਿਰ ਉਹਦੇ ਮਾਂ ਪਿਓ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨੂੰ ਟਿਊਸ਼ਨ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਘੁਲ ਦਿੰਦੇ । ਇਹ ਪਿੱਛੋਂ ਯੂ.ਪੀ. ਚੋਂ ਆਇਆ ਸੀ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਿੱਟਾ ਪਾਜਾਮਾ ਕੁੜਤਾ ਪਾਕੇ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਹਰ ਵੇਲੇ ਪਾਨ ਖਾਂਦਾ ਤੇ ਹੋਰ ਈ ਤਰਾਂ ਦੀ ਉਰਦੂ ਬੋਲਦਾ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਆਕੇ ਉਰਦੂ ਵਿਚ ਸੌਦਾ ਮੰਗਿਆ ਤੇ ਅੱਗੋਂ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਉਹਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ : ” ਤੋਂ ਹੁਣ ਕਰਾਚੀ ਆ ਗਈ ਐਂ ਤੇ ਉਰਦੂ ਬੋਲਿਆ ਕਰ”। ” ਉਹ ਕਿਉਂ ? ” : ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਪੁੱਛਿਆ । ” ਇਹ ਸਾਡੀ ਕੌਮੀ ਜ਼ਬਾਨ ਏ ” : ਮਾਸਟਰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ । ” ਇਹ ਕੌਮੀ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਏ?”: ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਪੁੱਛਿਆ । ” ਕੌਮ ਦੀ ” : ਮਾਸਟਰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ । ” ਕਿਹੜੀ ਕੌਮ ਦੀ? ਸਾਡੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕੌਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਪੰਜਾਬੀ ਈ ਬੋਲਦੇ ” : ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਪੁੱਛਿਆ । ” ਇਹ ਜ਼ਾਤ ਗੋਤ ਵਾਲੀ ਕੌਮ ਨਹੀਂ ਏ ਇਹ ਹੋਰ ਕੌਮ ਏ ” : ਮਾਸਟਰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ । ” ਉਹ ਹੋਰ ਕਿਹੜੀ ਕੌਮ ਏ ?” : ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਪੁੱਛਿਆ । ” ਇਕ ਦੇਸ ਦੇ ਲੋਕ ਕੌਮ ਹੁੰਦੇ ਨੇਂ ” : ਮਾਸਟਰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ । ” ਅੱਛਾ ਤੇ ਫ਼ਰ ਮੈਂ ਤੇ ਏਸ ਕੌਮ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ?” : ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ । ” ਤੋਂ ਕੌਮ ਤੇ ਹੈਂ ਪਰ ਕੌਮੀ ਜ਼ਬਾਨ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੀ” : ਮਾਸਟਰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ । ” ਫ਼ਰ ਮੈਂ ਜੋ ਜ਼ਬਾਨ ਬੋਲਦੀ ਹਾਂ ਇਹ ਕੌਮੀ ਜ਼ਬਾਨ ਨਹੀਂ ?” ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਪੁੱਛਿਆ । ” ਨਹੀਂ ਇਹ ਕੌਮੀ ਜ਼ਬਾਨ ਨਹੀਂ ” : ਮਾਸਟਰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ । ” ਫ਼ਰ ਇਹਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਕੌਮੀ ਜ਼ਬਾਨ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ ਓ ਪੂਰੇ ਕੌਮੇ ਨਹੀਂ ਨੇਂ ” : ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਪੁੱਛਿਆ । ‘ ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਕਹਿ ਸਕਦੀ ਐਂ ” : ਮਾਸਟਰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ । ਇਹਦਾ ਮਤਲਬ ਏ ਉਰਦੂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਕੌਮੇ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਦੂਜੇ ਬੇ ਕੌਮੇ ਨੇਂ ਤੇ ਫ਼ਰ ਇਹ ਕੌਮੇ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇਂ? ” : ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਪੁੱਛਿਆ । ”ਇਹ ਕਰਾਚੀ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇਂ ” : ਮਾਸਟਰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ । ” ਕੀ ਕਰਾਚੀ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਕੌਮੇ ਨੇਂ ?” : ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਪੁੱਛਿਆ । ” ਨਹੀਂ ਸਾਰੇ ਤੇ ਨਹੀਂ ” : ਮਾਸਟਰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ । ” ਫ਼ਿਰ ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਲੋਕ ਕੌਮੇ ਨੇਂ?” : ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਪੁੱਛਿਆ। ” ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਚੋਂ ਆਏ ਨੇਂ ” ; ਮਾਸਟਰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ । ” ਪਰ ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵੰਡ ਮਗਰੁਨ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਏ ਨੇਂ ਉਹ ਤੇ ਕੌਮੇ ਨਹੀਂ ਉਹ ਤੇ ਮੇਰੇ ਵਾਂਗੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦੇ ਨੇਂ ” : ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ । ” ਹਾਂ ਉਹ ਕੌਮੇ ਨਹੀਂ ” : ਮਾਸਟਰ ਬੋਲਿਆ । ” ਇਹਦਾ ਮਤਲਬ ਏ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਚੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਆਏ ਉਹ ਮਹਾਜਰ ਜੋ ਉਰਦੂ ਬੋਲਦੇ ਨੇਂ ਉਹ ਕੌਮੇ ਨੇਂ ਤੇ ਬਾਕੀ ਸਭ ਬੇ ਕੌਮੇ ਨੇਂ ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕੌਮ ਲੋਕ ਹੁੰਦੇ ਨੇਂ ਇਹਦਾ ਮਤਲਬ ਏ ਇਹ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਕੌਮੇ ਲੋਕ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਪਸੂ ਨੇਂ ਫ਼ਰ ਉਰਦੂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਬਾਕੀ ਸਭ ਬੋਲੀਆਂ ਪਸੂਆਂ ਦੀਆਂ ਨੇਂ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਦੂਜੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਲੋਕ ਈ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਨੇਂ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਪਠਾਣ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਸਿੰਘ ਨਹੀਂ ਦੇਖੇ ਕਿਸੇ ਸਿੰਧੀ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਪੂਛ ਲੱਗੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ ਕੋਈ ਪੰਜਾਬੀ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਨਹੀਂ ਤੁਰਦਾ । ਮਾਸਟਰ ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲ ਕੇ ਪਸੂ ਈ ਰਹਿਣ ਦਿਓ ਮੈਥੋਂ ਮੂੰਹ ਚਿੱਬਾ ਕਰ ਕੇ ਉਰਦੂ ਨਹੀਂ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਮੈਂ ਰੱਜੀ ਏਸ ਕੌਮ ਤੋਂ ਤੇ ਏਸ ਕੌਮੀ ਬੋਲੀ ਤੋਂ ”। ਤੇ ਫ਼ਰ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਬੋਲਦੀ ਗਈ ਤੇ ਬੋਲਦੀ ਗਈ । ਸਾਂਝਾ ਪੰਜਾਬ ਜਵਾਰੀ پنجابی لئی تھلے رول کرو ਸੱਯਦ ਆਸਿਫ਼ ਸ਼ਾਹਕਾਰ “ਭਲੇ ਦਾ ਅੱਜ ਜ਼ਮਾਨਾ ਈ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ,” ਮੌਲਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਤੇ ਉਹ ਮੁੜ ਕੇ ਖ਼ਾਲੀ ਹੱਥੀਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵੱਲ ਆ ਗਿਆ ਪਰ ਉਹਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪੈ ਰਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰੇ। ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਖਾਲਾ ਵਗਦਾ ਸੀ ਉਹ ਇਹਦੇ ਕੰਢੇ ‘ਤੇ ਆ ਕੇ ਬਹਿ ਗਿਆ ਤੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਹਦਾ ਇੱਕ ਤੇ ਦਿਲ ਕਰੇ ਕਿ ਨਿੱਕੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਤਰਾਂ ਏਸ ਖਾਲੇ ਵਿਚ ਲੰਮਾ ਪੈ ਜਾਵੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਚਾਦਰ ਤਾਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਜਹਾਨ ਕੋਲੋਂ ਲੁਕ ਜਾਵੇ। ਖ਼ਾਲੀ ਹੱਥਕੜੀ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਖੜਕਦੀ ਸੀ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਇੰਝ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਹੱਥਕੜੀ ਵਿਚ ਜਾਨ ਪੈ ਗਈ ਹੋਵੇ ਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਕਾਲੇ ਨਾਗ ਵਾਂਗ ਫਨ ਕੱਢ ਕੇ ਉਹਦੇ ਵੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਹਦੀਆਂ ਬਾਹਵਾਂ ਨੂੰ ਆ ਕੇ ਚਿੰਬੜਦੀ ਹੋਵੇ। ਜਦ ਇਹ ਉਹਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਣ ਲੱਗਦੀ ਤੇ ਉਹ ਇਹਨੂੰ ਝਟਕ ਕੇ ਪਰ੍ਹੇ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ। “ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਲੱਭਾ? ਸੁਆਦ ਤੇ ਉਹਨੇ ਲੈਣਾ ਸੀ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਉਹਨੇ ਹਿੱਸਾ ਦੇਣਾ ਸੀ। ਤੂੰ ਉਹਦੇ ਸੁਆਦ ‘ਚੋਂ ਸੁਆਦ ਲੈਂਦਾ-ਲੈਂਦਾ ਪੰਗਾ ਪਵਾ ਕੇ ਬਹਿ ਰਿਹਾ ਐਂ,” ਮੌਲਵੀ ਸਿੰਧੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੋਸਿਆ। ਉਹਨੂੰ ਖਾਲੇ ਕੋਲ਼ ਬੈਠਿਆਂ ਬੜਾ ਚਿਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਕਦੇ ਏਸ ਕੈਦੀ ਨੂੰ ਗਾਹਲਾਂ ਕੱਢਦਾ ਤੇ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ। ਵੇਲੇ ਦੀ ਤਰਾਂ ਖਾਲੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਵੀ ਵਗਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਵੇਲੇ ਨੂੰ ਖਿਲਾਰਨ ਦਾ ਜਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦ ਸ਼ਾਮ ਪੈਣ ਲੱਗੀ ਤੇ ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਮਨਾ! ਤੂੰ ਇਥੇ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਚਿਰ ਬੈਠਾ ਰਵ੍ਹੇਂਗਾ। ਤੂੰ ਇਥੇ ਝੁੱਗੀ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਤੇ ਰਿਹਾ । ਕੀਤੇ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬ ਤੇ ਦੇਣਾ ਈ ਪੈਂਦਾ ਏ।” ਉਹ ਹਿੰਮਤ ਕਰ ਕੇ ਉਠਦਾ ਤੇ ਫ਼ੇਰ ਬਹਿ ਜਾਂਦਾ। ਉਹਦੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰੱਫੜ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਦੱਸੇਗਾ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲੀ ਗੱਲ ਤੇ ਦੱਸਣੋਂ ਰਿਹਾ । ਇਹ ਦੱਸਣ ਨਾਲ਼ ਸਾਰੇ ਜਹਾਨ ਉਹਨੂੰ ਖੱਚਾਂ ਮਾਰਨੀਆਂ ਸਨ। ਕਿਸੇ ਕਹਿਣਾ ਸੀ, “ਕੀ ਇਸ ਕੈਦੀ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਵਾਰੀ ਦਵਾਈ ਸੀ ਜਾਂ ਤੂੰ ਬਾਹਰ ਈ ਬਹਿ ਕੇ ਘਸੇ ਗਿੰਣਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀਂ ” ਜਿੰਨੇ ਮੂੰਹ ਓਨੀਆਂ ਗੱਲਾਂ । ਫ਼ਰ ਉਹਨੂੰ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਯਾਦ ਆਈਆਂ ਪਈ ਫ਼ਲਾਣੀ ਥਾਂ ਫ਼ਲਾਣੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਡਾਕੂ ਨੂੰ ਉਹਦੇ ਸਾਥੀ ਦਿਨ ਦਿਹਾੜੇ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿਚੋਂ ਛੁਡਾ ਕੇ ਲੈ ਗਏ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹਨੂੰ ਹਿੰਮਤ ਮਿਲੀ ਪਰ ਦੂਜੇ ਈ ਪਲ ਉਹਨੂੰ ਖ਼ਿਆਲ ਆਇਆ ਕਿ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ ਚੱਲਣੀ। ਇਹ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਸ਼ਹਿਰ ਏ, ਇਥੇ ਕੋਈ ਫੂਸੀ ਵੀ ਮਾਰੇ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਏ। ਇਹ ਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਕੈਦੀ ਨੂੰ ਉਹਦੇ ਸਾਥੀ ਦਿਨ ਦਿਹਾੜੇ ਛੁਡਾ ਕੇ ਲੈ ਗਏ। ਤਫ਼ਤੀਸ਼ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਉਹਦਾ ਝੂਠ ਫੜਿਆ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਤਫ਼ਤੀਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਪੁੱਛਣਾ ਸੀ, ਇਹ ਵਾਕਿਆ ਕਿੱਥੇ ਤੇ ਕਦੋਂ ਹੋਇਆ?“ ਜਦ ਉਹਨੇ ਕੋਈ ਝੂਠੀ-ਮੂਠੀ ਥਾਂ ਦੱਸਣੀ ਸੀ ਤੇ ਤਫ਼ਤੀਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਓਥੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣਾ ਸੀ ਤੇ ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਸੇ-ਪਾਸੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲੋਂ ਪੁੱਛਣਾ ਸੀ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਏਸ ਵਾਕੇ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਨੀ, ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹਨੇ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ। ਫ਼ੇਰ ਉਹਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕਵ੍ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਇੱਕ ਢਾਬੇ ‘ਤੇ ਚਾਹ ਪੀਣ ਲੱਗਾ ਸਾਂ ਤੇ ਏਸ ਕੈਦੀ ਅੱਖ ਬਚਾ ਕੇ ਮੇਰੀ ਪਿਆਲੀ ਵਿਚ ਨਸ਼ੇ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਸ਼ੈਅ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਮੈਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹਨੇ ਮੇਰੀ ਪੈਂਟ ਦੀ ਜੇਬ ‘ਚੋਂ ਚਾਬੀ ਕੱਢੀ ਤੇ ਹੱਥਕੜੀ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਨੱਸ ਗਿਆ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਤੇ ਹਿੰਮਤ ਕਰ ਕੇ ਤੁਰਨ ਲੱਗਾ ਤੇ ਫ਼ੇਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੋਚ ਆ ਕੇ ਉਹਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਸੰਗਲ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਤਫ਼ਤੀਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਪਹਿਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਕਹਿਣੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਡਿਊਟੀ ਤੇ ਸੀ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਕੀਹਨੇ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਢਾਬਿਆਂ ‘ਤੇ ਬਹਿ ਕੇ ਚਾਹਵਾਂ ਪੀਏ। ਕਾਨੂੰਨ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਏ ਕਿ ਜਦ ਕੋਈ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਕਿਸੇ ਕੈਦੀ ਨੂੰ ਤਾਰੀਖ਼ ਭੁਗਤਾਨ ਲਈ ਕਚਹਿਰੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਏ ਤੇ ਪੇਸ਼ੀ ਤੋਂ ਵਿਹਲੇ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਇਹ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਏਸ ਕੈਦੀ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਜੇਲ੍ਹ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਏ। ਮੌਲਵੀ ਸਿੰਧੀ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਹਦੇ ਕੋਲ਼ ਏਸ ਗੱਲ ਦਾ ਤੇ ਜਵਾਬ ਹੈ। ਉਹ ਬਹਾਨਾ ਘੜੇਗਾ ਕਿ ਤਾਰੀਖ਼ ਤੇ ਪੇਸ਼ੀ ਦੀ ਵਾਰੀ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਨਾਲ਼ ਆਈ ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਿਨ ਦਾ ਭੁੱਖਾ ਸੀ ਤੇ ਨਾਲ਼ ਉਹਦਾ ਸਿਰ ਪੀੜ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਸਿਰ ਪੀੜ ਦੀ ਗੋਲੀ ਖਾਣ ਲਈ ਉਹਨੇ ਚਾਹ ਪੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਏਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਕੈਦੀ ਦੇ ਫ਼ਰਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਫ਼ਰਾਰੀ ਦੇ ਵਕਤ ਦਾ ਫ਼ੇਰ ਪੰਗਾ ਸੀ। ਤਫ਼ਤੀਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਏਸ ਢਾਬੇ ਦਾ ਮਾਲਿਕ ਕਿਵੇਂ ਏਸ ਵਾਕੇ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਦੇਵੇਗਾ। ਜਦ ਇਹ ਵਾਕਿਆ ਉਹਦੇ ਕੋਲ਼ ਹੋਇਆ ਈ ਨਹੀਂ ਤੇ ਉਹ ਐਵੇਂ ਕਿਵੇਂ ਕਹਿ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਹ ਢਾਬੇ ਵਾਲਾ ਕਿਹੜਾ ਉਹਦਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸੀ। ਨਾਲ਼ ਏਸ ਢਾਬੇ ਵਾਲੇ ਪੁਲਿਸ ਅੱਗੇ ਝੂਠ ਬੋਲ ਕੇ ਮਰਨਾ ਸੀ। ਸਿੰਧੀ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਏਸ ਝੂਠ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣ ਲਈ ਉਹਨੂੰ ਹੋਰ ਸੌ ਝੂਠ ਬੋਲਣੇ ਪੈਣੇ ਸਨ ਤੇ ਉਹ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਝੂਠ ਸੱਚ ਸਾਬਤ ਕਰੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਝੂਠਾਂ ‘ਚੋਂ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਜ਼ਰੂਰ ਫੜਿਆ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਇਹ ਕੰਮ ਔਖਾ ਸੀ। ਉਹ ਫ਼ੇਰ ਬਹਿ ਗਿਆ ਤੇ ਖਾਲੇ ਵਿਚ ਵਗਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਗੱਲ ਯਾਦ ਆ ਗਈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਈ ਲੋਕ ਪਾਣੀ ਕੋਲ਼ ਜਾ ਕੇ ਮਿੰਨਤਾਂ ਮੰਨਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਈਮਾਨ ਸੀ ਕਿ ਪਾਣੀ ਵੀ ਇੱਕ ਫ਼ਕੀਰ ਜਾਂ ਅਵਤਾਰ ਏ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਵਲੀ ਜਾਂ ਅਵਤਾਰ ਖ਼ੁਆਜਾ ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਏ। ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਪੈਂਦੀ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਦਰਿਆ, ਨਹਿਰ, ਰਾਜਬਾਹ ਜਾਂ ਖਾਲੇ ਕੋਲ਼ ਆ ਕੇ ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਸੁੱਟਦੇ ਸਨ ਤੇ ਫ਼ੇਰ ਮੰਨਤ ਮੰਗਦੇ ਹੋਇਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, “ਏ ਹਜ਼ਰਤ ਖ਼ਵਾਜਾ ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਮੇਰੀ ਇਹ ਮੰਨਤ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦੇ। ਮੈਂ ਫੇਰ ਇਤਨਾ ਧੰਨ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਹਾਜ਼ਰ ਕਰਾਂਗਾ ਜਾਂ ਕਰਾਂਗੀ।” ਫ਼ੇਰ ਜਦ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮੰਨਤ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਵਾਅਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਆ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਪੈਸੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸ਼ੈਅ ਸੁੱਟਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਸਿੰਧੀ ਆਪਣੀ ਪੈਂਟ ਦੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਸਿੱਕੇ ਕੱਢੇ ਤੇ ਖਾਲੇ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, “ਏ ਹਜ਼ਰਤ ਖ਼ਾਜਾ ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਦਿਖਾ ਤੇ ਨਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਏਸ ਰੱਫੜ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਹਲਾਲ ਦੀ ਕਮਾਈ ‘ਚੋਂ ਦਸ ਰੁਪਈਏ ਤੈਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾਂਗਾ।” ਉਹ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਈ ਹਟਿਆ ਸੀ ਜੇ ਉਹਦੀ ਨਜ਼ਰ ਕਮਾਦ ‘ਤੇ ਪਈ ਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਦਮ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਖਿੜ ਉਠਿਆ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਜੇਲ੍ਹ ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਬਾਹਰ ਵਾਰ ਸੀ ਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਹ ਵਿਚ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਪੈਂਦੀ ਸੀ ਜਿਥੇ ਕੈਦੀ ਵਾਹੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸੇ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚ ਜੇਲ੍ਹ ਵਾਲਿਆਂ ਕਮਾਦ ਕਢਵਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸੇ ਕਮਾਦ ਵਿਚੋਂ ਈ ਮੌਲਵੀ ਸਿੰਧੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਲੱਭ ਗਿਆ ਸੀ। ਖੌਰੇ ਇਹ ਖ਼ਾਜਾ ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਦਾ ਕਮਾਲ ਸੀ ਜਾਂ ਸਿੰਧੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਲੱਭ ਗਈ ਸੀ। ਪਈ ਜੇਲ੍ਹ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਿਆਂ ਰਾਹ ਵਿਚ ਉਹਨੂੰ ਜ਼ੋਰਾਂ ਦਾ ਝਾੜਾ ਆਇਆ ਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਬਾਹਰ ਗੱਡੇ ਕਮਾਦ ਦੇ ਖੇਤ ਵਿਚ ਜਦ ਉਹ ਝਾੜੇ ਬਹਿਣ ਵੜਿਆ ਤੇ ਕਾਹਲ਼ੀ ਵਿਚ ਉਹਦੀ ਜੇਬ ‘ਚੋਂ ਚਾਬੀਆਂ ਡਿੱਗ ਪਈਆਂ ਜੋ ਏਸ ਕੈਦੀ ਅੱਖ ਬਚਾ ਕੇ ਚੁੱਕ ਲਈਆਂ। ਹੁਣ ਉਹ ਕੈਦੀ ਨੂੰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ਼ ਕਮਾਦ ਵਿਚ ਤੇ ਲੈ ਜਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਕਦਾ। ਉਹਨੇ ਕੈਦੀ ਨੂੰ ਕਮਾਦ ਦੇ ਖੇਤ ਦੇ ਬੰਨੇ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਹੱਥਕੜੀ ਦੀ ਸੰਗਲੀ ਆਪਣੇ ਨਾਲ਼ ਲੈ ਕੇ ਕਮਾਦ ਵਿਚ ਵੜ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਝਾੜਾ ਕਰ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ ਤੇ ਅੱਗੋਂ ਕੈਦੀ ਗ਼ਾਇਬ ਸੀ। ਏਸ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਖ਼ੂਬੀ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਏਸ ਵਿਚ ਵਾਕੇ ਦੀ ਥਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਜੇ ਟਾਈਮ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਕਿਸੇ ਬੰਦੇ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਜਾਂ ਗਵਾਹੀ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਵਾਹ ਹਜ਼ਰਤ ਖ਼ਾਜਾ ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਤੂੰ ਹੱਕ ਐਂ, ਤੂੰ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਣ ਵਿਚ ਮਿੰਟ ਨਹੀਂ ਲਾਇਆ ਅੱਗੋਂ ਜਾਨ ਛੁੱਟ ਗਈ ਤੇ ਤੇਰਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਹੱਥ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਹਾਜ਼ਰ ਕਰਾਂਗਾ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਉਠਿਆ ਤੇ ਤੁਰ ਪਿਆ ਤੇ ਆ ਕੇ ਜੇਲ੍ਹ ਦਾ ਗੇਟ ਖੜਕਾਇਆ। ਉਹਨੇ ਆ ਕੇ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਹਵਾਲਦਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸੀ ਤੇ ਫ਼ੇਰ ਇਹ ਗੱਲ ਤੁਰਦੀ-ਤੁਰਦੀ ਸਭ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਉਹ ਸਭ ਭੱਜੇ ਆਏ। ਹਵਾਲਦਾਰ ਸਿੰਧੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤਫ਼ਤੀਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸਿੰਧੀ ਜੋ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਅੱਗੋਂ ਅਫ਼ਸਰ ਉਹਨੂੰ ਵੱਢ-ਵੱਢ ਪੈਂਦੇ ਤੇ ਉਹਦੀ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਜਿਰ੍ਹਾ ਕਰਦੇ । ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਵੇਲੇ ਜਦ ਉਹਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹਨੇ ਏਨੇ ਘੰਟਿਆਂ ਮਗਰੋਂ ਆ ਕੇ ਏਸ ਲਈ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਏਸ ਕੈਦੀ ਨੂੰ ਲੱਭਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਜੇਲ੍ਹਰ ਇੰਝ ਟੱਪ ਕੇ ਉਠਿਆ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਭੂੰਡਾਂ ਦੀ ਖੱਖਰ ‘ਤੇ ਬਹਿ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਹਦੇ ਚਿਤੜਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਭੂੰਡ ਚਿੰਬੜ ਗਏ ਹੋਣ। ਉਹ ਬਾਹਰ ਤੁਰ ਗਿਆ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, “ਉਹ ਕੋਈ ਮੱਝ ਗਾਂ ਸੀ ਜਿਹਨੂੰ ਤੂੰ ਲੱਭਦਾ ਰਿਹਾ ਐਂ ਪਈ ਉਹ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਪੱਠੇ ਖਾਂਦੀ ਲੱਭ ਜਾਵੇਗੀ ਤੇ ਤੂੰ ਉਹਨੂੰ ਸੰਗਲ ਪਾ ਕੇ ਲੈ ਆਵੇਂਗਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਸਿੱਧਾ ਜੇਲ੍ਹ ਆਇਆ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਤੁਰਤ ਇਹਦੀ ਫ਼ਰਾਰੀ ਦੀ ਇੱਤਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਤੇ ਉਹ ਉਹਨੂੰ ਲੱਭਣ ਨਿਕਲਦੀ। ਤੂੰ ਹੁਣ ਸਾਰੀ ਦਿਹਾੜ ਭੰਨ ਕੇ ਆ ਗਿਆ ਐਂ। ਏਨੇ ਚਿਰ ਵਿਚ ਤੇ ਉਹ ਕਰਾਚੀ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਮੁਆਫ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਚੱਲ ਫ਼ੌਰਨ ਪੇਟੀ ਲਾਹ। ਤੈਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਏ। ਏਸ ਵਾਕੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪੁਣਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਜੇ ਤੂੰ ਬੇਗੁਨਾਹ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ‘ਤੇ ਬਹਾਲ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਨਹੀਂ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਹੱਕ ਤੇ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਏਸ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਤੇ ਗ਼ੈਰ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਿਚ ਅੰਦਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਪਰ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ‘ਤੇ ਏਨੀ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਆਂ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।” ਮੌਲਵੀ ਸਿੰਧੀ ਬੜੀਆਂ ਮਿੰਨਤਾਂ ਤਰਲੇ ਕੀਤੇ ਤੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੱਚ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹਨੇ ਸੌ ਕਿਸਮਾਂ ਕੁਰਆਨ ਚੁੱਕੇ ਪਰ ਜੇਲ੍ਹਰ ਉਹਦੀ ਇੱਕ ਨਾ ਸੁਣੀ ਤੇ ਮੌਲਵੀ ਸਿੰਧੀ ਪੇਟੀ ਲਾਹ ਕੇ ਜੇਲ੍ਹਰ ਦੀ ਮੇਜ਼ ‘ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ। ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਸਾਝਾ ਪੰਜਾਬ ”ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਉਣੀ ਏ ਜੇ ਤੁਸੀ੬ ਮੇਰੇ ਏਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਕੰਮ ਨਾ ਆਏ ਤੇ ਕਦੋ੬ ਆਓਗੇ? ਸੱਪਾ੬ ਦਾ ਪਸੀਨਾ,” ਤੁਰਦੀ-ਤੁਰਦੀ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਨੂੰ ਜਦ ਲੱਕ ਨਾਲ਼ ਬੰਨ੍ਹੀ ਗੁਥਲੀ ਉਹਦੇ ਢਿੱਡ ਨੂੰ ਦੋ ਚਾਰ ਵਾਰ ਲੱਗੀ ਤੇ ਉਹਨੇ ਗੁਥਲੀ ਨੂੰ ਟੋਹ ਕੇ ਕਿਹਾ। ਜਦ ਉਹ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਕੇ ਕਰਾਚੀ ਆਈ ਤਾ੬ ਉਹਦੇ ਜੋੜੇ ਪੈਸਿਆ੬ ਵਿਚੋ੬ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਪੈਸੇ ਗੱਡੀ ਦੀ ਟਿਕਟ ‘ਤੇ ਲੱਗੇ ਸਨ ਬਾਕੀ ਪੈਸੇ ਬਚ ਗਏ ਸਨ। ਜ਼ਕੀਆ ਦੇ ਘਰ ਉਹ ਨੌਕਰਾਣੀ ਬਣ ਗਈ ਤੇ ਉਹਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਨਾ੬ ਦਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ। ਰੋਟੀ ਕੱਪੜਾ ਉਹਨੂੰ ਜ਼ਕੀਆ ਕੋਲੋਂ ਲੱਭ ਜਾ੬ਦਾ ਸੀ। ਏਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਰ ਖ਼ਰਚਾ ਉਹਦ ਕੋਈ ਹੈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਨਾ ਉਹ ਕਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਗਈ ਸੀ ਜਿਥੇ ਉਹਦੇ ਪੈਸੇ ਖ਼ਰਚ ਹੁੰਦੇ। ਮੁੱਲਾ੬ ਦੀ ਦੌੜ ਮਸੀਤ ਤੱਕ ਵਾ੬ਗੂੰ ਉਹ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੱਲਣ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਜ਼ਕੀਆ ਦਾ ਸੌਦਾ ਲੈਣ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਅੱਲਣ ਉਹਨੂੰ ਝੂੰਗੇ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਨਾ ਕੁੱਝ ਖਾਣ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਜੇ ਕਦੇ ਉਹਨੇ ਭੁੱਲ ਜਾਣਾ ਤੇ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਆਪਣੇ ਪੈਸਿਆ੬ ਨਾਲ਼ ਪਕੌੜੇ ਜਾ੬ ਮੂੰਗਫਲੀ ਲੈ ਲੈਣੀ। ਸਲੀਮ ਦੇ ਜੰਮਣ ਮਗਰੋਂ ਉਹਨੇ ਕੁੱਝ ਪੈਸੇ ਖ਼ਰਚ ਕੀਤੇ ਸਨ ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਕੋਈ ਬਹੁਤੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਇਹੋ ਜਿਹੀਆ੬ ਸੋਚਾ੬ ਵਿੱਚ ਫਸੀ ਉਹ ਤੁਰਦੀ-ਤੁਰਦੀ ਛਗਣ ਦੇ ਢਾਬੇ ਕੋਲ਼ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਢਾਬੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਟਾਵਾ੬-ਟਾਵਾ੬ ਗਾਹਕ ਬੈਠਾ ਹੋਣ ਪਾਰੋਂ ਹਾਲੇ ਛਗਣ ਬਾਹਰ ਕੁਰਸੀਆ੬ ਮੇਜ਼ਾ੬ ਨਹੀ੬ ਸਨ ਡਾਹੀਆ੬। ਉਹਦੇ ਢਾਬੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਬੰਦਿਆ੬ ਦੀ ਥਾ੬ ਕਾ੬ ਤੇ ਕੁੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ-ਹੋਏ ਸਨ। ਛਕਣ ਰਾਤ ਦਾ ਬਚਿਆ ਖਾਣਾ ਬਾਹਰ ਢਾਬੇ ਦੀ ਕੰਧ ਨਾਲ਼ ਸੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਏਸ ਪਾਰੋਂ ਆਵਾਰਾ ਕੁੱਤੇ ਤੇ ਕਾ੬ ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਸਨ। ਕਾਵਾ੬ ਤੇ ਬੱਸ ਰੌਲ਼ਾ ਈ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਕਿਤੇ ਸੁਲ੍ਹਾ-ਸਫ਼ਾਈ ਨਾਲ਼ ਰਲ ਕੇ ਖਾਣ ਦੀ ਥਾ੬ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ਼ ਲੜਦੇ ਸਨ। ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਨੂੰ ਕੁੱਤਿਆ੬ ਕੋਲੋਂ ਡਰ ਲਗਦਾ ਸੀ। ਉਹਦਾ ਇੱਕ ਤੇ ਦਿਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਵਲ਼ਾ ਕੇ ਲੰਘ ਜਾਵੇ ਪਰ ਫ਼ੇਰ ਉਹਨੂੰ ਖ਼ਿਆਲ ਆਇਆ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਵਲ਼ਾ ਕੇ ਲੰਘੀ ਤੇ ਛਗਣ ਉਹਨੂੰ ਦੇਖ ਲਿਆ ਤੇ ਬੁਰਾ ਮਨਾਏਗਾ ਪਈ ਕੱਲ੍ਹ ਉਹਦੀ ਸੌ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤੇ ਅੱਜ ਸਲਾਮ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾ੬ ਈ ਲੰਘ ਗਈ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹ ਜਿਗਰਾ ਕਰ ਕੇ ਕੁੱਤਿਆ੬ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘ ਕੇ ਢਾਬੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਛਗਣ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਾਰੀ ਕੇਤਲੀ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ‘ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਚਾਹ ਬਣਾਉਣ ਡਹਿਆ ਸੀ। ”ਛਗਣ ਭਾਈ ਸਲਾਮ,” ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਉਹਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਛਗਣ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ਼ ਅੱਖਾ੬ ਥੱਲੇ ਕਰ ਲਈਆ੬। ਫ਼ੇਰ ਕੁੱਝ ਪਲਾ੬ ਮਗਰੋ੬ ਉਹਨੇ ਅੱਖਾ੬ ਚੁੱਕ ਕੇ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਵੱਲ ਦੇਖਿਆ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਕੁੱਝ ਕਹਿਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਹਦੇ ਲਫ਼ਜ਼ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਈ ਰਹਿ ਗਏ। ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਕੁੱਝ ਚਿਰ ਬੁੱਤ ਜਿਹੀ ਬਣ ਕੇ ਛਗਣ ਦਾ ਜਵਾਬ ਉਡੀਕਦੀ ਰਹੀ ਪਰ ਜਦ ਛਗਣ ਉਹਦੇ ਨਾਲ਼ ਇੱਕ ਲਫ਼ਜ਼ ਵੀ ਨਾ ਬੋਲਿਆ ਤੇ ਉਹ ਤੁਰ ਪਈ। ਜਦ ਉਹ ਹਾਲੇ ਮਸਾਂ ਕੁੱਝ ਈ ਕਦਮ ਤੁਰੀ ਹੋਏਗੀ ਜੇ ਛਗਣ ਪੂਰਾ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਕੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤੇ ਉਹਦੇ ਮੂੰਹ ‘ਚੋ੬ ਸਿਰਫ਼ ਫ਼ਾ ਨਿਕਲਿਆ ਤੇ ਅੱਗੋ੬ ਉਹ ਫ਼ੇਰ ਅੜ ਗਿਆ। ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਉਹਦੇ ਵੱਲ ਮੁੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਤੇ ਉਹਨੇ ਫ਼ੇਰ ਸ਼ਰਮਾ ਕੇ ਅੱਖਾ੬ ਥੱਲੇ ਕਰ ਲਈਆ।੬ ਉਹ ਥੋੜੀ ਦੂਰ ਹੋਰ ਤੁਰੀ ਤੇ ਅੱਗੇ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਆ ਗਈ। ਉਹਨੇ ਰੁਕ ਕੇ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਹ ਅੱਗੋਂ ਇੰਝ ਬੋਲਿਆ ਜਿਵੇ੬ ਵਢਣ ਪਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, ”ਕੀ ਏ? ਕੀ ਲੈਣਾ ਈ? ਮੈ੬ ਇੱਕ ਪਾਈ ਦਾ ਉਧਾਰ ਨਹੀ੬ ਦੇਣਾ।” ”ਭਾ ਜੀ ਮੈ੬ ਕੋਈ ਉਧਾਰ ਸ਼ੋਧਾਰ ਨਹੀਂ ਲੈਣ ਆਈ। ਖ਼ੌਰੇ ਤੁਸੀ੬ ਮੈਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਮੈ੬ ਕੱਲ੍ਹ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ਼ ਅੱਲਣ ਭਾਈ ਨਾਲ਼ ਆਈ ਸਾ੬,” ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਅੱਗੋਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ”ਅੱਛਾ ਅੱਛਾ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਆ ਗਿਆ,” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਬੁੜ-ਬੁੜ ਕਰਦਾ ਚੂਹਿਆ੬ ਨੂੰ ਗਾਹਲਾ੬ ਕੱਢਦਾ ਉੱਠ ਕੇ ਦੁਕਾਨ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਫ਼ੇਰ ਤੁਰ ਪਈ। ਬੁਲਬੁਲ ਦੇ ਥੜੇ ਕੋਲ਼ ਆਈ ਤੇ ਉਹ ਉਜੜਿਆ ਪਿਆ ਸੀ। ਥੜੇ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਚਿੜੀਆ੬ ਜ਼ਿਮੀਂ ‘ਤੇ ਬੈਠੀਆ੬ ਕੁੱਝ ਚੁਗ ਰਹੀਆ੬ ਸਨ। ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਟੁੱਟੀ ਜਿਹੀ ਕੁਰਸੀ ਪਈ ਸੀ ਜਿਹਦੇ ਥੱਲੇ ਇੱਕ ਬਿੱਲੀ ਘਾਤ ਲਾ ਕੇ ਚਿੜੀਆ੬ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਲੁਕ ਕੇ ਬੈਠੀ ਸੀ। ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਨੂੰ ਬੁਲਬੁਲ ਨਾਲ਼ ਕੱਲ੍ਹ ਵਾਲ਼ੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਯਾਦ ਆਈ ਤੇ ਉਹਦਾ ਉੱਚਾ ਜਿਹਾ ਹਾਸਾ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਉਹਦਾ ਹਾਸਾ ਸੁਣ ਕੇ ਚਿੜੀਆ੬ ਡਰ ਕੇ ਉੱਡ ਗਈਆ੬। ਬੁਲਬੁਲ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਵਾਲੇ ਘਰ ਦੀ ਛੱਤ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਕਬੂਤਰਾ੬ ਵਾਲ਼ੀ ਛਤਰੀ ਫੜ ਕੇ ਕਬੂਤਰ ਭੜਕਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਫ਼ੇਰ ਤੁਰ ਪਈ ਕੁੱਝ ਦੇਰ ਮਗਰੋਂ ਉਹਨੂੰ ਅੱਗੋ੬ ਇੱਕ ਦਸਾ੬ ਬਾਰਾ੬ ਸਾਲਾ੬ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਮਿਲਿਆ ਜੋ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਾਰਾ ਥਰਮੋਸ ਚੁੱਕ ਕੇ ਕੁਲਫ਼ੀਆ੬ ਵੇਚਦਾ ਫਿਰਦਾ ਸੀ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਉਹਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਉਹਦੇ ਕੋਲੋ੬ ਇੱਕ ਕੁਲਫ਼ੀ ਮੁੱਲ ਲਈ ਤੇ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ ਕੁਲਫ਼ੀ ਖਾਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਉਹਦੇ ਕੋਲੋ੬ ਦੋ ਜ਼ਨਾਨੀਆ੬ ਲੰਘੀਆ੬ ਜਿਹਨਾ੬ ਉਹਦੇ ਵੱਲ ਨੱਕ ਚਾੜ੍ਹ ਕੇ ਦੇਖਿਆ। ਕੁਲਫ਼ੀ ਮੁੱਕ ਗਈ ਤੇ ਉਹਨੇ ਤੀਲਾ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਸੁੱਟਿਆ ਤੇ ਫ਼ੇਰ ਤੁਰਦੀ-ਤੁਰਦੀ ਅੱਲਣ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਅੱਲਣ ਉਹਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ ਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, ”ਖ਼ੈਰ ਤੇ ਹੈ ਤੈਨੂੰ ਕਿਧਰੇ ਚਮਕੂ ਲੜ ਕੇ ਘਰੋਂ ਤੇ ਨਹੀਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ?”ઠ ”ਨਹੀਂ ਨਹੀ ਭਾਈ ਜੀ ਐਸੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀ੬ ਏ ਬਿਲਕੀਸ ਭੈਣ ਜੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਚੰਗੇ ਨੇ” ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਅੱਗੋ੬ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ”ਤੇ ਫ਼ਰ ਕੀ ਕਰਨ ਆਈ ਐ੬?” ਅੱਲਣ ਫ਼ੇਰ ਮਸ਼ੀਨ ਤਰਾ੬ ਕਾਹਲ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਪੁੱਛਿਆ। ”ਮੈ੬ ਸੌਦਾ ਲੈਣ ਆਈ ਹਾ੬,” ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ”ਕੀਹਦੇ ਲਈ ਸੌਦਾ ਲੈਣ ਆਈ ਐਂ? ਘਰ ਵਿੱਚ ਤੇ ਸਾਰਾ ਸੌਦਾ ਮੌਜੂਦ ਏ। ਜਮੀਲਾ ਦੀ ਮੰਗਣੀ ਲਈ ਤੇ ਮੈਂ ਦੁਕਾਨ ‘ਤੇ ਆਉਂਦਿਆ੬ ਈ ਸਾਰਾ ਸੌਦਾ ਘਲਵਾ ਦਿੱਤਾ ਏ,” ਉਹਨੇ ਇਸੇ ਤਰਾ੬ ਕਾਹਲ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਪੁੱਛਿਆ।ઠ ”ਦੱਸਦੀ ਆ੬ ਤੁਸੀ੬ ਸਬਰ ਤੇ ਕਰੋ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਰਾ ਸਾਹ ਤੇ ਕੱਢ ਲੈਣ ਦਿਓ,” ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਏਨੀ ਦੇਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਾਹਕ ਆ ਗਿਆ। ਅੱਲਣ ਉਹਨੂੰ ਸੌਦਾ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਸਲੀਮ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਦੇ ਮੋਢੇ ਨਾਲ਼ ਲੱਗ ਕੇ ਬੜੇ ਚਿਰ ਦਾ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਠ ਗਿਆ ਤੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਦੁਕਾਨ ਅੰਦਰ ਵੜ ਕੇ ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸਟੂਲ ‘ਤੇ ਬਹਿ ਗਈ ਤੇ ਸਲੀਮ ਨੂੰ ਝੋਲ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਗਾਹਕ ਆ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਅੱਲਣ ਦਾ ਥੇਟਰ ਚਾਲੂ ਸੀ। ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਨੂੰ ਅੱਜ ਇਹ ਥੇਟਰ ਹੋਰ ਤਰਾ੬ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕੱਲ੍ਹ ਉਹ ਬੇਘਰ ਤੇ ਬੇਸਹਾਰਾ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ ਅੱਲਣ ਦੀ ਕੋਈ ਮਖ਼ੌਲੀਆ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਹੱਸਦੀ ਸੀ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਇੰਝ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇ੬ ਉਹ ਹੱਸ ਨਹੀ੬ ਰਹੀ ਸਗੋਂ ਰੋ ਰਹੀ ਏ। ਕਈ ਵਾਰ ਉਹਨੂੰ ਇੰਝ ਲੱਗਿਆ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਫ਼ਿਕਰ ਤੇ ਮੁਸੀਬਤਾ੬ ਡੈਣਾ੬ ਤੇ ਚੁੜੇਲਾ੬ ਵਾ੬ਗੂੰ ਉਹਦੇ ਗਿਰਦ ਘੇਰਾ ਪਾ ਕੇ ਖੜ੍ਹੀਆ੬ ਨੇ ਤੇ ਉਹ ਹੱਸ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾ੬ ਨੂੰ ਇੰਝ ਭਜਾ ਰਹੀ ਏ ਜਿਵੇਂ ਉਹਦਾ ਹਾਸਾ ਕੋਈ ਰੂਹਾਨੀ ਕਲਾਮ ਜਾਂ ਮੰਤਰ ਹੋਏ। ਇੱਕੋ ਹਾਸਾ ਸੀ ਅੱਜ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਸਹਾਰਾ ਮਿਲਣ ਨਾਲ਼ ਹਾਸੇ ਦਾ ਮਤਲਬ ਤੇ ਸੁਆਦ ਈ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਅੱਲਣ ਨੂੰ ਲੱਲ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਹਰ ਗਾਹਕ ਤੋਂ ਵਿਹਲਾ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਤੋਂ ਪੁੱਛਦਾ ਸੀ: ”ਕੀਹਦੇ ਵਾਸਤੇ ਸੌਦਾ ਲੈਣਾ ਏ?” ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਕਿ ਉਹ ਅੱਲਣ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕਹੇ। ਪਰ ਜਦ ਅੱਲਣ ਪੁੱਛ-ਪੁੱਛ ਕੇ ਉਹਦਾ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਦਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਹ ਅੱਕ ਕੇ ਬੋਲੀ: ”ਅੱਲਣ ਭਾਈ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਏ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਅਹਿਸਾਨ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਹੀ੬ ਭੁੱਲ ਸਕਦੀ ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆ੬ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿਆਰੇ ਓ ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਆ।੬ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਕਿਰਾਇਆ ਦੇਵਾ੬ਗੀ ਤੇ ਆਪਣਾ ਗੁੰਨ੍ਹਾ੬ਗੀ ਤੇ ਆਪਣਾ ਪਕਾਵਾ੬ਗੀ,” ਅੱਲਣ ਉਹਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਭੜਕ ਉਠਿਆ ਤੇ ਬੋਲਿਆ, ”ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭੈਣ ਬਣਾਇਆ ਏ ਤੇ ਤੂੰ ਹੁਣ ਭੈਣ ਤੋ੬ ਕਿਰਾਇਆਦਾਰ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਐਂ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।” ਫ਼ਿਰ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਤੇ ਅੱਲਣ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਤਕਰਾਰ ਕਈ ਘੰਟੇ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਪਰ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੱਦ ਤੋਂ ਇੱਕ ਇੰਚ ਨਾਲ਼ ਹਿੱਲੀ। ਆਖ਼ਿਰ ਤੇ ਜਦ ਉਹਨੇ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਅੱਲਣ ਕਿਸੇ ਤਰਾ੬ ਮੰਨਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਈ ਨਹੀਂ ਏ ਤੇ ਉਹਨੇ ਅੱਲਣ ਨੂੰ ਇਹ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਤੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾ੬ ਚਲੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਧਮਕੀ ਸੁਣ ਕੇ ਅੱਲਣ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਸ਼ਾਮ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ। ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਉਹਦੇ ਨਾਲ਼ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਪੈਸੇ ਉਹਨੂੰ ਗਿਣ ਕੇ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਨਾਲ਼ ਉਹਨੂੰ ਸਾਰਾ ਸੌਦਾ ਦੱਸਿਆ। ਅੱਲਣ ਭੈੜੇ ਜਿਹੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ਼ ਸਾਰਾ ਸੌਦਾ ਤੋਲਿਆ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਹਿਸਾਬ ਕਰ ਕੇ ਉਹਦੇ ਕੋਲੋਂ ਪੈਸੇ ਲੈ ਲਏ। ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਉਹਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਸੌਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੁਰ ਪਈ। ਹੁਣ ਬੁਲਬੁਲ ਕੁਰਸੀਆ੬ ਮੂੜ੍ਹੇ ਡਾਹ ਕੇ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਉਹਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਕੁੱਝ ਚਿਰ ਸੋਚਣ ਮਗਰੋਂ ਬੋਲਿਆ: ”ਬੈਠੋ ਬੈਠੋ ਮੈ੬ ਹੁਣੇ-ਹੁਣੇ ਇੱਕ ਨਵੀ੬ ਗ਼ਜ਼ਲ ਲਿਖੀ ਏ, ਤੈਨੂੰ ਸੁਣਾਉ੬ਦਾ ਆ੬।” ”ਬਾਬਾ ਜੀ ਨਾ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਉਰਦੂ ਆਉਂਦੀ ਏ ਤੇ ਨਾ ਈ ਮੈ੬ ਪਹਿਲੇ ਕਦੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੁਣੀ ਏ,” ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਉਹਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਬਾ ਦਾ ਲਫ਼ਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਭੜਕ ਉਠਿਆ ਤੇ ਬੋਲਿਆ, ”ਤੂੰ ਭਾਾਵੇਂ ਮੇਰੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੁਣ ਜਾਂ ਨਾ ਸੁਣ ਪਰ ਖ਼ਬਰਦਾਰ ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਬਾਬਾ ਕਿਹਾ।” ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਉਹਦੀ ਝਿੜਕ ਸੁਣ ਕੇ ਸਹਿਮ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਫ਼ੇਰ ਉਸੇ ਤਰਾ੬ ਰੋਅਬ ਨਾਲ਼ ਬੋਲਿਆ: ”ਉਥੇ ਬੈਠ।” ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਡਰ ਕੇ ਬਹਿ ਗਈ ਤੇ ਬੁਲਬੁਲ ਫਤੂਹੀ ਵਿਚੋ੬ ਇੱਕ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਕੱਢਿਆ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਘੁੰਨ-ਵੱਟਾ ਬਣ ਕੇ ਚੁੱਪ ਕਰ ਕੇ ਸੁਣਦੀ ਰਹੀ। ਜਦ ਬੁਲਬੁਲ ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੁਣਾ ਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਬੋਲੀ: ”ਬਾ” ਉਹਨੇ ਹਾਲੇ ਏਨਾ ਈ ਕਿਹਾ ਸੀ ਜੇ ਉਹਨੂੰ ਬੁਲਬੁਲ ਦੀਆ੬ ਝਿੜਕਾ੬ ਯਾਦ ਆ ਗਈਆ੬ ਤੇ ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਅੱਗੇ ਹੱਥ ਰੱਖ ਲਿਆ ਤੇ ਫ਼ੇਰ ਕੁੱਝ ਪਲ਼ ਠਹਿਰ ਕੇ ਬੋਲੀ: ”ਜੀ ਇਹ ਮੁੱਕ ਗਈ ਏ?” ਬੁਲਬੁਲ ਜਦ ਹਾ੬ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਹਿਲਾਇਆ ਤੇ ਉਹ ਓਥੋਂ ਤੁਰ ਪਈ। ”ਸਾਰੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦਾ ਬੇੜਾ ਗ਼ਰਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਏ ਇਹਨੇ,” ਪਿੱਛੋ੬ ਬੁਲਬੁਲ ਬੁੜਬੜਾਇਆ। ਉਹ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਕੋਲੋ੬ ਲੰਘੀ ਤਾ੬ ਉਹਨੇ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇੰਝ ਕਰ ਲਿਆ ਜਿਵੇ੬ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਦੇਖ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਸ਼ਾਮ ਪੈਣ ਨਾਲ਼ ਛਗਣ ਦਾ ਢਾਬਾ ਭਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੜਕ ‘ਤੇ ਕੁਰਸੀਆ੬ ਮੇਜ਼ ਡਾਹੇ ਹੋਏ ਸਨ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਤਰਕਾਅ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਆਪਣੀ ਵਰਦੀ ਪਾ ਕੇ ਇਕੱਲਾ ਚੁੱਪ ਕਰ ਕੇ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੁਰਸੀਆ੬ ‘ਤੇ ਕੱਲ੍ਹ ਵਾਲ਼ੀ ਸਾਰੀ ਢਾਣੀ ਬੈਠੀ ਚਾਹ ਪੀ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾ੬ ਵਿੱਚ ਉਹ ਖੀਸਾ ਕੱਟ ਬੜੇ ਜੋਸ਼ੋ ਖ਼ਰੋਸ਼ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨਾਮੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਬੜੇ ਗੌਹ ਨਾਲ਼ ਉਹਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ।ઠ ਕਬਾਬਾ੬ ਵਾਲ਼ਾ ਮੁੰਡਾ ਸੜਕ ‘ਤੇ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖ ਕੇ ਬੈਠਾ ਸੀ ਤੇ ਉਹਨੇ ਅੱਗ ਉੱਤੇ ਕਬਾਬ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ ਤੇ ਪੱਖੀ ਨਾਲ਼ ਅੱਗ ਨੂੰ ਝੱਲ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹਦੇ ਕੋਲ਼ ਇੱਕ-ਦੋ ਦਿਹਾੜੀਦਾਰ ਤਰਾ੬ ਦੇ ਬੰਦੇ ਨਾਨਾ੬ ਅਤੇ ਕਬਾਬ ਰੱਖ ਕੇ ਖੜੇ ਖਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਬਾਬਾ੬ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ਼ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹਦੀ ਭੁੱਖ ਜਾਗ ਉੱਠੀ। ਏਨੇ ਬੰਦੇ ਦੇਖ ਕੇ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਜਿਹੀ ਆਈ ਤੇ ਉਹ ਢਾਬੇ ਕੋਲ਼ ਰੁਕੇ ਬਿਨਾ ਅਗਾ੬ਹ ਤੁਰ ਗਈ। ਉਹ ਹਾਲੇ ਥੋੜੀ ਦੂਰ ਈ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਪਿੱਛੋ੬ ਕਬਾਬਾ੬ ਵਾਲ਼ਾ ਮੁੰਡਾ ਦੌੜਦਾ ਆਇਆ। ਉਹਨੂੰ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦ ਉਹਦਾ ਸਾਹ ਕੁੱਝ ਠੀਕ ਹੋਇਆ ਤੇ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਕੋਲ਼ ਆ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ: ”ਬਾਜੀ ਛਗਣ ਭਾਈ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਕਬਾਬ ਘੱਲੇ ਨੇ,” ਤੇ ਉਹਨੇ ਗਰਮ-ਗਰਮ ਕਬਾਬਾ੬ ਨਾਲ਼ ਭਰਿਆ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਾਰਾ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ਾ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਨੂੰ ਫੜਾ ਦਿੱਤਾ ੁਰਮੁਖੀ + پنجابی پرانی پنجابی ਗੁਰਮੁਖੀ ਸਾਂਝਾ ਪੰਜਾਬ?سانجھا پنجاب؟ ਲਿਖਾਰੀ لکھاری Feedback ਸਾਂਝਾ ਪੰਜਾਬ ਚਮਕੀਲੀ ਜਾਨ ਸਾਂਂਝਾ ਪੰਜਾਬ ਚਮਕੀਲੀ ਜਾਨ ਅੱਲਣ ਦੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂਂ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਚਮਕੂ ਕੋਲ਼ ਆ ਕੇ ਬਹਿ ਗਈ ਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੀ, “ਭੈਣ ਜੀ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਨਾ ਹੋਵੋ ਤਾਂ ਇੱਕ ਗੱਲ ਪੁੱਛਣੀ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਰਹੀ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਕਹਿ ਕੇ ਬੁਲਾਵਾਂਂ? ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਾਂ ਕਹਾਂਂ?” “ਨਹੀਂ, ਨਹੀਂ ਮੈਂ ਆਪਾ-ਸ਼ਾਪਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਆਪਾ ਤੇ ਮੈਂ ਤਾਂ ਹੋਵਾਂਂ ਜੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਉਮਰੋਂ ਵੱਡੀ ਹੋਵਾਂਂ, ਮੈਂ ਤੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਨਿੱਕੀ ਆਂ,” ਚਮਕੂ ਝੱਟ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। “ਭੈਣ ਜੀ ਫੇਰ ਜੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਮਕੂ ਕਹਾਂ ਤਾਂ ਫੇਰ ਮੈਨੂੰ ਇਹਦਾ ਮਤਲਬ ਤੇ ਦੱਸੋ। ਮੈਂ ਤੇ ਇਹ ਨਾਂ ਪਹਿਲੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆਂ,” ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਪੁੱਛਿਆ। ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਚਮਕੂ ਏਨੀ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਹੱਸੀ ਕਿ ਉਹਦਾ ਹਾਸਾ ਮੁੱਕਣ ‘ਤੇ ਨਾ ਆਵੇ। ਉਹਨੇ ਹੱਸਦਿਆਂ-ਹੱਸਦਿਆਂ ਕੁੱਝ ਕਹਿਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਹਾਸੇ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਏਨਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹਦੇ ਲਫ਼ਜ਼ ਹਾਸੇ ਵਿੱਚ ਈ ਗਵਾਚ ਗਏ ਤੇ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਦੇ ਪੱਲੇ ਕੱਖ ਵੀ ਨਾ ਪਿਆ। ਕੁੱਝ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਜਦ ਉਹਦਾ ਹਾਸਾ ਮੁੱਕਿਆ ਤੇ ਹਾਸੇ ਨਾਲ਼ ਉਹਦੀਆਂਂ ਅੱਖਾਂਂ ਵਿੱਚ ਅੱਥਰੂ ਆ ਗਏ ਸਨ। ਪਹਿਲੇ ਉਹਨੇ ਨੱਕ ਸੁਣਕਿਆ ਤੇ ਫ਼ੇਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, “ਇਹ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਕਹਾਣੀ ਏ। ਅੱਲਣ ਮੇਰਾ ਦੂਰ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਏ। ਏਹ ਜਦ ਜਵਾਨ ਹੋਇਆ ਤੇ ਇਹਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਇਹਨੇ ਦਸ ਜਮਾਤਾਂ ਪਾਸ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਇਹਦੇ ਮਾਂ ਪਿਓ ਬੜਾ ਜ਼ੋਰ ਲਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਚਾਰ ਜਮਾਤਾਂ ਹੋਰ ਪੜ੍ਹ ਲਵੇ ਪਰ ਇਹਨੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਇੱਕ ਨਾ ਮੰਨੀ। ਇਹਨੇ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਬਣ-ਠਣ ਕੇ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਫਿਰਨਾ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇਖਣ ਚਲੇ ਜਾਣਾ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੇਖਣਾ ਇਹਦੇ ਲਈ ਇੰਝ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਇਹਦੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕੰਮ ਭਾਵੇਂ ਕਰੇ ਜ” ਨਾ ਕਰੇ ਪਰ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਹੀਂ ਸੀ ਛੱਡ ਸਕਦਾ। ਸਿਨਮਿਆਂਂ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ ਤੇ ਨਵੀਆਂਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂਂ ਲੱਗਦੀਆਂਂ ਨਹੀਂ। ਇਹਨੇ ਜਦ ਸਾਰੇ ਸਿਨੇਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇਖ ਲੈਣੀਆਂ ਤੇ ਫ਼ੇਰ ਮੁੜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਣਾ। ਜਦ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਫ਼ਿਲਮ ਲੱਗਣੀ ਇਹਨੇ ਪੁਰਾਣੀ ਲੱਗੀ ਫ਼ਿਲਮ ਏਨੀ ਵਾਰ ਦੇਖ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਇਹਨੂੰ ਏਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਡਾਇਲਾਗ ਜ਼ਬਾਨੀ ਯਾਦ ਹੋ ਗਏ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਮੁਹੱਲੇ ਵਿੱਚ ਮੁੰਡਿਆਂਂ-ਖੁੰਡਿਆਂਂ ਵਿੱਚ ਬਹਿ ਕੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂਂ ਦੇ ਡਾਇਲਾਗ ਬੋਲਦਾ ਤੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਐਕਟਰਾਂਂ ਦੀਆਂਂ ਨਕਲਾਂਂ ਲਾਉਂਦਾ। ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਨਕਲਾਂਂ ਲਾਹੁੰਦਿਆਂਂ ਕਿਸੇ ਇਹਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹਨੇ ਅਸਲੀ ਐਕਟਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਚੰਗੇ ਡਾਇਲਾਗ ਬੋਲੇ ਨੇ। ਨਾਲ਼ੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਚੰਗੀ ਐਕਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਏ। ਉਹ ਦਿਨ ਗਿਆ ਤੇ ਅੱਜ ਦਿਨ ਆਇਆ ਇਹਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਬਹਿ ਗਈ ਕਿ ਇਹਨੇ ਐਕਟਰ ਬਣਨਾ ਏ। ਇਹਨੇ ਦਿਨੇ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਫਿਰਨ ਦੀ ਥਾਂਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂਂ ਦੇ ਸਟੂਡਿਓ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬਹੁਤੀ ਵਾਰੀ ਸਟੂਡਿਓ ਦੇ ਚੌਕੀਦਾਰ ਹਰ ਐਰੇ-ਗ਼ੈਰੇ ਨੂੰ ਸਟੂਡਿਓ ਅੰਦਰ ਵੜਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਇਹੋ ਹਾਲ ਇਹਦਾ ਹੋਇਆ। ਇਹਨੇ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਸਟੂਡਿਓ ਦੇ ਬਾਹਰ ਢਾਬਿਆਂਂ ‘ਤੇ ਬਹਿ ਕੇ ਘਰ ਆ ਜਾਣਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਢਾਬਿਆਂ ‘ਤੇ ਇਹਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਬੰਦੇ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਸਨ ਜੋ ਐਕਟਰ ਬਣਨ ਦੇ ਸ਼ੌਕ ਵਿੱਚ ਖੌਰੇ ਕਿਥੋਂ-ਕਿਥੋਂ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਅਜਿਹੇ ਸਨ ਜੋ ਰੋਜ਼ ਆ ਕੇ ਬਹਿੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਕੁੱਝ ਫ਼ਸਲੀ ਬਟੇਰੇ ਸਨ ਜੋ ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਢਾਬਿਆਂ ‘ਤੇ ਆ ਕੇ ਬਹਿੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ਼ ਚਾਹ ਪੀਣ ਜੋਗੇ ਵੀ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਰਹਿੰਦੇ ਤੇ ਇਹ ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਗ਼ੈਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਵਿਚਾਰੇ ਜਦ ਖੌਰੇ ਕੀ-ਕੀ ਪਾਪੜ ਵੇਲ ਕੇ ਕੁੱਝ ਪੈਸੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ ਤੇ ਫ਼ੇਰ ਆ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਢਾਬਿਆਂ ‘ਤੇ ਬਹਿ ਜਾਂਂਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਅਜਿਹੇ ਵੀ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਐਕਟਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਐਕਟਰਾਂ ਤੇ ਐਕਟਰਸਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। ਇਹ ਸਟੂਡਿਓ ਵਿੱਚ ਕਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਐਕਟਰਾਂ ਤੇ ਐਕਟਰਸਾਂਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਈ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਤੇਰੇ ਭਾਈ ਦੇ ਮਾਂ ਪਿਓ ਕੁੱਝ ਚਿਰ ਤੇ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਪਰ ਫ਼ਰ ਬੁੜ-ਬੁੜ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂਂ ਜਦ ਇਹਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਤੇ ਇਹਨੇ ਅੱਗੋਂ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ, “ਮੈਂ ਕੰਮਕਾਰ ਈ ਤੇ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਆਂ। ਜਦ ਮੈਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੀਰੋ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ਼ ਕਾਰ, ਕੋਠੀ ਤੇ ਦੌਲਤ ਆਪੇ ਭੱਜ ਕੇ ਆ ਜਾਵੇਗੀ।” ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਤੇ ਇਹਨੇ ਅੱਗੋਂ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ, “ਜਦ ਮੈਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੀਰੋ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗਾ ਤੇ ਫ਼ਰ ਸ਼ੀਮਾ ਨਾਲ਼ ਵਿਆਹ ਕਰਾਂਂਗਾ।” ਭੈਣ ਜੀ ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਜਾਣਦੇ ਈ ਓ ਸ਼ੀਮਾ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਐਕਟਰੈੱਸ ਸੀ। ਏਸ ਮਗਰੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਂ ਪਿਓ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ਼ ਜੋ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਰ ਗੱਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਇਹ ਦੇਣਾ ਕਿ ਜਦ ਮੈਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੀਰੋ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗਾ ਤੇ ਇਹ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਬੜੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਰਿਹਾ ਪਰ ਗੱਲ ਨਾ ਬਣੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਨਿੰਮੋ ਝੂਣਾ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਬੰਦਾ ਉਸੇ ਢਾਬੇ ‘ਤੇ ਚਾਹ ਪੀਣ ਆਇਆ। ਗੱਲਾਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਏਹਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹ ਬੰਦਾ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਐਕਸਟਰਾ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਇਹਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੋਈ ਬੰਦਾ ਭੱਜ ਕੇ ਹੀਰੋ ਨਹੀਂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ। ਸਭ ਨੂੰ ਮੁੱਢ ਐਕਸਟਰਾ ਤੋਂ ਬੰਨ੍ਹਣਾ ਪੈਂਦਾ ਏ। ਫ਼ੇਰ ਉਹਨੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਐਕਟਰਾਂਂ ਦੇ ਨਾਂ ਗਿਣਾਏ ਜੋ ਐਕਸਟਰਾ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਐਕਟਰ ਬਣੇ ਸਨ। ਇਹ ਇਸ ਬੰਦੇ ਦੇ ਪੈਰੀਂ ਪੈ ਗਿਆ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, “ਮੈਨੂੰ ਸਟੂਡਿਓ ਦੇ ਆਸੇ-ਪਾਸੇ ਗੇੜੇ ਕਢਦਿਆਂ ਖ਼ੌਰੇ ਕਿੰਨੇ ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਨੇ ਪਰ ਅੱਜ ਤੀਕ ਕੋਈ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਤੇ ਨਾ ਈ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਬੰਦਾ ਮਿਲਿਆ ਏ ਜੋ ਮੇਰੀ ਬਾਂਹ ਫੜੇ। ਤੁਸੀਂ ਜਿਵੇਂ ਵੀ ਜਾਣੋਂ ਮੇਰੀ ਬਾਂਹ ਫੜੋ। ਮੈਂ ਅੱਜ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣੇ।” ਏਸ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਖ਼ੌਰੇ ਇਹਦੇ ‘ਤੇ ਤਰਸ ਆਇਆ ਜ” ਉਹਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਇਹਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੰਮ ਦਵਾ ਦਿਆਂਗਾ ਪਰ ਕੰਮ ਦੇ ਅੱਧੇ ਪੈਸੇ ਮੇਰੇ ਹੋਣਗੇ।” ਇਹ ਝੱਟ ਉਹਦੀ ਸ਼ਰਤ ਮੰਨ ਗਿਆ। ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਲੰਘ ਗਏ ਇਹਨੇ ਜਦ ਵੀ ਉਸ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਉਹਦੀਆਂ ਮਿੰਨਤਾਂ ਤਰਲੇ ਕਰਨੇ। ਆਖ਼ਿਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹ ਬੰਦਾ ਇਹਨੂੰ ਨਾਲ਼ ਲੈ ਕੇ ਸਟੂਡਿਓ ਅੰਦਰ ਤੁਰ ਗਿਆ। ਓਥੇ ਇਹਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਇੱਕ ਬੰਦੇ ਨਾਲ਼ ਕਰਾਈ ਜੋ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਐਕਸਟਰਾ ਲੱਭ ਕੇ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਏਸ ਬੰਦੇ ਇਹਨੂੰ ਕੰਮ ਲੱਭ ਦਿੱਤਾ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕੁੱਟ ਖਾਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਹੀਰੋ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਬਦਮਾਸ਼ ਤੇ ਉਹਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟਦਾ ਏ। ਬਦਮਾਸ਼ ਦੇ ਕੁੱਟ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਇਹ ਵੀ ਸੀ। ਇਹ ਮੇਕ-ਅੱਪ ਸ਼ੇਕ-ਅੱਪ ਕਰ ਕੇ ਕੈਮਰੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਆਇਆ ਤੇ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਸੀ। ਪਰ ਸਟੂਡਿਓ ਦੇ ਦੂਜੇ ਬੰਦੇ ਏਹਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਹੱਸਣ ਲੱਗ ਪਏ ਤੇ ਨਾਲ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੰਗ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਟਿਚਕਰਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਕਿਸੇ ਇਹਦੇ ਰੰਗ ‘ਤੇ ਟਿਚਕਰ ਕੀਤੀ। ਕਿਸੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ਦਾਗ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਚਿਹਰੇ ‘ਤੇ, ਕਿਸੇ ਕੱਦ ਬੁੱਤ ‘ਤੇ। ਇਹਨੇ ਕੰਮ ਦੇ ਮਿਲੇ ਅੱਧੇ ਪੈਸੇ ਵਾਅਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਕੰਮ ਦਿਵਾਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜਾਏ ਤੇ ਏਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਕਿਸੇ ਅੱਗੇ ਧੂੰ ਨਾ ਕੱਢਿਆ। ਕਿਹਨੂੰ ਦਿਸਦਾ? ਜਿਹਨੇ ਵੀ ਇਹਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕੁੱਟ ਖਾਂਦੇ ਦੇਖਣਾ ਸੀ ਉਹਨੇ ਈ ਹੱਸਣਾ ਸੀ ਇਹ ਬੜਾ ਢੀਠ ਹੋ ਕੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਕਦੇ ਫ਼ਕੀਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਏ, ਕਦੇ ਜੁੱਤੀਆਂ ਪਾਲਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਏ, ਕਦੇ ਭਾਂਡੇ ਮਾਂਜ ਰਿਹਾ ਏ। ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਦੋ ਵੱਡੇ ਮਸਲੇ ਸਨ: ਪਹਿਲਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਜਦ ਵੀ ਇਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਐਕਟਿੰਗ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਇਹਨੂੰ ਝਿੜਕਾਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਦੂਜਾ ਹਰ ਥਾਂ ਇਹਦੇ ਨਾਲ਼ ਮਖ਼ੌਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹਰ ਬੰਦੇ ਇਹਦਾ ਵੱਖਰਾ ਨਾਂ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮਖ਼ੌਲ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵਜ੍ਹਾ ਇਹਦੀ ਸ਼ਕਲ ਸੀ। ਏਸ ਦਾ ਇਹਦੇ ‘ਤੇ ਇਹ ਅਸਰ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਹਰ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਕੋਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਜਦ ਵੀ ਇਹਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮੀ ਹੋਣੀ ਤੇ ਇਹਨੇ ਇਹਦਾ ਕਸੂਰਵਾਰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣਾ। ਉਹ ਦਿਨ ਗਿਆ ਤੇ ਅੱਜ ਦਾ ਦਿਨ ਆਇਆ ਇਹ ਹਰ ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਮਗਰੋਂ ਕਹਿੰਦਾ ਏ ਅਸੀਂ ਤੇ ਸ਼ਕਲ ਤੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਨਹੀਂ ਤੇ ਇਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਖ਼ੈਰ, ਰੋਜ਼-ਰੋਜ਼ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਐਕਸਟਰਾ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ-ਕਰ ਕੇ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲੋਂ ਮਖ਼ੌਲ ਕਰਵਾ ਕੇ ਇਹ ਤੰਗ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਘਰ ਆ ਕੇ ਬਹਿ ਗਿਆ। ਜਦ ਇਹਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹਦੇ ਸਿਰ ‘ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਇਆ ਹੀਰੋ ਬਣਨ ਦਾ ਭੂਤ ਲਹਿ ਗਿਆ ਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹਨੂੰ ਕੋਈ ਕੰਮਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਕਿਹਾ। ਇਹਨੇ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਦੁਕਾਨ ਖੋਲ੍ਹ ਲਈ। ਐਕਟਿੰਗ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹਨੇ ਗਾਹਕਾਂ ਅੱਗੇ ਮਸਖ਼ਰੇ ਦੀ ਐਕਟਿੰਗ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਗਾਹਕ ਇਹਦੀ ਐਕਟਿੰਗ ਦੇਖ ਕੇ ਹੱਸਦੇ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਜੋ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇਹਦੀ ਦੁਕਾਨ ‘ਤੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਉਹ ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਜ਼ਰੂਰ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਏਸ ਐਕਟਿੰਗ ਸਦਕੇ ਇਹਦੀ ਦੁਕਾਨ ਚੱਲ ਪਈ ਤੇ ਦਿਨ ਬ ਦਿਨ ਵਧਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਇਹਨੇ ਕੁੱਝ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਵੱਡੀ ਥਾਂ ਲੱਭ ਕੇ ਦੁਕਾਨ ਪਾ ਲਈ। ਜਦ ਦੁਕਾਨ ਚੱਲ ਪਈ ਤੇ ਇਹਦੇ ਮਾਂ ਪਿਓ ਵਿਆਹ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਪਹਿਲੇ ਤੇ ਇਹ ਨਾ ਮੰਨਿਆ ਪਰ ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹਨੂੰ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਕੇ ਇਹ ਯਾਦ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਚਾਲੀਆਂ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਇਹ ਮੰਨ ਗਿਆ ਪਰ ਇਹਨੇ ਨਾਲ਼ ਸ਼ਰਤ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਕੁੜੀ ਸ਼ੀਮਾ ਵਰਗੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਏ। ਹੁਣ ਜਿਵੇਂ ਦੀ ਇਹਦੀ ਸ਼ਕਲ ਸੀ ਉੱਤੋਂ ਵੱਡੀ ਉਮਰ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਅੱਧੇ ਬੰਦੇ ਹਾਂ ਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੜੀ ਜ਼ਹਿਰ ਖਾ ਲੈਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੀ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹਦੇ ਮਾਂ ਪਿਓ ਸਾਡੇ ਘਰ ਰਿਸ਼ਤਾ ਮੰਗਣ ਆ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਡੇ ਕਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮੇਰਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨੰਦ ਗਏ ਸਨ। ਇੱਕ ਤੇ ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਲ ਕੋਈ ਸੋਹਣੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦੂਜਾ ਮੇਰੇ ਮਾਂ ਪਿਓ ਦਾ ਹੱਥ ਤੰਗ ਸੀ। ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਦੇ ਦੂਜੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਵੀ ਮਸਾਂ ਰੋਟੀ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਏਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤੇ ਪੂਰੀ ਮੰਡੀ ਲੱਗ ਗਈ। ਸਭ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਏਸ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਕੇ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਭਾਵੇਂ ਸਾਡਾ ਉਮਰ ਦਾ ਅੱਧੋ ਵੱਧ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਸੀ ਪਰ ਮੇਰੇ ਮਾਂ ਪਿਓ ਇਹਦੀ ਹੱਟੀ ਚੱਲਦੀ ਦੇਖ ਕੇ ਫਟ ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।” ਚਮਕੂ ਇਹ ਗੱਲ ਕਰ ਕੇ ਠੰਡਾ ਸਾਹ ਭਰਿਆ ਤੇ ਫ਼ੇਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, “ਮੇਰੇ ਮਾਂ ਪਿਓ ਮੇਰਾ ਵਿਆਹ ਇਹਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਹੀਂ ਇਹਦੀ ਹੱਟੀ ਨਾਲ਼ ਕੀਤਾ। ਵਿਆਹ ਮਗਰੋਂ ਪੂਰਾ ਮਹੀਨਾ ਮੈਂ ਰੋਜ਼ ਵੌਹਟੀ ਬਣ ਕੇ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਇਹਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਸਾਂ ਪਰ ਇਹ ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੱਗਦਾ। ਜੋ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਸੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਸਭ ਕੁੱਝ ਕੀਤਾ। ਇਹਦੀ ਸੌ-ਸੌ ਖ਼ੁਸ਼ਾਮਦ ਕੀਤੀ ਪਰ ਇਹ ਟੱਸ ਤੋਂ ਮੱਸ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ। ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਪੀਰਾਂ ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਦੇ ਦਰਬਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਮਿੰਨਤਾਂ ਮੰਨੀਆਂ, ਲੁਕ-ਲੁਕ ਕੇ ਰੋਈ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਦੱਸਣ ਜੋਗੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਾਂ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਰੱਬ ਮੇਰੀ ਸੁਣ ਲਈ। ਮੈਂ ਰੋਜ਼ ਦੀ ਤਰਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੁਰਖ਼ੀ ਪੌਡਰ ਲਾ ਕੇ ਤੇ ਗੋਟੇ ਕਿਨਾਰੀ ਵਾਲ਼ਾ ਲਾਲ਼ ਜੋੜਾ ਪਾ ਕੇ ਬੈਠੀ ਸਾਂ ਤੇ ਆ ਗਏ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, “ਚਮਕੀਲੀ ਜਾਨ ਇਹ ਮੁਕੱਦਰਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਏ, ਇਹਦੇ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਕਿਹੜਾ ਕਸੂਰ ਏ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਾਹਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇਵਾਂ। ਬੱਸ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਚਮਕੀਲੀ ਜਾਨ ਪਿਆ ਤੇ ਤੇ ਫ਼ੇਰ ਇਹ ਚਮਕੂ ਬਣ ਗਿਆ। ਵੈਸੇ ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਬਿਲਕੀਸ ਏ, ਇਹ ਭਾਂਵੇਂ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਵੀ ਕਹਿਣ ਮੈਂ ਉਹੋ ਈ ਮੰਨ ਲੈਣਾ ਏ। ਜੇ ਨਾ ਮੰਨਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਤੇ ਦੂਜੇ ਗ਼ਰੀਬ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮੈਨੂੰ ਮੰਨਣ ‘ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦੇਣਾ ਏ। ਮੇਰੀ ਵਜ੍ਹਾ ਤੋਂ ਤੇ ਕਈਆਂ ਦੇ ਚੁੱਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਬਲਦੀ ਏ,” ਚਮਕੂ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਪਹਿਲੇ ਠੰਡਾ ਸਾਹ ਭਰਿਆ ਤੇ ਫ਼ੇਰ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਹੱਸ ਪਈ। ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਨੂੰ ਚਮਕੂ ਕੋਲ਼ ਬੈਠਿਆਂ ਬੜਾ ਚਿਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹਨੂੰ ਅਚਨਚੇਤ ਕੋਈ ਗੱਲ ਯਾਦ ਆਈ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਜਾ ਕੇ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸਲੀਮ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਮੋਢੇ ਨਾਲ਼ ਲਾਇਆ ਤੇ ਪੈਸਿਆਂ ਵਾਲ਼ੀ ਗੁਥਲੀ ‘ਚੋਂ ਕੁੱਝ ਪੈਸੇ ਕੱਢ ਕੇ ਬੋਝੇ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਤੇ ਫ਼ੇਰ ਗੁਥਲੀ ਨੂੰ ਘੁੱਟ ਕੇ ਲੱਕ ਨਾਲ਼ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਤੇ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਚਮਕੂ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, “ਬਿਲਕੀਸ ਭੈਣ ਮੈਂ ਭਾਈ ਜੀ ਕੋਲ਼ ਚੱਲੀ ਆਂ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ਼ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਏ,” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹਨੇ ਬਾਹਰ ਦਾ ਬੂਹਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਤੇ ਬਾਹਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਚੱਲਦਾ । ਆਮਰ ਜ਼ੱਹੀਰ ਭੱਟੀ پنجابی لئی تھلے رول کر ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਹਾਂ ਮੈਂ – ਤੇ ਇਸ ਘੋਰ ਉਦਾਸੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਲਿਖਣ ਬੈਠੀ ਹਾਂ । ਪਿਛਲੀ ਰਾਤ ਮੈਂ 11 ਵਜੇ ਜ਼ਹੀਰ ਭੱਟੀ ਨੂੰ ਸਕਾਇਪੀ ਤੇ ਮਿਲਣਾ ਸੀ ਪਰ ਜਦ ਵਕਤ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਸੌਂ ਚੁੱਕੀ ਸੀ । ਉਹ ਨਿੱਕੇ ਜਿਹੇ ਖੜਾਕ ਨਾਲ ਜਾਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਦੁਆਰਾ ਸੌਂ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ । ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਆਮਿਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੀ ਮੈਂ ਦੁਆਰਾ ਸਵੇਰੇ 8 ਵਜੇ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ ? ਉਹ ਇੱਕ ਦੰਮ ਹੀ ਮੰਨ ਗਿਆ । ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਖੁਦ ਹੀ ਸਮਾਂ ਮੁੱਕਰਰ ਕਰ ਕੇ ਖੁਦ ਹੀ ਵਾਦੇ ਨੂੰ ਤੋੜ ਰਹੀ ਹਾਂ । ਖੈਰ ! ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਕਾਲਮ ਲਿਖਣ ਬੈਠ ਰਹੀ ਸੀ ਪਰ ਕੁਝ ਸਤਰਾਂ ਲਿਖ ਕੇ ਪਾਸੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦੀ ਸੀ । ਰੋਜ਼ ਹੀ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ -ਆਸਿਫ਼ ਜੀ ਦੇ ਪੰਜਵੇ ਵਾਗਹੇ ਤੇ , ਬਲਰਾਜ ਸਾਹਨੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਹੋਰ ਕਿੰਨਾ ਕੁਝ ਜੋ ਅੱਜਕਲ ਸਾਂਝਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਛੱਪ ਰਿਹਾ ਸੀ - ਹਰ ਕਾਲਮ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੰਧਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਲਗਣਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੱਧੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀ ਕਿਰਣ ਹੱਥ ਆ ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਤੇ ਮੈਂ ਉਹ ਰਿਸ਼ਮ ਆਪਣੇ ਹੀ ਜਾਨ ਜਿੰਨੇ ਪਿਆਰੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਵੰਡਦੀ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ । ….ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠੀ । ਅਜੇ 8 ਵੱਜਣ ‘ ਚ ਦੇਰ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਬੇਚੈਨੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਪੁੱਛਾਂ ? ਅੱਗੋਂ ਉਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ? ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਜੋ ਘਬਰਾਹਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ – ਉਹ ਸੀ – ਮੈਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਕਈ ਵਾਘੇ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ – ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਹੈ ਨਾ ? ਮੈਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀਪਣ ( naturalness ) ਨਾਲ ਤਪਾਕ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹਾਂ , ਪਰ ਬਾਰਡਰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇ , ਤਾਂ ਉਹ ਸੌਖਾ ਜਿਹਾ ਲਹਿਜਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ; ਸ਼ਾਇਦ ਮਨ ਦੀ ਕੰਡੀਸ਼ਿਨੰਗ ( conditioning ) ਹੈ ਇਹ, ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਸੋਚ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ ਬਲਰਾਜ ਸਾਹਨੀ ਵਾਂਗ ਉਹ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ ਤੇ ਮੈਂ ਕੋਈ ਹੋਰ , ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਖਿਆਲ ਜਿੰਨੀ ਛੇਤੀ ਆਓਂਦਾ ਹੈ ਉੰਨੀ ਛੇਤੀ ਨਿਕਲ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ – ਹੁਣ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਦੋਸਤ ਨੇ ਉਸ ਪਾਰ ਜਿੰਨਾ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ੍ਹ ਮੇਰਾ ਲਾਹੋਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਨੂੰ ਜੀ ਕਰਦਾ ਹੈ , ਆਸਿਫ਼ ਜੀ ਦੇ ਖੇਤ ਤੇ ਹੜੱਪਾ ਦੇ ਖੰਡਰਾਤ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਹੈ , ਇਮਰਾਨ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਜੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੈਜ਼ ਨਾਲ ਬੈਠ ਇੱਕ ਕਪ ਚਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਿਠੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ….. ਇੰਨੇ ਸੋਹਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਜਦ ਮੈਂ ਫੇਸਬੁਕ ਖੋਲ੍ਹੀ ਤਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਜੈਲਦਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨਜ਼ਮ ਆਈ ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇੱਕ ਸੱਚੀ ਘਟਨਾ ਤੇ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਸੀ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਭਤੀਜਾ ਫਿਕਰਮੰਦ ਹੋ ਪੁੱਛਦਾ ਕਿ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਪੜ੍ਹਨਾ ਕਦ ਸਿੱਖੇਗਾ ? ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ ਲਾਹਨਤ ਹੈ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਤੇ । ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਡੁੱਬ ਮਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ । ਮਹਿੰਦਰ ਰਿਸ਼ਮ ਨੇ ਠੀਕ ਹੀ ਆਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਜ਼ਮ ਹਰ ਘਰ ਦੀ ਕੰਧ ਤੇ ਲਗਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ । ਮੈਂ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ ਹਰ ਕੰਧ ਤੇ ਹੀ ਕਿਓਂ , ਹਰ ਮੱਥੇ ਤੇ ਲਗਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਰਹੇ । ਖੈਰ 8 ਵਜਦੇ ਨੇ ਤੇ ਮੈਂ ਆਮਿਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀ ਹਾਂ , ਉਹ ਪੂਰਾ ਵੇਲੇ ਦਾ ਪਾਬੰਦ । ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਤੇ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਗਟ ਦੀ ਨਜ਼ਮ ਬਾਰੇ ਦਸਦੀ ਹਾਂ ਤੇ ਪੁੱਛਦੀ ਹਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਓਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਬਹੁ – ਗਿਣਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ । ਉਸ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਕਲਚਰਲ ਸ਼ੇਮ ਹੈ । ਭੱਟੀ ਇੱਕ ਵਾਕਿਆ ਦਸਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹੁਰਾ ਸਾਹਿਬ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ । ਯੂ. ਪੀ. ਤੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਏ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਨ , ਕੋਈ ਅਣਸੁਖਾਵੀਂ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰ ਗਈ – ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਰਦੂ ਨਹੀਂ ਆਓਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ ਸਨ । ਉਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਜੁੰਮੇਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਤੇ ਉਰਦੂ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟ ਧਰਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਕਸੂਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਬੋਲ ਕੇ ਦੱਸ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਸਨ । ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਇੰਨਾਂ ਡੂੰਘਾਂ ਅਸਰ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲਣ ਦੇਣਗੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸਾਰਿਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤਾਲੀਮ ਦਿੱਤੀ- ਸੋ ਭੱਟੀ ਜੀ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸਾਥੱਣ ਨੇ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖੀ ਹੈ । ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁਖਾਂਤ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ? ਭੱਟੀ ਦਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 7 % ਲੋਕ ਹੀ ਹਨ ਜਿੰਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਉਰਦੂ ਹੈ – ਪਰ ਦੇਖੋ ਕਲਚਰਲ ਸ਼ੇਮ ਦਾ ਅਸਰ ਕਿ ਇਸ 7 % ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਖੂੰਜੇ ਲਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ । ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਖੂੰਜੇ ਲਾਇਆ ਹੈ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਮਲੇ ਲਾ ਰਹੇ ਹਾਂ । ਕਿਓਂ ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ? ਇਸ ਜ਼ਿਹਨੀ ਗੁਲਾਮੀ ਨੂੰ ਕਿਓਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਰਹੇ ? ਕਿਓਂ ਅਸੀਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਸਹਿਮੇ ਹੋਏ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਤੋਂ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹਾਂ ? ਪਰਗਟ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਤੋਂ ਕਿਸ ਮਜਬੂਰੀ ਹੇਠ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਖੋਹੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ? ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ? ਕਿਓਂ ਅਸੀਂ ਅੰਨ੍ਹਿਆਂ ਵਾਂਗ ਤੁਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ? ਕਿਓਂ ਅਸੀਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਪੱਟੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹ ਤੁਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ? ਆਸਿਫ਼ ਜੀ ਦੀਆਂ ਛਾਨਣੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪੱਟੀਆਂ ਆਖਾਂਗੀ , ਕਿਓਂਕੀ ਅਸੀਂ ਸੁਜਾਖੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਾਂ । ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੀ ਤਾਂ ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ਬੱਚੇ ਤੋਂ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਹੀਰ , ਫਰੀਦ ਦੇ ਸਲੋਕ ਤੇ ਨਾਨਕ ਦੀ ਬਾਣੀ ਖੋਹ ਰਹੇ ਹਾਂ । ਕੀ ਹੱਕ ਹੈ ਇਸ ਕਾਸੇ ਦਾ ਸਾਨੂੰ ? ਇਹ ਲਿਖਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਮੇਨੂੰ ਇਕ ਬੇਚੈਨੀ ਤੇ ਉਦਾਸੀ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ । ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਇਲਜ਼ਾਮ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਸਿਆਸੀ ਪੰਡਿਤਾਂ ਨੂੰ , ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ, ਪਰ ਸਾਡੇ ਘਰ ਵੜ੍ਹ ਕੇ ਤਾਂ ਸਾਥੋਂ ਕੋਈ ਬੋਲੀ ਨਹੀਂ ਖੋਹ ਸਕਦਾ । ਕਲਚਰਲ ਸ਼ੇਮ ਬਾਰ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆ ਹੋਇਆ ਆਮਿਰ ਮੇਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਦਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵੇਰ ਬੰਗਾਲ ਵਿਚ ਆਏ , ਤਾਂ ਬੰਗਾਲ ਪਹਿਲੀ ਥਾਂ ਸੀ ਜਿਥੇ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਸ ਲੱਗਿਆ , ਬੰਗਲਾ ਜ਼ੁਬਾਨ ਪਹਿਲੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਛਪੀ , ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਗ੍ਰਿਤ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਇਸ ਜ਼ੁਬਾਨ ਵਿਚ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇੱਕ ਦੰਮ ਵਧ ਗਈ । ਪਰ ਉਹ ਜਦ ਯੂ ਪੀ. ਵਿਚ ਆਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲੈਗੁੰਇਜ਼ ( Language ) ਬਾਰੇ ਪਾਲਸੀ ਬਦਲ ਲਈ । ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਕਾਰਾਂ ਲਈ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕਲਰਕ ਚਾਹੀਦੇ ਸਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਕੂਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਤੇ ਉਰਦੂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਮੂਹਰੇ ਲਿਆਂਦਾ । ਤੇ ਜਦ 52 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਵੜੇ ਤੇ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਪੱਕੇ ਸਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਖੋਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਓਂਕਿ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ ਲੋਕ ਬੰਗਾਲ ਵਿਚ ਬੰਗਾਲੀ ਨੂੰ ਡੀਵਲਪ ਕਰਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਦੇਖ ਚੁੱਕੇ ਸਨ । ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਖੋਲ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਕੂਲਾਂ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿਚ ਉਰਦੂ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਇੱਕ ਦੰਮ ਨੌਕਰੀਆਂ ਮਿਲ ਗਈਆਂ । ਭੱਟੀ ਦਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਦ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਕਬਜਾ ਕੀਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਪੱਕ ਕੀਤਾ ਕਿ ਬੰਗਾਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਨਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ । ਕਿੰਨੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਯੂ ਪੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਮਿਲ ਗਈਆਂ, ਜਦੋਂ ਯੂ ਪੀ ਵਿਚ ਖੁਦ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਲਈ ਟੀਚਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਿਲਦਾ । ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਜਦ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਵਾਹ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਿੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਪੈਂਦਾ ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿਚ ਬੈਠ ਗਈ ਕਿ ਉਹ ਘਟੀਆ ਹਨ ਕਿਓਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨੌਕਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ । ਉਸ ਵੇਲੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਇਹ ਕਲਚਰਲ ਸ਼ੇਮ ਦਾ ਬੰਨ੍ਹ ਬੰਨਿਆ । ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਇਹ ਸ਼ੇਮ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ । ਆਮਿਰ ਦਸਦਾ ਹੈ ਕੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਪ੍ਰੇਸ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਉਣ ਲਈ ਕਲਕਤਾ ਤੋਂ ਨ਼ੋਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਆਇਆ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇਥੇ ਆ ਕੇ ਕੋਹਿਨੂਰ ਨਾ ਦਾ ਉਰਦੂ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾ ਅਖਬਾਰ ਕਢਿਆ ਸੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਰਦੂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਸ਼ਾਹੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲਈ । ਉਸ ਜਰੂਰ ਹੀ ਕਿਸੇ ਮੁਬਾਰਕ ਘੜੀ ਵਿਚ ਆਕੇ ਇਹ ਪ੍ਰੇਸ ਲਾਇਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਓਂ ਕੀ ਉਸ ਦੀ ਉਰਦੂ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਨੇ ਮੁੜ ਕੇ ਕਦੀ ਪਿਛੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ । ਉਰਦੂ ਤਾਂ ਥਪੀ ਹੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਨੇ ਉਂਜ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾਂ , ਸਮਾਜ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ । ਹੁਣ ਸੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਲੋਕ ਜੋ ਉਰਦੂ ਬੋਲਨਾ ਪੜ੍ਹਨਾ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਤੇ ਪੇਂਡੂ ਲੋਕ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦੇ ਸਨ , ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਆਂਦੇ ਉਹ ਗਵਾਰ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਆਓਂਦਾ ਕਿ ਕਾਸ਼ ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਬੋਲ ਸਕਣ । ਆਮਿਰ ਪੂਰੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ । ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਰਾ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦਿਆਂ ਵੇਖੋ ਤਾਂ ਸਹੀ , ਇਸ ਤੋਂ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਖਾਲਸ ਪੰਜਾਬੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ , ਇਕ ਦੰਮ ਮਿਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗਲਵਕੜੀ ਪਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਮਿਠੀ ਬੋਲੀ । ਤੇ ਮੇਰਾ ਝਾਕਾ ਇਕਦੰਮ ਹੀ ਲਹਿ ਗਿਆ । ਆਮਿਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਲਿਖਿਆ ਨੌਜਵਾਨ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਪੂਰੀ ਪੂਰੀ ਪਕੜ ਹੈ ਤੇ ਸੱਚ ਆਖਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹਿੰਮਤ । ਫਿਰ ਇਕ ਦਿਨ ਗੱਲ ਜ਼ਾਰੀ ਰੱਖਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਉਸ ਨੇ ਮੇਨੂੰ ਦਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਰਦੂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਪਛਾੜਿਆ ਤਾਂ ਹੈ ਸੀ , ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਲਸੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ , ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਕਾਰਨ ਸੀ । ਮੈਂ ਕਾਪੀ ਪੈਨ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਹਰ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦੀ ਹਾਂ । ਜਦ ਵੀ ਮੈਂ ਕਾਲਮ ਲਿਖਣ ਬੈਠਦੀ , ਕੋਈ ਸੁਆਲ ਜ਼ਿਹਨ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ , ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੀ , ਉਹ ਜੁਆਬ ਦਿੰਦਾ ਪੂਰੇ ਵੇਰਵੇ ਨਾਲ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜੁਆਬਾਂ ਨਾਲ ਨਿੱਤ ਮੇਰੇ ਸੁਆਲ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ , ਨਵੇਂ ਜੁਆਬ ਮਿਲਦੇ ਤੇ ਨਿੱਤ ਮੇਰਾ ਕਾਲਮ ਇਕ ਨਵਾਂ ਮੋੜ ਲੈ ਲੈਂਦਾ । ਫਿਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 1850 ਦੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਸਬੰਧੀ ਪਾਲਸੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪੰਹੁਚਾਇਆ , ਉਰਦੂ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਮਿਲੀ ਤੇ ਫਿਰ 1890 ਵਿਚ ਹੋਈ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨੇ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪੇਚੀਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ । ਇਸ ਲਹਿਰ ਦਾ ਜੋ ਫਾਇਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਹੁਣ ਅਖਬਾਰ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿਚ ਛਪਣ ਲੱਗੇ , ਪਰ ਕਿਓਂਕਿ ਇਹ ਲਹਿਰ ਸਿੱਖਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਮਹਿਦੂਦ ਰਹੀ , ਤਾਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਕਰ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵੀ ਜਿਵੇਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਵਾਂਗੂ ਲੱਗਣ ਲੱਗੀ । ਆਮਿਰ ਗੱਲ ਜ਼ਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਦਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਮੁਖੀ ਦੇ ਫੈਸ਼ਨ ਵਿਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿਚ ਹੀ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ । ਡੋਗਰੀ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਵਰਗੀ ਹੈ , ਪੰਜਾਬੀ ਹੀ ਹੈ ਪਰ ਡੋਗਰੀ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ । ਤੇ ਮੇਨੂੰ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ‘ ਪੱਕੀ ਰੋਟੀ ‘ ਬਾਰੇ ਦਸਦੇ ਹਨ ਜੋ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਸੀ । ਪਰ ਜਿਓਂ ਜਿਓਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਦੇ ਅਖਬਾਰ ਨਿਕਲਦੇ ਗਏ ਇਹ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਬਣਦੀ ਗਈ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਵੀ ਲੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਵੀ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਉਰਦੂ ਹੈ ਤੇ ਲਿਪੀ ਫ਼ਾਰਸੀ । ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਮੰਨ ਹੀ ਲਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਤੇ ਸਿੱਖ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗੁਰਮੁਖੀ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਲਿਪੀ ਦੀ ਕੰਧ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ । ਆਮਿਰ ਆਖਦਾ ਹੈ ਜਦ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਇਹ ਆਖਦੇ ਨੇ ਜੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਤ ਚਲੇ ਜਾਓ । ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਕਾਲੀਆਂ ਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਲਿਆ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਸਿਆਸੀ ਲੋਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਰਹੇ ਹਨ , ਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਰੌਲਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਨਫਰਤ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ; ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰੋਅ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਮੈਂ ਆਮਿਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਡਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਜੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਬਣਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਹਿੰਦੂ, ਸਿਖ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਹਨ, ਇੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰਨ , ਇਹੀ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ ਨੇ ਚਾਲ ਚੱਲੀ ਰਖੀ ਸੀ ਤੇ ਇਹੀ ਅਜੋਕੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆ ਹਨ । ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਉਹ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਾਂਝ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਣ । ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਫਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਆਮਿਰ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਰਫ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੇ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਾਕੇ ਬਚੇ । ਅਜੇ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਲਿਖ ਰਹੇ ਹਨ , ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਰੇ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਆਮਿਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਫਿਕਰ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ( Oral Panjabi ) ਪੰਜਾਬੀ ਤੋਂ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਸੀਂ ਦਿਨ -ਬ – ਦਿਨ ਗੁਆ ਰਹੇ ਹਾਂ । ਉਹ ਦਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਨਸਲ ਹੈ ਜੋ ਉਰਦੂ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦਿਆਂ ਸੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਹੁਣ ਜੋ ਅਗਲੀ ਨਸਲ ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਨੇ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਤੇ ਦਾਦੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦਿਆਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ । ਇਹ ਉਦਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ 11 -12 ਨੰਬਰ ਤੇ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਗੁਆ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਇਸ ਨੂੰ ਗੁੰਮ ਹੁੰਦਾ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ । ਇਹ ਪਲ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਸੋਚਣ ਦਾ ਹੈ । ਤੇ ਅੱਜ ਜਦ ਮੈਂ ਆਮਿਰ ਬਾਰੇ ਲਿਖ ਰਹੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ ਕਿੰਨੀ ਇਨਸਪਾਇਰੰਗ ਜਿੰਦਗੀ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਕੇ ਮੇਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਨਣ ਦਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਮਿਲਿਆ । ਮੁੰਹਮਦ ਜ਼ਹੀਰਉਦੀਨ ਤੇ ਕੌਸਰ ਤਸਲੀਮ ਦੇ ਜੇਠੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਮਿਰ ਜ਼ਹੀਰ ਭੱਟੀ । ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੱਬਾ ਤੋਂ ਸ਼ਾਹਪੁਰੀ ( ਸਰਗੋਧੇ ਵਿਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ) ਦਾ ਰੰਗ ਲਿਆ ਹੈ ਤੇ ਮਾਂ ਤੋਂ ਧੰਨੀ ( ਚੱਕਵਾਲ ) ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਮੇਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਇੰਨੇ ਸਾਰੇ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਰੰਗ ਰੂਪ ਦਾ ਬਿਲਕੁਲ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ , ਇਹ ਸਾਰਾ ਮੇਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਦੋਸਤਾਂ ਮਿੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਕਰਾਚੀ ਵਿਚ ਆਮਿਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਤੇ ਬਚਪਨ ‘ਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਨਕੇ ਤੇ ਦਾਦਕੇ ਤੇ ਕਰਾਚੀ ਵਿਚਕਾਰ ਸਫਰ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ । ਜੋ ਸਮਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਨਕੇ ਤੇ ਦਾਦਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕੱਟਿਆ ਹੈ , ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਤੇ ਅਹਿਮ ਸਮਾਂ ਮੰਨਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ ਜ਼ਿਹਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਤੇ ਦਿਲੋਂ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ ਜਿਸ ਦਾ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਣ ਹੈ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ ਇਹ ਲਗਾਵ ਤੇ ਜੁੜਤ ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਕੀਮਤੀ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹੈ । ਮਜ਼ੇ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਆਮਿਰ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਤੇ ਅੱਬੂ ਜਾਨ ਦੋਹੇਂ ਮੌਲਵੀ ਸਨ । ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੇ ਮੌਲਵੀ ਵਜੋਂ ਲਾਇਲਪੁਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਮਿਰ ਦਾ ‘ ਦੁਆਬੀ ‘ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਹੋਇਆ । ਦਾਦਾ ਜੀ ਬਾਰੇ ਆਮਿਰ ਦਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਿੱਧੇ ਸਾਦੇ ਤੇ ਚੰਗੇ ਇਨਸਾਨ ਸਨ ਜੋ ਪੈਸੇ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸਿਧੀ ਸਾਦੀ ਲੁਕਾਈ ਨਾਲ ਨੇੜ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਸਨ । ਅੱਬਾ ਜਾਨ ਫੌਜ਼ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਮਿਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅਰਬੀ ਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਿੱਖੀ । ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਮੌਲਵੀ ਦਾ ਲਫਜ਼ ਸੁਣਦੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਕੱਟੜ ਜਿਹੇ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਤੱਸਵਰ ਬਣਦਾ ਹੈ ਪਰ ਆਮਿਰ ਦਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੱਟੜਤਾ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਕੋਹਾਂ ਦੂਰ ਸਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਪਿਆਰ ਹੈ । ਆਮਿਰ ਦਸਦਾ ਹੈ ਕੀ ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਅੱਬੂ ਮੌਲਵੀ ਸਨ ਤੇ ਅੰਮੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਕੁਰਾਨ ਸ਼ਰੀਫ਼ ( ਹਾਫਿਜੇ ਕੁਰਾਨ ) ਮੂੰਹ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਯਾਦ ਹੈ । ਪਰ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੱਖ ਦਿਲ੍ਹੀ ਦੇ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਤੋਂ ਆ ਰਹੇ ਕੀਰਤਨ ਨਾਲ ਹੀ ਖੁਲ੍ਹਦੀ , ਉਸ ਦੇ ਅੱਬੂ ਸਵੇਰੇ ਤੜਕੇ ਰੇਡੀਓ ਲਾਂਦੇ , ਅੱਬਾ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਗਾਂਦੇ ਤੇ ਆਮਿਰ ਨੂੰ ਉਹ ਰੇਡੀਓ ਤੋ ਆ ਰਹੇ ਪਾਠ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਸਨ , ਬਲਕਿ ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹੀ ਰਹੀ ਗਈ ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਮੇਨੂੰ ਇਹ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਵੀ ਸੁਣਾਇਆ । ਆਮਿਰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਅੱਬਾ ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਨ ਸੁਣਦੇ । ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਮੈਂ ਕਿੰਨੀ ਹੀ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਮੰਜੇ ਤੇ ਪਈ ਸੋਚਦੀ ਰਹੀ ਕਿ ਸਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿ ਕੋਈ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੁਰਾਨ ਦੀ ਕੋਈ ਆਇਤ ਆਓਂਦੀ ਹੋਵੇ ।ਆਪਣੇ ਅੱਬਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਆਮਿਰ ਦਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਗੜੀ ਬੰਨਣ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਕ ਹੈ ਤੇ ਚਾਦਰੇ ਦਾ ਵੀ ; ਉਹ ਅਕਸਰ ਉਸ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਜਦ ਤੂੰ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਜਾਵੇਂ ਤਾਂ ਉਥੋਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਖੀਂ ਕਿ ਤੇਨੂੰ ਪੱਗ ਬੰਨਣਾ ਸਿਖਾਉਣ , ਕਿਓਂ ਜੁ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੋਹਣੀ ਪੱਗ ਬੰਨਦੇ ਹਨ । ਉਸ ਦੇ ਅੱਬਾ ਕੋਲ ਬਾਕੀ ਧਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਬਾਈਬਲ ਪੰਜਾਬੀ , ਅਰਬੀ ਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿਚ ਵੀ । ਆਮਿਰ ਆਪਣੇ ਅੱਬਾ ਬਾਰੇ ਦਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਖੁਦ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ ਜਿੰਨਾ ਦਾ ਸੰਬਧ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸੀ । ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੈ ਕਿ ਧਰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜੀਣ ਦਾ ਇੱਕ ਢੰਘ ਹੈ , ਤੇ ਆਮਿਰ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕੇ ਧਰਮ ਇਨਸਾਨ ਲਈ ਹੈ , ਇਨਸਾਨ ਧਰਮ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਬਾਰੇ ਆਮਿਰ ਦਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਤੇ ਉਰਦੂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਪਰ ਘਰ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਰਿਹਾ । ਪਰ ਜਦ ਆਮਿਰ ਲਾਹੋਰ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਹੌਲ ਮਿਲਿਆ । ਆਮਿਰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਅੱਬਾ ਦੀ ਪੋਸਟਿੰਗ ਲਾਹੌਰ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਕਿਓਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਹੋਰ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਰੰਗ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ । ਆਮਿਰ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਖੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਰਾਵੀ ਵਗਦੀ ਹੌ , ਉਥੇ ਨਹਿਰਾਂ ਹਨ ਤੇ ਜਿੰਨ੍ਹੇ ਲਾਹੌਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਜੰਮਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ । ਆਆਮੀਰ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਨੂੰ ਮੁਖਵੀਰ ਦੀ ਨਜ਼ਮ ਚੇਤੇ ਆ ਗਈ ਕਿ ਮੈਂ ਲਾਹੌਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਜੰਮਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ … ਤੇ ਮੈਂ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਸ ਦਿਨ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗੀ । ਤੇ ਹੁਣ ਜਦ ਆਮਿਰ ਲਾਹੋਰ ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਲੰਧਰ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਟੀ . ਵੀ. ਵੇਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ । ਜੰਲਧਰ ਟੀ. ਵੀ. ਸਦਕਾ ਆਮਿਰ ਦਾ ਵਾਹ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿੱਪੀ ਨਾਲ ਪਿਆ । ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਚੰਭਾ ਜਿਹਾ ਲੱਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਮੇਰੇ ਹੋਠਾਂ ਤੇ ਮੁਸਕਾਨ, ਆਈ , ਜਦ ਮੇਨੂੰ ਆਮਿਰ ਦਾ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਸੁਨੇਹਾ ਮਿਲਿਆ ਤੇ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਧੱਕ ਕਰ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਇੰਨੀ ਸੋਹਣੀ ਪੰਜਾਬੀ ਪੜ੍ਹੀ । ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਉਸ ਦਾ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਨਾਲ ਸਫਰ ਵੀ ਬੜਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ । ਦਸਵੀ ਦੇ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਮਿਰ ਵਿਹਲਾ ਸੀ ਜਦ ਉਸ ਦੇ ਅੱਬੂ ਇਕ ਦਿਨ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ‘ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਬੀ ਬੋਰਡ ‘ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਆਸਿਫ਼ ਖਾਂ ਕੋਲ ਗਏ ਤੇ ਉਥੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲੈ ਆਏ , ਅੱਬਾ ਨੇ ਉਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਖੁਦ ਵੀ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਈਆਂ । ਫਿਰ ਇਕ ਵੇਰ ਉਹ ਡਾਕਟਰ ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਬਾਹਰੀ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਕਿਤਾਬ ‘ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਖਾਈ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ‘ ਲੈ ਕੇ ਆਏ । ਸ਼ੌਕ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਹੈ ਹੀ ਸੀ ਸੋ ਹੁਣ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵੀ ਸਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ । ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਸਦਕੇ ਉਸ ਨੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਦੇ ਲਫਜ਼ ਪਛਾਨਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ । ਜੁਆਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਆਮਿਰ ਇੱਕ ਕਾਹਲ ਨਾਲ ਟੀ. ਵੀ. ਤੇ ਆ ਰਹੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿਚ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਕਰਦਾ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪਰੈਕਟਸ ਹੋਈ । ਇੱਕ ਵੇਰ ਉਸ ਦੇ ਅੱਬਾ ਦਿਲ੍ਹੀ ਆਏ ਤੇ ਆਮਿਰ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਦਾ ਛਪਿਆ ‘ ਪੰਜਾਬੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਕਾ ‘ ਲੈ ਗਏ – ਕਰਾਚੀ ਤੋਂ ਛਪਿਆ ‘ ਬੇਲੀ ‘ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵੀ ਉਹ ਪੜ੍ਹਦੇ । ਜਦੋਂ ਉਹ ਐਫ. ਸੀ. ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ , ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਝੱਲਪੁਣੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ । ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਸੋ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਮੁਖ ਮੰਤਰੀ ਬਿਅੰਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਜਿਸਟਰਡ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੀ ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਨਾਵਾਂ ਲਿਖਿਆ ‘ ਗਵਰਨਰ ਹਾਉਸ ‘ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ , ਪੰਜਾਬ , ਇੰਡੀਆ । ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੇਨੂੰ ਇਥੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ , ਮੇਨੂੰ ਕੁਝ ਕਿਤਾਬਾਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿਚ ਭੇਜੋ । ਖੈਰ ਖਤ ਟਿਕਾਣੇ ਤੇ ਪੁੱਜ ਗਿਆ ਤੇ ਅਜੀਤ ਅਖਬਾਰ ਵਿਚ ਛਾਪ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ । ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਪਾਰਸਲ ਦੀ ਆਮਿਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਿ ਮੁਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਵਾਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ । ਪਰ ਅਖਬਾਰ ਵਿਚ ਛਪੀ ਹੋਈ ਖਬਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਅਨੇਕਾਂ ਖ਼ਤ ਮਿਲੇ । ਇੰਗਲੈੰਡ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲੋਂ ਡੇਢ – ਦੋ ਸਾਲ ਲਈ ‘ ਮੇਰੀ ਬੋਲੀ , ਮੇਰਾ ਧਰਮ ‘ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਰਿਹਾ ; ਕਿਸੇ ਨੇ ਆਮਿਰ ਨੂੰ ‘ ਤੂਤਾਂ ਵਾਲਾ ਖੂਹ ‘ ਭੇਜਿਆ ਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਮਿਲਿਆ । ਪਿਤਾ ਦੀ ਫੌਜੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਕੇ ਆਮਿਰ ਨੂੰ ਪਿਸ਼ੋਰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਤੇ ਇਥੇ ਆ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਪਿਸ਼ੋਰ ਵਿਚ ਪਸ਼ਤੋ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ‘ ਹਿੰਦਕੋ ‘ ਬੋਲਦੇ ਨੇ , ਪਿਸ਼ੋਰੀ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚੰਗੇ ਲੱਗੇ । ਆਮਿਰ ਨੇ ਭਾਵੇਂ ਆਪ ਸ਼ਾਇਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਪਰ ਪਿਸ਼ੋਰ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਮੁਸ਼ਾਇਰਿਆਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਾ ਲੁੱਟਿਆ , ਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਬੀ. ਏ. ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਦ ਲਾਹੌਰ ਐਮ. ਏ. ਮਾਸ ਕਮਿਉਨੀਕੇਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਗਿਆ । ਤੇ ਉੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਸਟਲ ਵਿੱਚ ‘ ਸਈਦ ਭੁੱਟਾ ‘ ਜੀ ਨਾਲ ਹੋਈ । ਆਮਿਰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਸਟਲ ਵਿੱਚ ਮੂੜ੍ਹੇ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੁੱਕਾ ਛਿਕਣਾ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਏ ਧਰੋਅ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਆਮਿਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲੀ ਤੇ ਭੁੱਟਾ ਜੀ ਦੇ ਸਦਕੇ ਉਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ‘ ਕਿਤਾਬ ਤ੍ਰਿੰਜਨ ‘ ਤੇ ‘ ਸੁਚੇਤ ਕਿਤਾਬ ਘਰ ‘ ਨਾਲ ਹੋਈ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਫਰ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ । ਅਖੀਰ ਆਮਿਰ ਨੇ ਵੀ ਕਲਮ ਚੁੱਕੀ ਤੇ ਇੱਕ ਸਿੰਧੀ ਲੇਖ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਤਰੁਜ਼ਮਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵੇਰ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਬਾਬਿਆਂ ਦੇ ਇੰਟਰਵੀਊ ਲਏ ਤੇ ਛਾਪੇ । ਐਮ. ਏ. ਦੇ ਥੀਸਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ 1947 ਤੋਂ 1999 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਚੁਣਿਆ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਖਤਰ ਹੁਸੈਨ ਅਖਤਰ , ਇਕਬਾਲ ਕੈਸਰ, ਤੇ ਇਲਿਆਸ ਘੁੰਮਣ ਨਾਲ ਹੋਈ । ਇਲਿਆਸ ਕੋਲ ਰਹਿ ਕੇ ਉਲਥੇ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ , ਸਬ – ਐਡੀਟਰ ਰਿਹਾ ਤੇ ਇਲਿਆਸ ਰਾਹੀਂ ਅਜੀਤ ਅਖਬਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਬਣਿਆ । ਪਰ ਕੁਝ ਸਿਹਤ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਤੇ ਕੁਝ ਅੱਬਾ ਦੇ ਆਖੇ ਲੱਗ ਆਮਿਰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਾਪਿਸ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਫਰੈਂਚ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਕੋਰਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਲਿਆ । ਇਥੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਤੁਰੇ ਜਾਂਦਿਆ ਇਕ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਬੋਰਡ ਦੇਖਿਆ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮੁਲਕਾਤ ਸਈਦ ਅਹਮਦ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ” ਸੂਫ਼ੀ ਵਿਜ਼ਡਮ ” ਨਾਲ ਹੋਈ । ਆਮਿਰ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾ ਨੂੰ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਉਹ ਕਈ ਵੇਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ ਲਿਜਾ ਕੇ ਸਟਾਲ ਲਾਂਦੇ ਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਲਾਂਦੇ । ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਬੱਚਿਆ ਦੀ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਉਲਥਾ ਕੀਤਾ । ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਆਮਿਰ ਫਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਪੀ. ਐਚ. ਡੀ. ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਫਰੈਂਚ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਫਰਾਂਸ ਵੀ ਜਾ ਆਇਆ ਹੈ । ਮੈਂ ਆਮਿਰ ਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ਵਿਚ ਉਸ ਲਈ ‘ਉਹ’ ਲਫ਼ਜ਼ ਵਰਤ ਰਹੀ ਹਾਂ , ਕੋਈ ਫਾਰਮਿਲਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਹੱਸ ਪਿਆ ਤੇ ਮੇਨੂੰ ਦੱਸਿਆਂ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ , ਬਲਕਿ ਫਰੈਂਚ ਜ਼ੁਬਾਨ ਵਿਚ ਤਾਂ ‘ ਤੂੰ ‘ ਲਫਜ਼ ਅਪੱਣਤ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ , ਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਦੁਆ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ , ” ਰੱਬ ਕਰੇ ਆਮਿਰ , ਇਹ ਆਪਣਾ ਅਪੱਣਤ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇ । ” ਆਮਿਰ ਨੇ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਤੋਂ ਤੇ ਅਜਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਪਹਾੜੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ‘ ਸਤਰੰਗੀ ਪੀਂਘ ‘ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ , ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਡਾਇਲੈਕਟਸ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ , ਸਮਝਿਆ ਤੇ ਪਸ਼ਤੋ , ਸਿੰਧੀ , ਬਲੋਚੀ ਬੋਲੀਆਂ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਉੱਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ । ਆਮਿਰ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਤੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਉਪ – ਬੋਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਛਾਪ ਸਕੇ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਨੂੰ ਉਘਾੜ ਸਕੇ । ਉਹ ਦਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਛਪਦੀ ਹੈ ਉਹ ਸਿਰਫ ‘ ਮਾਝੀ ‘ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਹੀ ਛਪਦੀ ਹੈ , ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਰੰਗ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਖਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ । ਆਮਿਰ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਅਖਬਾਰ ਨਿਕਲਣ ਜਿਹੜੇ ਜਿਸ ਇਲਾਕੇ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇਣ ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਦੇਣ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਵਧੇ । ਆਮਿਰ ਇਹ ਵੀ ਦਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਜਿੰਨੀ ਵੀ ਰਿਸਰਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਸਿਰਫ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ , ਬੋਲੀ ਤੇ ਲਿੰਗੁਇਸਟਿਕਸ ( Linguistics ) ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜੋ ਕਿ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ । ਸਟੇਟ ਪਾਲਸੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਖਤਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ‘ ਹਿੰਦੀ – ਉਰਦੂ ਝੇੜਾ ‘ ਸੀ ਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ‘ ਹਿੰਦੀ – ਉਰਦੂ ਗਠ ਜੋੜ ‘ ਹੈ । ਇਧਰ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਉਰਦੂ ਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਧਰ ਹਿੰਦੀ । ਉਰਦੂ ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਾਲਿਆਂ ਕੋਲ ਪੈਸਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੈ ਤੇ ਅਕਲ ਤੇ ਵੀ ਸਮਝ ਵੀ । ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪੱਟੀ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੇ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਰਦੂ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਹੈ । ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ 47 ਦੀ ਵੰਡ ਨੇ ਤਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੀ ਸੀ , ਤੇ ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਫਿਰ ਡਾਇਲੈਕਟਸ ਦੀ ਵਜਹ ਕਰ ਕੇ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ । ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਉਹ ਦਫਤਰਾਂ ਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਣੋ ਸੰਗਦੇ ਹਨ । ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਪੋਸ਼ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਪੰਜਬੀ ਨਿਕਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ । ਸਿਰਫ ਕੋਠੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੌਕਰ ਤੇ ਸਫਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ । ਆਮਿਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਟੀ . ਵੀ . ਤੇ ਉਰਦੂ ਦੇ ਡਰਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰਾਂ , ਚਮਿਆਰਾਂ , ਚੋਰਾਂ ਤੇ ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਰੋਲ ਪੰਜਾਬੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਆਮਿਰ ਦੀ ਫੇਸਬੁਕ ਤੇ ਜੋ ਦੇਣ ਹੈ ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਫੋਟੋ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖਾਈਆਂ ਜਾਣ , ਕਿਓਂ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਨਹੀਂ ਪਰ ਫੋਟੋ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਚੀਜ਼ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖ ਲੈਂਦੇ ਨੇ ਸੋ ਉਹ ਅੱਜ ਕਲ ਇਹ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ , ਅਕਸਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀਆਂ ਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਤਸਵੀਰਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ । ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੇਰੀ ਆਮਿਰ ਨਾਲ ਫਿਰ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ , ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਰੇ ਸਾਰੇ ਹੀਲੇ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਕਿਓਂਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ , ਉਹ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਉਰੀਅੰਟਡ ( Political Oriented ) ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਰਾਈਟਰ ਉਰੀਅੰਟਡ ( Writer Oriented ) ਹੈ । ਕੋਈ ਵੀ ਲਹਿਰ ਜਦ ਤੱਕ ਸਿਆਸੀ ਰੰਗ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ ਉਹ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ । ਵੈਸੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ ਲੋਕ ਇਹ ਮੰਨ ਕੇ ਹੀ ਤੁਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨੇ ਤੇ ਉਰਦੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੌਮੀ ਬੋਲੀ ਹੈ , ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ , ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਅਸਲ ਕੰਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਵੀ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਹਨ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਹੈ । ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਲਿਖਾਰੀ ਜੇ ਕੋਈ ਕਿਤਾਬ, ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਜਾਂ ਰਿਸਾਲਾ ਛਾਪਦੇ ਵੀ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਟਾਲ ਤੱਕ ਜਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਲੈ ਕੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ , ਬੱਸ ਆਪਣੇ ਯਾਰਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਤੱਕ ਇਹ ਮਹਿਦੂਦ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਨੇ । ਵੈਸੇ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਲਿਖਾਰੀ ਨੇ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਰਹੇ ਨੇ , ਤੇ ਫਿਰ ਸੋਚਦੇ ਨੇ ਕਿ ਚਲੋ ਹੁਣ ਕੁਝ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿਖ ਦਈਏ । ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਂ ਫਿਰ ਵਾਹ ਵਾਹ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਨੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਹੋ ਜਾਏ ਕਿ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ । ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਮੇਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ । ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹਿਲਾ ਸਿਰੇ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਦਾ । ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵੰਡ ਯਕੀਨੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਕੌਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਧੱਕਾ ਲਗੇਗਾ ਤੇ ਸਮਾਜ ਹੋਰ ਵੰਡਿਆ ਜਾਵੇਗਾ । ਇਕ ਹੋਰ ਸੁਆਲ ਜੋ ਮੈਂ ਆਮਿਰ ਨੂੰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਬੰਦਾ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਬੋਲੇ ਤਾਂ ਤੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਕਿਵੇ ਪੇਸ਼ ਆਓਂਦਾ ਹੈਂ ? ਤਾਂ ਉਹ ਦਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਹਿਸਟਰੀ ( History ) ਬਾਰੇ ਦਸਦਾ ਹੈ । ਫੈਕਟਸ ( facts ) ਤੇ ਫਿਗਰਸ ( figures ) ਦਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ । ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾਵੇ । ਰੱਬ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰ ਹੈ ਹੁਣ ਤੱਕ ਜਦ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਹੈ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਂ ਹੀ ਕੀਤੀ ਹੈ । ਉਂਜ ਵੀ ਉਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਰੌਲਾ ਪਾਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸਿਰਫ ਲਾਹੋਰ ਤੱਕ ਹੀ ਮਹਿਦੂਦ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਗਏ, ਇਹ ਲਹਿਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਅੱਪੜੀ । ਆਮਿਰ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ , ਪੰਜਾਬੀ ਲਿਖਤਾਂ ਨਾਲੋ ਸਾਨੂੰ ਜਿਆਦਾ ਜ਼ੋਰ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ( Oral Language ) ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ । ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਾ ਜਦ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਫ਼ਾਰਸੀ ਲਿਪੀ ਤਾਂ ਸਿਖਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਰਦੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ , ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਪਰਪੱਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨੀ ਔਖੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ , ਇਹ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਆਪਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨੀ ਔਖੀ ਲੱਗੇ । ਜੋ ਵੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਵੀ ਹੈ , ਇੱਕ ਗੱਲ ਤਾਂ ਪੱਕੀ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ , ਬੋਲੀ ਦੇ ਮੁਆਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਧੱਕਾ ਹੋਇਆ ਹੈ । ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਆਮਿਰ ਲਈ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹੀਲਿਆਂ ਲਈ ਦੁਆ ਕਰਦੀ ਹਾਂ । ਯਕੀਨਨ ਹੀ ਆਮਿਰ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਇੱਕ ਇਨਸਪਾਇਰੰਗ ਕਹਾਣੀ ਹੈ । ਉਸ ਨਾਲ ਹੋਈ ਗੱਲ ਬਾਤ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਿੱਖਿਆ । ਉਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਮੈਂ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕੀ । ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੂਝਵਾਨ , ਮਿੱਠ – ਬੋਲੜਾ ਤੇ ਇਲਮ ਦੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਭਰਿਆ । ਹਰ ਹੋਈ ਗੱਲ ਬਾਤ ਵੇਲੇ ਮੇਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਜਾਣਦੀ ਹੋਵਾਂ । ਜੇ ਆਮਿਰ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਤਰਜ਼ੀਹ ਦਿੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਫਰੈਂਚ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ , ਫ਼ਾਰਸੀ ਤੇ ਅਰਬੀ ਸਿੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ , ਗੁਰਮੁਖੀ ਨੂੰ ਲਿਖ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ , ਮੇਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਸਲੋਕ ਸੁਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ , ਤਾਂ ਪਰਗਟ ਤੇਰਾ ਭਤੀਜਾ ਕਿਓਂ ਨਹੀਂ ਪੰਜਾਬੀ , ਹਿੰਦੀ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸਿਖ ਸਕਦਾ ? ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਖਾਉਣ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਜਫੱਰਪੁਰ ਆਖਦਾ ਹੈ : ਆਉ ਰਲ ਕੇ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਦੀ ਖੁਲ੍ਹੀ ਗੁੱਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਫਿਰ ਗੁੰਦ ਦਈਏ ਇਹਦੇ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਖੂਬਸੂਰਤ ਬੋਲਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਟੰਗ ਦਈਏ “ ਆਮਿਰ ‘ ਸਾਂਝਾ ਪੰਜਾਬ ‘ ਬਾਰੇ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕੀ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯਕੀਨਨ ਇਹ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੋਹਾਂ ਪੰਜਾਬਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਲਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਇਸ ਲਈ ਮੈ ‘ ਸਾਂਝਾ ਪੰਜਾਬ ‘ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ । ਆਮਿਰ , ਦੋਸਤਾ ! ਤੇਰਾ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇੰਨੇ ਦਿਨ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਸਾਂਝ ਕੀਤੀ , ਹਰ ਵਾਰੀ ਜਦ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ,ਤਕਰੀਬਨ ਆਸਿਫ਼ ਜੀ ਵੀ ਆ ਰਲਦੇ ਸਨ . ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਚੋਂ ਮਜਬੂਰੀ ਵਿੱਚ ਉੱਠਣਾ ਪੈਂਦਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਾਣ ਨੂੰ ਜੀ ਨਾ ਕਰਨਾ , ਉਹ ਆਪਾਂ ਨੂੰ ਉਡੀਕਣ ਲਈ ਆਖਦੇ ਤੇ ਕਦੀ ਵਿਚੋਂ ਮੇਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਤੇ ਕਦੀ ਤੇਨੂੰ ਵੀ …ਪਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਦਿਨ ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਕੀਮਤੀ ਯਾਦ ਨੇ ਤੇ ਮੈਂ ਰੱਬ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਤੇ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਕਿਸਮਤ ਹਾਂ ਕਿ ਇੰਨੇ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਚੰਗੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਤੇ ਮੈਂ ਦੁਆ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਤੇਰੀ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਚਾਨਣ ਮੁਨਾਰੇ ਵਾਂਗ ਸੇਧ ਦਵੇ ਤੇ ਇਸ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਿਚ ਜੈਲਦਾਰ ਪਰਗਟ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਤੀਜੇ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਜਰੂਰ ਸਿਖਾਵੇਂ । ਆਮਿਰ , ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਸਜਦਾ ਕਬੂਲ ਕਰੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਆ ਸਕਾਂ ਤਾਂ ਦੋਸਤਾ ਹਾਕ ਮਾਰ ਲਵੀਂ । ਤੇਰੇ ਤੇ ਮੇਰੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਪੱਕੀ ਸਾਂਝ ਹੈ , ਬੋਲੀ ਦੀ ਸਾਂਝ ਜੋ ਆਪਾਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਸਿਖੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਸਾਂਝ ਨੂੰ ਰੱਬ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਿਓੰਦਾ ਰੱਖੇ । ਤੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦੀ ਹਾਂ : ਸਾਡੀ ਜਾਤ ਏ ਪੰਜਾਬੀ , ਸਾਡੀ ਪਾਤ ਏ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਨੂੰ ਲਾਡ ਲਡਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮਾਤ ਏ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਡਾ ਦੀਨ ਈਮਾਨ ਤੇ ਔਕਾਤ ਏ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤੇ ਭੁੱਲ ਨਾ ਜਾਇਓ ਪੰਜਾਬੀ ! ਗੁਰੂਆਂ ਪੀਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੀ ਸੌਗ਼ਾਤ ਏ ਪੰਜਾਬੀ। ਪੰਜਾਬੀ ਕੌਮ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਤੇ ਉਹਦੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗੁਮਾਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਮਗਰੋਂ ਜਿਹਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵੱਲ ਪਿੱਠ ਕਰ ਲਈ ਏ ਇਹ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ ਏ । ਦੋਹਵਾਂ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਬਹੁਤਾ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਏ । ਦੋਹਵਾਂ ਨੂੰ ਏਸ ਰਾਹ ਤੇ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਹਿੱਕਣ ਵਾਲੇ ਇਕੋ ਨੇਂ । ਅੰਗਰੇਜ਼ ਤੇ ਉਹਦੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗੁਮਾਸ਼ਤੇ । ਜਿਹਨਾਂ ਇਕੋ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਕੱਪੜੇ ਪਵਾ ਕੇ ਇਕ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ । ਇਹ ਕੱਪੜੇ ਸਨ ਲਿਪੀਆਂ। ਫ਼ਾਰਸੀ ਲਿਪੀ ਵਿਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਇਹ ਬੋਲੀ ਉਰਦੂ ਬਣ ਗਈ ਤੇ ਦੇਵ ਨਾਗਰੀ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ। ਇਕੋ ਬੋਲੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਲੱਭਣ ਲਈ ਦੂਰ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਏ। ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣੀਆਂ ਉਰਦੂ ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇਖ ਲਓ ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਾਈ ਬਰਾਬਰ ਵੀ ਫ਼ਰਕ ਲੱਗੇ । ਦੋਹਵਾਂ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਇਕੋ ਏ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਹਵਾਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਨੇ ਫ਼ਰਕ ਬੱਸ ਏਨਾ ਏ ਕਿ ਇਕ ਨੇ ਉਰਦੂ ਦੀ ਪੂਛ ਫੜ ਲਈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਹਿੰਦੀ ਦੀ । ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿਚ ਹਿੰਦੀ ਜ਼ਬਾਨ ਨਾਲ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਚੇਚਾ ਸੰਬੰਧ ਤੇ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਨਾਲ਼ ਵਿਤਕਰਾ ਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਬਿਲਕੁਲ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਏ ਜਿਵੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਉਰਦੂ ਜ਼ਬਾਨ ਨਾਲ਼ ਸੰਬੰਧ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ,ਪੰਜਾਬੀ ਰਹਿਤਲ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਹਿਚਾਣ ਨਾਲ਼ ਨਫ਼ਰਤ। ਦੋਹਵੇਂ ਕਲਚਰਲ ਸ਼ਰਮ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੇ। ਜਿਥੋਂ ਤੀਕ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਬਾਲਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਤਾਅਲੁੱਕ ਏ , ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਂ ਪਿਓ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਇਕ ਮਨਾਹੀ ਜਾਂ ਵਰਜੀ ਬੋਲੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ । ਇਹੋ ਹਾਲ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਾਲਾਂ ਦਾ ਏ । ਇਸ ਸਾਰੇ ਡਰਾਮੇ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਲਾਂ ਦੇ ਮਾਂ ਪਿਓ ਆਪਸ ਵਿਚ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੱਜਣਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁੱਝ ਹਿੰਦੂ ਸੱਜਣ ਅਜਿਹੇ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਹੀਂ ਰੋਜ਼ੀ ਰੋਟੀ ਵੀ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ । ਇਹ ਸਾਰਾ ਦੁਖਾਂਤ ਠੰਢੇ ਦਿਲ ਤੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਨਾਲ਼ ਸੋਚਣ ਅਤੇ ਗੁਚਰਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ । ਪਹਿਲਾ ਸਵਾਲ ਜੋ ਇਸ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿਚ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ , ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ਬਾਨ ਵਿਚ ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਏ ਜੋ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਏਸ ਤੋਂ ਪਰਾਂਹ ਹਟਣ ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਏ । ਏਸ ਗੱਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਲੱਭਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ (ਤਾਰੀਖ਼) ਦੀ ਮਦਦ ਲੈਂਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਏ । ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਕਿਤਨੀ ਕੁ ਪੁਰਾਣੀ ਏ ਏਸ ਬਾਰੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਵੱਖਰੀ ਖੋਜ ਤੇ ਸੋਚਣੀ ਏ । ਕੁੱਝ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਹੜਪੇ ਤੇ ਮੋਹਨਜੁਦਾੜੋ ਦਿਆਂ ਤਹਿਜ਼ੀਬਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਆਖਦੇ ਨੇ ਇੰਜ ਇਹ ਜ਼ਬਾਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਏ ਜੇ ਕਰ ਉਸ ਨੂੰ ਹੜੱਪਾ ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਦੀ ਬੋਲੀ ਨਾ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ਪਰ ਫ਼ਿਰ ਵੀ ਇਹ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਜ਼ਬਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਜ਼ਰੂਰ ਏ । ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਜੋ ਇਤਿਹਾਸ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਏ ਕਿ ਇਹ ਬੋਲੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਸੀ । ਇਹਨੂੰ ਬਾਹਰਲੇ ਧਾੜਵੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਤੇ ਵਧਾਉਣ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸਾ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਏ । ਅਸੀਂ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਬਾਹਰਲੇ ਧਾੜਵੀਆਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਰਹੀ ਏ । ਹਰ ਧਾੜਵੀ ਨੇ ਜੇਕਰ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਲੁੱਟਿਆ ਤਾਂ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਇਥੇ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਤੇ ਸਾਰਾ ਜ਼ੋਰ ਲਾਇਆ । ਏਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਾੜਵੀਆਂ ਜੇਕਰ ਜ਼ੁਲਮ ਤੇ ਜਬਰ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਵਰਤੇ ਤੇ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਆਜ਼ਮਾਇਆ । ਏਸ ਸਾਰੇ ਅਮਲ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕੋ ਰਿਹਾ ਏ ਪਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾੜਵੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਹਕੂਮਤ ਦੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਾੜਵੀਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਰਹੀ ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਏਸ ਸਰਕਾਰੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਨਾ ਬਣਾਇਆ । ਇਹਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਜਦ ਵੀ ਕਿਸੇ ਧਾੜਵੀ ਕੌਮ ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਵੇਲ਼ਾ ਮੁੱਕਿਆ ਤੇ ਏਸ ਧਾੜਵੀ ਕੌਮ ਦਾ ਹਾਕਮ ਤਬਕਾ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਅਪਨਾਂਉਣ ‘ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਿਆ । ਇਹ ਭਾਵੇਂ ਚਿੱਟੇ ਹਨ , ਮਿਸਰੀ , ਯੂਨਾਨੀ , ਅਰਬ , ਤੁਰਕ , ਮੁਗ਼ਲ , ਇਰਾਨੀ ਜਾਂ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਸਨ । ਹਾਕਮਾਂ ਦਾ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਬੇ ਅੰਤ ਜੱਦੋ ਜਹਿਦ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਵਜ੍ਹਾ ਇਹ ਹਨ । ਪਹਿਲੀ। ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਅਜਿਤ (ਨਾ ਕਾਬਲ ਸ਼ਿਕਸਤ) ਕੌਮ ਪੂਜਾ ਤੇ ਇਸੇ ਅਜਿਤ (ਨਾ ਕਾਬਲ ਸ਼ਿਕਸਤ) ਕੌਮ ਪੂਜਾ ਨਾਲ਼ ਕਦੇ ਨਾ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਪਿਆਰ। ਦੂਜੀ । ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਆਪਣੀ ਰਹਿਤਲ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਨਾ ਟੁੱਟਣ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੀ । ਇਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਅਣਥੱਕ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਹਿੰਦੂ ਸਨ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ, ਵਧਾਉਣ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਚਾਣ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਲਈ ਅਣਗਿਣਤ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਰ ਅੱਜ ਜਦ ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਰੁਝਾਨਾਂ ਤੇ ਮੁਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਇੰਝ ਲਗਦਾ ਏ ਜਿਵੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਈ ਨਹੀਂ ਏ ਸਗੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਏ । ਜਿਥੋਂ ਤੀਕ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਤਾਅਲੁੱਕ ਏ , ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜ਼ਬਾਨ ਅਰਬੀ ਸੀ ਤੇ ਇਹਦੇ ਮਗਰੋਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੀ ਵਾਰੀ ਆਉਂਦੀ ਏ । ਜਦੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਏ ਤੇ ਚਲੋ ਮੰਨ ਲਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ਼ ਨੱਥੀ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਇਕੱਲੀ ਲਿਪੀ ਗੁਰਮੁਖੀ ਦੀ ਵੀ ਜ਼ਿੱਦ ਕੀਤੀ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਏਸ ਲਿਪੀ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਤੇ ਧੱਕੇ ਨਾਲ਼ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਪਰ ਇਸ ਕੌਮ ਦੀ ਉਮਰ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ 300 ਸਾਲ ਏ ਤੇ ਇਹ ਬਾਹਰੋਂ ਨਹੀਂ ਆਏ ਸਗੋਂ ਇਹ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਈ ਔਲਾਦ ਹਨ । ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਏ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਤਾਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਬੇ ਅੰਤ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਰ ਅੱਜ ਕੀ ਹਨ੍ਹੇਰ ਆ ਗਿਆ ਏ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਇਕ ਭਿੱਟੀ ਹੋਈ ਬੋਲੀ ਸਮਝ ਕੇ ਏਸ ਤੋਂ ਇੰਜ ਦੂਰ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਏ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਏਸ ਨਾਲ਼ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਹਦਾ ਧਰਮ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ ਗਾ ਸਗੋਂ ਉਹਦੀ ਭਾਰਤੀ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਤੇ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ । ਇੰਝ ਲਗਦਾ ਏ ਜਿਵੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ ਲਈ ਜੇ ਕਰ ਹੁੰਦੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਭਿਕ (ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਯਾਫ਼ਤਾ ) ਹੋਣ ਦਾ (ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ) ਏ ਸਗੋਂ ਇਹ ਉਹਦੀ ਹਿੰਦੂ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਚਾਣ ਦੀ ਵੀ ਜ਼ਮਾਂਨੱਤ ਏ । ਜਦ ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ ਦੇ ਏਸ ਵਹਿਮ ਜਾਂ ਕੁੰਪਲਿਕਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਦੱਖਣੀ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਤਸਵੀਰ ਬਿਲਕੁਲ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਏ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸੂਬਿਆਂ ਦਾ ਹਿੰਦੂ ਵਾਸੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਂ ਬੋਲੀਆਂ ‘ ਤੇ ਫ਼ਖ਼ਰ ਕਰਦਾ ਏ ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਹਿੰਦੀ ਬੋਲਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਭਇਕ (ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਯਾਫ਼ਤਾ ) , ਹਿੰਦੂ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ । ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਜੋ ਹੁੰਦੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸ਼ੈਤ ਹਿੰਦੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿਚੋਂ ਈ ਟੈਗੋਰ ਹੋਇਆ ਏ ਏਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਸਾਨੂੰ ਏਸ ਗਰੁੱਪ ਚੋਂ ਲੱਖਾਂ ਹੋਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਮਿਲਣ ਗੀਆਂ ਜੋ ਇਲਮ ਤੇ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਟੀਸੀ ਤੇ ਪਹੁੰਚੀਆਂ । ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ ਜਦ ਹੁੰਦੀ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਲਿਖਿਆ ਤੇ ਸਭਇਕ (ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਯਾਫ਼ਤਾ ) ਬਣਾਉਂਦਾ ਏ ਤਾਂ ਅਸਲ ਵਿਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੰਦਾ ਏ ਕਿਉਂ ਜੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਕੋਈ ਮਾਪ ਤੋਲ ਏਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸਚਾਈ ਦਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ । ਪੜ੍ਹਿਆ ਲਿਖਿਆ ਬੰਦਾ ਤੇ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਏ ਜੋ ਪੜ੍ਹਿਆ ਲਿਖਿਆ ਹੋਵੇ ਹਿੰਦੀ ਬੋਲਣ ਨਾਲ਼ ਨਾ ਤੇ ਇਕ ਅਨਪੜ੍ਹ ਬੰਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਨਾ ਈ ਬੰਗਾਲੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਇਕ ਵਿਦਵਾਨ ਅਨਪੜ੍ਹ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਏ। ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਇੰਜ ਈ ਏ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਬੰਦੇ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਪੁਸ਼ਤਾਂ ਇਕ ਮਹਿਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਈਆਂ ਹੋਣ ਤੇ ਇਹ ਬੰਦਾ ਇਹ ਮਹਿਲ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ਼ ਬੇਆਬਾਨ ਵਿਚ ਜਾ ਬੈਠੇ । ਏਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਹਕੀਕਤ ਏ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਉੱਚੇ ਤਬਕਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਭਇਕ (ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਯਾਫ਼ਤਾ ) ਸਮਝਦੇ ਹਨ , ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਅੱਜ ਹਿੰਦੀ ਨਹੀਂ ਏ ਸਗੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਏ । ਅੱਜ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਤਬਕੇ ਦੀ ਬੋਲੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਸਗੋਂ ਪੌੜੀਆਂ ਲਹਿੰਦੀ ਲਹਿੰਦੀ ਥਲਵੇਂ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਤੇ ਥਲਵੇਂ ਤਬਕੇ ਦੀ ਬੋਲੀ ਬਣ ਗਈ ਏ ਤੇ ਇੰਜ ਉਤਲੇ ਤਬਕਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹਿੰਦੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਭਇਕ(ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਯਾਫ਼ਤਾ ) ਹੋਣ ਦਾ ਸਰਟੀਫ਼ੀਕੇਟ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ । ਜੇਕਰ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦਾ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਆਖੀਏ ਤਾਂ ਫੇਰ ਸਾਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਤੇ ਭਾਰਤ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦਾ ਲੇਬਲ ਲਾਉਣਾ ਪਵੇ ਗਾ ਕਿਉਂ ਜੇ ਇਹ ਹੁੰਦੀ ਦੀ ਥਾਂ ਬੰਗਾਲੀ , ਤੇਲਗੂ , ਤਾਮਿਲ , ਕੰਨੜ , ਗੁਜਰਾਤੀ , ਰਾਜਸਥਾਨੀ, ਆਸਾਮੀ ਤੇ ਖ਼ੋਰੇ ਹੋਰ ਕਿਤਨੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਬੋਲਦੇ ਹਨ । ਜਦ ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਆਖਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਏਸ ਗੱਲ ਤੇ ਫ਼ਖ਼ਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਬੋਲੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਬੋਲੀ ਬਣੀ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਆਪਣੀ ਧਾਰਮਿਕ ਬੋਲੀ ਅਰਬੀ ਛੱਡ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਅੱਪਨਾ ਲਿਆ । ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਪਹਿਚਾਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਏ ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ (ਰਹਿਤ ) ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ (ਤਾਰੀਖ਼) ਤੋਂ ਵੀ ਇਨਕਾਰ ਏ । ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ਬਾਨ ਤੋਂ ਲੁਕਦਾ ਏ ਤੇ ਅਸਲ ਵਿਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਦਾਦੇ ਦੇ ਵਿਰਸੇ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਏ । ਏਸ ਵਿਰਸੇ ਵਿਚ ਰਿਗਵੇਦ ਵੀ ਹਨ , ਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਥੰਮ ਵੀ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਅਸ਼ੋਕ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪੋਰਸ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਹੀਰੋਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ । ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਇਕ ਹੀਰੋ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਵੀ ਏ ਜਿਹਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਚੋਂ ਕੱਢਣ ਨਾਲ਼ ਅੱਜ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਪੂਰਾ ਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਇੰਜ ਈ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮੂਰਖ ਮਾਂ ਬਾਪ ਫ਼ਖ਼ਰ ਦੇ ਕਾਬਲ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਹਰਾਮਦਾ ਕਹੇ। ਸਭਇਕ (ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਯਾਫ਼ਤਾ ) ਹੋਣ ਦਾ ਤਾਅਲੁੱਕ ਰੱਜ ਨਾਲ਼ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਏ । ਰੱਜ ਸੱਭਇਤਾ(ਤਹਿਜ਼ੀਬ) ਦੇ ਬੂਟੇ ਲਈ ਪਾਣੀ ਤੇ ਖਾਦ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਏ ਭੁੱਖ ਵਿਚ ਕਦੇ ਸੱਭਇਤਾ (ਤਹਿਜ਼ੀਬ) ਫੱਲਦੀ ਫੁੱਲਦੀ ਨਹੀਂ । ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਇਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਕ ਰੱਜਿਆ ਪੁੱਜਿਆ ਬੰਦਾ ਇਕ ਭੁੱਖੇ ਨੰਗੇ ਬੰਦੇ ਕੋਲੋਂ ਸੱਭਇਤਾ (ਤਹਿਜ਼ੀਬ) ਮੰਗਣ ਤੁੱਰ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਇਲਾਕੇ ਜਿਥੋਂ ਹਿੰਦੀ ਤੇ ਉਰਦੂ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਅੱਜ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਨਾਂ ‘ ਤੇ ਸੱਭਿਤਾ ( ਤਹਿਜ਼ੀਬ ) ਖਿਲਾਰਨ ਦਾ ਦਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੱਜ ਰਾਹੀਂ ਨਾ ਤੇ ਕੱਲ੍ਹ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਨਾ ਅੱਜ ਕਰਦੇ ਨੇ। ਤਾਰੀਖ਼ ਏਸ ਗੱਲ ਦੀ ਗਵਾਹ ਏ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਸੱਭਿਅਤਾ ( ਤਹਿਜ਼ੀਬ ) ਹੜੱਪਾ, ਮੋਹਨਜੋਦਾੜੋ ਤੇ ਟੈਕਸਲਾ ਤੋਂ ਗਈ । ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਭੁਲੀ ਹੋਈ ਨਹੀਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਦੁਨੀਆ ਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਨੂੰ ਸੱਭਿਅਤਾ (ਤਹਿਜ਼ੀਬ ) ਦਿੱਤੀ , ਏਸ ਤੋਂ ਲਈ ਨਹੀਂ । ਏਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਲੀਕ ਫੇਰੱਨ ਨਾਲ਼ ਨਾ ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਏ ਤੇ ਨਾ ਈ ਹਿੰਦੂ ਇਤਿਹਾਸ। ਅੱਜ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ ਲਈ ਇਹ ਗੱਲ ਇਕ ਚੈਲੰਜ ਵਾਂਗ ਏ ਕਿ ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਤੇ ਉਹਦੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਚੇਲਿਆਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੱਭਿਅਤਾ(ਤਹਿਜ਼ੀਬ) ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਕੀਤੀ ਦਿਮਾਗ਼ ਧੁਆਈ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹਾਸਲ ਕਰੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਰਸੇ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੀਨੇ ਨਾਲ਼ ਲਾਵੇ ਸਗੋਂ ਇਹਦੇ ਤੇ ਫ਼ਖ਼ਰ ਕਰੇ । ਹਾਲੇ ਵੀ ਡੁੱਲ੍ਹੇ ਬੇਰਾਂ ਦਾ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਵਿਗੜਿਆ। ਸਵੇਰ ਦਾ ਭੁੱਲਿਆ ਜੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਘਰ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹਨੂੰ ਭੁੱਲਿਆ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ। ਅਣਡਿੱਠਾ (ਅਣਦੇਖਿਆ) ਦੁਸ਼ਮਣ ਜਸਟਿਸ ਸੱਯਦ ਆਸਿਫ਼ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਏ ਮੈਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਪਿਆਰੇ ਸਿੱਖ ਦੋਸਤ ਜਤਿੰਦਰ ਜੂਲੀ ਦੇ ਘਰ ਠਹਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸਾਂ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਦਾਨਿਸ਼ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹੱਥ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਇੱਕ ਟੁੱਟੀ ਭੱਜੀ ਕਲਾਸ਼ਨਕੋਫ਼ ਲੱਗ ਗਈ। ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਤਾਏ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਦ ਸਿੰਘ ਤੇ ਧੀ ਸਾਰੰਗ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਹੀਰੋ ਬਣਨ ਦਾ ਰੋਅਬ ਪਾਉਣ ਲਈ ਆਖਿਆ : ” ਜੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਮੇਰੇ ਘਰ ਅੰਦਰ ਵੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤੇ ਮੈਂ ਉਹਨੂੰ ਠਾਹ ਠਾਹ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ”। ਹਾਲੇ ਨਿੱਕੇ ਦਾਨਿਸ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਈ ਜੇ ਧੀ ਰਾਣੀ ਸਾਰੰਗ ਉਹਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਟੋਕਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਕਿਹਾ : ” ਤੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ । ਤੂੰ ਦੇਖਦਾ ਨਹੀਂ ਅੰਕਲ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਏ ਹੋਏ ਨੇ”। ਸਾਰੰਗ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਦਾਨਿਸ਼ ਨੇ ਕਲਾਸ਼ਨਕੋਫ਼ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਆਖਿਆ ; ” ਫ਼ਿਰ ਤੇ ਮੈਂ ਠਾਹ ਠਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ”। ਨਿੱਕੇ ਦਾਨਿਸ਼ ਸਿੰਘ ਸਾਹਮਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਕੀ ਰੂਪ ਸੀ ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਨਾਲ਼ ਈ ਬਦਲ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹਦੇ ਹੀਰੋ ਬਣਨ ਦੀ ਖ਼ਵਾਹਿਸ਼ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਬਣ ਗਈ ? ਇਹ ਉਹ ਸਵਾਲ ਏ ਜਿਹਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਹਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਏ । ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜਦ ਤੱਕ ਬਾਰਡਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਉਹਲੇ ਹੈ ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣ ਏ । ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਬਾਰਡਰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਉੱਪਰ ਜਾਂਦਾ ਏ ਤੇ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜਾਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰ ਹੁੰਦਾ ਏ ਤੇ ਓਥੋਂ ਦੇ ਉਹਦੀ ਖ਼ਾਤਿਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਛਾਵਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਗੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਤੀਕ ਦੀ ਨਹੀਂ ਏ ਸਗੋਂ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਏ, ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਹਿਮਾਨ ਨਿਵਾਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਨਾ ਕਾਬਲ ਯਕੀਨ ਅਣਗਿਣਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ਼ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤ ਪਰਤੇ । ਮੈਨੁੰ ਆਪਣੇ ਭਾਰਤੀ ਦੌਰਿਆਂ ਵੇਲੇ ਅੱਜ ਤੀਕ ਇੱਕ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਭਾਰਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਜਿਹਨੇ ਆਪਣੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੇਰੇ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਦੇ ਭੈੜੇ ਵਰਤਾਰੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ; ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਈ ਗੱਲ ਦੱਸੀ : ” ਜੋ ਦੋਸਤੀ ਤੇ ਪਿਆਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਹੌਰ਌ ਮਿਲਿਆ ਇਸ ਦਾ ਉਹ ਕਦੇ ਸੁਫ਼ਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਸਨ । ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਲਏ ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਕੇ ਚਾਹ ਵੀ ਪਿਆਈ। ਰਿਕਸ਼ੇ ਵਾਲੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਰਾਇਆ ਲੈਣ ਤੋਂ ਨਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸਗੋਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਗੱਲ ਦਾ ਮਫ਼ਲਰ ਵੀ ਲਾਹ ਕੇ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਰਡਰ ਦੇ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਖਿੱਲਰੀਆਂ ਇਹੋ ਜਿਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਲਿਸਟ ਏਨੀ ਲੰਮੀ ਏ ਕਿ ਨਾ ਤੇ ਉਹ ਗਿਣਨ ਵਿਚ ਆਉਂਦੀ ਏ ਤੇ ਨਾ ਈ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਆਉਂਦੀ ਏ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਲਈ ਬੰਦੇ ਕੋਲ਼ ਲਫ਼ਜ਼ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਨੇ । ਏਸ ਦੋਸਤੀ ਤੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਘੇਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਬਾਰਡਰ ਤੀਕ ਨਹੀਂ ਏ ਸਗੌਂ ਪ੍ਰਦੇਸ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਹੜਾ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਘਰ ਆਉਣਾ ਜਾਣਾ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਏਸ ਮੇਲ ਜੋਲ ਚੋਂ ਅਸੀਂ ਕੱਟੜ ਮਜ਼੍ਹਬੀ (ਧਾਰਮਿਕ ) ਲੌਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੱਢ ਸਕਦੇ । ਸਵੀਡਨ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨ (ਪਰਵਾਰ )ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਮਜ਼ਹਬ ਨਾਲ਼ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਬਾਕਾਇਦਗੀ ਨਾਲ਼ ਸਾਰੀਆਂ ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਰਸਮਾਂ ਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਸਜਨਾਨ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਤੀਕ ਕੋਈ ਇਰਾਨੀ, ਅਰਬੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ । ਗੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਤੀਕ ਕੋਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿੰਧੀ , ਪਠਾਣ ਬਲੋਚ ਜਾਂ ਉਰਦੂ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾਜਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਾ ਈ ਕਿਸੇ ਮਹਿਫ਼ਲ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਬੰਗਾਲੀ ਹਿੰਦੂ ਨਾਲ਼ ਗੂਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਦੇਖਿਆ ਏ ਤੇ ਫ਼ਿਰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕੀ ਏ ? ਕੀ ਇਹ ਡਰਾਮਾ ਏ? ਕੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪੰਜਾਬੀ ਮਹਿਮਾਨ ਨਿਵਾਜ਼ੀ ਏ? ਇੱਕ ਦਿਨ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਮੁਹੰਮਦ ਦੀਨ ਲਈ ਦੁਸ਼ਮਣ ਏ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਜਦ ਮੁਹੰਮਦ ਦੀਨ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੇਖ ਲੈਂਦਾ ਏ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁਝ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਉੱਤੇ ਵਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਏ । ਮੌਲਵੀ ਸਦੀਕ ਨਕਸ਼ਬੰਦੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਜਦ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਜਥੇਦਾਰ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨਾਲ਼ ਹੁੰਦਾ ਏ ਤੇ ਉਹ ਉਹਨੂੰ ਦੂਜੇ ਮਜ਼ਹਬ ਦਾ ਬੰਦਾ ਜ਼ਰੂਰ ਸਮਝਦਾ ਏ ਪਰ ਉਹਨੂੰ ਜਥੇਦਾਰ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕਿਸੇ ਪੱਖੋਂ ਵੀ ਆਪਣਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦਾ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਜਥੇਦਾਰ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਸਿੰਘ ਵੀ ਕਿਰਪਾਨ ਕੱਢ ਕੇ ਮੌਕਾ ਜਾਣ ਕੇ ਮੌਲਵੀ ਸਦੀਕ ਨਕਸ਼ਬੰਦੀ ਦਾ ਗਾਟਾ ਲਾਹ ਪਾਸੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਦਿੰਦਾ ਸਗੌਂ ਦੋਹਵੇਂ ਬੰਦੇ ਪੂਰੇ ਅਦਬ ਤੇ ਇਹਤਰਾਮ ਨਾਲ਼ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ਼ ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਂਦੇ ਨੇਂ । ਦੋਹਾਂ ਬੰਦਿਆਂ ਅੰਦਰ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ਼ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਰੀਝ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਏ ਜਦ ਇਹ ਖ਼ਵਾਹਿਸ਼ ਹਕੀਕਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਦੀ ਏ ਤੇ ਬਹੁਤਾ ਚਿਰ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਜਦ ਦੋਹਵੇਂ ਬੰਦੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਨੇਂ । ਏਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੀ ਰਾਜ਼ ਏ ? ਜਦ ਦਲੇਰ ਮੇਹੰਦੀ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਈਕ ਆਪਣਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਗਦਾ ਏ ਤਾਂ ਉਹਦੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਹੰਝੂਆਂ ਹੌਕਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਆ ਕੇ ਉਹਦਾ ਰਸਤਾ ਡੱਕ ਲੈਂਦਾ ਏ ਨਾ ਉਹਦਾ ਆਪਣਾ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਨੂੰ ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਏ ਤੇ ਨਾ ਈ ਲਾਹੌਰੀਆਂ ਉਹਨੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨੇ । ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਹਰ ਟੀ. ਵੀ. ਕਲਾਕਾਰ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਏ। ਹੀਰ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਜਦ ਲੇਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਏ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਵੀ ਇਹ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਗੀਤਾ ਮਗਰੋਂ ਹਰ ਘਰ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਏ ; ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਨੂੰ ਜਿੰਨਾ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਤੇ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਏ ਇਸ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ਼ ਕਰਨਾ ਅਕਲੋਂ ਬਾਹਰ ਏ ; ਇਹ ਕਿਹੜੀ ਤਾਕਤ ਏ ਜੋ ਦੋ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪਰਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਵੈਰੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਏ ਪਰ ਜਦ ਇਹ ਪਰਦਾ ਹਟਦਾ ਏ ਤਾਂ ਦੋਹਵੇਂ ਬੰਦੇ ਪੰਘਰ ਕੇ ਇੱਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਕੁਝ ਈ ਪਲਾਂ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਦੀਮੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਜਜ਼ਬਾਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਦੋਸਤੀ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨ ਨਿਵਾਜ਼ੀ ਵਿਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਏ । ਇਹ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਿਚ ਬਹੁਤਾ ਚਿਰ ਨਹੀਂ ਖਿਲਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ । ਭਾਵੇਂ 1947 ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਟਰੈਜਡੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਦੀ ਹੱਕ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਖਰੀਂਢ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਟਰੈਜਡੀ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾ ਇਹਨਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਲੱਭਣੇ ਨਾ ਮੁਮਕਿਨ ਏ ।ਨਾ ਤੇ ਕੋਈ ਧਰਮ , ਇਖਲਾਕ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ , ਹਿੰਦੂਆਂ ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਸੁੱਚਾ ਤੇ ਬੇਗੁਨਾਹ ਆਖਦਾ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਹਿਸ਼ੀ ਦਰਿੰਦੇ ਬਣ ਕੇ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਨੂੰ ਲਹੂ ਵਿਚ ਡੋਬ ਦਿੱਤਾ , ਉਹ ਗੱਡੀ ਜੋ ਲਾਹੌਰ ਵੱਲ ਚਲੀ ਜਾਂ ਲਾਹੌਰੋਂ ਚਲੀ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪਹੁੰਚੀ ਤੇ ਉਸ ਪੂਰੀ ਗੱਡੀ ਵਿਚ ਡਰਾਈਵਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਸਨ , ਉਸ ਦੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਆਪਣੀ ਬੇਗੁਨਾਹੀ ਵਾਸਤੇ ਕੋਈ ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਇਖ਼ਲਾਕੀ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਇਸ ਧਰੋਹ ਪਿੱਛੇ ਕਿਹੜੇ ਹੱਥ ਸਨ , ਇਹ ਸਾਰੀ ਬੰਦੇ ਮਾਰੀ ਕਿਸ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਤੇ ਹੋਈ ? ਜੇ ਕਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿਨਾਹ ਚੀਕ ਚੀਕ ਕੇ ਉਸ ਧਰੋਹ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਰੌਲ਼ਾ ਪਾਇਆ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਵੀ ਕੁੱਝ ਕੌਮੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਲੀਡਰਾਂ ਉਸ ਇਨਸਾਨ ਮਾਰੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਣ ਵਿਚ ਕਸਰ ਨਾ ਛੱਡੀ, ਮੁੜ ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਤਾਕਤ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਹੋਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ , ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਤਾਕਤਾਂ ਸਨ :ਕਾਂਗਰਸ , ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ । ਜੋ ਨਾ ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਤੇ ਫੇਰ ਇਸ ਨਿੱਕੇ ਜਿਹੇ ਨਿਤਾਰੇ ਮਗਰੋਂ ਜੋ ਤਾਕਤ ਨਿੱਤਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ; ਸਾਡੇ ਆਕਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸੰਨ 47 ਵਿਚ ਜੋ ਨਫ਼ਰਤ ਦਾ ਬੀਜ ਬੀਜਿਆ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਿਚ ਦੋਵਾਂ ਗੁਆਂਢੀ ਮੁਲਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਮੁੱਲ ਭਰਨਾ ਪਿਆ ਇਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਦੋਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਮਿਲਿਆ ਕੋਈ ਮੁਲਕ ਅੱਜ ਜਿੱਤ ਦਾ ਦਾਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ; ਇਹ ਸਰਮਾਇਆ ਤੇ ਵਸੀਲੇ ਜੋ ਇਸ ਨਫ਼ਰਤ ਦੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਉਣ ਲਈ ਨਾਪ ਤੋਲ ਤੇ ਸਭ ਮੇਚੇ ਫ਼ੇਲ੍ਹ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ; ਜੇ ਕਰ ਇਹ ਸਰਮਾਇਆ ਤੇ ਵਸੀਲੇ ਕੌਮੀ ਵਾਧੇ ਤੇ ਇਲਮ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਅੱਜ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਅਗਾਂਹ ਵਧੂ ਦੇਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਅੱਜ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹਕੀਕਤ ਮੰਡੀ ਏ , ਮੰਡੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਏਸ ਰੱਫੜ ਬਾਰੇ ਅਪਣਾ ਅਟੱਲ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ; ਏਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਰਾਹੀਂ ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਜ਼ਾਦ ਵਪਾਰ ਅਟੱਲ ਹੈ ; ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਫ਼ਾਇਦੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ਼ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਨੇ ; ਇਹ ਮੁਫ਼ਾਦ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਤੋਂ ਅਪਣਾ ਪੱਲਾ ਨਹੀਂ ਛੜਾ ਸਕਦੇ ; ਇਹ ਮੁਫ਼ਾਦ ਐਸੇ ਹਨ ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਦੋਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਨੂੰ ਅਗਾਂਹ ਵਧਣ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਪਾਉਣਗੇ ਬਲਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਹਿਣ ਸਹਿਣ ਦਾ ਮਿਆਰ ਅੱਛਾ ਹੋਵੇਗਾ ਸਗੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਰਮਾਇਆਦਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚ ਅਪਣਾ ਪੈਸਾ ਲਾਉਣ ਲਈ ਆਜ਼ਾਦ ਵਪਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਇਸ ਖਾਤੇ ਵਿਚ ਇਕ ਹੋਰ ਗਲ ਗੌਹ ਗੋਚਰੀ ਹੈ ; ਏਸ ਸਦੀ ਦੀ ਇਕੱਲੀ ਸੁਪਰ ਤਾਕਤ ਚੀਨ ਦਾ ਵਜੂਦ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਤਾਕਤਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਬਰਾਬਰ ਰੱਖਣ ਪਾਰੋਂ ਦੋਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੋਣ ਦੀ ਦਾਅਵਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ; ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਪੱਛਮੀ ਤਾਕਤਾਂ ਦੀ ਇਹ ਖ਼ਵਾਹਿਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਤਾਕਤ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਫ਼ਾਦਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰੇ , ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਏਸ਼ੀਆ ਇਕ ਹੋਰ ਹਕੀਕਤ ਹੈ ਜੋ ਦੋਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ; ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਬੇ ਅੰਤ ਵੱਡੀ ਮੰਡੀ ਵਿਚ ਦੋਵੇਂ ਮੁਲਕ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਮਦਦ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ; ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਜੁਗ਼ਰਾਫ਼ੀਆਈ ਹਾਲਤ ਭੀ ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚ ਅਗਾਂਹ ਵਧਣ ਦੇ ਮਨਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ , ਇਸ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਏ ਜਿਥੇ ਵਾਹੀ ਬੀਜੀ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੋਜ਼ਜ਼ੇ, ਚਮਤਕਾਰ ਭੁਲਾਏ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ , ਢਾਈ ਫ਼ੀਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਇਹ ਸੂਬਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਤਰ ਫ਼ੀਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਖ਼ੁਰਾਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ , ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਇਨਕਲਾਬ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ; ਖੁੱਲੇ ਵਪਾਰ ਦੀ ਰਾਹ ਵਿਚ ਡੱਕਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਰਖ਼ਾਨੇਦਾਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਘਾਟਾ ਪੈਂਦਾ ਏ ਸਗੋਂ ਮਹਿੰਗਾ ਮੁੱਲ ਗਾਹਕ ਵੀ ਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ; ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਬਣੀ ਉਂਨ ਦੀ ਇਕ ਜਰਸੀ ਸਿੰਘਾਪੂਰ ਰਾਹੀਂ ਲਾਹੌਰ ਪਹੁੰਚਦੀ ਏ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਏ ਇਸ ਸਾਰੇ ਸੌਦੇ ਵਿਚ ਇਹ ਵਚੋਲਾ ਸਿੰਘਾਪੂਰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਰਖ਼ਾਨੇਦਾਰ ਦੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦਾ ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਏ ਸਗੋਂ ਉਹ ਗਾਹਕ ਦੀ ਜੇਬ ਤੇ ਵੀ ਡਾਕਾ ਮਾਰਦਾ ਏ ਜਿਥੋਂ ਤੀਕ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਵਾਧੇ ਵਿਚ ਦੋਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦਾ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ਼ ਸਾਥ ਦੇਣ ਦਾ ਤਾਅਲੁੱਕ ਹੈ , ਉਥੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਹੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ ਸਗੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਟੈਕਨੌਲੋਜੀ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ; ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਪੱਛਮੀ ਟੈਕਨੌਲੋਜੀ ਹੋਣ ਪਾਰੋਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਕਵਾਲਿਟੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿਚ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਟੈਕਨੌਲੋਜੀ ਰਾਹੀਂ ਬਣਾਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਹੈ , ਇਕ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਜੋ ਮੁੱਲ ਇਕ ਯੂਰਪੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਭਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਮੁੱਲ ਇਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਹੈ , ਜਦ ਕੇ ਕਵਾਲਿਟੀ ਵਿਚ ਬਹੁਤਾ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ; ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਦੋਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿਚ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਮੌਕੇ ਨੇ ; ਏਸ ਤਜਾਰਤੀ ਵਟਾਂਦਰੇ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਗਾਹਕ ਜਾਂ ਵਰਤਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਹੈ ; ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚ ਮਾਰੂ ਘਾਟੇ ਦੇ ਬਜਟ ਦਾ ਰਾਜ਼ ਏਸ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਵਿਚ ਹੈ ; ਹਾਲ ਘੜੀ ਦੇ ਘਾਟੇ ਦੇ ਬਜਟ ਕਿਸੇ ਮੁਲਕ ਲਈ ਲਾਹਨਤ ਏ ; ਪੱਛਮੀ ਮੁਲਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਾਟੇ ਮਾਰੇ ਮੁਲਕ ਆਖਦੇ ਨੇ ; ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ; ਏਸ ਅਣਦੇਖੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿਚ ਮੀਡੀਏ ਦੇ ਨਵੇਂ ਜ਼ਰੀਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਆਖਾਂ ਨਹੀਂ ਮੀਟੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ; ਟੀ. ਵੀ ਦੀ ਸਕਰੀਨ ਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਅੱਜ ਲੋਹੇ ਦੀ ਕੰਧ ਵਿਚ ਮੋਰੇ ਕਰ ਰਹੇ ਨੇ ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੋਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਣ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਇਕ ਮੂੰਹ ਜ਼ੋਰ ਘੋੜੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ; ਅੱਜ ਦੋਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਏਸ ਹਕੀਕਤ ਤੋਂ ਆਖਾਂ ਨਹੀਂ ਮੇਟ ਸਕਦੀਆਂ ਤੇ ਏਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਇਹ ਹਕੀਕਤ ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਏਸ ਗੱਲ ਦੀ ਦਾਅਵਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਝਾਕ ਕੇ ਦੇਖਣ ; ਕੀ ਬਾਰਡਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਬੈਠਾ ਬੰਦਾ ਵਾਕਿਆ ਹੀ ਉਹਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੈ ? ਕਿਧਰੇ ਇਹ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਉਹਦੇ ਉੱਤੇ ਧੱਕੇ ਨਾਲ਼ ਤਾਂ ਮੜ੍ਹੀ ਨਹੀਂ ਗਈ ? ਪੰਜਵਾਂ ਵਾਹਗਾ ਜਸਟਿਸ ਸੱਯਦ ਆਸਿਫ਼ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਵਾਹਗਾ ਏ ਜਿਹਦੇ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਵੀ ਮਨਾਈ ਏ। ਵਾਹਗੇ ਦੀ ਇਹ ਕੰਧ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਤੇ ਮਜ਼ਹਬ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਉਸਾਰੀ ਲਗਦੀ ਏ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਹਦਾ ਮਜ਼ਹਬ ਨਾਲ਼ ਦੂਰ ਦੂਰ ਦਾ ਵੀ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਹ ਪਖੰਡ (ਮੁਨਾਫ਼ਕਤ) ਤੇ ਦੋਹਰੇ ਇਖ਼ਲਾਕੀ ਮਿਆਰਾਂ ਤੇ ਖਲੋਤੀ ਏ। ਇੰਜ ਤੇ ਤੀਜੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਹਰ ਬੰਦਾ ਭਾਰਾਂ ਥੱਲੇ ਦੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਪਰ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਪੰਡਾਂ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨੇ ਤੇ ਭਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਇਹ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਹਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਦੀਆਂ ਨੇ ਸਗੋਂ ਉਹਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਵੀ ਇਹੋ ਪੰਡਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਨੇ ਜਦ ਤੀਕ ਉਹਨੂੰ ਇਹ ਪਿੰਡਾਂ ਇਜ਼ਾਜ਼ਤ ਨਾਮਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨਾ ਤੇ ਉਹ ਕਬਰ ਵਿਚ ਵੜਦਾ ਏ ਤੇ ਨਾ ਈ ਸੂਏ ਵਿਚ ਲੰਮਾ ਪੈਂਦਾ ਏ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਤੇ ਉਹਦੇ ਮਰਨ ਨਾਲ਼ ਵੀ ਇਹ ਭਾਰ ਲਹਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਛਿੜੀ ਥਾਂ ਬਦਲ ਲੈਂਦਾ । ਮਾਂ ਪਿਓ ਆਪਣਾ ਇਹ ਭਾਰ ਲਾਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਬਾਲਾਂ ਤੇ ਲੱਦ ਕੇ ਅਗਾਂਹ ਹੁੰਦੇ ਨੇਂ। ਇਹ ਭਾਰ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਬਾਲਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨੇ । ਇੰਜ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਵੀ ਭਾਰ ਏ ਪਰ ਅਸਲ ਭਾਰ ਧੀਆਂ ਨੇ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਧੀ ਜੰਮਦੀ ਈ ਭਾਰ ਬਣ ਕੇ ਏ। ਉਹਦੇ ਜੰਮਣ ਤੇ ਨਾ ਤੇ ਕੋਈ ਸ਼ਰੀਂਹ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਬੂਹੇ ਉੱਤੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਆਉਂਦਾ ਤੇ ਨਾ ਈ ਸ਼ਰੀਕ ਬਰਾਦਰੀ ਮੁਬਾਰਕਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਭੱਜੀ ਆਉਂਦੀ ਏ ਸਗੋਂ ਉਹਦਾ ਸਵਗਤ ਕੀਰਨਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਏ । ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਏਸ ਭਾਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਜੰਮਦਿਆਂ ਧੀਆਂ ਦਾ ਈ ਗੱਲ ਘੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਅੱਜ ਉਹਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੀਰਨਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਧੀ ਦਾ ਗੱਲ ਘੁੱਟਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹੀ । ਪੰਜਾਬੀ ਇਹਦਾ ਇਕ ਮਾਡਰਨ ਹੱਲ ਲੱਭ ਲਿਆ ਏ ਪਈ ਧੀ ਨੂੰ ਜੰਮਣ ਈ ਨਾ ਦਿਓ। ਨਾ ਰਵੇ ਬਾਂਸ ਤੇ ਨਾ ਵੱਜੇ ਵੰਝਲੀ । ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਡਾਕਟਰ ਚਾਰ ਟਿਕੀਆਂ ਦੀ ਖ਼ਾਤਿਰ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਜੱਲਾਦ ਬਣ ਗਿਆ ਏ । ਉਹ ਮਾਂ ਦੇ ਢਿੱਡ ਵਿਚ ਈ ਪਤਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਕਿ ਇਹ ਧੀ ਏ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ ਏ ਜੇ ਕੁੜੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਫਿਰ ਉਹਦਾ ਅੱਧ ਬਣਿਆ ਸਰੀਰ ਕੱਚਾ ਕੱਢ ਕੇ ਪਿਓ ਦੇ ਹੱਥ ਫੜਾਉਂਦਾ ਏ । ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਇਹ ਕੰਮ ਕੰਵਾਰੀਆਂ ਮਾਂਵਾਂ ਆਪਣਾ ਗੁਨਾਹ ਲੁਕਾਉਣ ਲਈ ਸੱਤਾਂ ਪੜਦਿਆਂ ਵਿਚ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ ਪਰ ਅੱਜ ਇਹ ਕੰਮ ਵਿਆਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕਰਦੀਆਂ ਨੇ ਫ਼ਰਕ ਸਿਰਫ਼ ਏਨਾ ਏ ਕਿ ਕੰਵਾਰੀ ਲਈ ਇਹ ਗੁਨਾਹ ਉਹਦੀ ਕੁੱਖ ਵਿਚ ਪਲ ਰਿਹਾ ਬਾਲ ਹੁੰਦਾ ਏ , ਉਹ ਭਾਂਵੇਂ ਧੀ ਏ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ ਏ ਪਰ ਇੱਕ ਵਿਆਹੀ ਪੰਜਾਬਣ ਲਈ ਇਹ ਪਾਪ ਉਹਦੀ ਕੁੱਖ ਵਿਚ ਪਲ ਰਹੀ ਧੀ ਏ ਤੇ ਉਹ ਏਸ” ਗੁਨਾਹ” ਤੋਂ ਲੁਕ ਛਿਪ ਕੇ ਜਾਨ ਨਹੀਂ ਛੁੜਾਉਂਦੀ, ਸਗੋਂ ਸਾਰੇ ਜਹਾਂ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਕਰਦੀ ਏ । ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਘਰ ਜਦ ਧੀ ਜੰਮ ਈ ਪੈਂਦੀ ਏ ਤੇ ਇਹਦੇ ਭਾਰ ਬਣਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਕਲ ਉਹਦੀ ਰਾਖੀ ਹੁੰਦੀ ਏ । ਜੇ ਉਹਦੀ ਇਹ ਧੀ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਬੰਦੇ ਨਾਲ਼ ” ਖ਼ਰਾਬ” ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਏ ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਰੀਕਾਂ ਤੇ ਬਰਾਦਰੀ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਦਿਖਾਉਣ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਇਹ ਉਹਦੀ ਮੁੱਛ ਦਾ ਮਸਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਏ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੁੱਛ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਤੇ ਉਹਦੇ ਲਹੂ ਵਿਚ ਆਪਣੀਆਂ ਮੁੱਛਾਂ ਨੂੰ ਲਬੇੜ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕੜਾ ਕੇ ਤੇ ਤਾਅ ਦੇ ਕੇ ਬਰਾਦਰੀ ਤੇ ਸ਼ਰੀਕਾਂ ਵਿਚ ਟੁਰਨ ਦਾ ਇਜ਼ਾਜ਼ਤ ਨਾਮਾ ਲੈ ਕੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਏ । ਸਦਕਾ ਜਾਈਏ ਏਸ ਪਿਓ ਦੇ ਤੇ ਏਸ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਜੋ ਇਕ ਸ਼ਖ਼ਸ ਦੇ ਦੋ ਘੜੀ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਿਚ ਉਹਦੇ ਕੋਲੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖੋਹ ਲੈਂਦੇ ਨੇ । ਇਹ ਪਿਓ ਰੱਬ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿਚ ਕਾਤਲ ਏ ਪਰ ਇਹਨੂੰ ਕਾਤਲ ਕਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ਗ਼ੈਰਤਮੰਦ ਤੇ ਹੀਰੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਏ। ਉਹਨੂੰ ਗ਼ੈਰਤ ਦਾ ਇਹ ਤਮਗ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਰਾਖੇ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਹੁੰਦੇ ਨੇ । ਜੇ ਏਸ ਪੰਜਾਬੀ ਪਿਓ ਦੀ ਇਹ ਧੀ ” ਖ਼ਰਾਬ’ ‘ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਕਤਲ ਹੋਣੋ ਬਚ ਜਾਂਦੀ ਏ ਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਉਹਦੇ ਲਈ ਵਰ ਲੱਭਣ ਤੁਰ ਪੈਂਦਾ ਏ ਤੇ ਏਸ ਕੰਮ ਲਈ ਉਹ ਕਈ ਛਾਨਣੀਆਂ ਵਰਤਦਾ ਜਿਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਛਾਣ ਕੇ ਵਰ ਲੱਭਦਾ ਏ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਛਾਨਣੀਆਂ ਦਾ ਘਾਟਾ ਨਹੀਂ ਏ ਸਗੋਂ ਰੰਗ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਛਾਨਣੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਾਰੀ ਮੰਡੀ ਏ । ਜਿਹਨੂੰ ਜਿਹੋ ਜਿਹੀ ਛਾਨਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਏ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੀ ਛਾਨਣੀ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਏ। ਪਹਿਲੀ ਛਾਨਣੀ ਮਜ਼ਹਬ ਯਾਂ ਧਰਮ ਦੀ ਏ। ਇਹ ਛਾਨਣੀ ਇਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਛਾਣ ਕੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ ਤੇ ਈਸਾਈ ਵੱਖਰਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਏ । ਦੂਜੀ ਛਾਨਣੀ ਫ਼ਿਰਕਿਆਂ ਦੀ ਏ ਇਹ ਇਕ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਛਾਣ ਕੇ ਅਕਾਲੀ, ਨਾਮਧਾਰੀ, ਨਿਰੰਕਾਰੀ, ਰਾਧਾ ਸਵਾਮੀ, ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ ਤੇ ਖ਼ੋਰੇ ਹੋਰ ਕੀ ਕੀ ਕੱਢ ਕੇ ਵੱਖਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਏ, ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਦੀ ਛਾਨਣੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਕੋਲ਼ ਵੀ ਏ ਜੋ ਛਾਣ ਕੇ ਵਿਚੋਂ ਸੁੰਨੀ ,ਸ਼ੀਆ, ਵਹਾਬੀ, ਮਿਰਜ਼ਈ, ਦਿਓ ਬਣਦੀ, ਨਕਸ਼ਬੰਦੀ ਤੇ ਖ਼ੋਰੇ ਹੋਰ ਕੀ ਕੀ ਕੱਢ ਕੇ ਵੱਖਰਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਏ । ਇਹੋ ਜਿਹਾਂ ਛਾਨਣੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ, ਹਿੰਦੂਆਂ ਤੇ ਈਸਾਈਆਂ ਕੋਲ਼ ਵੀ ਨੇ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਛਾਨਣੀਆਂ ਮਗਰੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਛਾਨਣੀ ਦੀ ਵਾਰੀ ਆਉਂਦੀ ਏ ਜਿਹਦੀ ਹਰ ਮਜ਼ਹਬ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਮਨਾਹੀ ਏ । ਇਹ ਛਾਨਣੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪਖੰਡ ਦੀ ਸਿਖ਼ਰ ਏ । ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਜਦੋਂ ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਏ ਉਹ ਮੁਸਲਮਾਨ ,ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ ਤੇ ਈਸਾਈ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਏ । ਜਦ ਉਹਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਪੁੱਜਦੀ ਤੇ ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਵਰਦੀ ਲਾਹ ਕੇ ਗੋਤ ਦੀ ਵਰਦੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਮਜ਼ਹਬ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਠਿੱਠ ਤੇ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ । ਇਹ ਛਾਨਣੀ ਜ਼ਾਤਾਂ ਤੇ ਗੋਤਾਂ ਦੀ ਏ । ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਚ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਤੱਕ ਸਭ ਗੁਰੂਆਂ ਏਸ ਛਾਨਣੀ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕੀਤੀ ਏ। ਇਸਲਾਮ ਵਿਚ ਨਬੀ ਪਾਕ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਭ ਇਸਲਾਮੀ ਹਸਤੀਆਂ ਏਸ ਛਾਨਣੀ ਨੂੰ ਭੈੜਾ ਕਿਹਾ ਏ ਤੇ ਇਹਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਏ । ਈਸਾਈ ਮਜ਼ਹਬ ਵਿਚ ਵੀ ਏਸ ਛਾਨਣੀ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਏ । ਏਸ ਛਾਨਣੀ ਦੀਆਂ ਵੀ ਅੱਗੋਂ ਇੱਕਤਰ ਸੌ ਕਿਸਮਾਂ ਨੇ । ਸਿੱਖ ਜੱਟ ਜਦ ਇਹ ਛਾਨਣੀ ਵਰਤਦਾ ਏ ਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਲਈ ਵਰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਉਹ ਏਸ ਛਾਨਣੀ ਰਾਹੀਂ ਪਹਿਲੇ ਤੇ ਆਪਣੀ ਗੋਤ ਇਕ ਪਾਸੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਏ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਗੋਤ ਵੱਖਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਏ ਫਿਰ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਵਾਰੀ ਆਉਂਦੀ ਏ ਪਈ ਮੁੰਡਾ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਫ਼ਰ ਦਾਦਕੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਵੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਜੱਟ ਪੰਜਾਬੀ ਆਪਣੇ ਸਿੱਖ ਜੱਟ ਭਰਾ ਦੇ ਉਲਟ ਕਰਦੇ ਨੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁੜੀ ਲਈ ਵਰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ , ਭੈਣ , ਸਾਲੇ ਤੇ ਸਾਲ਼ੀ ਦੇ ਘਰੋਂ ਲੱਭਦਾ ਏ ਫ਼ਿਰ ਉਹਦੇ ਚਾਚੇ ,ਤਾਏ ਫੂਫੀ ਤੇ ਮਾਸੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਜਾਂ ਧੀਆਂ ਦੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀ ਵਾਰੀ ਆਉਂਦੀ ਏ ਜੇ ਉਹਨੂੰ ਇੰਜ ਘਰੋਂ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਾ ਲੱਭੇ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਵਖ਼ਤ ਪੇ ਜਾਂਦਾ ਏ ਕਿਉਂ ਜੇ ਜੱਟਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਗੋਤ ਦੇ ਉੱਚੇ ਹੋਣ ਦਾ ਇਕ ਮੁਕਾਬਲਾ ਏ ਹਰ ਜੱਟ ਦੂਜੀ ਗੋਤ ਦੇ ਜੱਟ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਹੀਣਾ ਸਮਝਦਾ ਏ। ਇਹੋ ਗੱਲ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਗੁੱਜਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਗੋਤਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਏ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿਚ ਏਸ ਛਾਨਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਕੱਟੜ ਤੇ ਕਰੜੀ ਸਯੱਦਾਂ ਵਿਚ ਏ। ਸੱਯਦ ਆਪਣੀ ਕੁੜੀ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਯੱਦਾਂ ਵਿਚ ਕਰਦਾ ਏ । ਉਹਦੇ ਲਈ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਸਾਰੀਆਂ ਗੋਤਾਂ ਉੱਮਤੀ ਯਾਨੀ ਰਈਅਤ ਜਾਂ ਪੈਰੋਕਾਰ ਨੇ । ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੱਯਦ ਆਪਣੇ ਵਰਤਾਰੇ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਬ੍ਰਹਾਮਣ ਤੋਂ ਵੀ ਚਾਰ ਚੁੱਕੇ ਵੱਧ ਏ । ਉਹ ਸਰਦਾਰ, ਪਾਕ ਤੇ ਨੂਰੀ( ਉਹ ਬਾਕੀ ਇਨਸਾਨਾਂ ਤਰਾਂ ਮਿੱਟੀ ਚੋਂ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ਸਗੋਂ ਨੂਰ ਚੋਂ ਬਣਿਆ) ਏ। ਏਸ ਪਾਰੋਂ ਉਹ (ਪਵਿੱਤਰ) ਏ ਤੇ ਬਾਕੀ ਸਭ ਗੋਤਾਂ ਘਟੀਆ ਨੇ । ਏਸ ਮਗਰੋਂ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਦੀ ਛਾਨਣੀ ਆਉਂਦੀ ਏ , ਕੁੜੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦਾ ਇਹ ਕੰਮ ਇਕ ਤਰਾਂ ਦਾ ਸੌਦਾ ਹੁੰਦਾ ਏ । ਮੁੰਡਾ ਕੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਏ ? ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਏ ਜਾਂ ਨਹੀਂ? ਜੇ ਉਹ ਬਾਹਰ ਰਹਿੰਦਾ ਏ ਤੇ ਕੀ ਉਹਦੇ ਰਾਹੀਂ ਕੁੜੀ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲੇ ਬਾਹਰ ਜਾ ਸਕਦੇ ਨੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ? ਇਹ ਉਹ ਖ਼ਾਸ ਛਾਨਣੀਆਂ ਨੇ ਜਿਹਦੀ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਸ਼ਕਲ ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਰਤਦਾ ਏ , ਏਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਛਾਨਣੀਆਂ ਨੇ। ਇਹ ਛਾਨਣੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਤੱਕ ਮਹਿਦੂਦ ਨਹੀਂ ਹਨ ਸਗੋਂ ਜਦ ਇਕ ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਹਰ ਤੁਰ ਜਾਂਦਾ ਏ ਤੇ ਇਹ ਛਾਨਣੀਆਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ਼ ਵੀ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਏ। ਬਾਹਰ (ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਦੁਨੀਆ ਤੇ ਅਸਟਰੇਲੀਆ) ਜਾ ਕੇ ਜਦ ਇਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਏ ਤੇ ਉਹ ਛਾਨਣੀਆਂ ਦੇ ਏਸ ਜਾਲ਼ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਏ ਕਦੇ ਕਦੇ ਤੇ ਉਹ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਏ ਪਰ ਬਹੁਤੀ ਵਾਰੀ ਉਹਨੂੰ ਇਹਦਾ ਮਹਿੰਗਾ ਮੁੱਲ ਭਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਜਿਹਦੇ ਵਿਚ ਉਹਦਾ ਕਤਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦਾ । ਮਾਂ ਪਿਓ ਉਹਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਲੈ ਆਉਂਦੇ ਨੇ , ਇਥੇ ਆ ਕੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਨੇ ਜੇ ਉਹ ਕਤਲ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਮਹਿੰਗੀ ਕੀਮਤ ਦੇਣੀ ਪੈਂਦੀ ਏ । ਇਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕੁੜੀ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਏਸ ਬਗ਼ਾਵਤ ਮਗਰੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪਖੰਡ ਤੇ ਦੋਹਰੇ ਇਖ਼ਲਾਕੀ ਮਿਆਰਾਂ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਫੁੱਟਦਾ ਏ। ਉਹਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਤਕਰਾ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀ ਰਾਹੀਂ ਜ਼ਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਏ । ਜੇ ਮੁੰਡਾ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰ ਕੇ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਵੇ ਤੇ ਉਹਦੇ ਮਾਂ ਪਿਓ ਕੁਝ ਨਖ਼ਰਿਆਂ ਮਗਰੋਂ ਉਹਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਨੇ । ਮੈਂ ਸੱਯਦ ਹਾਂ ਤੇ ਸਯੱਦਾਂ ਦੀ ਇਕ ਅੰਤ ਕੱਟੜ ਗੋਤ ਨਾਲ਼ ਮੇਰਾ ਤਾਅਲੁੱਕ ਏ । ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਈਸਾਈ ਗੋਰੀ ਏ ਉਹ ਕਿਤੇ ਜਾਂ ਪੇਸ਼ੇ ਰਾਹੀਂ ਵਕੀਲ ਏ ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇਕ ਵੱਡੀ ਅਫ਼ਸਰ ਏ ਉਹ ਇਕ ਅਮੀਰ ਆਦਮੀ ਦੀ ਧੀ ਏ ਤੇ ਉਹਦੇ ਸਾਰੇ ਭੈਣ ਭਰਾ ਕਰੋੜਪਤੀ ਨੇ। ਅੱਜ ਤੀਕ ਨਾ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਚੋਂ ਤੇ ਨਾ ਈ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਚੋਂ ਕੋਈ ਬੰਦਾ ਉਹਨੂੰ ਮਿੱਥੇ ਤੇ ਵੱਟ ਪਾ ਕੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਏ । ਜੇ ਮੈਂ ਉਹਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਕਿਸੇ ਗ਼ਰੀਬ ਸਿੱਖਣੀ ਜਾਂ ਗੂੰਹ ਚੱਕਣ ਵਾਲੀ ਈਸਾਈ ਚੂਹੜੀ ਨਾਲ਼ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਤਾਂ ਸਭ ਨੇ ਮੇਰਾ ਹੁੱਕਾ ਪਾਣੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਾ ਸੀ। ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਵਿਰਕ ਚੌਧਰੀ ਬੰਦਾ ਸੀ । ਸਰਕਾਰੇ ਦਰਬਾਰੇ ਉਹਨੂੰ ਕੁਰਸੀ ਮਿਲਦੀ ਸੀ ਪੂਰੀ ਪੰਚਾਈਤ ਵਿਚ ਉਹਦੀ ਗੱਲ ਵੱਡੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ । ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੀਲੀ ਪੱਗ ਬੰਨ੍ਹਦਾ । ਗੁਰਦਵਾਰੇ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿਚ ਉਹਨੂੰ ਆਦਰ ਮਾਣ ਮਿਲਦਾ । ਉਹਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਛਾਨਣੀਆਂ ਵਰਤ ਕੇ ਆਪਣੀ ਕੁੜੀ ਲਈ ਇਕ ਸੰਧੂ ਜੱਟ ਮੁੰਡਾ ਲੱਭਿਆ ਤੇ ਰਾਠ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਰਸਮਾਂ ਰਿਵਾਜਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਆਪਣੀ ਕੁੜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਏਸ ਜੌੜੇ ਦੇ ਦੋ ਬਾਲ ਵੀ ਹੋ ਗਏ । ਵਿਰਕ ਜੀ ਦਾ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਦਾਅ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਪੱਛਮ ਆ ਗਏ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਜਵਾਈ ਨੂੰ ਵੀ ਉਥੇ ਸੱਦ ਲਿਆ । ਪੱਛਮ ਆ ਕੇ ਸੰਧੂ ਜੀ ਦੀ ਜੂਨ ਬਦਲ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਹਰਾਮ ਦਾ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਰੰਗੀਲਾ ਸਮਝਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਉਹਨੇ ਸ਼ਰਾਬ ਤੇ ਖ਼ੈਰ ਪੀਣੀ ਈ ਸੀ ਨਾਲ਼ ਉਹ ਗੋਰੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀਨ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ ਗੋਰੀਆਂ ਇੰਜ ਹੰਢਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕੋਈ ਵਰਤਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੋਣ । ਸੰਧੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਰ ਜ਼ੁਲਮ ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਤੀ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਪਰ ਸਬਰ ਕਰ ਕੇ ਘਰ ਬੈਠੀ ਰਹੀ । ਹੁਣ ਸੰਧੂ ਸਾਹਿਬ ਉਹਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਗੋਰੀਆਂ ਘਰ ਵੀ ਲਿਆਉਣ ਲੱਗ ਪਏ ਉਹ ਫਿਰ ਵੀ ਸਬਰ ਕਰ ਕੇ ਬੈਠੀ ਰਹੀ । ਇਕ ਦਿਨ ਸੰਧੂ ਸਾਹਿਬ ਇਕ ਗੋਰੀ ਪੱਕੀ ਘਰ ਲੈ ਆਏ ਉਹ ਫਿਰ ਵੀ ਬੈਠੀ ਰਹੀ ; ਆਖ਼ਿਰ ਸੰਧੂ ਜੀ ਆਪਣੀ ਏਸ ਸਿੱਖ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੁੱਟ ਕੇ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ । ਉਹ ਰੋਂਦੀ ਪਿੱਟਦੀ ਮਾਪਿਆਂ ਵੱਲ ਆ ਗਈ ਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਸੰਧੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਖੁੱਲੀ ਛੁੱਟੀ ਮਿਲ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣਾ ਮੌਜ ਮੇਲਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕੁੱਟਿਆ ਤੇ ਮਾਰਿਆ। ਉਹ ਕਈ ਸਾਲ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਬੈਠੀ ਰਹੀ । ਖ਼ੈਰ ਇਕ ਦਿਨ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਵਿਰਕ ਸਾਹਿਬ ਉਹਦੇ ਲਈ ਨਵਾਂ ਵਰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਫਿਰ ਛਾਨਣੀਆਂ ਫੜ ਲਈਆਂ । ਏਸ ਕੰਮ ਵਿਚ ਕਈ ਸਾਲ ਹੋਰ ਲੰਘ ਗਏ ਤੇ ਕੋਈ ਕੰਮ ਦਾ ਜੱਟ ਮੁੰਡਾ ਨਾ ਲੱਭਾ । ਆਖ਼ਿਰ ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਏਸ ਕੁੜੀ ਆਪੇ ਮੁੰਡਾ ਲੱਭ ਲਿਆ ਤੇ ਚੁੱਪ ਕਰ ਕੇ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ । ਸਾਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਭੂਚਾਲ ਆ ਗਿਆ । ਏਸ ਮੁੰਡੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਖ਼ਰਾਬੀ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਉਹ ਸੋਹਣਾ ਸੀ, ਜਵਾਨ ਸੀ, ਨਾਲ਼ ਡਾਕਟਰ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸੀ। ਸਰਦਾਰ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਵਿਰਕ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਬੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਹਦਾ ਨੱਕ ਵਿਚ ਦਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਉਹਨਾਂ ਆਪਣੀ ਕੁੜੀ ਨਾਲ਼ ਬਾਈਕਾਟ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਰ ਗਏ। ਚੌਧਰੀ ਸਰਦਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਵਿਰਕ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਇਕ ਪਿੰਡ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ ਨਾਰਵੇ ਲਈ ਵੀਜ਼ੇ ਖੁੱਲੇ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਬਰਾਦਰੀ ਨਾਲ਼ ਸਾਮਾਨ ਬਣਾ ਕੇ ਨਾਰਵੇ ਆ ਗਏ ਇਥੇ ਆ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਧੁੱਸ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸਾਰੀ ਕੋਠੀ ਪਾ ਲਈ। ਬਾਲ ਵੱਡੇ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ਼ ਲੈ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੁਰ ਗਏ । ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਮਗਰੋਂ ਈ ਬਾਲਾਂ ਰੌਲ਼ਾ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਉਹ ਵਾਪਸ ਨਾਰਵੇ ਆ ਗਏ । ਬਾਲ ਵੱਡੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹੁਣ ਦੀ ਵਾਰੀ ਆ ਗਈ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਨਾਰਵੇ ਵਿਚ ਜੰਮੀ ਪਲ਼ੀ ਸੀ ਉਹਨੇ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਪੇਂਡੂ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ਼ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਚੌਧਰੀ ਸਰਦਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਵਿਰਕ ਪੱਗ ਲਾਹ ਕੇ ਉਹਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਰੱਖੀ ਤੇ ਮਿੰਨਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ : ” ਪੱਤਰਾ ਤੂੰ ਜਿੱਤੀ ਤੇ ਮੈਂ ਹਾਰਿਆ, ਜਾ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਲੱਭ ਲੈ ਪਰ ਮੇਰੀ ਇਕ ਮਿੰਨਤ ਏ। ਇੱਕ ਤੇ ਇਹ ਮੁੰਡਾ ਗੋਰਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਦੂਜਾ ਇਹ ਜੱਟ ਹੋਵੇ ।” ਕੁੜੀ ਵਾਅਦਾ ਕਰ ਲਿਆ । ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਮਗਰੋਂ ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਂ ਪਿਓ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹਨੇ ਮੁੰਡਾ ਲੱਭ ਲਿਆ ਏ ਤੇ ਇਹ ਮੁੰਡਾ ਨਾ ਤੇ ਗੋਰਾ ਏ ਸਗੋਂ ਚੀਮਾ ਜੱਟ ਏ । ਉਹ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ ਤੇ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਕਿ ਉਹ ਮੁੰਡਾ ਛੇਤੀ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਏ। ਖ਼ੈਰ ਇਕ ਦਿਨ ਕੁੜੀ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਘਰ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ । ਮਾਂ ਪਿਓ ਨੂੰ ਚਾਅ ਚੜ੍ਹ ਗਏ । ਸਵੇਰੇ ਤੋਂ ਘਰ ਵਿਚ ਖਾਣੇ ਪੱਕਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਮੁੰਡੇ ਲਈ ਤੁਹਫ਼ੇ ਖ਼ਰੀਦੇ ਗਏ। ਮਿੱਥੇ ਵੇਲੇ ਤੇ ਕੁੜੀ ਮੁੰਡਾ ਲੈ ਆਈ। ਉਹਨੇ ਘਰ ਦੀ ਟੱਲੀ ਵਜਾਈ ਤੇ ਉਹਦੇ ਪਿਓ ਬੂਹਾ ਖੋਲਿਆ ਉਹਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹਦੀ ਧੀ ਨਾਲ਼ ਇਕ ਸਿੱਖ ਖਲੋਤਾ ਸੀ। ਏਸ ਮਗਰੋਂ ਚੌਧਰੀ ਸਰਦਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਵਿਰਕ ਨਾਲ਼ ਜੋ ਹੋਈ ਉਹ ਸਰਦਾਰ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਚੌਧਰੀ ਸਰਦਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਦੀ ਨਾਰਵੇ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਬਰਾਦਰੀ ਉਹਦਾ ਹੁੱਕਾ ਪਾਣੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹੋਰ ਵੀ ਮਿਸਾਲਾਂ ਮਿਲਣ ਗੀਆਂ । ਅੱਜ ਜੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੱਪੜੇ ਲਹਾ ਕੇ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਘਾਹ ਦੀ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਤੜਾਗੀ ਬੰਨ੍ਹਵਾ ਕੇ ਤੇ ਉਹਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਪੱਥਰ ਦਾ ਹਥੌੜਾ ਫੜਾ ਕੇ ਜੰਗਲ਼ ਵੱਲ ਘੱਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ : ” ਜਾ , ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰ ਤੇ ਗ਼ਾਰਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿ”। ਉਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ ਸਗੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਸਿਹਤ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰੇਗਾ ਪਰ ਹਕੀਕਤ ਵਿਚ ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਰਦਾ ਏ ਤੇ ਇਹੋ ਕਰਦਾ ਏ । ਇਤਿਹਾਸ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਏ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਪੂਛ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਫਿਰ ਉਹਦੇ ਅਗਾਂਹ ਵਧਣ ਨਾਲ਼ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਇਹ ਗ਼ਾਇਬ ਹੋ ਗਈ । ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਂਵੇਂ ਬਹੁਤ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਮਾਡਰਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹਦੇ ਨਾਲ਼ ਇਹ ਪੂਛ ਹਾਲੇ ਤੀਕ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਏ । ਇਹ ਪੂਛ ਉਹਦਾ ਕਬੀਲੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਰਨਾ ਏ । ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਕਬੀਲੀ ਰਸਮ ਈ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਵਾਹਗਾ ਬਾਡਰ ਵੀ ਏ। ਪੰਜਾਬੀ ਗੋਰੀ ਨੂੰਹ ਤੇ ਗੋਰੇ ਜਵਾਈ ਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰਕੇ ਫੁੰਡਦਾ ਏ, ਪਰ ਵਾਹਗੇ ਦੇ ਆਰਪਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇਨਸਾਨ ਈ ਮੰਨਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ, ਏ ਜਦ ਕੇ ਕੁੱਝ ਪੀਹੜ੍ਹੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਇਕੋ ਖ਼ੂਨ ਸਨ , ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਦੇ ਪੜਦਾਦੇ ਇਕੋ ਸਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਏ ਆਪਣਾ ਮਾਰੇਗਾ ਵੀ ਤੇ ਛਾਂਵੇਂ ਲਿਆ ਕੇ ਪਰ ਪੰਜਾਬੀ ਏਸ ਮਸਲੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲੋਂ ਛਾਂਵੇਂ ਮਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਪਰਾਏ ਕੋਲੋਂ ਧੁੱਪੇ ਮਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਏ । ਚਲੋ ਇਹ ਕੰਧ ਕਿਸੇ ਹੱਦ ਤੱਕ ਹਿੰਦੂਆਂ ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਚ ਢਹਿ ਗਈ ਏ ਪਰ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ, ਬੰਦਾ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਦੀ ਖੜੀ ਕੀਤੀ ਇਹ ਕੰਧ ਹਿੰਦੂਆਂ ਸਿੱਖਾਂ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿਚ ਇਸੇ ਦੀ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਕਾਇਮ ਏ, ਤੇ ਇਹ ਕੰਧ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੱਸਦੀ ਏ ਤੇ ਇਹ ਉਹਦੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਨੇ। ਇਹ ਉਹ ਵਾਹਗੇ ਵਾਲੀ ਕੰਡ ਏ ਜੋ ਮੁਸਲਮਾਨ , ਹਿੰਦੂ , ਸਿੱਖ ਤੇ ਈਸਾਈ ਪੰਜਾਬੀ ਆਪਣੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖਲ੍ਹਾਰ ਕੇ ਖਲੋਤਾ ਏ । ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਕੰਧ ਸਾਰੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਲਈ ਏ? ਨਹੀਂ। ਇਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪਖੰਡHypocracy) ਏ ਇਹ ਦੂਹਰੇ ਇਖ਼ਲਾਕੀ ਮਿਆਰਾਂ Double morals ਦਾ ਪੋਲ ਏ। ਪਹਿਲਾ ਪਖੰਡ (Hypocracy) ਤੇ ਮੁੰਡੇ ਤੇ ਕੁੜੀ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਏ । ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਏ ਪਰ ਕੁੜੀ ਲਈ ਮਨਾਹੀ ਏ । ਦੂਜਾ ਪਖੰਡ ਤਬਕਿਆਂ Classes ਤੇ ਮੁਆਸ਼ੀ (ਆਰਥਿਕ ) ਊਂਚ ਨੀਚ ਦਾ ਏ। ਸਰਦਾਰਨੀ ਸਤਨਾਮ ਕੌਰ ਇਕ ਵੱਡੇ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਦੀ ਧੀ ਸੀ । ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਦੇ ਮਾਂ ਪਿਓ ਉਹਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਪੜ੍ਹਨ ਘੱਲਿਆ । ਓਥੇ ਈ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਮਨਿਸਟਰ ਸਿਰ ਸਿਕੰਦਰ ਹਯਾਤ ਟਿਵਾਣਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਿਮੂਦ ਵੀ ਪੜ੍ਹਨ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ । ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ਼ ਇਸ਼ਕ ਹੋ ਗਿਆ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਨਾ ਮਹਿਮੂਦ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਤੇ ਨਾ ਈ ਸਤਨਾਮ ਕੌਰ ਨੂੰ । ਉਹਦੇ ਮਾਂ ਪਿਓ ਵਡ਼ਨ ਤੁਰੇ । ਉਹ ਸਤਨਾਮ ਕੌਰ ਤੋਂ ਸਤਨਾਮ ਮਹਿਮੂਦ ਬਣ ਗਈ ਤੇ ਸਿੱਖ ਦੀ ਸਿੱਖ ਈ ਰਹੀ । ਆਪ ਇਕ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਦੀ ਧੀ ਤੇ ਇਕ ਵੱਡੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੋਣ ਪਾਰੋਂ ਉਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਸਿਖ਼ਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਜ਼ਾਰੀ, ਉਹ ਉਤਲੇ ਤਬਕੇ ਕਲਾਸ ਦੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਜਾਨ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਉਹਨੂੰ ਸਲਾਮ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੁੱਗਲ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੀ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਮਹਾਨ ਲਿਖਾਰੀ ਏ ।ਏਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਉਹਦਾ ਰੇਡੀਓ ਨਾਲ਼ ਵੀ ਤਾਅਲੁੱਕ ਸੀ , ਉਹਦਾ ਤੇ ਆਇਸ਼ਾ ਦਾ ਇਸ਼ਕ ਹੋਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੁੱਗਲ ਸਿੱਖ ਤੇ ਆਯਸ਼ਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਈ ਰਹੀ ਤੇ ਇਹ ਜੋੜਾ ਕਬੂਲ ਹੋ ਗਿਆ , ਏਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਸਾਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਵੀ ਕਈ ਮਿਸਾਲਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਨੇਂ । ਨਰਗਿਸ ਇਕ ਹਿੰਦੂ ਸੁਨੀਲ ਦੱਤ ਨਾਲ਼ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ । ਸ਼ਾਹਰੁਖ਼ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਿੰਦੂ ਏ ਆਮਿਰ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਵੀ ਪਤਨੀ ਹਿੰਦੂ ਏ। ਗੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਫ਼ਿਲਮੀ ਦੁਨੀਆ , ਜਾਗੀਰਦਾਰਾਂ ਤੇ ਅਦਬੀ (ਸਾਹਿਤਿਕ) ਸਟਾਰਜ਼ ਦੀ ਨਹੀਂ ਏ ਤਾਰੀਖ਼ ਵੀ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਨਾਲ਼ ਭਰੀ ਪਈ ਏ ਜਿਥੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਹੋਏ । ਰਾਣੀ ਜੋਧਾਂ ਸਾਹਨ ਹਿੰਦੂ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਦੀ ਧੀ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਅਕਬਰ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕੇ ਦਿੱਤੀ ਇਹ ਕੋਈ ਇਕੱਲੀ ਹਿੰਦੂ ਰਾਣੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜੋ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਦੇ ਹਰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੀ ਸਗੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਹਿੰਦੂ ਔਰਤਾਂ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਵਾਬਾਂ ਦੇ ਨਿਕਾਹ ਵਿਚ ਆਈਆਂ । ਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਮੋਰਾਂ ਸਰਕਾਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਹ ਏਨੀ ਪਿਆਰੀ ਸੀ ਕਿ ਜਦ ਉਹ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਚੋਂ ਇਕੱਲੀ ਮੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ਼ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਵਜ੍ਹਾ ਤੋਂ ਉਹਨੂੰ ਨਾਲ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦਾ ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਕੇ ਉਹਨੂੰ ਮੋਰਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੇ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਉਹਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਰੋਂਦਾ ਤੇ ਰੌਲ਼ਾ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਏਸ ਇਸ਼ਕ ਤੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਇਤਰਾਜ਼ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨੂੰ । ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਤੇ ਸਿੱਖ ਜਰਨੈਲ , ਵਜ਼ੀਰ, ਮਸ਼ੀਰ ਤੇ ਨਵਾਬ ਮੋਰਾਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਸਲਾਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ।ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਏਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਮਿਸਾਲਾਂ ਵੀ ਇਤਿਹਾਸ (ਤਾਰੀਖ਼ )ਵਿਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਨੇ। ਰਾਜ ਤੇ ਤਾਕਤ ਵਿਚੋਂ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਹਾਕਮਾਂ ਜਾਂ ਹਾਕਮ ਕੌਮ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੇਣ ਦੀ ਰੀਤ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਏ ਤੇ ਇਹ ਅੱਜ ਤੀਕ ਵੀ ਚਾਲੂ ਏ । ਅੱਜ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਹਾਕਮ ਗੋਰਾ ਏ । ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਅੱਜ ਜੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਇਕ ਪੰਜਾਬੀ ਮਰਦ ਕਿਸੇ ਗੋਰੀ ਨਾਲ਼ ਵਿਆਹ ਕਰ ਕੇ ਆਕੜ ਕੇ ਫਿਰਦਾ ਏ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਜੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬਣ ਵੀ ਕਿਸੇ ਤਕੜੇ ਗੋਰੇ ਨਾਲ਼ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਏ ਤੇ ਕੋਈ ਤੂਫ਼ਾਨ ਖੜ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ । ਮਜਾਲ ਜੇ ਕੋਈ ਉਹਦੇ ਵੱਲ ਉਂਗਲ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ੁਰੱਤ ਕਰੇ ਤੇ ਕਿਸੇ ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਂ ਏਸ ਕੁੜੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਹੋਵੇ । ਏਸ ਗੋਰੇ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਏ ਸਗੋਂ ਉਹਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਫ਼ਖ਼ਰ ਵੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਏ । ਮੈਂ ਸਟਾਕ ਹਾਲਮ ਵਿਚ ਕਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਤੇ ਸਿੱਖ ਪੰਜਾਬਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਗੋਰਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਵਿਆਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨੇ । ਕੋਈ ਮੁਸਲਮਾਨ ਤੇ ਸਿੱਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੋਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨੱਕ ਚਾੜ੍ਹ ਕੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਮਾਂ ਪਿਓ ਚਾਅ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਗੋਰੇ ਜਵਾਈ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਨੇ । ਕਈ ਵਾਰ ਗੋਰਾ ਰੰਗ ਵੀ ਮਾਅਨੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਪੱਛਮ ਦਾ ਬੰਦਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਏ । ਸਰਦਾਰ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਏ ਤੇ ਉਹਦੇ ਕੋਲ਼ ਰੱਬ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਸਭ ਕੁਝ ਏ । ਉਹਦੀ ਇਕੋ ਧੀ ਏ ਜੋ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਚਮਚਾ ਲੈ ਕੇ ਜੰਮੀ । ਪੜ੍ਹ ਲਿਖ ਕੇ ਵਿਹਲੀ ਹੋਈ ਤੇ ਚੰਗੀ ਨੌਕਰੀ ਲੱਭ ਗਈ । ਮਾਂ ਪਿਓ ਉਹਦੇ ਨਾਲ਼ ਉਹਦੇ ਲਈ ਕੋਈ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਵਰ ਲੱਭਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਤੇ ਉਹਨੇ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ : ” ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਵਰ ਆਪੇ ਲੱਭਾਂਗੀ ”। ਮਾਂ ਪਿਓ ਉਡੀਕਣ ਲੱਗ ਪਏ ਪਈ ਧੀ ਰਾਣੀ ਕਦੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜਵਾਈ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦੇਵੇਗੀ । ਬਹੁਤਾ ਚਿਰ ਨਾ ਲੱਗਾ ਜੇ ਖ਼ਬਰ ਆ ਗਈ। ਮਾਂ ਪਿਓ ਚਾਈਂ ਚਾਈਂ ਏਸ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜਵਾਈ ਨੂੰ ਘਰ ਸੱਦਿਆ । ਜਵਾਈ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਘੜੇ ਪਾਣੀ ਪੇ ਗਿਆ । ਇਹ ਕਾਲ਼ਾ ਸੀ। ਬਰਾਦਰੀ ਵਿਚ ਗਲਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਮਾਂ ਪਿਓ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਉਹਦੀਆਂ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਪਰ ਉਹ ਨਾ ਮੰਨੀ ਆਖ਼ਿਰ ਮਾਂ ਪਿਓ ਹਾਰ ਕੇ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ । ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨੱਕ ਦਾ ਮਸਲਾ ਸੀ, ਉਹਨੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਸਾਰਾ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਧੁੰਮਾਂ ਪੇ ਗਈਆਂ । ਏਸ ਕੁੜੀ ਦੇ ਇਕ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮੈਨੂੰ ਏਸ ਵਿਆਹ ਦੀ ਧੂਮਧਾਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ । ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਉਹਨੂੰ ਇਕ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ : ” ਜੇ ਏਸ ਕਾਲੇ ਈਸਾਈ ਦੀ ਥਾਂ ਇਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਕੀ ਇਹ ਵਿਆਹ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ਼ ਹੁੰਦਾ?” । ਮੇਰਾ ਸਵਾਲ ਸੁਣ ਕੇ ਟੈਲੀਫ਼ੋਨ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਨਾ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਚੁੱਪ ਦਾ ਰਾਜ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਾਕਮ ਕੌਮ ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਇਕ ਮਿਸਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਏ। ਅੱਜ ਪੱਛਮ ਤੇ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਇਹ ਆਮ ਰਿਵਾਜ ਏ ਕਿ ਸਿੱਖ ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਆਪਸ ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਕਰਦੇ ਨੇ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਖ ਮਰਦ ਈ ਹਿੰਦੂ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਵਿਆਹ ਕਰਦੇ ਨੇ ਸਗੋਂ ਸਿੱਖ ਕੁੜੀਆਂ ਵੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨਾਲ਼ ਵਿਆਹ ਕਰਦੀਆਂ ਨੇ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਗੋਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ ਜੱਟ , ਰਾਜਪੂਤ, ਲੁਬਾਣੇ, ਖੱਤਰੀ ਤਰਖਾਣ ਵਗ਼ੈਰਾ ਵਗ਼ੈਰਾ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਚੋਂ ਨਾ ਤੇ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੱਢਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਨਾ ਈ ਏਸ ਕੁੜੀ ਦੇ ਮਾਪੇ ਸ਼ਰੀਕਾਂ ਤੇ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਮਿਹਣਿਆਂ ਤੋਂ ਤੰਗ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਗਏ। ਹੁਣ ਜੇ ਕੋਈ ਸਿੱਖਣੀ ਕਿਸੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਾਲ਼ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਏ ਤੇ ਇਹ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਏ। ਇਹਦੀ ਇਹ ਵਜ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਏ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਤੇ ਸਿੱਖ, ਧਰਮ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਨੇੜੇ ਨੇ , ਹਕੀਕਤ ਵਿਚ ਇਸਲਾਮ ਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਚਾਚੇ ਤਾਏ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਨੇ ਫਿਰ ਇਹ ਵਿਤਕਰਾ ਕਿਉਂ ? ਅਸਲ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਹਿੰਦੂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹਾਕਮ ਮੰਨ ਚੁੱਕਿਆ ਏ। ਏਸ ਪਖੰਡHypocracy) ਦੀ ਇਕ ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਿਸਾਲ ਸੰਨ ਸੰਤਾਲ਼ੀ ਦੀ ਵੰਡ ਏ। ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਲੱਖਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਔਰਤਾਂ ਲੁੱਟਦੇ ਮਾਲ ਵਾਂਗੂੰ ਲੁੱਟ ਕੇ ਲੈ ਜਾਈਆਂ ਗਈਆਂ । ਮੁਸਲਮਾਨ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਹਿੰਦੂ ਸਿੱਖ ਔਰਤਾਂ ਲੁੱਟੀਆਂ ਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਸਿੱਖਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਔਰਤਾਂ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਤੇ ਫ਼ੌਜ ਬਰਾਮਦ ਕਰ ਕੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਕਈ ਲੱਖ ਔਰਤਾਂ ਲੁੱਟਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਰਹੀਆਂ ਤੇ ਦੋਨਾਂ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਅੱਜ ਉਹ ਨਾਨੀਆਂ ਦਾਦੀਆਂ ਬਣ ਚੁੱਕੀਆਂ ਨੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਗੋਤ ਲੁੱਟਣ ਵਾਲੀ ਦੀ ਗੋਤ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਏਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਬਾਲ ਜੰਮਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਹੁਣ ਏਸ ਪਖੰਡ ਦਾ ਦਿਲਚਸਪ ਪੱਖ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਜੇ ਕੋਈ ਸਿੱਖ ਔਰਤ ਕਿਸੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮਰਦ ਨੂੰ ਜਾਂ ਕੋਈ ਮੁਸਲਮਾਨ ਔਰਤ ਕਿਸੇ ਹਿੰਦੂ ਸਿੱਖ ਮਰਦ ਨੂੰ ਲੁੱਟਦੇ ਮਾਲ ਵਾਂਗੂੰ ਲੁੱਟ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਇਹਨੂੰ ਆਪਣਾ ਘਰ ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਕੇ ਇਹਦੇ ਬਾਲ ਜੰਮਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਤੇ ਏਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਨਾ ਜਦ ਕੇ ਗੱਲ ਇਕੋ ਏ । ਇਕ ਔਰਤ ਲੁੱਟ ਦਾ ਮਾਲ ਬਣ ਕੇ ਗ਼ੈਰ ਮਜ਼ਹਬ ਤੇ ਓਪਰੀ ਗੋਤ ਦੇ ਮਰਦ ਦੇ ਬਾਲ ਜਮ ਸਕਦੀ ਏ ਪਰ ਇੱਕ ਔਰਤ ਲੁੱਟ ਦਾ ਮਾਲ ਬਣਾਏ ਮਰਦ ਦੇ ਬਾਲ ਨਹੀਂ ਜਮ ਸਕਦੀ। ਹੁਣ ਸੋਚਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਪਖੰਡ(Hypocracy) ਤੇ ਦੂਹਰੇ ਇਖ਼ਲਾਕੀ ਮਿਆਰ Double morals ਕਿਉਂ ਨੇ। ਏਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਾਨੂੰ ਤਾਰੀਖ਼ ਜਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਦਿੰਦਾ । ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਚੋਂ ਚੋਂ ਦਾ ਮੁਰੱਬਾ ਏ। ਡਾਰਵਿਨ ਤੇ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਇਨਸਾਨੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਦੇ ਉਲਟ ਇਹ ਸਮਾਜ ਫ਼ਿਤਰੀ ਇਰਤਕਾਈ ਅਮਲ Evolutionary process ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ਸਗੋਂ ਏਸ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਰੰਗ ਰੰਗ ਦੀ ਬਣਾਉਟੀ ਟਾਕੀ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਏ। ਏਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵਜ੍ਹਾ ਧਾੜਵੀ ਨੇ ਜਿਹਨਾਂ ਏਸ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਫ਼ਿਤਰੀ ਅਮਲ ਰਾਹੀਂ ਅਗਾਂਹ ਵਧਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਈ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਟਾਕੀ ਇਹਨੂੰ ਲਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਇਹ ਧਾੜਵੀ ਸਮਾਜ ਉਹ ਕਦਰਾਂ Valuesਤੇ ਨਾਰਮਜ਼ Normsਇਹਦੇ ਤੇ ਮੜ੍ਹਦੇ ਰਹੇ ਜੋ ਅਸਲ ਵਿਚ ਤੇ ਧਾੜਵੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਆਪਣੇ ਇਰਤਕਾਈ ਅਮਲ Evolutionary process ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਿਚ ਬਣੇ ਸਨ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਸਨ । ਏਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉਘੜਵੇਂ ਮਿਸਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਦੀ ਏ। ਅੰਗਰੇਜ਼ ਜਿਹੜੇ ਸਮਾਜੀ ਮਾਡਲ ਇਥੇ ਲਿਆ ਕੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿਚ ਪੱਛਮੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਇਰਤਕਾਈ ਅਮਲ Evolutionary process ਚੋਂ ਲੰਘਣ ਮਗਰੋਂ ਬਣੇ ਸਨ। ਏਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਡਾਰਵਿਨ ਤੇ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਰਾਹੀਂ ਇੰਜ ਨਿਤਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਏ ਕਿ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਮਾਜ ਸਾਂਝਾ ਸਮਾਜ ਸੀ ਏਸ ਵਿਚੋਂ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਦਾ ਸਮਾਜ ਨਿਕਲਿਆ ਫਿਰ ਇਹ ਸਮਾਜ ਸ਼ਕਲ ਬਦਲ ਕੇ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦਾ ਸਮਾਜ ਬਣ ਗਿਆ । ਏਸ ਸਮਾਜ ਦੇ ਮਰਨ ਮਗਰੋਂ ਇਹਦੇ ਚੋਂ ਜਾਗੀਰਦਾਰੀ ਦਾ ਸਮਾਜ ਨਿਕਲਿਆ। ਜਾਗੀਰਦਾਰੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਮਰਨ ਮਗਰੋਂ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਅਲ ਸਮਾਜ ਨਿਕਲਿਆ। ਯਾਦ ਰਹੇ ਕਿ ਜਾਗੀਰਦਾਰੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਮਰਨ ਮਗਰੋਂ ਤੇ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਅਲ ਸਮਾਜ ਦੇ ਜੰਮਣ ਵਿਚਕਾਰ ਵੇਲੇ ਦੀ ਜੋ ਵਿੱਥ ਏ ਉਹ ਥੋੜੀ ਏ ਏਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਤੇ ਨਵੇਂ ਸਮਾਜਾਂ ਦੇ ਜੰਮਣ ਵਿਚਕਾਰ ਵੇਲੇ ਦੀ ਵਿੱਥ ਸੈਂਕੜੇ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਏ। ਅੰਗਰੇਜ਼ ਦੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਉੱਥੇ ਕਬੀਲਿਆਂ Tribal ਦਾ ਸਮਾਜ ਸੀ ਕਿਧਰੇ ਇਹਦੀ ਸ਼ਕਲ ਖ਼ਾਲਸ ਕਬੀਲਿਆਂ Tribe ਦੀ ਸੀ ਤੇ ਕਿਧਰੇ ਰਜਵਾੜਿਆਂ ਤੇ ਨਿੱਕੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀਆਂ ਦੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ ਆ ਕੇ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ Tribalਏਸ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਭੰਨ ਕੇ ਉਥੇ ਯੂਰਪੀ ਜਾਗੀਰਦਾਰੀ ਨਿਜ਼ਾਮ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜੋ ਇੱਕ ਫ਼ਿਤਰੀ ਅਮਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਗੋਂ ਬਣਾਉਟੀ ਸੀ । ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ Tribalਸਮਾਜ ਤੋਂ ਜਾਗੀਰਦਾਰੀ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣ ਵਿਚ ਜੋ ਸੈਂਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਲੱਗੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਹਾਲੇ ਇਹ ਜਾਗੀਰਦਾਰੀ ਸਮਾਜ ਬਣਿਆ ਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜੇ ਉਹਨੇ ਇਥੇ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਅਲ ਸਮਾਜ ਦੀ ਵੀ ਨੀਹਂ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ। ਇਹਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਸਮਾਜ ਚੋਂ ਚੋਂ ਦਾ ਮੁਰੱਬਾ ਬਣ ਗਿਆ । ਅਸਲ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਜੋ ਸਮਾਜ ਹਾਲੇ ਤੀਕ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰਾ ਏ। ਇਹ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦਾTribal ਸਮਾਜ ਏ । ਸਰਹੱਦ,ਸਿੰਧ ਤੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਨਾਲ਼ ਲਗਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਹਾਲੇ ਵੀ ਇਹ ਸਮਾਜ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਏ । ਏਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਕ ਵੀ ਇਸੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਨੇ। ਉਹ ਇਲਾਕੇ ਜਿਥੇ ਉਹਨੇ ਜਾਗੀਰਦਾਰੀ ਨਿਜ਼ਾਮ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਓਥੇ ਦਾ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਘੱਟ ਤੇ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਬਣ ਗਿਆ ਇਹ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਭਾਂਵੇਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਮਾਡਰਨ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਏ ਪਰ ਇਹਦਾ ਰਹਿਣ ਸਹਿਣ ਤੇ ਵਰਤਾਰਾ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਏ । ਅੰਗਰੇਜ਼ ਮੁਖ਼ਤਲਿਫ਼ ਇਲਾਕਿਆਂ ਚੋਂ ਕਬੀਲੇ Tribesਤੋੜ ਕੇ ਏਸ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਬੰਦੇ ਨਵੇਂ ਬਣਾਏ ਪਿੰਡਾਂ ਤੇ ਚੱਕਾਂ ਵਿਚ ਲਿਆਕੇ ਆਬਾਦ ਕੀਤੇ । ਏਸ ਨਾਲ਼ ਇਹ ਪਿੰਡ ਤੇ ਚੱਕ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਮਨੀ ਕਬੀਲੇ Tribes ਬਣ ਗਏ। ਮਜ਼ੇ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਂਵੇਂ ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੇ ਨਵੇਂ ਵਸਾਏ ਪਿੰਡਾਂ ਤੇ ਚੁੱਕਾਂ ਵਿਚ ਕਬੀਲਿਆਂ Tribesਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ ਏ ਪਰ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਰਹਿਤ ਦੇ ਢੰਗ , ਕਦਰਾਂ Values ਤੇ ਨੋਰਮਜ਼ Norms ਹਾਲੇ ਤੀਕ ਕਬੀਲੀ Tribalਸਮਾਜ ਦੇ ਨੇ। ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਅੱਜ ਭਾਂਵੇਂ ਨਾ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਬੀਲੇ Tribesਮੌਜੂਦ ਨੇ ਤੇ ਨਾ ਈ ਜਾਗੀਰਦਾਰੀ ਪਰ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਸੋਚਣੀ , ਉਹਦੀਆਂ ਕਦਰਾਂ Valuesਤੇ ਨਾਰਮਜ਼ Normsਹਾਲੇ ਤੀਕ ਕਬੀਲੀ Tribalਸਮਾਜ ਦੇ ਨੇ । ਏਸ ਗੱਲ ਦੇ ਦੋ ਸਬੂਤ ਨੇ ਪਹਿਲਾ ਗੋਤਾਂ ਤੇ ਕੌਮਾਂ ਦੀ ਪਕੜ, ਦੂਜਾ ਸਬੂਤ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਬਰਾਦਰੀ ਸ਼ਰੀਕਾਂ ਦੇ ਜਾਲ਼ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਣਾ ਏ ਤੀਜਾ ਉਹਦੀ ਵੰਡਾਂ ਦੀ ਆਦਤ ਏ । ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਵੰਡਦਾ ਕੈਦੀ ਏ ਇਹ ਕਬੀਲੀ Tribalਵੰਡ ਕਦੇ ਮਜ਼ਹਬ ਕਦੇ ਫ਼ਿਰਕੇ ਕਦੇ ਗੋਤ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਏ ਕਬੀਲੀ Tribalਸਮਾਜ ਵਿਚ ਇਕ ਫ਼ਰਦ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਕਬੀਲੇ Tribe ਨਾਲ਼ ਜੜਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਦੁਸ਼ਮਣ ਕਬੀਲਾ Tribe ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਕਬੀਲੇ Tribe ਦੇ ਫ਼ਰਦ ਦੀ ਇਕ ਸ਼ਕਲ ਈ ਸ਼ਰੀਕ ਏ । ਇਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਲਕੀਅਤ ਸਮਝਣਾ ਇਹ ਵੀ ਕਬੀਲੀ Tribal ਸਮਾਜ ਦੀ ਲਾਹਨਤ ਏ । ਇਕ ਪੰਜਾਬੀ ਜਦ ਆਪਣੀ ਧੀ ਲਈ ਛਾਨਣੀਆਂ ਫੜ ਕੇ ਵਰ ਲੱਭਦਾ ਏ ਤੇ ਉਹਦਾ ਇਹ ਅਮਲ ਅਸਲ ਵਿਚ ਕਬੀਲੀ Tribal ਸਮਾਜ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ਏ। ਆਪਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੱਝ ਗਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਕਰਨੇ ਇਹ ਕਬੀਲੀ Tribalਸਮਾਜ ਦੀ ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਏ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕੋਈ ਕੌਮ ਜਿਨੀ ਬਹੁਤੀ ਪਿਛਾਂ ਖਿਚੂ ਕਬੀਲੀTribal ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ ਓਥੇ ਈ ਓਨੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਗ਼ੈਰਤ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਕਤਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਗੀਆਂ । ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇਹ ਕਬੀਲੀTribal ਕਦਰਾਂ Valuesਤੇ ਨੋਰਮਜ਼ Normsਏਨੇ ਪਿਆਰੇ ਨੇ ਜਦ ਉਹ ਬਾਹਰ ਵੀ ਆ ਜਾਂਦਾ ਏ ਤੇ ਨਵੇਂ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੀਨੇ ਨਾਲ਼ ਲਾਈ ਰੱਖਦਾ ਏ ਉਹ ਨਵੇਂ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਘੋਲ਼ ਕਰਕੇ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੀ ਸਿਖ਼ਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ ਉਹ ਇਥੋਂ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ , ਹਰ ਗੱਲ ਵਿਚ ਮਾਡਰਨ ਹੋ ਜਏਗਾ, ਉਹ ਮਾਡਰਨ ਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਘਰ ਵਿਚ ਰਵੇਗਾ ਮਾਡਰਨ ਕੱਪੜੇ ਪਾਵੇਗਾ, ਮਾਡਰਨ ਗੱਲਾਂ ਕਰੇਗਾ ਪਰ ਜਦ ਆਪਣੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ ਤੇ ਉਹ ਕਬੀਲੀ Tribalਇਨਸਾਨ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ ।ਮੈਂ ਜਦ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਜ਼ਿਹਨ ਵਿਚ ਇਕ ਫ਼ਿਲਮ ਚੱਲਦੀ ਏ ਪਈ ਇਕ ਬੰਦੇ ਟਸਕੀਡੋ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਏ ਉਹਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਸ਼ੈਮਪੇਨ ਦਾ ਗਲਾਸ ਤੇ ਉਹਨੇ ਬੋਲਦਾਂ ਵਾਲਾ ਗੱਡਾ ਜੋਇਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਕਿਸੇ ਹਾਈਵੇ ਤੇ ਲੱਗਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਏ। ਇਹ ਕਬੀਲੀ Tribalਕਦਰਾਂ Valuesਤੇ ਨਾਰਮਜ਼ Norms ਉਹ ਜੋਕਾਂ ਨੇ ਜੋ ਇਕ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਜ਼ੋਰ, ਅਕਲ, ਇਲਮ, ਮਾਲ ਤੇ ਕੌਮਪ੍ਰਸਤੀ ਨੂੰ ਚਿੰਬੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨੇ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਹ ਕੇ ਸੁੱਟਣ ਦੀ ਥਾਂ ਜਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਂ ਕੋਈ ਜੋਕ ਉਹਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲੋਂ ਲਹਿ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੀ ਏ ਤੇ ਇਹ ਉਹਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ਼ ਚਮੋੜ ਲੈਂਦਾ ਏ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੋਕਾਂ ਤੋਂ ਜਾਨ ਛੁੜਾਉਣਾ ਕੋਈ ਔਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਏ, ਤੇ ਏਸ ਦਾ ਹੱਲ ਦੋ ਸਿੱਧੇ ਸਿੱਧੇ ਪੇਂਡੂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਪਿਆਰ ਤੇ ਪੱਗ ਵਟਾਈ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਰਾਹੀਂ ਕੱਢਿਆ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਤੇ ਧਰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਵਾਹਗਾ ਢਾ ਕੇ ਪਰਾਂਹ ਮਾਰਿਆ । ਮੇਰੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਇਹ ਸਾਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕੌਮ ਲਈ ਮਾਡਲ ਨੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ਼ ਮੇਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵਾਹਗੇ ਬਾਡਰ ਤੇ ਲਾਏ ਗਏ ਰਾਜਾ ਪੋਰਸ ਮੇਲੇ ਤੇ ਹੋਈ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸਿੱਖ ਤੇ ਦੂਜਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੀ । ਦੋਨੋਂ ਜੱਟ ਤੇ ਇਕੋ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਜੰਮੇ, ਨਿੱਕੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਇਕੱਠੇ ਖੇਡੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਹੋਏ ਤੇ ਪੱਗ ਵੱਟ ਭਰਾ ਬਣ ਗਏ। ਵੰਡ ਦਾ ਹਨੇਰ ਝੁੱਲਿਆ ਤੇ ਏਸ ਮੁਸਲਮਾਨ ਜੱਟ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਣ ਦੀ ਕਰ ਲਈ, ਉਹਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹਦੇ ਪੱਗ ਵੱਟ ਭਰਾ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਗ਼ਸ਼ ਪੈਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਉਹਦੇ ਗ਼ਸ਼ ਦੇਖ ਕੇ ਏਸ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਉਹਦੀ ਪਤਨੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਣ ਵਿਚ ਈ ਜਾਣ ਦੀ ਈਮਾਨ ਸਮਝੀ । ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੀ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਤੇ ਅੜ ਗਏ । ਇਕ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚੁਣ ਲਿਆ ਤੇ ਦੂਜੇ ਨੇ ਯਾਰੀ ਤੇ ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ । ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਬਾਲਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਉਹਨੂੰ ਇਕੱਲਿਆਂ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹਦੇ ਸਿੱਖ ਭਰਾ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਰੁੱਗ ਭਰਿਆ ਜਾਵੇ ਉਹਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਲ਼ੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਉਹਦੇ ਨਾਲ਼ ਕਰਦਿੱਤਾ । ਨਾ ਕਿਸੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਆ ਕੇ ਰੌਲ਼ਾ ਪਾਇਆ ਤੇ ਨਾ ਈ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਜਥਾ ਗੰਡਾਸੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਆਇਆ। ਵਿਆਹ ਵਾਰੀ ਫੇਰੇ ਵੀ ਹੋਏ ਤੇ ਨਿਕਾਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਰਿਹਾ ਤੇ ਉਹਦੀ ਪਤਨੀ ਸਿੱਖ । ਏਸ ਜੌੜੇ ਚੋਂ ਜੋ ਬਾਲ ਜੰਮੇ ਉਹ ਇਨਸਾਨ ਈ ਜੰਮੇ । ਕੋਈ ਰਿੱਛ ਤੇ ਬਾਂਦਰ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਲਾਂ ਵਰਗੇ ਸਨ ਜੋ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਸਿੱਖਣੀ ਤੇ ਜੱਟ ਸਿੱਖਣੀ ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮਾਂ ਚੋਂ ਜੰਮੇ। ਉਹ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਬਹਿ ਕੇ ਹੁੱਕਾ ਪੀਂਦੇ ਏ ਤੇ ਉਹਦੀ ਸਿੱਖ ਪਤਨੀ ਪਾਠ ਕਰਦੀ ਏ। ਦੋਹਵੇਂ ਪੱਗ ਵੱਟਾ ਭਰਾ ਨਾਨੇ ਦਾਦੇ ਬਣ ਗਏ ਨੇਂ ਪਰ ਅੱਜ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਪੱਗ ਵੱਟ ਭਰਾ ਨੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਧੇ ਸਾਧੇ ਪੇਂਡੂਆਂ ਜੱਟਾਂ ਉਹ ਦੀਵਾ ਬਾਲਿਆ ਏ ਜੋ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਵਿਦਵਾਨ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਨਹੀਂ ਬਾਲ ਸਕੇ। ਇਹ ਦੀਵਾ ਬਾਲ਼ਨਾ ਕੋਈ ਔਖਾ ਨਹੀਂ ਏ ਸਿਰਫ਼ ਇਹਦੀ ਲਾਟ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਏ । ਗੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਇਤਨੀ ਏ ਕਿ ਏਸ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਧਰਮਾਂ ਫ਼ਿਰਕਿਆਂ ਗੋਤਾਂ ਤੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰੀਆਂ ਦੇ ਪਖੰਡਾਂ (Hypocracy) ਤੇ ਦੋਹਰੇ ਇਖ਼ਲਾਕੀ ਮਿਆਰਾਂ Double morals ਦੀ ਵਰਦੀ ਲਾਹ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਅੱਜ ਦਾ ਇਨਸਾਨ ਬਣਨ ਦੀ ਲੋੜ ਏ। 0lwn85pajhnpg5m940r07a1mh2siieb 2 2089 3667 2011-11-09T12:20:04Z Gzen92 581 [http://fr.wikibooks.org/wiki/Utilisateur:Gzen92 Gzen92 (fr.wikibooks.org)] ਨਾਲ ਪੇਜ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki [http://fr.wikibooks.org/wiki/Utilisateur:Gzen92 Gzen92 (fr.wikibooks.org)] rmby6huk7tlqvn3mjgvtn980p30o3qg 3 2090 3668 2011-11-09T12:22:16Z Gzen92 581 [http://fr.wikibooks.org/wiki/Discussion_utilisateur:Gzen92 Gzen92 (fr.wikibooks.org)] ਨਾਲ ਪੇਜ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki [http://fr.wikibooks.org/wiki/Discussion_utilisateur:Gzen92 Gzen92 (fr.wikibooks.org)] sow6fq0ca0anfymuttfw4wxoo86qdkt 3 2093 3672 2011-11-11T19:40:10Z Caypartis 570 global talk page wikitext text/x-wiki {| width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" valign="top" border="0" style="font-size:14px; border:1px solid #C2dfff; -moz-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); -webkit-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); background: #E7FFFF; background: -moz-linear-gradient(top, #A7D7F9 0%, #7db9e8 100%); background: -webkit-gradient(linear, left top, left bottom, color-stop(0%,#E7FFFF), color-stop(100%,#7db9e8)); background: -webkit-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: -o-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: -ms-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); -moz-border-radius: 7px; -webkit-border-radius: 7px; border-radius: 7px; font-family:Calibri, Verdana, sans-serif; padding: 10px;" |class="onglet" style="text-align: center; padding: 0.3em; 0; font-size: 100%; background-color:transparent; -moz-border-radius: 7px 0 0 7px; -webkit-border-radius: 7px 0 0 7px; border-radius: 7px 0 0 7px; font-size: 150%" width="14.666666666667%" |Hello, Please don't leave your message here, contact me at [[wikipedia:User_talk:Caypartis|enwiki]] or send me an [[wikipedia:Special:EmailUser/Caypartis|e-mail]] |} __NOINDEX__ __NONEWSECTIONLINK__ 2zxr0w7yhdaxbq45w1bakg5lyv4cgon 2 2094 3673 2011-11-12T03:42:20Z Sönke Rahn 591 *[[:de:Benutzer:Soenke Rahn|Alter Ego]] ਨਾਲ ਪੇਜ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki *[[:de:Benutzer:Soenke Rahn|Alter Ego]] saoz56tjdxgb3e7via7ui9nnajxqibc 3 2095 3674 2011-11-13T17:24:46Z Caypartis 570 Redirected page to [[ਮੈਂਬਰ ਚਰਚਾ:Caypartis]] wikitext text/x-wiki #Redirect [[User talk:Caypartis]] 5w6gdei0m3ocj06iptez9hqo4hp6oar 2 2096 3676 3675 2011-11-13T17:27:20Z Caypartis 570 wikitext text/x-wiki {{bot|Caypartis|site=w:en}} __NOINDEX__ nmlgzij15wkzczvd7adio9s858oefh6 2 2097 3900 3839 2012-12-01T03:29:07Z Moe Epsilon 595 {{softredirect|w:en:User:Moe Epsilon}} wikitext text/x-wiki {{softredirect|w:en:User:Moe Epsilon}} kspv1cgnvvld9bio1z6bfyuvun50hur 2 2098 3679 2011-11-20T04:17:40Z Pathoschild 22 global CSS ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) css text/css @import "//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Man77/global.css&action=raw&ctype=text/css"; k4a5otem87q3bqo2scekjudlsbs69jz 2 2099 3681 2011-11-21T04:01:22Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) javascript text/javascript mw.loader.load("//de.wikipedia.org/w/index.php?title=Benutzer:Der_Buckesfelder/global.js&action=raw&ctype=text/javascript"); a7p0swpbmn4nyeor8lc0eb59iyyon31 2 2100 3682 2011-11-21T23:46:17Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki {{#babel:de-at|de|en-2|fr-1}} [[:m:w:de:Benutzer:AleXXw|Me@de-WP]] p3gp65sknf5oqvup1faw385y5h0x7xg 2 2101 3686 3683 2011-11-23T23:57:59Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki [[File:Redirectltr.png]][[m:w:de:User talk:Der Buckesfelder|w:de:{{ns:2}}:Der Buckesfelder]] 0f48i4mljazkhfa857nbkeoxcb3wrak 3 2102 3687 3684 2011-11-24T00:26:42Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki [[File:Redirectltr.png]][[m:w:de:User talk:Der Buckesfelder|w:de:{{ns:3}}:Der Buckesfelder]] 9n2v72zuyl2v4hnhc54u4icc1goeoap 10 2103 3685 2011-11-22T22:11:26Z Wikitanvir 374 'Creating widely used bot template as it does not exist on this wiki. Feel free to translate this template in your local language or redirect it to the relative template if that already exists in a different name' wikitext text/x-wiki {| align="center" class="plainlinks" style="padding: 8px; border: 2px solid #000; width: 80%; text-align: justify;" |- valign="center" | [[File:Crystal Clear action run.svg|90px|left|link=]] || '''This user account is a [[m:en:Wikipedia:Bots|bot]], operated by [[User:{{{1}}}|{{{1}}}]] ([[User talk:{{{1}}}|talk]]).'''<br />It is not a [[m:en:Wikipedia:Sock puppetry|sock-puppet]], but rather an automated or semi-automated account for making repetitive edits that would be extremely tedious to do manually.<br />''Administrators: if this bot is malfunctioning or causing harm, please [{{fullurl:Special:Blockip|wpBlockAddress={{PAGENAMEE}}&wpBlockExpiry=indefinite&wpAnonOnly=0&wpEnableAutoblock=0&wpCreateAccount=0&wpBlockReason=Bot%20malfunctioning:%20}} block it].'' |}<noinclude> == Documentation == * Replace "Example" with your bot's username. {| class="wikitable" width="100%" |- ! width="150px" | Code ! Result |- | <code><nowiki>{{Bot|Example}}</nowiki></code> | {{Bot|Example}} |}</noinclude> if4ebu16c46qmqztdy0yaokehbekb5m 2 2104 3688 2011-11-24T01:02:57Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[User:Der Buckesfelder]] 23k07le0nklkphoyfxykgk1277lnrpm 3 2105 3689 2011-11-24T01:23:40Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[User talk:Der Buckesfelder]] 5mru9et2v2qwhwni0dkjmpjjek5ei3u 2 2106 3690 2011-11-24T01:43:47Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) javascript text/javascript mw.loader.load("//de.wikipedia.org/w/index.php?title=Benutzer:Der_Buckesfelder/global.js&action=raw&ctype=text/javascript"); a7p0swpbmn4nyeor8lc0eb59iyyon31 2 2108 3692 2011-11-25T23:56:25Z Addihockey10 (automated) 597 Creating global bot page, per user request wikitext text/x-wiki {{bot|Addihockey10}} 98xfvu14qwd905kpf1brmr0zqkrzlvr 2 2109 3833 3693 2012-09-03T02:23:49Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Wangxuan8331800]]) wikitext text/x-wiki {{#babel:zh-N|en-1|pa-0}} [[File:Redirectltr.png|link=]]<span class="redirectText" id="softredirect">[[w:zh:User:Wangxuan8331800]]</span><br /><span style="font-size:85%; padding-left:52px;">[[meta:Help:Redirect|{{int:redirectpagesub}}]]</span> lsjuwgv90uqhvsvz88ust9y4gm9ah0x 2 2110 3695 2011-12-04T16:14:31Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {| class="toccolours plainlinks" style="width:95%; margin:0 1em 0 1em; text-align:center;" |- style="color:#FFF;" ! style="background:#0B0B3B;" | Host wiki ! style="background:#0B0B3B;" | Account ! style="background:#0B0B3B;" | User page ! style="background:#0B0B3B;" | User talk ! style="background:#0B0B3B;" | Contributions ! style="background:#0B0B3B;" | Logs ! style="background:#0B0B3B;" | Edits |- style="background:#F0F0F0;" | style="text-align:left;" | [[File:Wikipedia-logo.png|20px]] [[m:en:Main Page|Wikipedia (en)]] | Admin | [[m:en:User:Djsasso|User:DJSasso]] | [[m:en:User talk:Djsasso|User talk:DJSasso]] | [[m:en:Special:Contributions/Djsasso|Contribs]] | [[m:en:Special:Log/Djsasso|Logs]] | [http://toolserver.org/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=Djsasso&dbname=enwiki_p Count] |- style="background:#DCDCDC;" | style="text-align:left;" | [[File:Wikipedia-logo.png|20px]] [[m:simple:Main Page|Wikipedia (simple)]] | Bureaucrat / CheckUser / Oversighter | [[m:simple:User:Djsasso|User:DJSasso]] | [[m:simple:User talk:Djsasso|User talk:DJSasso]] | [[m:simple:Special:Contributions/Djsasso|Contribs]] | [[m:simple:Special:Log/Djsasso|Logs]] | [http://toolserver.org/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=Djsasso&dbname=enwiki_p Count] |} mskhgbka83jasomr6987xe9svv3ducf 2 2111 3696 2011-12-05T00:49:16Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki [[File:Redirectltr.png]][[m:User:Tegel|m:{{ns:2}}:Tegel]] 1ls590wy7tm43ip8hjonuo93v1ge5pu 2 2112 3697 2011-12-05T01:51:10Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki [[m:user:waldir|Waldir@meta.wikimedia]] 21phdoloxh3aqsmm2exmbqr3q3ipo83 2 2113 3699 3698 2012-01-07T20:21:51Z Hoo User Page Bot 572 Creating global user page, per request wikitext text/x-wiki This interwiki bot is operated by [[m:User:Addihockey10]] {{bot|Addihockey10}} 024q1j4xmvpg75yujfppprftgwapqk7 2 2114 3700 2012-01-08T18:57:16Z Pathoschild 22 global CSS ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) css text/css @import "//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Micki/global.css&action=raw&ctype=text/css"; cpr3xntm9rzjg23ilb2hue0i4y8kz3h 2 2115 3701 2012-01-12T00:19:43Z Jalexander-WMF 405 creating global user pages for WMF Staff member upon request ([[m:User:Jalexander|Questions?]]) wikitext text/x-wiki [[File:Wikimedia Foundation Sue Gardner Red BG Sept 2010.jpg|thumb|Sue Gardner the Executive Director of the Wikimedia Foundation]] I'm the Executive Director of the Wikimedia Foundation. I've been working at the Foundation since June 2007 - first in St. Petersburg, Florida, and now in San Francisco, California. Before that, I ran CBC.CA, the website of Canada's national public broadcaster. And before that, I was a radio and television journalist for 10 years. I can read and understand simple text in French and Spanish, at a very basic level, slowly and imperfectly. But I am only fluent in English. I frequently use Google Translate to understand discussions on the wikis in other languages, and I sometimes leave people messages in their own languages that I wrote using Google Translate or with the help of a colleague. I very much appreciate when people are able to correspond with me in English :-) You can reach me these ways: * The best & fastest way is by e-mail at sue[[Image:Nospam at.svg|13px| -at- |link=]]wikimedia.org * In the office at (415) 839-6885 * Skype is susanpgardner * My username on the projects is ''Sue Gardner'' * Mailing address is Wikimedia Foundation, 149 New Montgomery Street, Third Floor, San Francisco CA 94105 * http://www.linkedin.com/in/suegardner ''The information on this page is meant to give answers to the questions I'm most often asked. If you have a question that's not answered here, please ask it on my talk page, or e-mail me at sue[[Image:Nospam at.svg|13px| -at- |link=]]wikimedia.org. Thanks. [[User:Sue Gardner|Sue Gardner]] 04:13, 18 May 2010 (UTC)'' ;Do you edit the Wikimedia projects, and if so, do you have any special status? How are other editors supposed to treat your edits? :I occasionally edit articles on the English Wikipedia. My Wikipedia editing is purely opportunistic and reactive: while using Wikipedia, if I see a mistake or problem, I sometimes try to fix it. When I edit, I am in no way acting as an official representative of the Wikimedia Foundation, and my edits should be treated like anyone else's. ;I have a question or a comment about Wikipedia. Where can I send it? :Please send it to info-en[[Image:Nospam at.svg|13px| -at- |link=]]wikimedia.org. Mail sent to that address is handled by a global network of volunteers - the same people who write Wikipedia - and they will be happy to reply to you. Please note that if you have a concern about the article about you, your organization, or someone you know, it might be worth your while to [[w:en:Wikipedia:FAQ/Article subjects|read the Article Subjects FAQ]] first. And thank you for reading Wikipedia. ;I am angry about an editorial dispute I'm having on one of the Wikimedia projects. Can you help me? :No, I'm sorry, I can't. The Wikimedia editorial community is responsible for resolving editorial disputes, and I don't interfere with those processes. ;I am angry about the way I or my company is being characterized on one of the Wikimedia projects. What can I do? :If you have questions or concerns about a Wikipedia article covering you or your organization, [[w:en:Wikipedia:FAQ/Article subjects|please see the Article Subjects FAQ]]. ;I would like to make a donation, or, I have a question about my donation. :If you are a Wikimedia donor or prospective donor, or if you have questions about our fundraising operations, first: thank you! You can send donation-related questions, comments and feedback to our fundraising team, at donate[[Image:Nospam at.svg|13px| -at- |link=]]wikimedia.org. Or, just [[wmf:Support Wikipedia/en|go here to donate]]. ;I'm a journalist, and would like to speak with you for a story I'm working on. Who do I contact? :You can e-mail me directly at sue[[Image:Nospam at.svg|13px| -at- |link=]]wikimedia.org, or e-mail Wikimedia's spokesperson and Head of Communications, Jay Walsh, at jwalsh[[Image:Nospam at.svg|13px| -at- ]]wikimedia.org. Sometimes it is faster to go to Jay first, rather than trying to reach me directly. ;Where can I send a speaking invitation? :Please send speaking invitations to The Lavin Agency, at info[[Image:Nospam at.svg|13px| -at- |link=]]thelavinagency.com or +1 800 265 4870. I like to speak, but I only have time to do it a half-dozen or so times a year, so unfortunately I need to turn down most requests. Your invitation is likeliest to be accepted if your event is large and/or education-focused; if your audience is primarily people that Wikimedia wants to reach as partners or prospective new editors (e.g., teachers/students, NGO/NPO staff, women); and if your event is taking place in a region that's a high priority for us: primarily India, Brazil, the Arabic-speaking Middle East / North Africa. :Please note: if you're a Wikimedian, you don't need to go through Lavin. In that case, it's probably fastest for you to just write me and [[User:James Owen|James]]. ;Do you provide reference-type letters for Wikimedians? :Yes, definitely. If you want a reference letter, please just ask whoever you know best on the staff: we are all happy to provide reference letters. If you want one from me, please mail me or James. If you don't know anybody on the staff personally, please e-mail Philippe Beaudette at pbeaudette[[Image:Nospam at.svg|13px| -at- |link=]]wikimedia.org. Please note I don't do LinkedIn recommendations. ;How can I find out about jobs at the Wikimedia Foundation? :[[wmf:Job openings|All Wikimedia Foundation jobs are posted here]]. ;I would like permission to reuse material from Wikipedia or one of the other Wikimeda projects. :First, please be aware that you can reuse Wikipedia article text anywhere you like, without asking permission, as long as you adhere to the conditions of the license. Wikipedia is freely licensed under the Creative Commons license CC-BY-SA: [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0 go here to read a simple explanation of the CC-BY-SA license], or [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/legalcode go here to read the full legal text]. If you want to use the Wikipedia trademark, please read [[wmf:Trademark Policy|our trademark policy]]. ;I would like to send you a business proposal. :First, please be aware that I get lots of proposals: I cannot and do not respond to them all. If your proposal doesn't seem rooted in a pretty good understanding of who we are and what we do, I will almost certainly ignore it. (We are interested in partnerships that would accelerate the growth of Wikipedia's readership particularly outside Europe and North America, that help us recruit new editors, and/or that improve article quality.) Regardless, there will often be a delay of several weeks before you get a response: this is completely normal. Most proposals I receive, I on-pass to the relevant staff - business proposals go to Kul Takanao Wadhwa at kul[[Image:Nospam at.svg|13px| -at- |link=]]wikimedia.org, and proposals offering technical services or products go to CT Woo at ctwoo[[Image:Nospam at.svg|13px| -at- |link=]]wikimedia.org. Please don't send us proposals for staffing solutions: we have good help for that, and we're not looking for more. ;Can I get an official photo? :[[wmf:File:Sue Gardner May 2008 B.JPG|Here's my official photo]]. ;Can I get your official biography? :Yes, it's below. Please note this version may not be up-to-date. If you need a bio that's guaranteed to be current, please contact my assistant James Owen, at jowen[[Image:Nospam at.svg|13px| -at- |link=]]wikimedia.org. {| align="center" style="border-collapse:collapse; border-style:none; background-color:transparent;" class="cquote" | width="20" valign="top" style="color:#B2B7F2;font-size:35px;font-family:'Times New Roman',serif;font-weight:bold;text-align:left;padding:10px 10px;" | “ | valign="top" style="padding:4px 10px;" | Sue Gardner is Executive Director of the Wikimedia Foundation, the non-profit organization behind Wikipedia - the world's largest and most popular encyclopedia, which is free to use and free of advertising. Wikipedia contains more than 15 million volunteer-authored articles in 250+ languages, and is visited by more than 365 million people every month, making it the number five most-popular website in the world. Since joining the Wikimedia Foundation in summer of 2007, Gardner has more than tripled revenues, supported an 85% increase in global readership, and instituted projects and activities designed to grow readership and attract new editors. Gardner, a seasoned journalist, was formerly head of CBC.CA, the website for the Canadian Broadcasting Corporation, one of Canada's most prominent and best-loved cultural institutions. Under her leadership, CBC.CA won many international awards for excellence, and grew to become Canada's most popular news site. Gardner started her career in 1990 as a producer with CBC's “As It Happens,” an internationally-recognized groundbreaking news and current events radio program. She has since worked in radio, television, newspapers, magazines and online. | width="20" valign="bottom" style="color:#B2B7F2;font-size:36px;font-family:'Times New Roman',serif;font-weight:bold;text-align:right;padding:10px 10px;" | ” |- |} 0ebyob4e7ofrgtm99ma6lwob11p9hbw 3 2124 3712 2012-02-01T21:14:22Z Hoo User Page Bot 572 Creating global talk page, per user request on IRC wikitext text/x-wiki {{#ifexist: Template:Soft redirect | {{Soft redirect|meta:User talk:Addihockey10}} | {{#ifexist: Template:Softredirect | {{Softredirect|meta:User talk:Addihockey10}} | [[meta:User talk:Addihockey10]] }}}} ks9odd5s4vztq8w748arewrnrh2uw4l 2 2125 3713 2012-02-12T18:03:21Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki Greetings! Please contact me at my [[m:w:en:User talk:Nihonjoe|main user talk page]] on the English Wikipedia. gmzxbovrm68w3c5eakdn2dd4uhj14r7 2 2126 3714 2012-02-12T21:35:48Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:PeterSymonds/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); mmg2um66229wd3g61019pivj01rch4b 2 2133 3723 2012-02-20T09:05:58Z Quentinv57 400 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki [[:m:User:MF-Warburg]] - [[:incubator:User:MF-Warburg]] boigzkgm7yg6zw5jebe1p750z70t16k 2 2135 3725 2012-02-20T13:55:48Z Hoo User Page Bot 572 Creating global user page, per request https://meta.wikimedia.org/w/index.php?diff=3424958 wikitext text/x-wiki For more information about me or to get in touch, please visit my [[m:User:Mwpnl|User page]] and [[m:User talk:Mwpnl|talk page]] on meta-wiki. Thanks, [[m:User:Mwpnl|<font color="#2B88FE">nl:'''Mark W'''</font>]] <small>(Mwpnl) ¦ [[m:User talk:Mwpnl|<font color="#66AA33">talk</font>]]</small> is36zqujj4yd8wa9nfrj6w4wucbn3ku 3 2136 3726 2012-02-20T17:48:50Z Hoo User Page Bot 572 Creating global user talk page, per request https://meta.wikimedia.org/w/index.php?diff=3424958 wikitext text/x-wiki For more information about me or to get in touch, please visit my [[m:User:Mwpnl|User page]] and [[m:User talk:Mwpnl|talk page]] on meta-wiki. Thanks, [[m:User:Mwpnl|<font color="#2B88FE">nl:'''Mark W'''</font>]] <small>(Mwpnl) ¦ [[m:User talk:Mwpnl|<font color="#66AA33">talk</font>]]</small> ddov55vaiv5a1vlmeso3ulm8mhvrsxp 2 2137 3727 2012-02-21T14:03:32Z Wikitanvir 374 Creating user JS page per request javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Mwpnl/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); a1xu2k17fjilscncb6cxhxmbeuiinbl 2 2138 3972 3728 2012-12-27T19:37:52Z Wikitanvir 374 Editing user page on user's request wikitext text/x-wiki {{User info | full name = Subhashish Panigrahi | image name = Subhashish Panigrahi cropped.png | job title = Programme Officer | organization = [[m:India Access To Knowledge|Access To Knowledge]], [[m:w:Centre for Internet and Society (India)|Centre for Internet and Society]] | short quote = Imagine a world in which every single human being can freely share in the sum of all knowledge. Help us make it a reality! | about me = I work as a Programme Officer for Community and Program Support, [[m:India Access To Knowledge|Access To Knowledge]] for [[m:w:Centre for Internet and Society (India)|Centre for Internet and Society]]. I have a background in Business development in Corporate Communications. My personal username is found [[m:User:Psubhashish|here]]. | about my work = I'm with the [[m:India Access To Knowledge|Access To Knowledge]] [[m:Access To Knowledge/Team|team]] - and we work on supporting, building and expanding the community in India. | contact me = * E-mail: subhashish[[File:At sign.svg|17px|&nbsp;at&nbsp;|link=]]cis-india.org * English Wikipedia: [[m:en:User:Psubhashish|Psubhashish]] * Meta: [[m:User:psubhashish|Psubhashish]] }} == Details of my work == {{#babel:or|en-4|pi-1|kn-1}} My work broadly includes providing support to community in engaging new editors and supporting [[m:India Access To Knowledge|Access To Knowledge]] in terms of managing administrative and basic finance matters. ; Provided support for: * New editors on [[m:India Program/Pilot Designs/Social Media|social media]] * [[m:India Program/Outreach Programs|Outreach Programs]] * On wiki support to new editors My work details can be found under the following headers: Community and Program Support. If you still have any further questions about my work, please write to me at subhashish[[File:At sign.svg|17px|&nbsp;at&nbsp;|link=]]cis-india.org. ezvhazazj3ttsdqy5ljtcopbb89qy39 3 2140 3731 2012-03-01T20:05:31Z Quentinv57 400 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki {| style="top:2px; width:100%; padding-bottom:0px; background:orange;" valign="middle" |- |<center><big>Page not monitored, write to [[:meta:User talk:Snowolf]] instead.</big></center> |} 0v8v947jtpxr6w6ftwv7hsdlwr8eh4y 2 2141 3732 2012-03-02T16:11:03Z Quentinv57 400 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:MBisanz/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); f7coylqjl911ai3ccdxujym5ympanto 3 2145 3741 2012-03-18T02:55:18Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki '''Please write any comment on [[m:v:de:User talk:Jan Luca|my usertalk on de.wikiversity]]''' 1bri8n55wqrqompd1tmjsk0ty0hz0us 3 2147 3748 2012-04-01T01:30:30Z Pathoschild 22 updated global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki {{#babel:es-N|en-3|pa-0}} [[m:w:es:Usuario Discusión:Allan Javier Aguilar Castillo|Talk to me on Spanish Wikipedia]] irexkjoonbrvoixfdcnc5ww2kdt5f0d 2 2151 3752 2012-04-03T02:11:59Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Tomtomn00]]) javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tomtomn00/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); 1rlhjrmntfzgsyx4nxeefb759y2k6ht 3 2152 3754 3753 2012-04-04T23:27:26Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Tomtomn00]]) wikitext text/x-wiki <div style="text-align:center; color:#F00; font-size:x-large;">'''See [[m:en:User talk:Tomtomn00|en]] for a faster response.'''</div> ---- 5wnezylscbm3ki3ydt3lj4tyavkf8u6 2 2153 3755 2012-04-05T00:51:08Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Tomtomn00]]) wikitext text/x-wiki {{#babel:en|de-1|fr-1|lv-1|nl-2|ru-2|uk-2|ab-3|af-3|rn-2}} [[File:Redirect arrow without text.svg|46px|link=]][[m:en:User:Tomtomn00|en]] kd77rk449915j7xuetzpqb8hzsy0htx 2 2155 3757 2012-04-08T17:06:36Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Thehelpfulone]]) wikitext text/x-wiki Hi! Welcome to my user page, please see my [[m:User:Thehelpfulone|Meta-Wiki user page]] for more information about me. If you'd like to get in contact with me, please contact me on my [[:m:User talk:Thehelpfulone|Meta-Wiki talk page]] or by [[m:Special:EmailUser/Thehelpfulone|e-mail]]. [[User:Thehelpfulone|<font color="red">'''The'''</font>]] [[User_talk:Thehelpfulone|<font color="black"> '''Helpful'''</font>]] [[Special:Contributions/Thehelpfulone|<font color="red"> '''One'''</font>]] oegzpzbljca8w0vcsp1ivo5u15oaxxh 3 2156 3758 2012-04-08T17:40:30Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Thehelpfulone]]) wikitext text/x-wiki Hi! Welcome to my user talk page, please see my [[m:User:Thehelpfulone|Meta-Wiki user page]] for more information about me. If you'd like to get in contact with me, please contact me on my [[:m:User talk:Thehelpfulone|Meta-Wiki talk page]] or by [[m:Special:EmailUser/Thehelpfulone|e-mail]]. [[User:Thehelpfulone|<font color="red">'''The'''</font>]] [[User_talk:Thehelpfulone|<font color="black"> '''Helpful'''</font>]] [[Special:Contributions/Thehelpfulone|<font color="red"> '''One'''</font>]] bb66o0o9in5auhu2oz69opie3261fvk 2 2157 3760 2012-04-11T03:07:48Z Hoo User Page Bot 572 Creating global user page, per request https://meta.wikimedia.org/w/index.php?diffonly=1&diff=3631030&oldid=3588687 wikitext text/x-wiki {{#babel:pl|en-4|de-1|ru-1|}} <center>'''[[:m:User:Pundit|(click here for my user page on meta.wikimedia)]]'''</center> 1eio4tg200n4g0j0gxxwoeapxt6zgh7 2 2158 3761 2012-04-15T17:06:49Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Colourful Bling]]) wikitext text/x-wiki {{#babel:en|de-2|fr-3}} Hi, I'm '''Colourful Bling'''. To contact me, use my [[:m:en:User talk:Colourful Bling|talk page]] on the English Wikipedia. -- [[:m:en:User:Colourful Bling|Colourful Bling]] ([[:m:en:Special:Contributions/Colourful Bling|contribs]]) bq2eujkykpgmf22zugb47p8ph63q5b4 2 2160 3763 2012-04-28T22:17:24Z VasilievVV 350 creating new JS file javascript text/javascript mw.loader.load( "//meta.wikimedia.org/w/index.php?action=raw&ctype=text/javascript&title=User:VasilievVV/global.js", "text/javascript" ); sb5332vmtmczw8e6taxjgklrcvvrtj5 2 2164 3767 2012-05-06T16:53:36Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Toto Azéro]]) javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Toto_Azéro/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); etglild9qjn78ivjyk1nrudbdtw0m7z 2 2167 3771 2012-05-26T02:36:04Z Guy Macon 685 Created user page Guy Macon (for internationalization work). wikitext text/x-wiki == Guy Macon == <div class="center" style="width:auto; margin-left:auto; margin-right:auto;"> <tt> <font size="4">''' Guy Macon's Webpage: '''&nbsp;</font> <br /> <font size="4">''' http://www.GuyMacon.com/index.html '''&nbsp;</font> </tt> </div> <div class="center" style="width:auto; margin-left:auto; margin-right:auto;"> <tt> <font size="4">''' Guy Macon's Wikipedia Page: '''&nbsp;</font> <br /> <font size="4">''' https://en.wikipedia.org/wiki/User:Guy_Macon '''&nbsp;</font> </tt> </div> <div class="center" style="width:auto; margin-left:auto; margin-right:auto;"> <tt> <font size="4">''' Guy Macon's Wikipedia Talk Page: '''&nbsp;</font> <br /> <font size="4">''' https://en.wikipedia.org/wiki/User_talk:Guy_Macon '''&nbsp;</font> </tt> </div> <font size="3"> If you find this page on any site other than wikibooks.org, you are viewing a mirror site. I have no affiliation with or control of mirror sites, and the mirrored page may be outdated. </font> <br /> <font size="1"> [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikipedia_Signpost/2007-05-14/Committed_identity User Committed Identity (SHA-512)]: c0c5e71bca550e99a8ae6641e66c428e232051bade39cd47355634ff159c9475fffa1d12eee339aa401bfe5b31ff7fc352c2b9c6f002bfe82d03a6b3f9e40047 </font> i1hjw45n7nuoyspu4hpv8esgpcco711 3 2168 3772 2012-05-26T06:02:57Z Guy Macon 685 Created user talk page Guy Macon (for internationalization work). wikitext text/x-wiki == Wrong Place? == I prefer that messages be posted to [ https://en.wikipedia.org/wiki/User_talk:Guy_Macon ] instead of here, but if you post here I will get an email notice and will eventually get back here to respond. This may take several days, so please be patient. If you find this page on any site other than wikibooks.org, you are viewing a mirror site. I have no affiliation with or control of mirror sites, and the mirrored page may be outdated. <!-- User committed identity (SHA-512): c0c5e71bca550e99a8ae6641e66c428e232051bade39cd47355634ff159c9475fffa1d12eee339aa401bfe5b31ff7fc352c2b9c6f002bfe82d03a6b3f9e40047 --> ixwiy05wyvg4nwqfrxueka5msj4z03l 2 2169 3773 2012-05-29T19:57:25Z Hoo User Page Bot 572 Creating global user page, per request https://meta.wikimedia.org/w/index.php?diffonly=1&diff=3796945&oldid=3636963 wikitext text/x-wiki {{#babel:sv|en-2|no-1|nn-1|da-1|nds-1}} [[Special:Contributions/Innocent bot|Innocent bot]]<br/> [[Special:Contributions/Innocent iwbot|Innocent iwbot]] [[File:Lavallens skugga.jpg|thumb|left|Moi]] [[sv:Användare:Lavallen]] rocy8rz6t73e90eajdsl5svxhqtarvw 2 2171 3800 3776 2012-07-17T02:11:49Z Jasper Deng 688 Global userpage wikitext text/x-wiki [[:w:en:User:Jasper Deng]] {{#ifeq:{{CONTENTLANGUAGE}}|en|{{#babel:en-N|fr-2}}|{{#babel:en-N|fr-2|{{CONTENTLANGUAGE}}-0}}}} __NOINDEX__ ebh8tv06p67jfaj67zzszp3bosdnxxw 2 2172 3777 2012-06-02T15:03:08Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Bill william compton]]) javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Bill_william_compton/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); mjptpgy7k8hn98e59mxm1lcz1y5wmgn 2 2174 3779 2012-06-02T16:48:38Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Defender]]) wikitext text/x-wiki [[m:User:Defender]] t2z80dzuglvw794n51aznmrj4cljot5 2 2175 3780 2012-06-02T17:56:00Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Frigotoni]]) wikitext text/x-wiki <center>Hello, I am <span style="font-family:Bradley Hand ITC; color:black">'''Frigotoni'''</span>[[User talk:Frigotoni|<small> ...<span style="font-family:Segoe Script; color:navy" >'''i'm here'''</span></small>]]. I'm a member of the [[m:Small Wiki Monitoring Team|Small Wiki Monitoring Team]] and globally active in countervandalism. Feel free to leave me a message on [[m:User talk:Frigotoni|meta]] or on my [[m:it:Discussioni utente:Frigotoni|home]] Wiki. [[File:Face-grin.svg]]<small><br /><span class="plainlinks">[//toolserver.org/~pathoschild/crossactivity/?user=Frigotoni Crossactivity] & [//toolserver.org/~pathoschild/stalktoy/?target=Frigotoni StalkToy]</span> • If you need further information, you can click [[m:User:Frigotoni|here]]. Have I done something wrong? I apologise for this. Report it to me please.</small></center> 5w4xk8jje5ivh1j1e6b5y557pl8iowz 2 2176 3783 3781 2012-06-05T16:43:50Z タチコマ robot 594 r2.7.3) (Robot: Adding af, ang, ar, az, be, bg, bn, bs, ca, cs, cv, cy, da, de, el, eo, es, et, eu, fa, fi, fr, fy, gl, he, hi, hr, hu, hy, ia, id, ie, is, it, ja, ka, kk, ko, ku, ky, la, li, lt, mg, mk, ml, mr, ms, ne, nl, no, oc, pl, pt, ro, ru,... wikitext text/x-wiki {{Bot|とある白い猫|site=meta}} {{Emergency-bot-shutoff}} [[af:Gebruiker:タチコマ robot]] [[ang:User:タチコマ robot]] [[ar:مستخدم:タチコマ robot]] [[az:İstifadəçi:タチコマ robot]] [[be:Удзельнік:タチコマ robot]] [[bg:Потребител:タチコマ robot]] [[bn:ব্যবহারকারী:タチコマ robot]] [[bs:Korisnik:タチコマ robot]] [[ca:Usuari:タチコマ robot]] [[cs:Uživatel:タチコマ robot]] [[cv:Хутшăнакан:タチコマ robot]] [[cy:Defnyddiwr:タチコマ robot]] [[da:Bruger:タチコマ robot]] [[de:Benutzer:タチコマ robot]] [[el:Χρήστης:タチコマ robot]] [[en:User:タチコマ robot]] [[eo:Uzanto:タチコマ robot]] [[es:Usuario:タチコマ robot]] [[et:Kasutaja:タチコマ robot]] [[eu:Lankide:タチコマ robot]] [[fa:کاربر:タチコマ robot]] [[fi:Käyttäjä:タチコマ robot]] [[fr:Utilisateur:タチコマ robot]] [[fy:Meidogger:タチコマ robot]] [[gl:Usuario:タチコマ robot]] [[he:משתמש:タチコマ robot]] [[hi:सदस्य:タチコマ robot]] [[hr:Suradnik:タチコマ robot]] [[hu:Szerkesztő:タチコマ robot]] [[hy:Մասնակից:タチコマ robot]] [[ia:Usator:タチコマ robot]] [[id:Pengguna:タチコマ robot]] [[ie:Usator:タチコマ robot]] [[is:Notandi:タチコマ robot]] [[it:Utente:タチコマ robot]] [[ja:利用者:タチコマ robot]] [[ka:მომხმარებელი:タチコマ robot]] [[kk:Қатысушы:タチコマ robot]] [[ko:사용자:タチコマ robot]] [[ku:Bikarhêner:タチコマ robot]] [[ky:Колдонуучу:タチコマ robot]] [[la:Usor:タチコマ robot]] [[li:Gebroeker:タチコマ robot]] [[lt:Naudotojas:タチコマ robot]] [[mg:Mpikambana:タチコマ robot]] [[mk:Корисник:タチコマ robot]] [[ml:ഉപയോക്താവ്:タチコマ robot]] [[mr:सदस्य:タチコマ robot]] [[ms:Pengguna:タチコマ robot]] [[ne:प्रयोगकर्ता:タチコマ robot]] [[nl:Gebruiker:タチコマ robot]] [[no:Bruker:タチコマ robot]] [[oc:Utilizaire:タチコマ robot]] [[pl:Wikipedysta:タチコマ robot]] [[pt:Utilizador:タチコマ robot]] [[ro:Utilizator:タチコマ robot]] [[ru:Участник:タチコマ robot]] [[sa:योजकः:タチコマ robot]] [[si:පරිශීලක:タチコマ robot]] [[sk:Redaktor:タチコマ robot]] [[sl:Uporabnik:タチコマ robot]] [[sq:Përdoruesi:タチコマ robot]] [[sr:Корисник:タチコマ robot]] [[su:Pamaké:タチコマ robot]] [[sv:Användare:タチコマ robot]] [[ta:பயனர்:タチコマ robot]] [[te:వాడుకరి:タチコマ robot]] [[tg:Корбар:タチコマ robot]] [[th:ผู้ใช้:タチコマ robot]] [[tk:Ulanyjy:タチコマ robot]] [[tl:Tagagamit:タチコマ robot]] [[tr:Kullanıcı:タチコマ robot]] [[tt:Кулланучы:タチコマ robot]] [[uk:Користувач:タチコマ robot]] [[ur:صارف:タチコマ robot]] [[uz:Foydalanuvchi:タチコマ robot]] [[vi:Thành viên:タチコマ robot]] [[vo:Geban:タチコマ robot]] [[zh:User:タチコマ robot]] [[zh-min-nan:User:タチコマ robot]] cbvvmaoxy960hakol52d2ibke69gwqy 3 2177 3782 2012-06-05T16:25:23Z タチコマ robot 594 Create wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[User talk:とある白い猫]] kkrg56volz0eoyi7rc9seh78x9sdbsx 2 2178 3786 3784 2012-06-05T22:13:44Z タチコマ robot 594 r2.7.3) (Robot: Adding af, ang, ar, az, be, bg, bn, bs, ca, cs, cv, cy, da, de, el, eo, es, et, eu, fa, fi, fr, fy, gl, he, hi, hr, hu, hy, ia, id, ie, is, it, ja, ka, kk, ko, ku, ky, la, li, lt, mg, mk, ml, mr, ms, ne, nl, no, oc, pl, pt, ro, ru,... wikitext text/x-wiki :<small>''This is the user page of [[Meta:User:とある白い猫]]''</small> ---- {{/pa}} [[af:Gebruiker:とある白い猫]] [[ang:User:とある白い猫]] [[ar:مستخدم:とある白い猫]] [[az:İstifadəçi:とある白い猫]] [[be:Удзельнік:とある白い猫]] [[bg:Потребител:とある白い猫]] [[bn:ব্যবহারকারী:とある白い猫]] [[bs:Korisnik:とある白い猫]] [[ca:Usuari:とある白い猫]] [[cs:Uživatel:とある白い猫]] [[cv:Хутшăнакан:とある白い猫]] [[cy:Defnyddiwr:とある白い猫]] [[da:Bruger:とある白い猫]] [[de:Benutzer:とある白い猫]] [[el:Χρήστης:とある白い猫]] [[en:User:とある白い猫]] [[eo:Uzanto:とある白い猫]] [[es:Usuario:とある白い猫]] [[et:Kasutaja:とある白い猫]] [[eu:Lankide:とある白い猫]] [[fa:کاربر:とある白い猫]] [[fi:Käyttäjä:とある白い猫]] [[fr:Utilisateur:とある白い猫]] [[fy:Meidogger:とある白い猫]] [[gl:Usuario:とある白い猫]] [[he:משתמש:とある白い猫]] [[hi:सदस्य:とある白い猫]] [[hr:Suradnik:とある白い猫]] [[hu:Szerkesztő:とある白い猫]] [[hy:Մասնակից:とある白い猫]] [[ia:Usator:とある白い猫]] [[id:Pengguna:とある白い猫]] [[ie:Usator:とある白い猫]] [[is:Notandi:とある白い猫]] [[it:Utente:とある白い猫]] [[ja:利用者:とある白い猫]] [[ka:მომხმარებელი:とある白い猫]] [[kk:Қатысушы:とある白い猫]] [[ko:사용자:とある白い猫]] [[ku:Bikarhêner:とある白い猫]] [[ky:Колдонуучу:とある白い猫]] [[la:Usor:とある白い猫]] [[li:Gebroeker:とある白い猫]] [[lt:Naudotojas:とある白い猫]] [[mg:Mpikambana:とある白い猫]] [[mk:Корисник:とある白い猫]] [[ml:ഉപയോക്താവ്:とある白い猫]] [[mr:सदस्य:とある白い猫]] [[ms:Pengguna:とある白い猫]] [[ne:प्रयोगकर्ता:とある白い猫]] [[nl:Gebruiker:とある白い猫]] [[no:Bruker:とある白い猫]] [[oc:Utilizaire:とある白い猫]] [[pl:Wikipedysta:とある白い猫]] [[pt:Utilizador:とある白い猫]] [[ro:Utilizator:とある白い猫]] [[ru:Участник:とある白い猫]] [[sa:योजकः:とある白い猫]] [[si:පරිශීලක:とある白い猫]] [[sk:Redaktor:とある白い猫]] [[sl:Uporabnik:とある白い猫]] [[sq:Përdoruesi:とある白い猫]] [[sr:Корисник:とある白い猫]] [[su:Pamaké:とある白い猫]] [[sv:Användare:とある白い猫]] [[ta:பயனர்:とある白い猫]] [[te:వాడుకరి:とある白い猫]] [[tg:Корбар:とある白い猫]] [[th:ผู้ใช้:とある白い猫]] [[tl:Tagagamit:とある白い猫]] [[tr:Kullanıcı:とある白い猫]] [[tt:Кулланучы:とある白い猫]] [[uk:Користувач:とある白い猫]] [[ur:صارف:とある白い猫]] [[uz:Foydalanuvchi:とある白い猫]] [[vi:Thành viên:とある白い猫]] [[vo:Geban:とある白い猫]] [[zh:User:とある白い猫]] [[zh-min-nan:User:とある白い猫]] 86idj4rsbvrzby9blxzsarkgr3q4nwj 3 2179 3785 2012-06-05T22:01:13Z タチコマ robot 594 Create wikitext text/x-wiki :<small>''This is the user talk page of [[Meta:User talk:とある白い猫]]''</small> ---- {{/pa}} =Posts= oibrl1vwr4n0dgwgs7pk7vu309x2bdk 2 2180 3787 2012-06-11T01:35:55Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by とある白い猫]]) javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:とある白い猫/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); demytpwy3j0kikuliopbe5oi6sufviy 2 2183 3790 2012-06-18T04:13:59Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Σ]]) javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Σ/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); sek291bim4m77l7h0nbx6kyxp0ozaje 2 2185 3792 2012-06-25T23:37:53Z Hoo User Page Bot 572 Creating global user page, per request https://meta.wikimedia.org/w/index.php?diff=3800927 wikitext text/x-wiki [[w:en:User:Zscout370|Zscout370]] 88eioklo2l6a0lkomuepwxcw2agm36e 2 2190 3814 3813 2012-08-06T04:11:02Z Pathoschild 22 Reverted edits by [[Special:Contributions/Pathoschild|Pathoschild]] ([[User talk:Pathoschild|talk]]) to last revision by [[User:Mathonius|Mathonius]] wikitext text/x-wiki {{#Babel:nl|en-3|fr-1|de-1|pa-0}} <center>''I'm a member of the [[:m:SWMT|Small Wiki Monitoring Team]]. See [[:sulutil:Mathonius]] for more information. Feel free to leave me a message on [[:User talk:Mathonius|my talk page]].''<br />[[:m:User:Mathonius|(click here for my user page on meta.wikimedia)]]</center> ---- oit2s2gbz9zo8th42dobf0w76uc9rgl 3 2193 3809 2012-08-04T20:20:25Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Vogone]]) wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[User:Vogone]] 9r3idjrvf2ajcaaq3mc8x7e2z9vb90w 2 2194 3810 2012-08-04T22:03:23Z Wdwd 732 INit wikitext text/x-wiki [[:de:Benutzer:Wdwd]] bg7sr3mm7sxy0py8n7i00q1585q6rtu 2 2197 3815 2012-08-06T09:24:36Z Lixer 734 {{Babel|sv|en-2|no-2|da-2|nn-1|fi-1|{{CONTENTLANGUAGE}}-0}} '''Lixer''', Swedish user from the Swedish Wikipedia. I will probably not be active here. Please ... ਨਾਲ ਪੇਜ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki {{Babel|sv|en-2|no-2|da-2|nn-1|fi-1|{{CONTENTLANGUAGE}}-0}} '''Lixer''', Swedish user from the Swedish Wikipedia. I will probably not be active here. Please leave a message on my talk page if you want something. If you need a quick response, you should contact me on my Swedish talk page or my English talk page. ----- [[File:Animated-Flag-Sweden.gif|45px]] [http://sv.wikipedia.org/wiki/Anv%C3%A4ndare:Lixer Swedish Wikipedia] ([http://sv.wikipedia.org/wiki/Anv%C3%A4ndardiskussion:Lixer Talk]) [[File:Animated-Flag-United-Kingdom.gif|45px]] [http://en.wikipedia.org/wiki/User:Lixer English Wikipedia] ([http://en.wikipedia.org/wiki/User_talk:Lixer Talk]) ----- qnap53nwxzwd9e01begpyg1p8iz68rn 2 2198 3816 2012-08-07T22:49:33Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Osiris]]) wikitext text/x-wiki Hello! I am <span class="plainlinks userlinks">[[User:Osiris|Osiris]] ([[User talk:Osiris|talk]] · [[Special:Contributions/Osiris|contribs]] · [[Special:DeletedContributions/Osiris|deleted contribs]] · [{{fullurl:Special:Log|user=Osiris}} logs] · [{{fullurl:Special:AbuseLog|wpSearchUser=Osiris}} edit filter log] · [[Special:Block/Osiris|block user]] · [{{fullurl:Special:Log|type=block&page=User:Osiris}} block log])</span>. Most of my activity on this project will be related to patrolling recent changes and reverting vandalism. You will find me most active on the [[w:en:User talk:Osiris|English]] and [[w:simple:User talk:Osiris|Simple English Wikipedias]], [[commons:User talk:Osiris|Commons]], [[m:User talk:Osiris|Meta]] and [[incubator:User talk:Osiris|Incubator]]. You can post to my talk page here, but I might be slow in replying. afipsvbpoyfq1p4ynv7lj0kn08mjlg2 3 2203 3821 2012-08-19T07:43:48Z Billinghurst 679 {{softredirect|m:user talk:billinghurst}} ਨਾਲ ਪੇਜ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki {{softredirect|m:user talk:billinghurst}} 797xp8s834df37m164ayal1cflhmawy 3 2206 3824 2012-08-30T19:59:14Z Avocato 554 Creating wikitext text/x-wiki <div dir=ltr><div style="background: #FFFFFF; text-align: center; font-family: Calibri; font-size: 1.6em; font-weight: bold;"><div style="padding: 5px; border: 3px solid #003882; -moz-border-radius: 10px; -webkit-border-radius: 10px; border-radius: 10px;">Please, Do not leave your message here. You can contact me using any of the following: <div style="margin-top: 10px; padding: 2px; background: #f4f3f0; border: 2px solid #fb139e; -moz-border-radius: 10px; -webkit-border-radius: 10px; border-radius: 10px;">[[w:ar:User talk:Avocato|w:ar:user talk:Avocato]] &#124; [[w:en:User talk:Avocato|w:en:user talk:Avocato]] &#124; [[m:User talk:Avocato|meta:user talk:Avocato]]</div></div></div></div> 3hadats3wp6ted874jwt08stykc5rdi 2 2207 3834 3825 2012-09-08T09:47:15Z AvocatoBot 590 r2.7.3) (Robot: Adding af, ang, az, be, bg, bn, bs, ca, cs, cv, cy, da, de, el, en, eo, es, et, eu, fa, fi, fr, fy, gl, he, hi, hr, hu, hy, ia, id, ie, is, it, ja, ka, kk, ko, ku, ky, la, li, lt, mg, mk, ml, mr, ms, ne, nl, no, oc, pl, pt, ro, ru, sa, ... wikitext text/x-wiki <div dir=ltr> {| width="80%" align="center" style="text-align:justify; border:1px solid #aaaaaa; background-color:#f9f9f9; color:#000000;" |- padding:1em;padding-top:0.5em;padding-right:2em;padding-left:3em" |[[File:Crystal Clear action run.svg|60px|link=]] |'''This user account is a [[w:en:Wikipedia:Bot policy|bot]] operated by [[w:ar:مستخدم:Avocato|Avocato]] ([[w:ar:نقاش المستخدم:Avocato|talk]]).'''<br /> It is a legitimate alternative account, used to make repetitive automated or semi-automated edits that would be extremely tedious to do manually. |} </div> [[af:Gebruiker:AvocatoBot]] [[ang:User:AvocatoBot]] [[ar:مستخدم:AvocatoBot]] [[az:İstifadəçi:AvocatoBot]] [[be:Удзельнік:AvocatoBot]] [[bg:Потребител:AvocatoBot]] [[bn:ব্যবহারকারী:AvocatoBot]] [[bs:Korisnik:AvocatoBot]] [[ca:Usuari:AvocatoBot]] [[cs:Uživatel:AvocatoBot]] [[cv:Хутшăнакан:AvocatoBot]] [[cy:Defnyddiwr:AvocatoBot]] [[da:Bruger:AvocatoBot]] [[de:Benutzer:AvocatoBot]] [[el:Χρήστης:AvocatoBot]] [[en:User:AvocatoBot]] [[eo:Uzanto:AvocatoBot]] [[es:Usuario:AvocatoBot]] [[et:Kasutaja:AvocatoBot]] [[eu:Lankide:AvocatoBot]] [[fa:کاربر:AvocatoBot]] [[fi:Käyttäjä:AvocatoBot]] [[fr:Utilisateur:AvocatoBot]] [[fy:Meidogger:AvocatoBot]] [[gl:Usuario:AvocatoBot]] [[he:משתמש:AvocatoBot]] [[hi:सदस्य:AvocatoBot]] [[hr:Suradnik:AvocatoBot]] [[hu:Szerkesztő:AvocatoBot]] [[hy:Մասնակից:AvocatoBot]] [[ia:Usator:AvocatoBot]] [[id:Pengguna:AvocatoBot]] [[ie:Usator:AvocatoBot]] [[is:Notandi:AvocatoBot]] [[it:Utente:AvocatoBot]] [[ja:利用者:AvocatoBot]] [[ka:მომხმარებელი:AvocatoBot]] [[kk:Қатысушы:AvocatoBot]] [[ko:사용자:AvocatoBot]] [[ku:Bikarhêner:AvocatoBot]] [[ky:Колдонуучу:AvocatoBot]] [[la:Usor:AvocatoBot]] [[li:Gebroeker:AvocatoBot]] [[lt:Naudotojas:AvocatoBot]] [[mg:Mpikambana:AvocatoBot]] [[mk:Корисник:AvocatoBot]] [[ml:ഉപയോക്താവ്:AvocatoBot]] [[mr:सदस्य:AvocatoBot]] [[ms:Pengguna:AvocatoBot]] [[ne:प्रयोगकर्ता:AvocatoBot]] [[nl:Gebruiker:AvocatoBot]] [[no:Bruker:AvocatoBot]] [[oc:Utilizaire:AvocatoBot]] [[pl:Wikipedysta:AvocatoBot]] [[pt:Utilizador:AvocatoBot]] [[ro:Utilizator:AvocatoBot]] [[ru:Участник:AvocatoBot]] [[sa:योजकः:AvocatoBot]] [[si:පරිශීලක:AvocatoBot]] [[sk:Redaktor:AvocatoBot]] [[sl:Uporabnik:AvocatoBot]] [[sq:Përdoruesi:AvocatoBot]] [[sr:Корисник:AvocatoBot]] [[sv:Användare:AvocatoBot]] [[ta:பயனர்:AvocatoBot]] [[te:వాడుకరి:AvocatoBot]] [[tg:Корбар:AvocatoBot]] [[th:ผู้ใช้:AvocatoBot]] [[tl:Tagagamit:AvocatoBot]] [[tr:Kullanıcı:AvocatoBot]] [[tt:Кулланучы:AvocatoBot]] [[uk:Користувач:AvocatoBot]] [[ur:صارف:AvocatoBot]] [[uz:Foydalanuvchi:AvocatoBot]] [[vi:Thành viên:AvocatoBot]] [[zh:User:AvocatoBot]] [[zh-min-nan:User:AvocatoBot]] fecxine4ntu62kxyakavy99fzdj7xx0 3 2208 3826 2012-08-31T19:51:27Z AvocatoBot 590 Creating wikitext text/x-wiki <div dir=ltr><div style="background: #FFFFFF; text-align: center; font-family: Calibri; font-size: 1.6em; font-weight: bold;"><div style="padding: 5px; border: 3px solid #003882; -moz-border-radius: 10px; -webkit-border-radius: 10px; border-radius: 10px;">Please, Do not leave your message here. You can contact my operator using any of the following: <div style="margin-top: 10px; padding: 2px; background: #f4f3f0; border: 2px solid #fb139e; -moz-border-radius: 10px; -webkit-border-radius: 10px; border-radius: 10px;">[[w:ar:User talk:Avocato|w:ar:user talk:Avocato]] &#124; [[w:en:User talk:Avocato|w:en:user talk:Avocato]] &#124; [[m:User talk:Avocato|meta:user talk:Avocato]]</div></div></div></div> sp61nkc3vi6lvhlea1ecl2bxwlit01z 2 2209 3829 2012-09-02T23:07:13Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Antonorsi]]) wikitext text/x-wiki {{#babel:es|en-3|pa-0}} ''Hello, I'm [[:m:User:Antonorsi|Antonorsi]], from es.wiki. You can contact me in [[:m:User talk:Antonorsi|my talk page on meta]].''<br /> ---- 5efnbbozl2breltr8v4r6cbsafh5fer 2 2211 3831 2012-09-03T00:42:36Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Shujenchang]]) javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Shujenchang/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); qrhxsoxscudtwxlfngb7psz1fhrepcr 2 2212 3832 2012-09-03T01:49:41Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Lukas²³]]) javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Lukas²³/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); 83yd8rgqpt0d0uokqpva51quireg5a7 10 2213 4847 4846 2017-08-30T02:53:00Z Satpal Dandiwal 1275 fixed wikitext text/x-wiki '''ਵਿਕੀਬੁਕਸ''' ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਨਾ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲ਼ੀ [[w:pa:ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ|ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ]] ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਅਤੇ ਅਜ਼ਾਦ ਸਮੱਗਰੀ ਵਾਲ਼ੇ ਕਈ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵੀ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਦੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ: {| align="center" cellpadding="2" width="100%" style="text-align:left" | [[Image:Wikipedia-logo-pa.png|35px|<nowiki></nowiki>]] | [[w:ਮੁੱਖ ਸਫ਼ਾ|'''ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ''']]<br />ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ | [[Image:Wiktionary-logo.svg|35px|<nowiki></nowiki>]] | [[wikt:ਮੁੱਖ ਸਫ਼ਾ|'''ਵਿਕਸ਼ਨਰੀ''']]<br />ਇਕ ਅਜ਼ਾਦ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ | [[ਤਸਵੀਰ:Wikiquote-logo.svg|35px|<nowiki></nowiki>]] | [[q:en:Main Page|'''ਵਿਕੀਕਥਨ''']]<br />ਇਕ ਅਜ਼ਾਦ ਵਿਚਾਰ ਭੰਡਾਰ | [[Image:Wikisource-logo.png|35px|<nowiki></nowiki>]] | [[s:|'''ਵਿਕੀਸਰੋਤ''']]<br />ਅਜ਼ਾਦ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ |- | [[Image:Wikispecies-logo.png|35px|<nowiki></nowiki>]] | [[Wikispecies:|'''ਵਿਕੀਸਪੀਸੀਜ਼''']]<br />ਨਸਲਾਂ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ | [[Image:Wikinews-logo.png|35px|<nowiki></nowiki>]] | [[n:Main Page|'''ਵਿਕੀਖ਼ਬਰਾਂ''']]<br />ਅਜ਼ਾਦ ਖ਼ਬਰਾਂ | [[Image:Commons-logo.svg|35px|<nowiki></nowiki>]] | [[commons:Main Page|'''ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਕਾਮਨਜ਼''']]<br />ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਮੀਡੀਆ ਭੰਡਾਰ | [[Image:Wikimedia-logo.svg|35px|<nowiki></nowiki>]] | [[m:Main Page|'''ਮੈਟਾ-ਵਿਕੀ''']]<br />ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਤਾਲ-ਮੇਲ |} nnk5cp6m1cc4vrmf97m544bv2veiz2l 0 2214 3836 2012-09-17T12:02:27Z Itar buttar 745 ਮੁੱਖ ਸਫ਼ਾ wikitext text/x-wiki ਵਿਕੀਬੁੱਕਸ ’ਤੇ ਜੀ ਆਇਆਂ ਨੂੰ! <br />ਇਸ ਵਿਚ ਹਰ ਕੋਈ ਲਿਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲ਼ੇ ਏਥੇ [[Special:Allpages|{{NUMBEROFARTICLES}}]] ਸਫ਼ੇ ਹਨ। <br />{{ਹੋਰ ਵਿਕੀ}} 52fm4vchqxf02zdysy3dltdl6cvd8k6 2 2216 3840 2012-10-25T19:13:32Z Quentinv57 400 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki <div style="min-height: 57px; border: 1px solid #aaaaaa; background-color: #f9f9f9; width: 50%; margin: 0 auto 1em auto; padding: .2em; text-align: justify;"> <div style="float: left">[[File:Wikimedia Community Logo.svg|50px|link=]]</div> <div style="margin-left: 60px">'''[[:m:User:Translation Notification Bot|m:User:Translation Notification Bot]]'''.<br />(''[[m:Interwiki redirect|{{int:redirectpagesub}}]]'')</div> </div> 59xrrxfkj8xh7jw11em0s4rnuulbz9j 2 2217 3841 2012-10-26T08:41:09Z Quentinv57 400 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki {{#babel:zh|en-4|zh-classical-2|eo-1|ko-1|ja-0|fr-0||pa-0}} Sometimes this user works as a member of [[m:Small Wiki Monitoring Team|SWMT]] and helps some anti-vandalism and anti-spam works here. To know more about this user, you can see his user page on [[w:en:User:Shujenchang|English Wikipedia]]. You can contact him via [[User talk:Shujenchang|talk page]], [[w:en:Special:EmailUser/Shujenchang|email]] or [[w:en:User:Shujenchang/Contact#IMs|IMs]] (Note: Please use English). '''Note''': Because of this user perhaps do not know the language on this project totally, so may be sometimes he will do something wrong when he do anti-vandalism and anti-spam works. If he did something wrong, please [[User talk:Shujenchang|let him know]]. 585lu9rlkqwgu2ieoo506blu7x1ib2q 2 2218 3842 2012-10-26T10:52:58Z Quentinv57 400 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki {{#babel:es|ast|en-3|fr-2|pa-0}} ''Hello, I'm [[:w:es:User:Mr.Ajedrez|Mr.Ajedrez]], from es.wiki. You can contact me in [[:w:es:User talk:Mr.Ajedrez|my talk page in es.wiki]].''<br /> ---- 0bnnkijs87oor17zbjy13x8mpq4lw55 2 2219 3843 2012-10-26T10:53:12Z Quentinv57 400 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by user]]) wikitext text/x-wiki {{bot|Mr.Ajedrez|site=w:es}} pp903u1bf9hm4qev44qoez4ypbpdb73 10 2220 3846 2012-10-30T09:37:20Z Itar buttar 745 ਨ wikitext text/x-wiki ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਜਾਂ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਾਹੇਵੰਦ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਕਰਕੇ [http://wikimediafoundation.org/fundraising ਦਾਨ ਕਰਨ] ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦਾਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ [[m:Wikimedia servers|ਸਰਵਰ ਸਮੱਗਰੀ]] ਖ਼ਰੀਦਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। dujp9xcboojz4rc0yg2ei54dv6ushit 10 2221 4770 4015 2016-08-21T17:09:26Z Raj Singh 770 [[Special:Contributions/Itar buttar|Itar buttar]] ([[User talk:Itar buttar|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) ਦੀ ਸੋਧ 4015 ਨਕਾਰੀ wikitext text/x-wiki {|style="margin:0.5em; padding:0.5em; background:#FEE; border:1px solid #999;" |- | [[File:Deletion icon.svg|50px|right]] |<big>'''ਇਹ ਪੰਨਾ ਛੇਤੀ ਹਟਾਏ ਜਾਣ ਲਈ ਨਾਮਜਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ “{{{1|}}}”।</big> <br>ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੰਨਾ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਕਸੌਟੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਬੇਹਤਰ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਨੋਟ ਹਟਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, '''ਪਰ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਬਣਾਏ ਪੰਨਿਆਂ ਤੋਂ ਇਸਨੂੰ ਨਾ ਮਿਟਾਓ।''' <br>ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਹੋ ਤਾਂ [[{{TALKPAGENAME}}|ਇਸਦੇ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨੇ]] ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਸਤੂਤ ਕਰੋ। <span class="plainlinks">''ਜਿਂਮੇਵਾਰ ਮੈਂਬਰ ਇਸਨੂੰ [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=delete}} ਮਿਟਾਉਣ] ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=history}} ਇਸਦਾ ਇਤਿਹਾਸ] ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|diff=0}} ਅੰਤਮ ਬਦਲਾਅ]), [[Special:Whatlinkshere/{{FULLPAGENAME}}|ਕਿਹੜੇ ਪੰਨੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ]] ਅਤੇ [[{{TALKPAGENAME}}|ਇਸਦਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ]] ਜਰੂਰ ਚੈੱਕ ਕਰਨ।''</span> <br>{{ਆਖ਼ਰੀ}} |}<includeonly>{{{category|[[Category:ਛੇਤੀ ਹਟਾਉਣਯੋਗ ਪੰਨੇ]]}}}</includeonly><noinclude> {{ਦਸਤਾਵੇਜ਼}} </noinclude> cjl14ece1n2oz7q7iswkud0dgsj8jbs 10 2222 3851 2012-11-01T12:03:40Z Itar buttar 745 ਨ wikitext text/x-wiki {{#switch: {{SUBPAGENAME}} |sandbox|testcases={{ #rel2abs: ../doc }} |#default={{SUBJECTPAGENAME}}/doc }}<noinclude> </noinclude> j82gjkdb7eowsl4hiehu7089fxkjl0x 10 2223 3854 3852 2012-11-01T12:07:45Z Itar buttar 745 TariButtar moved page [[ਦਸਤਾਵੇਜ਼]] to [[ਫਰਮਾ:ਦਸਤਾਵੇਜ਼]]: was accidentally created in wrong namespace wikitext text/x-wiki <div class="template-documentation"><!-- -->{{#ifeq:{{{heading|μ}}}|<!--**DEFINED BUT EMPTY**--> |<!--**NOTHING**--> |<div style="padding-bottom:3px; border-bottom: 1px solid #aaa; margin-bottom:1ex">{{#ifeq:{{{content|μ}}}|μ |<span class="editsection plainlinks" id="doc_editlinks">{{#ifexist: {{{1|{{ਦਸਤਾਵੇਜ਼/docname}}}}} |<!--** /doc EXISTS** -->[[{{fullurl:{{{1|{{ਦਸਤਾਵੇਜ਼/docname}}}}}|action=edit}} ਸੋਧੋ]] |<!--**/doc DOESN'T EXIST**-->[[{{fullurl:{{{1|{{ਦਸਤਾਵੇਜ਼/docname }}}}}|action=edit&preload=Template:ਦਸਤਾਵੇਜ਼/preload}} ਬਣਾਓ]] }}</span> }} <span style="{{#if:{{{heading-style|}}}|{{{heading-style}}}|{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:template}}|font-weight: bold; font-size: 125%|font-size: 150%}}}}">{{#if:{{{heading|}}}|{{{heading}}}|{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:template}}|[[Image:Template-info.svg|50px]] ਵਰਤੋਂ ਹਦਾਇਤਾਂ|ਦਸਤਾਵੇਜ਼}}}}</span></div> }}<!-- --><div id="template_doc_page_transcluded" class="dablink plainlinks"><!-- -->{{#ifexist: {{{1|{{ਦਸਤਾਵੇਜ਼/docname}}}}} |<!--**/doc EXISTS**-->ਫਰਮਾ ਵਰਤਣ ਦੀਆਂ ਇਹ ਹਦਾਇਤਾਂ [[{{{1|{{ਦਸਤਾਵੇਜ਼/docname}}}}}]] ਤੋਂ [[Wikipedia:Transclusion|ਜੋੜੀਆਂ]] ਗਈਆਂ ਹਨ। <small style="font-style: normal">([{{fullurl:{{{1|{{ਦਸਤਾਵੇਜ਼/docname}}}}}|action=edit}} ਸੋਧੋ] &#124; [{{fullurl:{{{1|{{ਦਸਤਾਵੇਜ਼/docname}}}}}|action=history}} ਅਤੀਤ])</small><br /> }}<!-- -->{{#switch: {{SUBPAGENAME}} |sandbox|testcases=<!--**DO NOT SHOW THESE LINKS ON THE SANDBOX/TESTCASES PAGES**--> |#default= {{#switch: {{SUBJECTSPACE}} |{{ns:template}} |{{ns:user}}= {{#ifexist: {{FULLPAGENAME}}/sandbox |This template has a [[/sandbox|sandbox]] <small style="font-style: normal">([{{fullurl:{{ #rel2abs: /sandbox }}|action=edit}} edit])</small> <!-- -->{{#ifexist: {{FULLPAGENAME}}/testcases |and [[/testcases|testcases]] <small style="font-style: normal">([{{fullurl:{{ #rel2abs: /testcases }}|action=edit}} edit])</small>}} for editors to experiment. |{{#ifexist: {{FULLPAGENAME}}/testcases |This template has [[/testcases|testcases]] <small style="font-style: normal">([{{fullurl:{{ #rel2abs: /testcases }}|action=edit}} edit])</small> for editors to experiment.}} }}}}}} </div> {{#if:{{{content|}}}|{{{content}}}|{{#ifexist:{{{1|{{ਦਸਤਾਵੇਜ਼/docname}}}}} | {{ {{{1|{{ਦਸਤਾਵੇਜ਼/docname}}}}} }} }}}} </div> lsftp5cjjj0y54qcz12wcgq9mmag7tv 0 2224 3855 2012-11-01T12:07:45Z Itar buttar 745 TariButtar moved page [[ਦਸਤਾਵੇਜ਼]] to [[ਫਰਮਾ:ਦਸਤਾਵੇਜ਼]]: was accidentally created in wrong namespace wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ਫਰਮਾ:ਦਸਤਾਵੇਜ਼]] eqs204bu2zake5j8xjz680d9oqmjnjd 10 2225 3892 3890 2012-11-09T19:47:53Z Raj Singh 770 wikitext text/x-wiki == ਵਰਤੋਂ == ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਵਰਤੋ: <pre>{{ਹਟਾਓ|ਕਾਰਨ}}</pre> *''ਕਾਰਨ'' ਦੀ ਥਾਂ ਸਫ਼ਾ ਮਿਟਾਏ ਜਾਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਲਿਖੋ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸਫ਼ਾ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਜੋੜੋ। ਹੇਠਾਂ ਮਿਸਾਲ ਵੇਖੋ। ==ਮਿਸਾਲ== <code><nowiki>{{ਮਿਟਾਓ|ਸਫ਼ਾ ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ}}</nowiki></code> <includeonly>[[Category:ਵਿਕੀਬੁਕਸ ਫਰਮੇ]]</includeonly> nqzb7pl061i3z9x2muf1dlb8xt0gcqb 10 2226 4771 3859 2016-08-21T17:12:32Z Raj Singh 770 wikitext text/x-wiki <span class="plainlinks">ਇਸ ਪੰਨੇ ਵਿੱਚ [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|diff=cur}} ਅੰਤਮ ਬਦਲਾਅ] [[User:{{REVISIONUSER}}|<font color=blue>'''{{REVISIONUSER}}'''</font>]] ([[Special:Contributions/{{REVISIONUSER}}|ਯੋਗਦਾਨ]]|[[Special:Log/{{REVISIONUSER}}|ਚਿੱਠੇ]]) ਨੇ {{#time:d F Y|{{REVISIONTIMESTAMP}}}} ਨੂੰ {{#time:H:i|{{REVISIONTIMESTAMP}}}} (UTC) ’ਤੇ ਕੀਤਾ। <font size="1">''([{{fullurl:{{FULLPAGENAMEE}}|action=purge}} ਤਾਜਾ ਕਰੋ])''</font></span><noinclude>{{ਦਸਤਾਵੇਜ਼}}</noinclude> 188bxxttbld2qip7orgvaaneiqvut0r 10 2227 3860 2012-11-01T12:37:11Z Itar buttar 745 ਵਰਤੋਂ ਹਦਾਇਤਾਂ wikitext text/x-wiki == ਵਰਤੋਂ == ਇਹ ਆਮ ਸਫ਼ਿਆਂ, ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸਫ਼ਿਆਂ ਆਦਿ ਵਿਚ ਵਰਤਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਵਕਤ ਅਤੇ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਦਾ ਨਾਮ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। *<tt><nowiki>{{ਆਖ਼ਰੀ}}</nowiki></tt> &rarr; {{ਆਖ਼ਰੀ}} fgn6p6crqazuotxuyvbkvfxh1jd0af4 4 2228 4843 4765 2017-07-06T03:12:28Z Stalinjeet Brar 1295 /* Compact Language Links enabled in this wiki today */ wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ! ਇਸ ਵਿਕੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਅਤੇ ਸੰਵਾਰਨ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਤੁਹਾਡੇ ਸਭ ਦੇ ਸਾਥ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਸਭ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇੱਥੇ ਲਿਖ ਅਤੇ ਫੇਰ-ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਇਕ ਵਧੀਆ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿਓ। --[[User:Itar buttar|<span style="color:green;">itar buttar</span>]] [[User talk:Itar buttar|<span style="color:blue;">'''[ਗੱਲ-ਬਾਤ]'''</span>]] ੧੬:੧੮, ੨ ਨਵੰਬਰ ੨੦੧੨ (UTC) == ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਹੱਕ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ! ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਖ਼ਰਾਬ ਸਫ਼ੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਕਮੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਸਫ਼ੇ ਮਿਟਾਉਣ, ਬਾਕੀ ਕਮੀਆਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇੰਟਰਫ਼ੇਸ ਬਿਹਤਰੀ ਲਈ ਮੈਂ ਇਸ ਵਿਕੀ ’ਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਦੇ ਹੱਕ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਯਕੀਨਨ ਹੀ ਇਸ ਵਿਕੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸਰਗਰਮ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸਾਬਤ ਹੋਵਾਂਗਾ। ਧੰਨਵਾਦ। --[[User:Itar buttar|<span style="color:green;">itar buttar</span>]] [[User talk:Itar buttar|<span style="color:blue;">'''[ਗੱਲ-ਬਾਤ]'''</span>]] ੧੬:੨੫, ੨ ਨਵੰਬਰ ੨੦੧੨ (UTC) *{{ਨਹੀਂ}}'''ਖ਼ਿਲਾਫ਼''' --[[User:SoniaSingh04|<span style="color:purple;">Sonia Singh</span>]] [[User talk:SoniaSingh04|<span style="color:pink;">'''[ਗੱਲ-ਬਾਤ]'''</span>]] *{{ਹਾਂ}}'''ਸਮਰਥਨ'''--[[ਵਰਤੌਂਕਾਰ:Babanwalia|Babanwalia]] ([[ਵਰਤੌਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Babanwalia|talk]]) ੧੫:੨੮, ੯ ਦਸੰਬਰ ੨੦੧੨ (UTC) *{{ਨਹੀਂ}}'''ਵਿਰੋਧ''' --[[ਵਰਤੌਂਕਾਰ:Zarienah|Zarienah]] ([[ਵਰਤੌਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Zarienah|talk]]) ੧੮:੧੭, ੮ ਦਸੰਬਰ ੨੦੧੨ (UTC) *{{ਨਹੀਂ}}'''ਵਿਰੋਧ''' — [[ਵਰਤੌਂਕਾਰ:VibhasKS|VibhasKS]] ([[ਵਰਤੌਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:VibhasKS|talk]]) ੨੨:੦੬, ੧੨ ਦਸੰਬਰ ੨੦੧੨ (UTC) *{{ਹਾਂ}}'''ਸਮਰਥਨ'''--[[ਵਰਤੌਂਕਾਰ:Губин Михаил|Gubin]] ([[ਵਰਤੌਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Губин Михаил|talk]]) ੦੭:੫੦, ੨੪ ਦਸੰਬਰ ੨੦੧੨ (UTC) == comment == I wanna ask the users who opposed, do they promise to do something constructive to develope this wiki as they're just stopping others to do this. The only edits they did are changing the wiki terms and this oppose. --[[User:Itar buttar|<span style="color:green;">itar buttar</span>]] [[User talk:Itar buttar|<span style="color:blue;">'''[ਗੱਲ-ਬਾਤ]'''</span>]] ੦੩:੦੨, ੧੩ ਦਸੰਬਰ ੨੦੧੨ (UTC) :you are making your own rules now, they are all part of the punjabi community and want for the better, stop panicking and try to appreciate everyone properly then maybe you would get supports. What do you mean by "wiki terms" the greetings that you personally like to use are not our wiki terms. You yourself only imported a deletion template and tagged things for deletion and now want to become admin? The only thing you are contributing to right now are the talk pages so don't act like you own the place or the language. —[[ਵਰਤੌਂਕਾਰ:VibhasKS|VibhasKS]] ([[ਵਰਤੌਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:VibhasKS|talk]]) ੦੮:੫੬, ੧੩ ਦਸੰਬਰ ੨੦੧੨ (UTC) *(with steward hat on) Lacks the necessary consensus to promote. <i><b>[[User:Snowolf|<font color = "darkmagenta">Snowolf</font>]] ^{<small>[[m:User:Snowolf|<font color = "darkmagenta">How can I help?</font>]]</small>}</b></i> ੧੭:੦੮, ੨੪ ਦਸੰਬਰ ੨੦੧੨ (UTC) == Global AbuseFilter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Hello, [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] is a MediaWiki extension used to detect likely abusive behavior patterns, like pattern vandalism and spam. In 2013, [[m:Special:Mylanguage/Global AbuseFilter|Global AbuseFilters]] were enabled on a limited set of wikis including Meta-Wiki, MediaWiki.org, Wikispecies and (in early 2014) all the "[https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=small.dblist small wikis]". Recently, global abuse filters were enabled on "[https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=medium.dblist medium sized wikis]" as well. These filters are currently managed by stewards on Meta-Wiki and have shown to be very effective in preventing mass spam attacks across Wikimedia projects. However, there is currently no policy on how the global AbuseFilters will be managed although there are proposals. There is an ongoing [[m:Requests for comment/Global AbuseFilter|request for comment]] on policy governing the use of the global AbuseFilters. In the meantime, specific wikis can opt out of using the global AbuseFilter. These wikis can simply add a request to [[m:Global AbuseFilter/Opt-out wikis|this list]] on Meta-Wiki. More details can be found on [[m:Special:Mylanguage/Global AbuseFilter/2014 announcement|this page]] at Meta-Wiki. If you have any questions, feel free to ask on [[m:Talk:Global AbuseFilter|m:Talk:Global AbuseFilter]]. Thanks, [[m:User:PiRSquared17|PiRSquared17]], [[m:User:Glaisher|Glaisher]]</div> — ੧੭:੩੪, ੧੪ ਨਵੰਬਰ ੨੦੧੪ (UTC) <!-- Message sent by User:Glaisher@metawiki using the list at http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_AbuseFilter/2014_announcement_distribution_list&oldid=10495115 --> == Temporary Adminship == I am requesting temporary adminship on this wiki.--[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satdeep Gill|Satdeep Gill]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Satdeep Gill|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 17:26, 16 ਦਸੰਬਰ 2015 (UTC) ===Support=== {{ਹਾਂ}} * {{ਹਾਂ}} [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:ਪ੍ਰਚਾਰਕ|ਪ੍ਰਚਾਰਕ]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:ਪ੍ਰਚਾਰਕ|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 13:16, 19 ਦਸੰਬਰ 2015 (UTC) * {{ਹਾਂ}} [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Baljeet Bilaspur|Baljeet Bilaspur]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Baljeet Bilaspur|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 14:06, 19 ਦਸੰਬਰ 2015 (UTC) * {{ਹਾਂ}} [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Bhvintri|Bhvintri]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Bhvintri|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 16:57, 16 ਫ਼ਰਵਰੀ 2016 (UTC) ===Oppose=== ===Comments=== I support Satdeep Gill , as no better choice is available.There are presently only 4 active users on this project,positive aspect of Satdeep Gill is that he has been greatly instrumental in promoting more number of active users on punjabi wiki which so far had very less no. of users compared to community size ; but for his limitations in administrator actions , he has to improve a lot , examples are ; poor-knowledge as example look [https://pa.wikipedia.org/wiki/ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਸੱਥ#.E0.A8.AA.E0.A9.8D.E0.A8.B0.E0.A8.B8.E0.A8.BC.E0.A8.BE.E0.A8.B8.E0.A8.95_.E0.A8.AC.E0.A8.A3.E0.A8.A8_.E0.A8.B8.E0.A9.B0.E0.A8.AC.E0.A9.B0.E0.A8.A7.E0.A9.80_.E0.A8.A8.E0.A9.80.E0.A8.A4.E0.A9.80 here] ;he could not explain or define simple term such as '''active user ''' while putting a '''draft policy for becoming administrator''' 'on punjabi Wikipedia village pump and after a lengthy discussion , could only be convinced that he does not know this term and replied let community define it ;which he is yet to improve upon .--[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Guglani|Guglani]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Guglani|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 12:37, 19 ਦਸੰਬਰ 2015 (UTC) :administrators should promise that on such new project their 90% edits should be main space edits for content creation, rather than deletion to become example for other users.Deletion by administrators should be resorted to only vulgar content or license issues on a new project like this. --[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Guglani|Guglani]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Guglani|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 13:04, 20 ਦਸੰਬਰ 2015 (UTC) == Compact Language Links enabled in this wiki today == {{int:Please-translate}} <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Compact-language-links-list.png|thumb|Screenshot of Compact Language Links interlanguage list]] [[:mw:Universal_Language_Selector/Compact_Language_Links|Compact Language Links]] has been available as a beta-feature on all Wikimedia wikis since 2014. With compact language links enabled, users are shown a much shorter list of languages on the interlanguage link section of an article (see image). Based on several factors, this shorter list of languages is expected to be more relevant for them and valuable for finding similar content in a language known to them. More information about compact language links can be found in [[:mw:Universal_Language_Selector/Compact_Language_Links|the documentation]]. From today onwards, compact language links has been enabled as the default listing of interlanguage links on this wiki. Using the button at the bottom, you will be able to see a longer list of all the languages the article has been written in. The setting for this compact list can be changed by using the checkbox under ''User Preferences -> Appearance -> Languages'' The compact language links feature has been tested extensively by the Wikimedia Language team, which developed it. However, in case there are any problems or other feedback please let us know on the [[:mw:Talk:Universal_Language_Selector/Compact_Language_Links|project talk page]] or on this discussion thread. It is to be noted that on some wikis the presence of an existing older gadget that was used for a similar purpose may cause an interference for compact language list. We would like to bring this to the attention of the admins of this wiki. Full details are on [[phab:T131455|this phabricator ticket]] (in English). Due to the large scale enablement of this feature, we have had to use [[:m:Global_message_delivery|MassMessage]] for this announcement and as a result it is only written in English. We will really appreciate if this message can be translated for other users of this wiki. Thank you. On behalf of the Wikimedia Language team: [[:mw:User:Runab_WMF|Runa Bhattacharjee (WMF)]] ([[mw:User talk:Runab_WMF|talk]]) 07:04, 24 ਜੂਨ 2016 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Runab WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/ULS_Compact_Links/24_June&oldid=15720673 --> == ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਅੰਦੋਲਨ ਰਣਨੀਤੀ ਨਿਰਧਾਰਨ 2017 ਸਬੰਧੀ ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ == ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਅੰਦੋਲਨ ਰਣਨੀਤੀ ਨਿਰਧਾਰਨ ਤਹਿਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ ਦੀ ਪੂਰੀ ਟੀਮ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ-ਚਰਚਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ,ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ,ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ 15 ਜੁਲਾਈ 2017 ਨੂੰ ਕਰਵਾਉਣਾ ਨਿਯਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਨਿਮਰਤਾ ਸਹਿਤ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਈਵਿੰਟ ਦੇ ਕੋਆਡੀਨੇਟਰ ਡਾ.ਮਾਨਵਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਤੇ ਸਟਾਲਿਨਜੀਤ ਬਰਾੜ ਹਨ ਤੇ ਈਵਿੰਟ Facilitator ਸੱਤਦੀਪ ਗਿੱਲ ਹਨ। ਇਸ ਈਵਿੰਟ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕੋਈ ਸਵਾਲ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਅਤੇ ਸੱਥ ਉਪਰ ਵੀ ਪੁਛਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Stalinjeet|Stalinjeet]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Stalinjeet|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) *ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸਮਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ [[meta:Strategy/Wikimedia movement/2017|Strategy/Wikimedia movement/2017]] ਲਿੰਕ ਉਪਰ ਸਰਸਰੀ ਝਾਤ ਮਾਰ ਆਉਣੀ ਤਾਂ ਜੋ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਾਰੇ ਸਮਝ 'ਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕੇ। ===ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਰੂਪ ਰੇਖਾ=== *ਮਿਤੀ- 15 ਜੁਲਾਈ 2017 *ਸਥਾਨ - ਮੇਨ ਹਾਲ,ਗੈਸਟ ਹਾਉਸ,ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ (ਨੇੜੇ ਡਿਸਪੈਸਰੀ) *ਸਮਾਂ - ਸਵੇਰ 10 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਪਿਹਰ 2 ਵਜੇ *ਲੰਚ - 2 ਵਜੇ *ਚਾਹ ਤੇ ਸਨੈਕਸ - ਨਾਲੋ-ਨਾਲ ===ਸੁਝਾਅ=== ===ਟਿੱਪਣੀਆਂ=== ===ਸਮਰਥਨ=== ===ਵਿਰੋਧ=== sclgbyqbimqaj4l7whmiuvj1x74cqkj 10 2230 3888 2012-11-09T19:44:03Z Raj Singh 770 ਰਾਜੇਂਦਰਾ ਸਿੰਘ moved page [[ਫਰਮਾ:ਮਿਟਾਓ]] to [[ਫਰਮਾ:ਹਟਾਓ]] wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ਫਰਮਾ:ਹਟਾਓ]] 718w4245tgbon97la8bppw08dwia5hs 10 2231 3891 2012-11-09T19:46:28Z Raj Singh 770 ਰਾਜੇਂਦਰਾ ਸਿੰਘ moved page [[ਫਰਮਾ:ਮਿਟਾਓ/doc]] to [[ਫਰਮਾ:ਹਟਾਓ/doc]] wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ਫਰਮਾ:ਹਟਾਓ/doc]] 3f9j3h8nbfx88izqcm4vksftei07fcd 4 2232 3895 2012-11-16T14:25:45Z Itar buttar 745 ਰੀਡਿਰੈਕਟ wikitext text/x-wiki #redirect [[Wikibooks:ਸੱਥ]] ena3xxs0oysvpbava50a7zqd2wndxza 3 2233 3901 2012-12-01T03:30:15Z Moe Epsilon 595 {{softredirect|w:en:User talk:Moe Epsilon}} wikitext text/x-wiki {{softredirect|w:en:User talk:Moe Epsilon}} ca8bozdt81w9azbby0c89g27p9x0nuc 10 2235 3906 2012-12-08T18:17:27Z Zarienah 769 "[[File:X mark.svg|{{{1|20}}}px|link=|alt=]]<span style="display:none">ਨਾਂਹ</span><!--template:cross--><noinclude> {{documentation}} </noinclude>" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki [[File:X mark.svg|{{{1|20}}}px|link=|alt=]]<span style="display:none">ਨਾਂਹ</span><!--template:cross--><noinclude> {{documentation}} </noinclude> 1be371ub2oztnc2e358orq1f099f6yc 10 2236 3925 2012-12-09T15:36:32Z Babanwalia 768 "[[File:Symbol OK.svg|{{{1|20}}}px|link=|alt=]]<span style="display:none">ਹਾਂ</span><!--template:cross--><noinclude> {{documentation}} </noinclude>" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki [[File:Symbol OK.svg|{{{1|20}}}px|link=|alt=]]<span style="display:none">ਹਾਂ</span><!--template:cross--><noinclude> {{documentation}} </noinclude> 55ots6tf22g0sehdzl5ec1k5t0fbrn3 3 2237 3944 3943 2012-12-10T09:51:01Z Itar buttar 745 wikitext text/x-wiki == Please stop == Plz give a reliable source, not it's better bcz one like it. --[[User:SoniaSingh04|<span style="color:purple;">Sonia Singh</span>]] [[User talk:SoniaSingh04|<span style="color:pink;">'''[ਗੱਲ-ਬਾਤ]'''</span>]] :Replied on your talk page. --[[User:Itar buttar|<span style="color:green;">'''itar buttar'''</span>]] [[User talk:Itar buttar|<span style="color:blue;">'''[ਗੱਲ-ਬਾਤ]'''</span>]] ੦੯:੫੧, ੧੦ ਦਸੰਬਰ ੨੦੧੨ (UTC) shzrqvjqdj8q9oio6n20lga4958uzdh 2 2238 3936 2012-12-09T19:27:59Z SoniaSingh04 797 Redirected page to [[en:User:SoniaSingh04]] wikitext text/x-wiki #redirect [[en:User:SoniaSingh04]] kunx9ae98iluwuc9iw7c7pkcxbav401 2 2239 3938 2012-12-09T21:16:27Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Noommos]]) javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Noommos/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); heon0uvy8qznbjj7gzy0htsedh4nvuy 2 2240 3939 2012-12-09T22:19:14Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Sotiale]]) javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sotiale/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); 03gc5bhcnt2oox5rx9ogo1n6m4nvu95 3 2242 3961 3945 2012-12-13T10:54:21Z SoniaSingh04 797 /* Re: please stop */ wikitext text/x-wiki == Re: please stop == Sat Sri Akaal and thanks for being here, hope you'll increase the number of books by adding some nice stuff to the wiki. And please rectify, changing the established wiki terms is you and asking me for the sources, that's upside down of the wiki policy. Instead please you provide a source. Check the real meaning of ਮੁਕਤ, in Punjabi, it is used meaning "not having" or "ਰਹਿਤ" for e.g. "ਰੋਗ ਮੁਕਤ" (ਰੋਗ ਰਹਿਤ), "ਨਸ਼ਾ-ਮੁਕਤ" (ਨਸ਼ਾ ਰਹਿਤ), "ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਨ ਮੁਕਤ" (ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਰਹਿਤ), "ਜ਼ਹਿਰ-ਮੁਕਤ" (ਜ਼ਹਿਰ ਰਹਿਤ), "ਚਿੰਤਾ ਮੁਕਤ" (ਚਿੰਤਾ ਰਹਿਤ), "ਕੈਂਸਰ ਮੁਕਤ" (ਕੈਂਸਰ ਰਹਿਤ), "ਕੀਟਾਣੂ ਮੁਕਤ" (ਕੀਟਾਣੂ ਰਹਿਤ) hope it's clear. --[[User:Itar buttar|<span style="color:green;">'''itar buttar'''</span>]] [[User talk:Itar buttar|<span style="color:blue;">'''[ਗੱਲ-ਬਾਤ]'''</span>]] ੦੯:੫੧, ੧੦ ਦਸੰਬਰ ੨੦੧੨ (UTC) :It is not clear and you are wrong. You do not want to listen to me then please check dictionary of Punjabi language for the correct meaning in English --[[User:SoniaSingh04|<span style="color:purple;">Sonia Singh</span>]] [[User talk:SoniaSingh04|<span style="color:pink;">'''[ਗੱਲ-ਬਾਤ]'''</span>]] czm74ys1b9wrahnnln5peim241sri69 2 2243 3946 2012-12-11T20:02:06Z Base 798 creating new ownjs page javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Base/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); 9giyxj7vuxbzl3gw9t8r2790bzkcnaa 2 2244 3950 2012-12-12T22:07:31Z VibhasKS 803 "{{Babel|ks|nl-4|pa-4|ur-3|hi-3|en-2|de-1}} Welcome on my page. I am Vibhas Kashyap from the Netherlands. *:nl:Gebruiker:VibhasKS|VibhasKS by the Dut..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki {{Babel|ks|nl-4|pa-4|ur-3|hi-3|en-2|de-1}} Welcome on my page. I am Vibhas Kashyap from the Netherlands. *[[:nl:Gebruiker:VibhasKS|VibhasKS by the Dutch Wikipedia]] *[[:nl:Overleg gebruiker:VibhasKS|Diskussion by the Dutch wikipedia]] q6nspm7rikbmbpm1ekr23pypwcccxkp 2 2246 4784 3967 2017-04-04T01:01:17Z CommonsDelinker 13 Replacing File-Ngc5866_hst_big.png with [[File:Ngc5866_hst_big.png]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#reasons|File renaming criterion #6]]: Non-controversial maintenance and bug fixes, includ wikitext text/x-wiki <div style="margin-left:-1em; margin-right:-1em; margin-bottom:15em;" class="plainlinks"> <div style="padding:0px; background:#99CCCC; border:1px solid #42526C; font-family:Calibri; color:#AAA;"> {| style="border:1px solid #99CCCC; background:#99CCCC; color:#333333;" align="center" |- style="padding:1em;" | width="17%" | <div style="padding:0.5em; margin:0.5em; width:200px; float:left;">[[File:Ngc5866 hst big.png|200px]]</div> | {{#Babel:zh|en-2}} <big>Hello, I am '''Makecat'''. I am an [[w:zh:Wikipedia:管理员|administrator]] on the Chinese Wikipedia, which is my home wiki. I am a member of [[m:SWMT|Small Wiki Monitoring Team]] and may make some edits here occasionally, such as reverting vandalism and requesting pages for speedy deletion. If you want to contact me, please leave a message at [[w:zh:User talk:Makecat|here]].</big> |} </div> </div> [[en:User:Makecat]] [[zh:User:Makecat]] b2u9kso1moq7ec4u7cx2unvgq97vewy 2 2249 3979 2013-01-30T21:44:24Z Hoo User Page Bot 572 Creating global user page, per request https://meta.wikimedia.org/w/index.php?diff=5035590&oldid=5034609 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[m:User:DeltaQuad]] a6w3mbaygxu8amb97m28ausvj5uvgdf 3 2250 3980 2013-01-30T21:46:01Z Hoo User Page Bot 572 Creating global user talk page, per request https://meta.wikimedia.org/w/index.php?diff=5035590&oldid=5034609 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[m:User talk:DeltaQuad]] hx582ovme1j4qgwq2pp7qrvxx5iap4c 2 2252 3982 2013-02-03T17:14:21Z Base 798 Global CSS creation/upgrade css text/css @import url('http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Base/global.css&action=raw&ctype=text/css'); 0ad8lnwox1r6cybruweme61168kinbz 2 2253 4782 4181 2017-02-16T13:27:29Z Savh 485 Savh ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Allan Aguilar/common.js]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Green Mostaza/common.js]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Allan Aguila... javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Ralgis/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); oo0enx1togksp1hr5zyhtjklhr9da8p 2 2254 3985 2013-02-05T03:29:52Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Gwickwire]]) javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Gwickwire/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); oaavw6b7a7c9mzidklcpj7cy103llx9 2 2255 3987 2013-02-18T01:08:04Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Sumone10154]]) javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sumone10154/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); 3kscmjhjt7420t3gpmzm2hurkmq8zey 2 2256 3988 2013-02-18T02:42:08Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Meisam]]) javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Meisam/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); q97zabc65asw699merw8wy1dbbqvvpq 2 2257 3989 2013-02-19T00:46:23Z Hoo User Page Bot 572 Creating global bot page, per request https://meta.wikimedia.org/w/index.php?diff=5239167&oldid=5236560 wikitext text/x-wiki {{Bot|Mahdiz|site=fa}} [[ab:user:MahdiBot]] [[ace:user:MahdiBot]] [[af:user:MahdiBot]] [[ak:user:MahdiBot]] [[als:user:MahdiBot]] [[am:user:MahdiBot]] [[ang:user:MahdiBot]] [[an:user:MahdiBot]] [[arc:user:MahdiBot]] [[ar:user:MahdiBot]] [[arz:user:MahdiBot]] [[ast:user:MahdiBot]] [[as:user:MahdiBot]] [[av:user:MahdiBot]] [[ay:user:MahdiBot]] [[az:user:MahdiBot]] [[bar:user:MahdiBot]] [[bat-smg:user:MahdiBot]] [[ba:user:MahdiBot]] [[bcl:user:MahdiBot]] [[be:user:MahdiBot]] [[be-x-old:user:MahdiBot]] [[bg:user:MahdiBot]] [[bh:user:MahdiBot]] [[bi:user:MahdiBot]] [[bjn:user:MahdiBot]] [[bm:user:MahdiBot]] [[bug:user:MahdiBot]] [[bxr:user:MahdiBot]] [[cbk-zam:user:MahdiBot]] [[cdo:user:MahdiBot]] [[ceb:user:MahdiBot]] [[ce:user:MahdiBot]] [[chr:user:MahdiBot]] [[ch:user:MahdiBot]] [[chy:user:MahdiBot]] [[ckb:user:MahdiBot]] [[co:user:MahdiBot]] [[crh:user:MahdiBot]] [[cr:user:MahdiBot]] [[csb:user:MahdiBot]] [[cs:user:MahdiBot]] [[cu:user:MahdiBot]] [[cv:user:MahdiBot]] [[cy:user:MahdiBot]] [[da:user:MahdiBot]] [[de:user:MahdiBot]] [[diq:user:MahdiBot]] [[dsb:user:MahdiBot]] [[dv:user:MahdiBot]] [[dz:user:MahdiBot]] [[ee:user:MahdiBot]] [[en:user:MahdiBot]] [[el:user:MahdiBot]] [[eml:user:MahdiBot]] [[eo:user:MahdiBot]] [[es:user:MahdiBot]] [[et:user:MahdiBot]] [[eu:user:MahdiBot]] [[ext:user:MahdiBot]] [[ff:user:MahdiBot]] [[fiu-vro:user:MahdiBot]] [[fi:user:MahdiBot]] [[fj:user:MahdiBot]] [[fo:user:MahdiBot]] [[frp:user:MahdiBot]] [[frr:user:MahdiBot]] [[fr:user:MahdiBot]] [[fur:user:MahdiBot]] [[fy:user:MahdiBot]] [[gan:user:MahdiBot]] [[ga:user:MahdiBot]] [[gd:user:MahdiBot]] [[glk:user:MahdiBot]] [[gl:user:MahdiBot]] [[gn:user:MahdiBot]] [[got:user:MahdiBot]] [[gu:user:MahdiBot]] [[gv:user:MahdiBot]] [[hak:user:MahdiBot]] [[ha:user:MahdiBot]] [[haw:user:MahdiBot]] [[hif:user:MahdiBot]] [[hi:user:MahdiBot]] [[hsb:user:MahdiBot]] [[ht:user:MahdiBot]] [[hy:user:MahdiBot]] [[ia:user:MahdiBot]] [[id:user:MahdiBot]] [[ie:user:MahdiBot]] [[ig:user:MahdiBot]] [[ik:user:MahdiBot]] [[ilo:user:MahdiBot]] [[io:user:MahdiBot]] [[is:user:MahdiBot]] [[it:user:MahdiBot]] [[iu:user:MahdiBot]] [[ja:user:MahdiBot]] [[jbo:user:MahdiBot]] [[jv:user:MahdiBot]] [[kaa:user:MahdiBot]] [[kab:user:MahdiBot]] [[ka:user:MahdiBot]] [[kbd:user:MahdiBot]] [[kg:user:MahdiBot]] [[ki:user:MahdiBot]] [[kk:user:MahdiBot]] [[kl:user:MahdiBot]] [[km:user:MahdiBot]] [[kn:user:MahdiBot]] [[krc:user:MahdiBot]] [[ksh:user:MahdiBot]] [[ks:user:MahdiBot]] [[ku:user:MahdiBot]] [[kv:user:MahdiBot]] [[kw:user:MahdiBot]] [[ky:user:MahdiBot]] [[lad:user:MahdiBot]] [[la:user:MahdiBot]] [[lbe:user:MahdiBot]] [[lb:user:MahdiBot]] [[lg:user:MahdiBot]] [[lij:user:MahdiBot]] [[li:user:MahdiBot]] [[lmo:user:MahdiBot]] [[ln:user:MahdiBot]] [[lo:user:MahdiBot]] [[ltg:user:MahdiBot]] [[lt:user:MahdiBot]] [[lv:user:MahdiBot]] [[map-bms:user:MahdiBot]] [[mdf:user:MahdiBot]] [[mg:user:MahdiBot]] [[mhr:user:MahdiBot]] [[mi:user:MahdiBot]] [[mk:user:MahdiBot]] [[ml:user:MahdiBot]] [[mn:user:MahdiBot]] [[mrj:user:MahdiBot]] [[mr:user:MahdiBot]] [[ms:user:MahdiBot]] [[mt:user:MahdiBot]] [[mwl:user:MahdiBot]] [[myv:user:MahdiBot]] [[my:user:MahdiBot]] [[mzn:user:MahdiBot]] [[nah:user:MahdiBot]] [[nap:user:MahdiBot]] [[na:user:MahdiBot]] [[nds-nl:user:MahdiBot]] [[ne:user:MahdiBot]] [[new:user:MahdiBot]] [[nl:user:MahdiBot]] [[nn:user:MahdiBot]] [[nov:user:MahdiBot]] [[no:user:MahdiBot]] [[nrm:user:MahdiBot]] [[nv:user:MahdiBot]] [[ny:user:MahdiBot]] [[oc:user:MahdiBot]] [[om:user:MahdiBot]] [[or:user:MahdiBot]] [[os:user:MahdiBot]] [[pag:user:MahdiBot]] [[pam:user:MahdiBot]] [[pap:user:MahdiBot]] [[pa:user:MahdiBot]] [[pcd:user:MahdiBot]] [[pdc:user:MahdiBot]] [[pfl:user:MahdiBot]] [[pih:user:MahdiBot]] [[pi:user:MahdiBot]] [[pl:user:MahdiBot]] [[pms:user:MahdiBot]] [[pnb:user:MahdiBot]] [[pnt:user:MahdiBot]] [[ps:user:MahdiBot]] [[qu:user:MahdiBot]] [[rm:user:MahdiBot]] [[rmy:user:MahdiBot]] [[rn:user:MahdiBot]] [[roa-rup:user:MahdiBot]] [[roa-tara:user:MahdiBot]] [[ru:user:MahdiBot]] [[rw:user:MahdiBot]] [[sah:user:MahdiBot]] [[scn:user:MahdiBot]] [[sco:user:MahdiBot]] [[sc:user:MahdiBot]] [[sd:user:MahdiBot]] [[se:user:MahdiBot]] [[sg:user:MahdiBot]] [[sh:user:MahdiBot]] [[simple:user:MahdiBot]] [[si:user:MahdiBot]] [[sk:user:MahdiBot]] [[sl:user:MahdiBot]] [[sm:user:MahdiBot]] [[sn:user:MahdiBot]] [[so:user:MahdiBot]] [[sq:user:MahdiBot]] [[srn:user:MahdiBot]] [[sr:user:MahdiBot]] [[ss:user:MahdiBot]] [[stq:user:MahdiBot]] [[st:user:MahdiBot]] [[su:user:MahdiBot]] [[sv:user:MahdiBot]] [[sw:user:MahdiBot]] [[szl:user:MahdiBot]] [[ta:user:MahdiBot]] [[te:user:MahdiBot]] [[tg:user:MahdiBot]] [[th:user:MahdiBot]] [[ti:user:MahdiBot]] [[tk:user:MahdiBot]] [[tl:user:MahdiBot]] [[tn:user:MahdiBot]] [[to:user:MahdiBot]] [[tpi:user:MahdiBot]] [[tr:user:MahdiBot]] [[ts:user:MahdiBot]] [[tt:user:MahdiBot]] [[tum:user:MahdiBot]] [[tw:user:MahdiBot]] [[ty:user:MahdiBot]] [[udm:user:MahdiBot]] [[ug:user:MahdiBot]] [[uk:user:MahdiBot]] [[ur:user:MahdiBot]] [[uz:user:MahdiBot]] [[vec:user:MahdiBot]] [[ve:user:MahdiBot]] [[vls:user:MahdiBot]] [[vo:user:MahdiBot]] [[war:user:MahdiBot]] [[wa:user:MahdiBot]] [[wo:user:MahdiBot]] [[wuu:user:MahdiBot]] [[xal:user:MahdiBot]] [[xh:user:MahdiBot]] [[yi:user:MahdiBot]] [[za:user:MahdiBot]] [[zea:user:MahdiBot]] [[zh:user:MahdiBot]] [[zh-classical:user:MahdiBot]] [[zh-min-nan:user:MahdiBot]] [[zh-yue:user:MahdiBot]] [[zu:user:MahdiBot]] '''Owner''': [[:fa:user:Mahdiz|Mahdiz]] j28t32ijwfpbas6tk5tmozt2wjoedo6 2 2261 3994 2013-03-01T21:25:38Z Liliana-60 568 "[[m:wikt:User:Liliana-60]]" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki [[m:wikt:User:Liliana-60]] m4k1w7hnsx17r8jk1m7hhkhsp6p8ft2 2 2263 3996 2013-03-24T16:26:44Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by MJ94]]) javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:MJ94/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); h49gs4mgd3t5c9wyrikjug5zvkpn7kv 2 2264 3997 2013-03-24T17:34:34Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Vacation9]]) javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Vacation9/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); d2r5k2culovici3hq4kxyskbldp19jp 2 2267 4000 2013-03-25T00:55:16Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Soul Train]]) javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Soul Train/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); 6qwcojg9yj8tlbkjmf64ogd88cnbepz 2 2268 4587 4001 2015-12-30T19:06:31Z Steinsplitter 839 Steinsplitter ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Hahc21/common.js]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Razr Nation/common.js]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Hahc21|Hahc2... javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Hahc21/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); bs42x31d4gl13hy71n4x1xvrisbvycp 2 2270 4003 2013-04-16T04:38:39Z RileyBot 868 Disabling checkpage on all Wikimedia sites RileyBot is not flagged to run on. wikitext text/x-wiki disable nxtahk3t41kbuldajcexl2qzue0v1og 3 2271 4004 2013-04-16T22:44:27Z QuiteUnusual 867 Redirected page to [[meta:User talk:QuiteUnusual]] wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[meta:User talk:QuiteUnusual]] bxecxjzhzu632q5wl330jwpku0nix7y 2 2272 4005 2013-04-28T19:02:12Z Hoo User Page Bot 572 Creating global user page, per request https://meta.wikimedia.org/w/index.php?diff=5240959&oldid=5239167 wikitext text/x-wiki {{softredirect|w:en:User talk:S.M.Samee}} g7rqs6n50baydaqxems7vzo0y6ix12g 2 2273 4583 4006 2015-12-30T19:05:02Z Steinsplitter 839 Steinsplitter ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Hahc21]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Razr Nation]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Hahc21|Hahc21]]" to "[[Special:C... wikitext text/x-wiki <div style="position: relative; margin: 0 -1em; padding: 0; background-color: transparent; border: 1px none #ddd; height: 1%;"> <div style="position: relative; margin: 0 auto; background: #DED3CF; width: 950px; border: 1px solid #cccccc; height: 1%;"> <div style="position: relative; overflow: hidden; height:750px;"><!-- Height of the main image --> <div style="position: relative; overflow: hidden; margin: 0;">[[File:Nature at Caracas (27).jpg|1000px]]</div> </div> <div style="position: absolute; top: 0; width: 100%; height: 100%;"> <div style="position: absolute; left: 0.9em; top: 1em; z-index: 10; width: 250px; border: none; background-color:none;"> <!-- START LEFT USERBOXES --> <div style="opacity: 0.8; -moz-opacity: 0.8;"> <!-- END LEFT USERBOXES --> </div></div> <div style="position: absolute; right: 0.4em; top: 1em; z-index: 10; width: 250px; border: none; background-color:none;"> <!-- START RIGHT USERBOXES --> <div style="opacity: 0.8; -moz-opacity: 0.8;"> <!-- END RIGHT USERBOXES --> </div></div></div> </div> <br> {| style="font-family:Tahoma; background-color: #FFFFFF; border: 1px solid #CCCCCC; width:950px" cellpadding="15" align="center" | [[File:Razr Nation logo.png|center]] <center>| <span class="plainlinks">[[Special:Contributions/Hahc21|contribs]] · [[:luxo:Hahc21|cross-wiki]] · [http://en.wikichecker.com/user/?t=Hahc21 wikichecker] · [http://meta.wikimedia.org/wiki/Identification_noticeboard identified] · [{{fullurl:Special:Listusers|limit=1&username=Hahc21}} lu]</span> |</center> <center>| '''Me at''': [[:d:User:Hahc21|Wikidata]] · [[:n:es:Usuario:Hahc21|Spanish Wikinews]] · [[:en:User:Hahc21|English Wikipedia]] · [[:commons:User:Hahc21|Commons]] · [[:m:User:Hahc21|Meta]] |</center> |} sdqdwk0m4lgow9bnif51kxlxkf0pf1u 2 2274 4151 4075 2014-08-19T03:58:29Z Pratyya Ghosh 891 Adding a note wikitext text/x-wiki <!-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- NOTE THIS PLEASE. BEFORE MAKING ANY KIND OF EDITS PLEASE LET ME KNOW AT https://en.wikipedia.org/wiki/User_talk:Pratyya_Ghosh OR ANY OF MY TALKPAGES ON OTHER 7 WIKIS STATED DOWN. ALSO IF YOU TRANSLATE THIS PAGE IN OTHER LNAGUAGES OR MAIN LANGUAGE OF THIS WIKI I'LL REALLY APPRECIATE THAT. THANK YOU. -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------> {{DISPLAYTITLE:<span style="color: #008000; font: bold 30px 'Comic Sans MS';">User:Pratyya Ghosh</span>}} <table style="float: right; margin-left: 1em; margin-bottom: 0.5em; width: 242px; border: black solid 2px; background-color:white; font-family:Comic Sans MS"> <tr><td>{{#babel:en-N|bn-N|hi-1}}</tr></td> </table> <span style="font-family: Comic Sans MS"> Hi. I'm Pratyya Ghosh. I'm from [[w:Bangladesh|Bangladesh]]. You'll not find me here always. So you can also find me at *English Wikipedia-- [[w:en:User:Pratyya Ghosh|My English Wikipedia User Page]] *Bengali Wikipedia-- [[w:bn:User:Pratyya Ghosh|My Bengali Wikipedia User Page]] *Wikimedia Commons-- [[w:commons:User:Pratyya Ghosh|My Wikimedia Commons User Page]] *Simple English Wikipedia-- [[w:simple:User:Pratyya Ghosh|My Simple English Wikipedia User Page]] *Meta Wikimedia-- [[w:meta:User:Pratyya Ghosh|My Meta Wikimedia User Page]] *Wikidata-- [[w:wikidata:User:Pratyya Ghosh|My Wikidata User Page]] Outside them you will always find me at [[testwiki:User:Pratyya Ghosh|Test Wikipedia]] and <span class="plainlinks">[https://bn.wiktionary.org/wiki/User:Pratyya_Ghosh Bengali Wiktionary]. *Among them you can mostly find me at '''English Wikipedia'''. Then '''Wikimedia Commons''' --> '''Bengali Wikipedia'''--> '''Meta Wikimedia''' --> '''Simple English Wikipedia''' --> '''Wikidata'''. Also see [[Special:CentralAuth/Pratyya Ghosh|'''this''']] or <span class="plainlinks">[http://toolserver.org/~quentinv57/sulinfo/Pratyya_Ghosh '''this'''] page to see my global contributions. At last see [[Special:Contributions/Pratyya Ghosh|'''this''']] page to see my contributions at this Wiki. 1ie4vt393zm15rx1264e3zhsl4g1lt6 2 2275 4008 2013-06-02T23:57:31Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Lukas²³]]) wikitext text/x-wiki Hello! I'm Lukas. As a member of the [[m:Small Wiki Monitoring Team|Small Wiki Monitoring Team]], I was probably just here to fix or revert unhelpful edits. You can contact me [[m:User talk:Lukas²³|here (Meta-Wiki)]]. {{#babel:de-N|en-3|fr-1}} Regards, [[m:User:Lukas²³|Lukas²³]] m757r6e97b6jywxzfvlsai29gq6iumx 2 2276 4009 2013-06-13T15:44:17Z Jfblanc 931 "{{#babel:{{CONTENTLANGUAGE}}-0|oc-4|bg-1|bs-2|ca-3|cs-5|csb-1|dsb-1|en-5|es-5|fr-N|hr-2|hsb-1|it-3|kg-1|la-2|pt-1|ro-1|ru-1|sc-1|sh-2|sk-2|sr-1|uk-1}} ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki {{#babel:{{CONTENTLANGUAGE}}-0|oc-4|bg-1|bs-2|ca-3|cs-5|csb-1|dsb-1|en-5|es-5|fr-N|hr-2|hsb-1|it-3|kg-1|la-2|pt-1|ro-1|ru-1|sc-1|sh-2|sk-2|sr-1|uk-1}} [[File:Joan Francés Blanc (2013).png|160px|thumb|left|Joan Francés Blanc [[file:Flag of Occitania (with star).svg|30px]]<br/>[http://viaf.org/viaf/12524914/ VIAF] [http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb14439152q/PUBLIC BNF] [http://openlibrary.org/authors/OL6980982A/Joan_Franc%C3%A9s_Blanc Open Library] [http://www.linkedin.com/in/jfblanc LinkedIn] [http://jf.blanc.free.fr WWW] ]] Joan Francés Blanc, username Jfblanc, sysop at the [http://oc.wikipedia.org Occitan wikipedia], with over 17,000 contributions since 2005, and over 30,000 to all the wikimedia projects since 2007. This wiki has '''{{NUMBEROFARTICLES}}''' articles. i0us2ib6sqhgbul35u68wirybay7exf 2 2277 4011 2013-07-02T02:53:49Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by FrigidNinja]]) javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:FrigidNinja/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); 1ad7mvbfckmxgbqjjd3woeefbtvwdbl 2 2279 4013 2013-07-03T03:05:28Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Knopfkind]]) javascript text/javascript mw.loader.load("//de.wikipedia.org/w/index.php?title=Benutzer:Knopfkind/global.js&action=raw&ctype=text/javascript"); mxlwb5jbyijlz06up8aadcbgx7hebyi 2 2281 4018 2013-08-16T20:12:24Z Nirakka 950 global JS from meta javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nirakka/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); ivy7jznevtbkfvg3gj0p9ywoh3uph4k 2 2282 4019 2013-08-31T23:33:29Z Nirakka 950 creating user page (script edit) wikitext text/x-wiki {{#babel:de-N|en-3|pa-0}} I help [[meta:Small Wiki Monitoring Team|monitoring small wikis]]. For further information see [[meta:User:Nirakka]]. [[File:Wikipedia h2g2.jpg|400px|center]] 1r9iahe0mygrb6tl64z9y980nodu8gb 2 2283 4021 2013-09-15T14:07:08Z Romaine 185 "* '''(nl)''': Deze gebruikerspagina is van een gebruiker die het meest actief is op de Nederlandstalige Wikipedia. <br /> * '''(en)''': This userpage i..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki * '''(nl)''': Deze gebruikerspagina is van een gebruiker die het meest actief is op de Nederlandstalige Wikipedia. <br /> * '''(en)''': This userpage is from a frequent wikipedian from the Dutch Wikipedia. <br /> * '''(de)''': Diese Benutzerseite ist von einem Benutzer von der Niederländischen Wikipedia.<br /> <br /> :::[[File:2rightarrow.png|20px]] My homewiki is located at: [[w:nl:Gebruiker:Romaine]]<br /> <br /> [[File:2rightarrow.png|20px]] If you want to contact me, please write a message on my nl-Wikipedia [//nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Overleg_gebruiker:Romaine&action=edit&section=new talk-page]. <small> :* Please mention that it takes some time before messages on my talkpage of this project are seen. </small> ---- fvpgewpgeoxumpoq8myg9ggbo5djq5k 3 2284 4022 2013-09-15T14:07:11Z Romaine 185 "* '''(nl)''': Deze gebruikerspagina is van een gebruiker die het meest actief is op de Nederlandstalige Wikipedia. <br /> * '''(en)''': This userpage i..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki * '''(nl)''': Deze gebruikerspagina is van een gebruiker die het meest actief is op de Nederlandstalige Wikipedia. <br /> * '''(en)''': This userpage is from a frequent wikipedian from the Dutch Wikipedia. <br /> * '''(de)''': Diese Benutzerseite ist von einem Benutzer von der Niederländischen Wikipedia.<br /> <br /> :::[[File:2rightarrow.png|20px]] My homewiki is located at: [[w:nl:Gebruiker:Romaine]]<br /> <br /> [[File:2rightarrow.png|20px]] If you want to contact me, please write a message on my nl-Wikipedia [//nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Overleg_gebruiker:Romaine&action=edit&section=new talk-page]. <small> :* Please mention that it takes some time before messages on my talkpage of this project are seen. </small> ---- fvpgewpgeoxumpoq8myg9ggbo5djq5k 2 2286 4027 2013-09-15T21:37:44Z Pathoschild 22 global CSS ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Knopfkind]]) css text/css @import "//de.wikipedia.org/w/index.php?title=Benutzer:Knopfkind/global.css&action=raw&ctype=text/css"; cecddlyfgkfe7ic5sztx0q3nzchdsal 2 2287 4585 4028 2015-12-30T19:06:29Z Steinsplitter 839 Steinsplitter ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Hahc21/common.css]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Razr Nation/common.css]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Hahc21|Hah... css text/css @import "//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Hahc21/global.css&action=raw&ctype=text/css"; 7g4x6knmp3vyc37fzpnizhtomrecyso 0 2289 4411 4409 2015-12-13T07:38:50Z Baljeet Bilaspur 1273 wikitext text/x-wiki {{ਮਿਟਾਓ|ਸਰਲੇਖ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਹੈ}} p5dznf6yivwj5tl2sdz38unywp0ip24 1 2290 4031 2013-09-17T10:17:19Z Sahibshah 958 punjabi to wikitext text/x-wiki sahibbir singh s2dzlnhnfcvx3vyo49noybgdn6y6xcm 2 2291 4032 2013-09-18T00:22:59Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Bellayet]]) javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Bellayet/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); b52e6o2o28jg360opd5q4leedft135q 2 2292 4853 4033 2017-12-06T22:44:33Z -revi 957 -revi ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:분당선M/common.js]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:*Youngjin/common.js]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/분당선M|분당... javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:%EB%B6%84%EB%8B%B9%EC%84%A0M/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); mbvzo0n6smqy1qq9skech5273xqjsm9 2 2297 4039 2013-09-19T03:19:37Z Pathoschild 22 global CSS ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by LlamaAl]]) css text/css @import "//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:LlamaAl/global.css&action=raw&ctype=text/css"; keqd1vd77jud9evny17wbnai8awv1wh 2 2298 4040 2013-09-19T03:47:48Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by LlamaAl]]) wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ [[:m:user:LlamaAl]] 5k6cylbo9luu5ncjnu4ax2hqsbnvydt 3 2299 4041 2013-09-19T04:10:11Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by LlamaAl]]) wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ [[:m:user talk:LlamaAl]] oub4g2jl4r1fb2czujsn6wgu83g97l3 3 2301 4043 2013-09-23T00:47:14Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Wim b]]) wikitext text/x-wiki <div class="mw-content-ltr"> {{#babel:it|en-2|pa-0}} :'''Talk''': my user talk on [[:m:it:wikt:User talk:Wim b|it.wikt]] :'''Info''': my user page on [[m:User:Wim b|Meta]] '''You can contact me also''' : * [irc://irc.freenode.net/wiktionary-it '''#wiktionary-it'''] * [irc://irc.freenode.net/wikipedia-it '''#wikipedia-it'''] * [irc://irc.freenode.net/wikbooks-it '''#wikibooks-it'''] * [irc://irc.freenode.net/wikivoyage-it '''#wikivoyage-it'''] * [irc://irc.freenode.net/wikimedia-admin '''#wikimedia-admin'''] * [irc://irc.freenode.net/wikimedia-gs '''#wikimedia-gs'''] </div> 7pq26pvwody5og5c63puj9f001ve09m 2 2302 4044 2013-09-23T01:16:55Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Wim b]]) wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[User talk:Wim b]] mjoe2qz3ud2kyvi7yk1g8h65igt68uh 2 2306 4048 2013-09-26T01:40:45Z Pathoschild 22 global CSS ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Spacebirdy]]) css text/css @import "//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Spacebirdy/altækt.css&action=raw&ctype=text/css"; bqvpi9d4fil15fheszanjeyelf7804e 2 2307 4049 2013-09-26T02:51:13Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Spacebirdy]]) javascript text/javascript importScriptURI('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Spacebirdy/altækt.js&action=raw&ctype=text/javascript'); 1gziv0ywmds3xeryb77byhf08diby3b 2 2309 4052 2013-09-28T19:19:08Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Sergio Andres Segovia]]) javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sergio Andres Segovia/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); kw7fnwvspulwu42vm2yj6n3qot7g4tk 2 2310 4053 2013-09-28T19:42:04Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Behemot leviatan]]) javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Behemot leviatan/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); dvsds5g4drwbhfmo1jvecbjsjdzug3v 2 2312 4295 4172 2015-08-01T21:46:11Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:Synchbot|requested by -revi]]) wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ <div class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> {{#babel:ko|en-3|pa-0}} [[File:Revi wikimedia image.jpg|thumb|center|middle|If you are here to talk about CommonsDelinker removing a deleted image, please [[:c:User talk:-revi|go here]].]] Hello! I am [[:m:User:-revi|Revi]]. I edit to [[m:SWMT|revert vandals]], do Wikidata stuff (I am a Wikidata Admin! <small>([{{fullurl:wikidata:Special:ListUsers/-revi|limit=1}} Verify])</small>), or do [[:c:COM:FR|Commons Filemoving stuff]] (I am Commons Admin too! <small>([{{fullurl:c:Special:ListUsers/-revi|limit=1}} Verify])</small>). Come to [[:m:User:-revi|my Meta userpage]] or [[:c:User:-revi|my Commons userpage]] for more information. Thank you. ---- This is not a [[mw:Extension:GlobalUserPage|GlobalUserPage]] provided userpage. It's maintained per-wiki basis and I am not willing to change it. cwupnr16rht94948ee9hq94o0w4e1jt 3 2313 4173 4168 2014-11-02T03:14:45Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:Synchbot|requested by -revi]]) wikitext text/x-wiki __NOINDEX__<div class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[File:Revi logo (pink).png|thumb|center|<span style="color:red">PLEASE DO NOT LEAVE MESSAGE HERE!</span>]] ''' <span style="color:red">Before blocking my account: if you're blocking me for edits with summaries containing </span>''(Script)''<span style="color:red">, just tell me to slow down at [[:c:User talk:-revi]] instead. Those are automated script edits for Commons' filemove system.</span> Please leave your message at one of the following sites:<br /> [[File:Wikidata-logo-en.svg|45px|link=d:User talk:-revi]] [[d:User talk:-revi]] for Wikidata/interwikilinks stuff (I'm one of the {{int:Group-sysop}} there);<br /> [[File:Commons-logo.svg|45px|link=commons:User talk:-revi]] [[commons:User talk:-revi]] for renaming stuff or [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] actions (I'm one of the {{int:Group-sysop}} there);<br /> [[File:Wikimedia Community Logo optimized.svg|45px|link=m:User talk:-revi]] [[meta:User talk:-revi]] for other stuff (like user right notifications or revert messages).</div> lwjsr976jdsq551jmw5zumkbtvudhn1 2 2315 4851 4059 2017-12-06T22:44:33Z -revi 957 -revi ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:분당선M/common.css]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:*Youngjin/common.css]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/분당선M|분... css text/css @import "//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:%EB%B6%84%EB%8B%B9%EC%84%A0M/global.css&action=raw&ctype=text/css"; gt41tyc1mmomd9lj9qv6vtr76ycszo0 2 2317 4068 4066 2013-10-28T03:55:35Z Pratyya Ghosh 891 Editing global userpage javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Pratyya_Ghosh/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); jdjoqyo6rmwi3etdfyustv1eobnkwk6 3 2318 4063 2013-10-27T08:12:04Z Pratyya Ghosh 891 Editing global userpage wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span style="color: #008000; font: bold 30px 'Comic Sans MS';">User talk:Pratyya Ghosh</span>}} {| class="wikitable"; width=100%; style="text-align:center; border: 3px solid green; background-color:white" |- | <div style="padding: 4px; border:3px solid green; background-color:white; margin: 5px; font-size: 100%; font-family:Comic Sans MS; text-align:left"> <big>'''WELCOME TO MY TALK PAGE'''.</big> <big><span style="color:green">SOME NOTES HERE.</span></big> <big><span style="color:blue">WATCH THIS PLEASE</span></big> '''DO NOT <span class="plainlinks">[https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Vandalism<span style="color:red">VANDALIZE</span>]'''</span> this page.<br/> * If you are trying to contact me, please do not put message here. Instead of putting message here '''YOU PUT YOUR MESSAGE''' <span class="plainlinks">[https://en.wikipedia.org/wiki/User_talk:Pratyya_Ghosh '''</big><big><span style="color:green">here</span></big></big>''']</span> * '''<span style="color:red">If you put message here I can't give you the surity that you'll get a reply.</span>''' * You can also contact me by leaving a message via '''E-MAIL''' by clicking <span class="plainlinks">[https://en.wikipedia.org/wiki/User:Pratyya_Ghosh/E-mail_Me '''<big><big><span style="color:blue">here</span></big></big>''']</span>. * It is '''''{{#time:g:i A|{{CURRENTTIME}}{{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}|+6}}hours}}''''' where this user lives <span class="plainlinks">[https://en.wikipedia.org/wiki/Dhaka '''Dhaka''']</span>, <span class="plainlinks">[https://en.wikipedia.org/wiki/Bangladesh '''Bangladesh''']</span> </div> |} <!--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- DON'T MAKE ANY EDIT OVER THIS THREE LINE-----------------------------------------------------> 2emq92onopeok35ljt403x1x27isfw7 2 2321 4067 2013-10-27T20:24:58Z TCN7JM 966 Editing global userpage wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<font face="Tahoma">User:</font><font color="blue" face="Tahoma">T</font><font color="red" face="Tahoma">C</font><font color="gray" face="Tahoma">N7</font><font face="Tahoma">JM</font>}} <center><font face="Tahoma">[[w:en:User:TCN7JM|English Wikipedia]] &mdash; [[d:User:TCN7JM|Wikidata]] &mdash; [[w:simple:User:TCN7JM|Simple English Wikipedia]] &mdash; [[m:User talk:TCN7JM|Contact me]]</font></center> [[File:TCN7JM Global Userpage.png|center|middle]] 4v20vrzaoqwfb827ef0df1x3hxhxdgv 2 2322 4069 2013-10-29T09:26:17Z William915 962 Editing global userpage wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{softredirect|w:en:User:William915}} {{#babel:zh|yue|en-3|pa-0}} qqlj4ynqp96k1087v9gwx4a0np9qif2 2 2323 4860 4071 2018-02-08T04:55:32Z Matiia 1155 Matiia ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Miguel2706/common.js]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:KernelFreeze/common.js]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Miguel2706|Mig... javascript text/javascript // Created using [[m:User:PiRSquared17/Global Userpage]] (feel free to remove this line) mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Miguel2706/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); mt87reyatdkpnh0iayjh58yfkjvfwj1 2 2325 4074 2013-11-16T23:55:36Z Kolega2357 979 "<div align="center" class="usermessage">[[File:Internet-group-chat.svg|left|25px]] '''<span class="plainlinks">Send me a new message [https://meta.wiki..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <div align="center" class="usermessage">[[File:Internet-group-chat.svg|left|25px]] '''<span class="plainlinks">Send me a new message [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Kolega2357&action=edit&section=new here]</div> 66zgvzht0wewtwfteswq66hkbdv574w 2 2326 4076 2013-11-17T14:35:42Z AmaryllisGardener 873 Editing global userpage wikitext text/x-wiki {{#babel:en|sco-2|pih-1|nov-1}} b0yvcx7beool1djayxe8ixy1apoijrs 2 2328 4078 2013-11-18T14:52:16Z PiRSquared17 380 Fixing userpage (per request). wikitext text/x-wiki {{#babel:bn|en-1}} <div class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello. I do not edit here much. You can find me on [[m:bn:User:Jayantanth|the Bengali Wikipedia]] or [[m:User:Jayantanth|Meta]]. </div> <!--This can be used to make a redirect arrow.-->[[File:Redirect arrow without text.svg|46px|link=]][[m:bn:User talk:Jayantanth|w:bn:{{ns:3}}:Jayantanth]] ([[m:w:User talk:Jayantanth|en]], [[m:User talk:Jayantanth|Meta]]) iswgnavz6i0274lvy2730ubtx5kv9qb 2 2331 4081 2013-11-25T12:51:12Z TBloemink 491 Editing global userpage wikitext text/x-wiki <!--This is just an example. Edit it to make it yours. PLEASE CHANGE THE BABEL AND CONTENT. THIS IS 100% YOUR RESPONSIBILITY. --> <div class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Hello. I do not edit here much, but I am a member of [[m:Special:MyLanguage/Small Wiki Monitoring Team|the Small Wiki Monitoring Team]]. You can find me on Meta [[m:User:TBloemink|here]]. </div> [[File:Redirect arrow without text.svg|46px|link=]][[m:User talk:TBloemink|m:{{ns:3}}:TBloemink]] qybcofzlzv3draz0hxv2g3uclqg09za 2 2340 4094 2013-12-10T07:22:18Z Jafeluv 358 → [[meta:User:Jafeluv]] wikitext text/x-wiki {{#babel:pa-0}} {{Softredirect|meta:User:Jafeluv}} e1ouitrqj5rdirgygpmay8ys9tfyu81 3 2341 4855 4098 2017-12-06T22:44:34Z -revi 957 -revi ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:분당선M]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:*Youngjin]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAut... wikitext text/x-wiki <div style="border:1px solid; background-color:#E8E8E8; margin:10px; padding:10px"> [[File:Gnome-help-faq.svg|100px|left]] <big> ''' NOTICE''' I am not active in here exapt SWMT works. So I may not replay quicly, Instead please visit my [[m:user talk:분당선M|Meta-wiki user talk page]]. Thank you </big> qhdktpypuswez5axawcgeouy42wixwq 2 2342 4780 4102 2017-02-15T23:43:24Z Litlok 1396 Litlok ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Morphypnos/common.js]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:La fée Didier/common.js]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Morphypnos|M... javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Morphypnos/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); qrxr6dgh3gg23pvlzua88n4xx2yk05f 2 2345 4108 2014-01-20T21:42:42Z Pathoschild 22 global CSS ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by JøMa]]) css text/css @import "//de.wikipedia.org/w/index.php?title=User:JøMa/global.css&action=raw&ctype=text/css"; b6im9giy1jl9jqfj9p8k1krtlppdc20 2 2349 4113 2014-01-21T00:48:19Z Pathoschild 22 global JavaScript ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Jmvgpartner]]) javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Jmvgpartner/global.js&action=raw&ctype=text/javascript'); 973biicq1oyeknwznhafa9banyrg90m 3 2350 4115 2014-01-21T10:28:21Z Alan 921 Editing global usertalk page wikitext text/x-wiki {{#babel:es-N|en-2|eu-3}} [[File:Redirect arrow without text.svg|46px|link=]][[m:User talk:Alan|m:User talk:Alan]] k199yb4edrodawb5z4jl9cueesbzddb 2 2353 4124 2014-02-14T13:40:56Z Iluvatar 1011 Editing global userpage wikitext text/x-wiki {{#babel:ru-N|en-1|be-1|}} <div class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Hello. I do not edit here much, but I am a member of [[m:Special:MyLanguage/Small Wiki Monitoring Team|the Small Wiki Monitoring Team]]. You can find me on Meta: [[m:User:Iluvatar]]. </div> [[File:Redirect arrow without text.svg|46px|link=]][[m:User talk:Iluvatar|m:{{ns:3}}:Iluvatar]] 2u2txozbl1ux8kpr7mp9i86e0b9h4kr 2 2355 4126 2014-02-28T05:02:38Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Randykitty]]) wikitext text/x-wiki Please click<br>→ [[m:w:en:User:Randykitty|'''here''']] to visit my user page on my English home wiki,<br>→ [[m:w:en:Talk:Randykitty|'''here''']] to access my talk page on my home wiki.<br><br>Thank you, Randykitty qlj5rkivvr1qfq7puri3vd4kcuim2q2 2 2358 4129 2014-02-28T07:03:45Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Dusti]]) wikitext text/x-wiki {{#babel:en|es-3}}[[File:Redirect arrow without text.svg|46px|link=]][[w:en:User:Dusti|w:en:{{ns:3}}:Dusti]] imzuc5l2cxomqg3bmsjnqupazotkb6p 3 2360 4131 2014-03-01T20:28:38Z Chmarkine 1016 Editing global userpage wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ If you want to contact me, please leave me messages on [[m:en:User talk:Chmarkine|my English wikipedia user talk page]]. 2v7n4c7imjdtyecxxfl0ap2awpl6ew0 2 2361 4133 2014-03-14T00:31:30Z PiRSquared17 380 Editing global userpage on request wikitext text/x-wiki <div style="background-color:black; color:white; -moz-border-radius: 13px; border-radius: 11px; solid #000000; padding:5px; font new; font-size:95%; width:95%; margin:auto;" class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Sup. I'm [[wikia:central:User:Alpha God|<span style="color:#FF0000;">Alpha-God]] or on Wikimedia [[m:User:Jaxxes|<span style="color:#FF0000;">Jaxxes]] and I do [[m:Countervandalism Network|<span style="color:#FF0000;">counter-vandalism]] for Wikia and Wikimedia, meaning that if you are seeing this, I have probably been here cleaning up spam and/or vandalism. I am also an experienced member of the [[m:Small Wiki Monitoring Team|<span style="color:#FF0000;">SWMT]] so I might be doing counter-vandalism on small wikis. <br /><br /> Feel free to contact me on my [[wikia:central:Message Wall:Alpha God|<span style="color:#FF0000;">Wikia Message Wall</span>]] or [[m:User Talk:Jaxxes|<span style="color:#FF0000;">Meta User-Talk</span>]] if you have anything you need! b0c80xx890hjulrn9v02czklgvulew1 2 2362 4142 4135 2014-04-04T02:27:54Z Leitoxx 995 Editing global userpage wikitext text/x-wiki <!--This is just an example. Edit it to make it yours. PLEASE CHANGE THE BABEL AND CONTENT. THIS IS 100% YOUR RESPONSIBILITY. --> {| style="width:238px" align=right |- | align="right" | [[File:Wikinews favicon.svg|15x15px|link=n:es:Usuario:Leitoxx]] [[File:Wikimedia Community Logo.svg|15x15px|link=m:User:Leitoxx]] [[File:Wikipedia-logo-v2.svg|15x15px|link=w:es:Usuario:Leitoxx]] [[File:Wiktionary-logo.svg|15x15px|link=wikt:es:Usuario:Leitoxx]] [[File:HSWBooks.svg|15x15px|link=b:es:Usuario:Leitoxx]] [[File:Commons-logo.svg|15x15px|link=commons:User:Leitoxx]] [[File:Incubator-logo.svg|15x15px|link=incubator:User:Leitoxx]] [[File:HSWQuote.svg|15x15px|link=q:es:User:Leitoxx]] [[File:HSWVersity.svg|15x15px|link=wikiversity:es:User:Leitoxx]] [[File:HSWSource.svg|15x15px|link=wikisource:es:User:Leitoxx]] [[File:Wikispecies 006.svg|15x15px|link=species:User:Leitoxx]] |}<br /> {{#babel:<!--ADD BABEL HERE, UPDATE LANGUAGE LIST before #default (see right:)-->es-N|pt-3|en-2}} <div class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Hello. I do not edit here much, but I am a member of [[m:Special:MyLanguage/Small Wiki Monitoring Team|the Small Wiki Monitoring Team]]. You can find me on [[m:User:Leitoxx|Meta]] or [[w:es:User:Leitoxx|Wikipedia]].<!--Do not remove m: from link unless you know what you are doing (see docs for more info) --> </div> <!--This can be used to make a redirect arrow.-->[[File:Redirect arrow without text.svg|46px|link=]][[m:User talk:Leitoxx|m:{{ns:3}}:Leitoxx]] fo80vjbyiw9d9ag7q6p0c2v15snrnxp 2 2366 4139 2014-04-03T22:09:03Z Natuur12 1007 Editing global userpage css text/css * { font-family: sans-serif; } h2#mw-previewheader, div#mw-usercsspreview strong { font-family: sans-serif !important; color: #c00 !important; } div#content #toc h2, div#content .toc h2, h2.diff-currentversion-title { font-family: sans-serif !important; } div.mw-geshi div, div.mw-geshi div span, div.mw-geshi div pre, span.mw-geshi, span.mw-geshi span, pre.source-css, pre.source-css span, pre.source-javascript, pre.source-javascript span, pre.source-lua, pre.source-lua span { font-family: monospace !important; -moz-tab-size: 4; } div#content { font-size: 93%; } h1#firstHeading { font-size: 1.6em !important; } div#content.mw-body { margin-left: 11.8em; color: #000; } textarea#wpTextbox1, pre { font-family: monospace; } /* Font size */ code a { font-family: monospace; font-size: 130%; } pre { font-size: 130%; } div#content h3 { font-size: 132%; } div#content h4 { font-sizeː 116%; } div#content h5 { font-size: 100%; } div#content h6 { font-size: 80%; } td.diff-deletedline, td.diff-addedline, td.diff-context { font-size: 85%; } 4ciwchmduyqbsol7vm6r1143zsm9r2a 2 2369 4143 2014-04-04T07:36:53Z JurgenNL 879 Editing global css css text/css @import "//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:JurgenNL/global.css&action=raw&ctype=text/css"; 7f2rb7kpwjtpaud5unzlfzgvmiyopcq 5 2371 4146 2014-05-19T20:38:37Z MediaWiki message delivery 1044 /* Using only UploadWizard for uploads */ ਨਵਾਂ ਭਾਗ wikitext text/x-wiki == Using only [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Upload Wizard|UploadWizard]] for uploads == [[Image:Commons-logo.svg|right|220px|alt=Wikimedia Commons logo]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hello! It was noted that on this wiki you have [[Special:Statistics|less than 10 local files]]. Presumably, you therefore don't have interest nor energies to have [[commons:Category:Licensing templates|hundreds templates]] with the [[mw:Multimedia/Media Viewer/Template compatibility|now required HTML]], even less a local [[m:EDP|EDP]]. However, this means that users here will experience a mostly broken and/or [[wmf:Resolution:Licensing policy|illegal]] uploading. I propose to * '''have [[Special:Upload|local upload]] [[commons:Commons:Turning off local uploads|restricted]]''' to the "{{int:group-sysop}}" group (for emergency uploads) and * the '''sidebar point to [[commons:Special:UploadWizard]]''', so that you can avoid local maintenance and all users can have a functioning, easy upload interface [[translatewiki:Special:Translate/ext-uploadwizard|in their own language]]. All registered users can upload on Commons and [[Special:ListFiles|existing files]] will not be affected. I'll get this done in one week from now. # If you disagree with the proposal, just [[m:User:Nemo bis/Unused local uploads|remove your wiki from the list]]. # To make the UploadWizard even better, please tell your experience and ideas on [[commons:Commons:Upload Wizard feedback]]. [[m:User:Nemo_bis|Nemo]] ੨੦:੩੮, ੧੯ ਮਈ ੨੦੧੪ (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Nemo bis@metawiki using the list at http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Nemo_bis/Unused_local_uploads&oldid=8578536 --> qx4sve12gwrlfs1mby61hs61y9eiqb0 0 2372 4452 4148 2015-12-20T02:37:34Z Satdeep Gill 356 wikitext text/x-wiki {{ਮਿਟਾਓ|ਵਿਕੀਬੁਕਸ ਸਮੱਗਰੀ ਨਹੀਂ}} maa ek ajehe booti ha jis naal saade saare dukh door ho jande han. eh ek ajeha full ha jo apne bachea de dukhi hon naal naal murja janda ha. maa saade lae bohut saari kurbania dendi ha te apne mu de hishe di roti khwandia han. dunia de saare full tup naal murja jande han par eh ajeha full ha jo apne bachea de dukhi hon naal murja jande han eslae saare bachea nu apne maa baap di kadar karni chaedi ha. bohut bohut dhanvaad p0vfbakbby4p4j3kzcrm1spvppb5v4s 2 2373 4150 2014-08-17T23:20:26Z MF-Warburg 60 MF-Warburg ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Jalexander]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Jalexander-WMF]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Jalexander|Jalexander]]" to... wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਿਰੈਕਟ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Jalexander-WMF]] guzu1k3h5zlfe99v0y33i791lq6w2ti 2 2374 4153 2014-08-27T02:27:42Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:User:Pathoschild/Scripts/Synchbot|requested by Good afternoon]]) wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ Greetings! I'm most active on [[:w:zh:User:Good afternoon|Chinese Wikipedia]]. Please leave me messages there. Thank you! 5p9zn8ygjlpiez32knrqmg16jzgc3ps 2 2375 4344 4157 2015-11-13T03:08:33Z Nihonjoe 363 Nihonjoe moved page [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Romtam]] to [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Vanished user 9oijnsdfknefijh3tjasfi34]] without leaving a redirect: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Romtam|Romtam]]" to "[[Sp... wikitext text/x-wiki <center>Hi there. If you want to contact me, please visit my talk page at [[m:w:en:User talk:Romtam|English Wikipedia]] or [[m:w:th:คุยกับผู้ใช้:Romtam|Thai Wikipedia]]. Thanks for visiting. <br /> สวัสดีครับ ถ้าคุณต้องการติดต่อผม ขอให้คุยที่[[m:w:th:คุยกับผู้ใช้:Romtam|วิกิพีเดีย]]ครับ ขอบคุณครับ <br /> [[File:BTS Surasak Aug2014.jpg|700px]]</center> kflhupopageql1pdurbu1tyspe6jq1i 2 2377 4159 2014-09-14T15:48:20Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Vajotwo]]) wikitext text/x-wiki '''Hi, if you want to contact me, please visit my talk page at [[m:w:it:User talk:Vajotwo|Italian Wikipedia]]. Thanks for your attention''' 3x6177sgt4xcdumkkbdt95dxsj5r9n8 3 2378 4345 4160 2015-11-13T03:09:02Z Nihonjoe 363 Nihonjoe moved page [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Romtam]] to [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Vanished user 9oijnsdfknefijh3tjasfi34]] without leaving a redirect: Automatically moved page while renaming the user "[[Speci... wikitext text/x-wiki <center>Hi there. If you want to contact me, please visit my talk page at [[m:w:en:User talk:Romtam|English Wikipedia]] or [[m:w:th:คุยกับผู้ใช้:Romtam|Thai Wikipedia]]. Thanks for visiting. <br /> สวัสดีครับ ถ้าคุณต้องการติดต่อผม ขอให้คุยที่[[m:w:th:คุยกับผู้ใช้:Romtam|วิกิพีเดีย]]ครับ ขอบคุณครับ <br /> [[File:BTS Surasak Aug2014.jpg|700px]]</center> kflhupopageql1pdurbu1tyspe6jq1i 2 2380 4193 4174 2015-01-11T04:57:54Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Hym411]]) wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[User:-revi]] r339x2g9slipcxm7q11japopjzpi6pw 3 2381 4194 4175 2015-01-11T06:50:12Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Hym411]]) wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[User talk:-revi]] shea9cfpoa30q9vjv11h8sym7toqb6g 2 2384 4346 4341 2015-11-17T20:56:15Z Conquistador 1101 page blanking wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 2 2386 4774 4772 2016-08-25T14:04:09Z Céréales Killer 1147 Céréales Killer ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:G(x)-former]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:V(g)]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/G(x)-former|G(x)-former]]" to... wikitext text/x-wiki [[File:Redirect arrow without text.svg|46px|link=]][[m:th:User:V(g)|w:th:{{ns:3}}:V(g)]] slukf703ujdbkhc42onrhxjkk50gtvz 3 2387 4776 4773 2016-08-25T14:04:10Z Céréales Killer 1147 Céréales Killer ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:G(x)-former]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:V(g)]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:Ce... wikitext text/x-wiki [[File:Redirect arrow without text.svg|46px|link=]][[m:th:User talk:V(g)|w:th:{{ns:3}}:V(g)]] 0a8ll03hwd1s0o95bb7tbg7ww2ctts0 2 2388 4180 2014-11-27T23:45:07Z Savh 485 Savh ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Ralgis]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Allan Aguilar]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Ralgis|Ralgis]]" to "[[Special:CentralA... wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਿਰੈਕਟ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Allan Aguilar]] njz0qtly17t46ay21hb4urifj4p4jra 3 2389 4183 2014-11-27T23:45:09Z Savh 485 Savh ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Ralgis]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Allan Aguilar]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth... wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਿਰੈਕਟ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Allan Aguilar]] nk8cq8fd5btlakl8v2898o1mz74xp1m 3 2391 4185 2014-11-30T04:24:03Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Ah3kal]]) wikitext text/x-wiki Welcome to my page! please contact me at [[m:w:el:User talk:Ah3kal|User talk:Ah3kal @ el.wikipedia]] 67vgypbz2gxfpukcgcsc2b4x43eg8w1 2 2393 4218 4187 2015-02-14T18:59:50Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:Synchbot|requested by NahidSultan]]) wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span style="display:none;">User:</span><span style="font-family:Comic Sans MS;font-size:30px"><b><font color=green>Nahid Sultan</font></b></span>}} <div style="padding: 12px 18px 5px 15px; width: absolute; border: 2px solid #000; background: #F5F5F5; color: #000; text-align: justify;">Thanks for stopping by! The purpose of this user page is to point you to the right direction where you can contact me in need. Please do not leave your message here, otherwise in most cases, they will not be noticed in time and eventually be removed. However, you are encouraged to contact me or say hello. :-) Please note that I can communicate in either Bangla or English. My apologies for not knowing your language. If you prefer to leave me a message, please choose any of the following talk pages I maintain frequently. * [[m:User talk:NahidSultan|Meta-Wiki talk page]] * [[m:bn:User talk:NahidSultan|Bangla Wikipedia talk page]] * [[m:en:User talk:NahidSultan|English Wikipedia talk page]] * [[m:commons:User talk:NahidSultan|Wikimedia Commons talk page]] If you have something to say to me in private, e-mail is a good option. * If you are logged in to your Wikimedia account you can probably e-mail me by [[Special:EmailUser/NahidSultan|clicking here]]. Finally, If you have an IRC client, you can contact me there as well. I can be found in [irc://irc.freenode.net/cvn-sw #cvn-sw] and [irc://irc.freenode.net/wikimedia-commons #wikimedia-commons] on the Freenode IRC network, usually with the nick <code>NahidSultan</code>. Please be bold and talk.</font></center></div> 7g7jlke3se59pr3n34z6pd2eymm6gfy 3 2395 4196 2015-01-11T23:07:24Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Sir Lestaty de Lioncourt]]) wikitext text/x-wiki __NOINDEX__{{#babel:pt|en-3}}[[File:Redirect arrow without text.svg|45px|link=]][[m:User talk:Sir Lestaty de Lioncourt|Lestaty de Lioncourt (Meta-Wiki)]] 0738nao5e9r9j989zct5f35xw1x5bxc 2 2396 4198 2015-01-13T01:14:42Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Lestaty]]) wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[User talk:Sir Lestaty de Lioncourt]] cc8rweyhovhvvro1gd6g7rh9zxi29el 3 2397 4199 2015-01-13T02:21:02Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Lestaty]]) wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[User talk:Sir Lestaty de Lioncourt]] cc8rweyhovhvvro1gd6g7rh9zxi29el 2 2398 4225 4215 2015-02-20T11:36:19Z Billinghurst 679 Billinghurst ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:George.Edward.C]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Caliburn]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/George.Edward.C|George.Edwa... wikitext text/x-wiki __NOINDEX__[[File:Redirectltr.png]][[meta:User:George.Edward.C|Me @ Meta]] 0qt2melp40r0592gltncjamudoyvboh 0 2399 4207 4206 2015-01-26T15:34:32Z Harchand Bhinder 940 wikitext text/x-wiki ਇਹ ਇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਕੱਚ ਦੀਆਂ ਗੋਲ ਗੋਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ. ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਬਰੰਗੀਆਂ ਧਾਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ. ਇਹਨਾਂ ਬੰਟੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਲਾਉਣ ਖੇਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. 2s9nr33orfakjyi8cenw07ju99pv0jb 2 2400 4209 2015-02-03T18:04:47Z Céréales Killer 1147 Céréales Killer ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Suprememangaka]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:*SM*]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Suprememangaka|Suprememanga... wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਿਰੈਕਟ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:*SM*]] 010b9ifvarsli3b3s6t1tu8cvk0wz33 3 2401 4211 2015-02-03T18:04:47Z Céréales Killer 1147 Céréales Killer ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Suprememangaka]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:*SM*]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special... wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਿਰੈਕਟ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:*SM*]] p5suxhenrgqmi18u5ujndv198cu0o8w 3 2403 4214 2015-02-08T04:43:16Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Unapersona]]) wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[m:User talk:Unapersona]] axmxwqgqn5cc3repvdpskh427rynpkh 3 2404 4227 4216 2015-02-20T11:36:20Z Billinghurst 679 Billinghurst ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:George.Edward.C]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Caliburn]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special... wikitext text/x-wiki <center><font face="Georgia">'''Hi there! Please do not contact me here. Instead, please contact me on [[meta:User_talk:George.Edward.C|meta]]. Messages left here may not get a timely response.</font></center> kv5wzoqoqwkaewjwmlncjbvwbbz9e5h 3 2405 4217 2015-02-12T02:31:42Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Mjbmr]]) wikitext text/x-wiki __NOINDEX__<div dir="ltr">[[File:Redirect arrow without text.svg|46px|link=]][[w:en:User:Mjbmr|Mjbmr]]@Wikipedia ([[w:en:User talk:Mjbmr|Talk]]@Wikipedia)</div> iixdp9ugeyiqeurocghjgsb2lkrjjfm 2 2406 4220 2015-02-17T20:29:48Z Aldnonymous 947 "<div class="mw-content-ltr">[[File:Redirect arrow without text.svg|46px|link=]][[meta:User:Aldnonymous|meta:{{ns:2}}:Aldnonymous]]</div>" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <div class="mw-content-ltr">[[File:Redirect arrow without text.svg|46px|link=]][[meta:User:Aldnonymous|meta:{{ns:2}}:Aldnonymous]]</div> gbx9kjahhy89ybr4b8d90tkkide85yn 1 2407 4221 2015-02-19T12:01:10Z 86.3.164.130 "It should remain on the web." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki It should remain on the web. daq5upgi2wy80ew16j0zu2b7a8a5go2 3 2408 4292 4222 2015-07-29T20:39:21Z Céréales Killer 1147 Céréales Killer ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Diego Grez]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Diego Grez-Cañete]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user... wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ 4dk4zevx7zb4mh95uavtx21at6jgovp 2 2410 4226 2015-02-20T11:36:20Z Billinghurst 679 Billinghurst ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:George.Edward.C]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Caliburn]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/George.Edward.C|George.Edwa... wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਿਰੈਕਟ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Caliburn]] 1kyyqlmtvxewjae2kpyk2xw5xjd00e3 3 2411 4228 2015-02-20T11:36:20Z Billinghurst 679 Billinghurst ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:George.Edward.C]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Caliburn]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special... wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਿਰੈਕਟ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Caliburn]] 9mpssdrtrfhcunwf7l98sd8m721hll0 2 2412 4290 4229 2015-07-29T20:37:52Z Céréales Killer 1147 Céréales Killer ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Diego Grez]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Diego Grez-Cañete]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Diego Grez|Diego... wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ 4dk4zevx7zb4mh95uavtx21at6jgovp 2 2413 4294 4230 2015-08-01T20:12:05Z タチコマ robot 594 Bot: Fixing double redirect to [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Diego Grez-Cañete]] wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਿਰੈਕਟ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Diego Grez-Cañete]] ian5jmaufwvddfqjq0yfxxdchzeqvb3 3 2414 4233 2015-03-18T01:25:41Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Sevela.p]]) wikitext text/x-wiki __NOINDEX__[[File:Redirect arrow without text.svg|45px|link=]][[w:cs:User talk:Sevela.p|Sevela.p (cs.wikipedia.org)]] 7210kk8bqhstp21n3p3mihytpu2dcan 3 2415 4273 4258 2015-04-17T04:41:23Z MediaWiki message delivery 1044 Renamed wikitext text/x-wiki == Your account will be renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello, The developer team at Wikimedia is making some changes to how accounts work, as part of our on-going efforts to provide new and better tools for our users like cross-wiki notifications. These changes will mean you have the same account name everywhere. This will let us give you new features that will help you edit and discuss better, and allow more flexible user permissions for tools. One of the side-effects of this is that user accounts will now have to be unique across all 900 Wikimedia wikis. See [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|the announcement]] for more information. Unfortunately, your account clashes with another account also called Gurjant. To make sure that both of you can use all Wikimedia projects in future, we have reserved the name Gurjant~pawikibooks that only you will have. If you like it, you don't have to do anything. If you do not like it, you can [[Special:GlobalRenameRequest|pick out a different name]]. Your account will still work as before, and you will be credited for all your edits made so far, but you will have to use the new account name when you log in. Sorry for the inconvenience. Yours,<br />[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan Peterzell]]<br />Community Liaison, Wikimedia Foundation </div> ੦੪:੨੪, ੧੮ ਮਾਰਚ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL finalisation notification --> == Renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr”> This account has been renamed as part of [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|single-user login finalisation]]. If you own this account you can [[{{#special:userlogin}}|log in using your previous username and password]] for more information. If you do not like this account's new name, you can choose your own using this form after logging in: [[{{#special:GlobalRenameRequest}}]]. -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) </div> ੦੪:੪੧, ੧੭ ਅਪ੍ਰੈਲ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL post-rename notification --> pybcf3rq7eqzwnzegmskcil88dp2jfc 3 2416 4272 4259 2015-04-17T04:41:23Z MediaWiki message delivery 1044 Renamed wikitext text/x-wiki == Your account will be renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello, The developer team at Wikimedia is making some changes to how accounts work, as part of our on-going efforts to provide new and better tools for our users like cross-wiki notifications. These changes will mean you have the same account name everywhere. This will let us give you new features that will help you edit and discuss better, and allow more flexible user permissions for tools. One of the side-effects of this is that user accounts will now have to be unique across all 900 Wikimedia wikis. See [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|the announcement]] for more information. Unfortunately, your account clashes with another account also called Gurpreet. To make sure that both of you can use all Wikimedia projects in future, we have reserved the name Gurpreet~pawikibooks that only you will have. If you like it, you don't have to do anything. If you do not like it, you can [[Special:GlobalRenameRequest|pick out a different name]]. Your account will still work as before, and you will be credited for all your edits made so far, but you will have to use the new account name when you log in. Sorry for the inconvenience. Yours,<br />[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan Peterzell]]<br />Community Liaison, Wikimedia Foundation </div> ੦੪:੨੪, ੧੮ ਮਾਰਚ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL finalisation notification --> == Renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr”> This account has been renamed as part of [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|single-user login finalisation]]. If you own this account you can [[{{#special:userlogin}}|log in using your previous username and password]] for more information. If you do not like this account's new name, you can choose your own using this form after logging in: [[{{#special:GlobalRenameRequest}}]]. -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) </div> ੦੪:੪੧, ੧੭ ਅਪ੍ਰੈਲ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL post-rename notification --> dyvhpgznotybu8xx307dbndarfrwpn8 3 2417 4274 4260 2015-04-17T04:41:24Z MediaWiki message delivery 1044 Renamed wikitext text/x-wiki == Your account will be renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello, The developer team at Wikimedia is making some changes to how accounts work, as part of our on-going efforts to provide new and better tools for our users like cross-wiki notifications. These changes will mean you have the same account name everywhere. This will let us give you new features that will help you edit and discuss better, and allow more flexible user permissions for tools. One of the side-effects of this is that user accounts will now have to be unique across all 900 Wikimedia wikis. See [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|the announcement]] for more information. Unfortunately, your account clashes with another account also called Hardev singh. To make sure that both of you can use all Wikimedia projects in future, we have reserved the name Hardev singh~pawikibooks that only you will have. If you like it, you don't have to do anything. If you do not like it, you can [[Special:GlobalRenameRequest|pick out a different name]]. Your account will still work as before, and you will be credited for all your edits made so far, but you will have to use the new account name when you log in. Sorry for the inconvenience. Yours,<br />[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan Peterzell]]<br />Community Liaison, Wikimedia Foundation </div> ੦੪:੨੪, ੧੮ ਮਾਰਚ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL finalisation notification --> == Renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr”> This account has been renamed as part of [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|single-user login finalisation]]. If you own this account you can [[{{#special:userlogin}}|log in using your previous username and password]] for more information. If you do not like this account's new name, you can choose your own using this form after logging in: [[{{#special:GlobalRenameRequest}}]]. -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) </div> ੦੪:੪੧, ੧੭ ਅਪ੍ਰੈਲ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL post-rename notification --> 1b2krspltzym8pyriep97akmp0fvavq 3 2418 4275 4257 2015-04-17T04:41:24Z MediaWiki message delivery 1044 Renamed wikitext text/x-wiki == Your account will be renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello, The developer team at Wikimedia is making some changes to how accounts work, as part of our on-going efforts to provide new and better tools for our users like cross-wiki notifications. These changes will mean you have the same account name everywhere. This will let us give you new features that will help you edit and discuss better, and allow more flexible user permissions for tools. One of the side-effects of this is that user accounts will now have to be unique across all 900 Wikimedia wikis. See [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|the announcement]] for more information. Unfortunately, your account clashes with another account also called Hoo MergeAccount Test. To make sure that both of you can use all Wikimedia projects in future, we have reserved the name Hoo MergeAccount Test~pawikibooks that only you will have. If you like it, you don't have to do anything. If you do not like it, you can [[Special:GlobalRenameRequest|pick out a different name]]. Your account will still work as before, and you will be credited for all your edits made so far, but you will have to use the new account name when you log in. Sorry for the inconvenience. Yours,<br />[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan Peterzell]]<br />Community Liaison, Wikimedia Foundation </div> ੦੪:੨੪, ੧੮ ਮਾਰਚ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL finalisation notification --> == Renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr”> This account has been renamed as part of [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|single-user login finalisation]]. If you own this account you can [[{{#special:userlogin}}|log in using your previous username and password]] for more information. If you do not like this account's new name, you can choose your own using this form after logging in: [[{{#special:GlobalRenameRequest}}]]. -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) </div> ੦੪:੪੧, ੧੭ ਅਪ੍ਰੈਲ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL post-rename notification --> s9fdxqg4wo7n68cvro9cw4ux0h0356p 3 2419 4278 4261 2015-04-17T04:41:24Z MediaWiki message delivery 1044 Renamed wikitext text/x-wiki == Your account will be renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello, The developer team at Wikimedia is making some changes to how accounts work, as part of our on-going efforts to provide new and better tools for our users like cross-wiki notifications. These changes will mean you have the same account name everywhere. This will let us give you new features that will help you edit and discuss better, and allow more flexible user permissions for tools. One of the side-effects of this is that user accounts will now have to be unique across all 900 Wikimedia wikis. See [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|the announcement]] for more information. Unfortunately, your account clashes with another account also called Jaspreet. To make sure that both of you can use all Wikimedia projects in future, we have reserved the name Jaspreet~pawikibooks that only you will have. If you like it, you don't have to do anything. If you do not like it, you can [[Special:GlobalRenameRequest|pick out a different name]]. Your account will still work as before, and you will be credited for all your edits made so far, but you will have to use the new account name when you log in. Sorry for the inconvenience. Yours,<br />[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan Peterzell]]<br />Community Liaison, Wikimedia Foundation </div> ੦੪:੨੪, ੧੮ ਮਾਰਚ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL finalisation notification --> == Renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr”> This account has been renamed as part of [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|single-user login finalisation]]. If you own this account you can [[{{#special:userlogin}}|log in using your previous username and password]] for more information. If you do not like this account's new name, you can choose your own using this form after logging in: [[{{#special:GlobalRenameRequest}}]]. -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) </div> ੦੪:੪੧, ੧੭ ਅਪ੍ਰੈਲ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL post-rename notification --> scj39pxwnb8nqd11080c623t109qv7a 3 2420 4276 4263 2015-04-17T04:41:24Z MediaWiki message delivery 1044 Renamed wikitext text/x-wiki == Your account will be renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello, The developer team at Wikimedia is making some changes to how accounts work, as part of our on-going efforts to provide new and better tools for our users like cross-wiki notifications. These changes will mean you have the same account name everywhere. This will let us give you new features that will help you edit and discuss better, and allow more flexible user permissions for tools. One of the side-effects of this is that user accounts will now have to be unique across all 900 Wikimedia wikis. See [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|the announcement]] for more information. Unfortunately, your account clashes with another account also called Jaspreetsingh. To make sure that both of you can use all Wikimedia projects in future, we have reserved the name Jaspreetsingh~pawikibooks that only you will have. If you like it, you don't have to do anything. If you do not like it, you can [[Special:GlobalRenameRequest|pick out a different name]]. Your account will still work as before, and you will be credited for all your edits made so far, but you will have to use the new account name when you log in. Sorry for the inconvenience. Yours,<br />[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan Peterzell]]<br />Community Liaison, Wikimedia Foundation </div> ੦੪:੨੪, ੧੮ ਮਾਰਚ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL finalisation notification --> == Renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr”> This account has been renamed as part of [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|single-user login finalisation]]. If you own this account you can [[{{#special:userlogin}}|log in using your previous username and password]] for more information. If you do not like this account's new name, you can choose your own using this form after logging in: [[{{#special:GlobalRenameRequest}}]]. -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) </div> ੦੪:੪੧, ੧੭ ਅਪ੍ਰੈਲ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL post-rename notification --> 6nk9b3y7mbcxtx3u3l1wkb8pvxif260 3 2421 4277 4255 2015-04-17T04:41:24Z MediaWiki message delivery 1044 Renamed wikitext text/x-wiki == Your account will be renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello, The developer team at Wikimedia is making some changes to how accounts work, as part of our on-going efforts to provide new and better tools for our users like cross-wiki notifications. These changes will mean you have the same account name everywhere. This will let us give you new features that will help you edit and discuss better, and allow more flexible user permissions for tools. One of the side-effects of this is that user accounts will now have to be unique across all 900 Wikimedia wikis. See [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|the announcement]] for more information. Unfortunately, your account clashes with another account also called Kuldip1. To make sure that both of you can use all Wikimedia projects in future, we have reserved the name Kuldip1~pawikibooks that only you will have. If you like it, you don't have to do anything. If you do not like it, you can [[Special:GlobalRenameRequest|pick out a different name]]. Your account will still work as before, and you will be credited for all your edits made so far, but you will have to use the new account name when you log in. Sorry for the inconvenience. Yours,<br />[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan Peterzell]]<br />Community Liaison, Wikimedia Foundation </div> ੦੪:੨੪, ੧੮ ਮਾਰਚ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL finalisation notification --> == Renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr”> This account has been renamed as part of [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|single-user login finalisation]]. If you own this account you can [[{{#special:userlogin}}|log in using your previous username and password]] for more information. If you do not like this account's new name, you can choose your own using this form after logging in: [[{{#special:GlobalRenameRequest}}]]. -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) </div> ੦੪:੪੧, ੧੭ ਅਪ੍ਰੈਲ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL post-rename notification --> leesxeb7yav40e92cv5kat8a256wf8e 3 2422 4241 2015-03-18T04:24:16Z MediaWiki message delivery 1044 Your account will be renamed wikitext text/x-wiki == Your account will be renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello, The developer team at Wikimedia is making some changes to how accounts work, as part of our on-going efforts to provide new and better tools for our users like cross-wiki notifications. These changes will mean you have the same account name everywhere. This will let us give you new features that will help you edit and discuss better, and allow more flexible user permissions for tools. One of the side-effects of this is that user accounts will now have to be unique across all 900 Wikimedia wikis. See [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|the announcement]] for more information. Unfortunately, your account clashes with another account also called MediaWiki default. To make sure that both of you can use all Wikimedia projects in future, we have reserved the name MediaWiki default~pawikibooks that only you will have. If you like it, you don't have to do anything. If you do not like it, you can [[Special:GlobalRenameRequest|pick out a different name]]. Your account will still work as before, and you will be credited for all your edits made so far, but you will have to use the new account name when you log in. Sorry for the inconvenience. Yours,<br />[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan Peterzell]]<br />Community Liaison, Wikimedia Foundation </div> ੦੪:੨੪, ੧੮ ਮਾਰਚ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL finalisation notification --> 9hbbnrvs4jx2xxwuhsy05w0v888yzos 3 2423 4242 2015-03-18T04:24:17Z MediaWiki message delivery 1044 Your account will be renamed wikitext text/x-wiki == Your account will be renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello, The developer team at Wikimedia is making some changes to how accounts work, as part of our on-going efforts to provide new and better tools for our users like cross-wiki notifications. These changes will mean you have the same account name everywhere. This will let us give you new features that will help you edit and discuss better, and allow more flexible user permissions for tools. One of the side-effects of this is that user accounts will now have to be unique across all 900 Wikimedia wikis. See [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|the announcement]] for more information. Unfortunately, your account clashes with another account also called MediaWiki spam cleanup. To make sure that both of you can use all Wikimedia projects in future, we have reserved the name MediaWiki spam cleanup~pawikibooks that only you will have. If you like it, you don't have to do anything. If you do not like it, you can [[Special:GlobalRenameRequest|pick out a different name]]. Your account will still work as before, and you will be credited for all your edits made so far, but you will have to use the new account name when you log in. Sorry for the inconvenience. Yours,<br />[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan Peterzell]]<br />Community Liaison, Wikimedia Foundation </div> ੦੪:੨੪, ੧੮ ਮਾਰਚ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL finalisation notification --> jotzw4ch0soztsb701plw0ue3v7bffz 3 2424 4279 4256 2015-04-17T04:41:24Z MediaWiki message delivery 1044 Renamed wikitext text/x-wiki == Your account will be renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello, The developer team at Wikimedia is making some changes to how accounts work, as part of our on-going efforts to provide new and better tools for our users like cross-wiki notifications. These changes will mean you have the same account name everywhere. This will let us give you new features that will help you edit and discuss better, and allow more flexible user permissions for tools. One of the side-effects of this is that user accounts will now have to be unique across all 900 Wikimedia wikis. See [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|the announcement]] for more information. Unfortunately, your account clashes with another account also called Llull. To make sure that both of you can use all Wikimedia projects in future, we have reserved the name Llull~pawikibooks that only you will have. If you like it, you don't have to do anything. If you do not like it, you can [[Special:GlobalRenameRequest|pick out a different name]]. Your account will still work as before, and you will be credited for all your edits made so far, but you will have to use the new account name when you log in. Sorry for the inconvenience. Yours,<br />[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan Peterzell]]<br />Community Liaison, Wikimedia Foundation </div> ੦੪:੨੪, ੧੮ ਮਾਰਚ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL finalisation notification --> == Renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr”> This account has been renamed as part of [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|single-user login finalisation]]. If you own this account you can [[{{#special:userlogin}}|log in using your previous username and password]] for more information. If you do not like this account's new name, you can choose your own using this form after logging in: [[{{#special:GlobalRenameRequest}}]]. -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) </div> ੦੪:੪੧, ੧੭ ਅਪ੍ਰੈਲ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL post-rename notification --> qo3gfprr9unv29mnau0jfl7wdwj8ssm 3 2425 4280 4262 2015-04-17T04:41:24Z MediaWiki message delivery 1044 Renamed wikitext text/x-wiki == Your account will be renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello, The developer team at Wikimedia is making some changes to how accounts work, as part of our on-going efforts to provide new and better tools for our users like cross-wiki notifications. These changes will mean you have the same account name everywhere. This will let us give you new features that will help you edit and discuss better, and allow more flexible user permissions for tools. One of the side-effects of this is that user accounts will now have to be unique across all 900 Wikimedia wikis. See [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|the announcement]] for more information. Unfortunately, your account clashes with another account also called Neetu. To make sure that both of you can use all Wikimedia projects in future, we have reserved the name Neetu~pawikibooks that only you will have. If you like it, you don't have to do anything. If you do not like it, you can [[Special:GlobalRenameRequest|pick out a different name]]. Your account will still work as before, and you will be credited for all your edits made so far, but you will have to use the new account name when you log in. Sorry for the inconvenience. Yours,<br />[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan Peterzell]]<br />Community Liaison, Wikimedia Foundation </div> ੦੪:੨੪, ੧੮ ਮਾਰਚ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL finalisation notification --> == Renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr”> This account has been renamed as part of [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|single-user login finalisation]]. If you own this account you can [[{{#special:userlogin}}|log in using your previous username and password]] for more information. If you do not like this account's new name, you can choose your own using this form after logging in: [[{{#special:GlobalRenameRequest}}]]. -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) </div> ੦੪:੪੧, ੧੭ ਅਪ੍ਰੈਲ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL post-rename notification --> 2fifg03hqlp2jawoebs9o8yfkanuss5 3 2426 4281 4266 2015-04-17T04:41:39Z MediaWiki message delivery 1044 Renamed wikitext text/x-wiki == Your account will be renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello, The developer team at Wikimedia is making some changes to how accounts work, as part of our on-going efforts to provide new and better tools for our users like cross-wiki notifications. These changes will mean you have the same account name everywhere. This will let us give you new features that will help you edit and discuss better, and allow more flexible user permissions for tools. One of the side-effects of this is that user accounts will now have to be unique across all 900 Wikimedia wikis. See [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|the announcement]] for more information. Unfortunately, your account clashes with another account also called Prince Kassad. To make sure that both of you can use all Wikimedia projects in future, we have reserved the name Prince Kassad~pawikibooks that only you will have. If you like it, you don't have to do anything. If you do not like it, you can [[Special:GlobalRenameRequest|pick out a different name]]. Your account will still work as before, and you will be credited for all your edits made so far, but you will have to use the new account name when you log in. Sorry for the inconvenience. Yours,<br />[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan Peterzell]]<br />Community Liaison, Wikimedia Foundation </div> ੦੪:੨੪, ੧੮ ਮਾਰਚ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL finalisation notification --> == Renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr”> This account has been renamed as part of [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|single-user login finalisation]]. If you own this account you can [[{{#special:userlogin}}|log in using your previous username and password]] for more information. If you do not like this account's new name, you can choose your own using this form after logging in: [[{{#special:GlobalRenameRequest}}]]. -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) </div> ੦੪:੪੧, ੧੭ ਅਪ੍ਰੈਲ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL post-rename notification --> pc7nr4yt3ajxejump1j3rckeeg977qi 3 2427 4282 4270 2015-04-17T04:41:40Z MediaWiki message delivery 1044 Renamed wikitext text/x-wiki == Your account will be renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello, The developer team at Wikimedia is making some changes to how accounts work, as part of our on-going efforts to provide new and better tools for our users like cross-wiki notifications. These changes will mean you have the same account name everywhere. This will let us give you new features that will help you edit and discuss better, and allow more flexible user permissions for tools. One of the side-effects of this is that user accounts will now have to be unique across all 900 Wikimedia wikis. See [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|the announcement]] for more information. Unfortunately, your account clashes with another account also called Rajinder. To make sure that both of you can use all Wikimedia projects in future, we have reserved the name Rajinder~pawikibooks that only you will have. If you like it, you don't have to do anything. If you do not like it, you can [[Special:GlobalRenameRequest|pick out a different name]]. Your account will still work as before, and you will be credited for all your edits made so far, but you will have to use the new account name when you log in. Sorry for the inconvenience. Yours,<br />[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan Peterzell]]<br />Community Liaison, Wikimedia Foundation </div> ੦੪:੨੪, ੧੮ ਮਾਰਚ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL finalisation notification --> == Renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr”> This account has been renamed as part of [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|single-user login finalisation]]. If you own this account you can [[{{#special:userlogin}}|log in using your previous username and password]] for more information. If you do not like this account's new name, you can choose your own using this form after logging in: [[{{#special:GlobalRenameRequest}}]]. -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) </div> ੦੪:੪੧, ੧੭ ਅਪ੍ਰੈਲ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL post-rename notification --> ivakpfo9dcnl9ev6kcrwxgqzt3k0mf9 3 2428 4283 4267 2015-04-17T04:41:40Z MediaWiki message delivery 1044 Renamed wikitext text/x-wiki == Your account will be renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello, The developer team at Wikimedia is making some changes to how accounts work, as part of our on-going efforts to provide new and better tools for our users like cross-wiki notifications. These changes will mean you have the same account name everywhere. This will let us give you new features that will help you edit and discuss better, and allow more flexible user permissions for tools. One of the side-effects of this is that user accounts will now have to be unique across all 900 Wikimedia wikis. See [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|the announcement]] for more information. Unfortunately, your account clashes with another account also called Rajiv singh. To make sure that both of you can use all Wikimedia projects in future, we have reserved the name Rajiv singh~pawikibooks that only you will have. If you like it, you don't have to do anything. If you do not like it, you can [[Special:GlobalRenameRequest|pick out a different name]]. Your account will still work as before, and you will be credited for all your edits made so far, but you will have to use the new account name when you log in. Sorry for the inconvenience. Yours,<br />[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan Peterzell]]<br />Community Liaison, Wikimedia Foundation </div> ੦੪:੨੪, ੧੮ ਮਾਰਚ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL finalisation notification --> == Renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr”> This account has been renamed as part of [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|single-user login finalisation]]. If you own this account you can [[{{#special:userlogin}}|log in using your previous username and password]] for more information. If you do not like this account's new name, you can choose your own using this form after logging in: [[{{#special:GlobalRenameRequest}}]]. -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) </div> ੦੪:੪੧, ੧੭ ਅਪ੍ਰੈਲ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL post-rename notification --> b7naq5bwf1j73y8ltv3s006k8kays33 3 2429 4284 4264 2015-04-17T04:41:41Z MediaWiki message delivery 1044 Renamed wikitext text/x-wiki == Your account will be renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello, The developer team at Wikimedia is making some changes to how accounts work, as part of our on-going efforts to provide new and better tools for our users like cross-wiki notifications. These changes will mean you have the same account name everywhere. This will let us give you new features that will help you edit and discuss better, and allow more flexible user permissions for tools. One of the side-effects of this is that user accounts will now have to be unique across all 900 Wikimedia wikis. See [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|the announcement]] for more information. Unfortunately, your account clashes with another account also called Satvinder. To make sure that both of you can use all Wikimedia projects in future, we have reserved the name Satvinder~pawikibooks that only you will have. If you like it, you don't have to do anything. If you do not like it, you can [[Special:GlobalRenameRequest|pick out a different name]]. Your account will still work as before, and you will be credited for all your edits made so far, but you will have to use the new account name when you log in. Sorry for the inconvenience. Yours,<br />[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan Peterzell]]<br />Community Liaison, Wikimedia Foundation </div> ੦੪:੨੪, ੧੮ ਮਾਰਚ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL finalisation notification --> == Renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr”> This account has been renamed as part of [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|single-user login finalisation]]. If you own this account you can [[{{#special:userlogin}}|log in using your previous username and password]] for more information. If you do not like this account's new name, you can choose your own using this form after logging in: [[{{#special:GlobalRenameRequest}}]]. -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) </div> ੦੪:੪੧, ੧੭ ਅਪ੍ਰੈਲ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL post-rename notification --> rc577nk14pvi5kpdzluk2s35ja04gv0 3 2430 4285 4269 2015-04-17T04:41:43Z MediaWiki message delivery 1044 Renamed wikitext text/x-wiki == Your account will be renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello, The developer team at Wikimedia is making some changes to how accounts work, as part of our on-going efforts to provide new and better tools for our users like cross-wiki notifications. These changes will mean you have the same account name everywhere. This will let us give you new features that will help you edit and discuss better, and allow more flexible user permissions for tools. One of the side-effects of this is that user accounts will now have to be unique across all 900 Wikimedia wikis. See [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|the announcement]] for more information. Unfortunately, your account clashes with another account also called Simran. To make sure that both of you can use all Wikimedia projects in future, we have reserved the name Simran~pawikibooks that only you will have. If you like it, you don't have to do anything. If you do not like it, you can [[Special:GlobalRenameRequest|pick out a different name]]. Your account will still work as before, and you will be credited for all your edits made so far, but you will have to use the new account name when you log in. Sorry for the inconvenience. Yours,<br />[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan Peterzell]]<br />Community Liaison, Wikimedia Foundation </div> ੦੪:੨੪, ੧੮ ਮਾਰਚ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL finalisation notification --> == Renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr”> This account has been renamed as part of [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|single-user login finalisation]]. If you own this account you can [[{{#special:userlogin}}|log in using your previous username and password]] for more information. If you do not like this account's new name, you can choose your own using this form after logging in: [[{{#special:GlobalRenameRequest}}]]. -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) </div> ੦੪:੪੧, ੧੭ ਅਪ੍ਰੈਲ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL post-rename notification --> 8l3c5pomkmksdgyod5bo0mfywilfpk4 3 2431 4286 4271 2015-04-17T04:41:43Z MediaWiki message delivery 1044 Renamed wikitext text/x-wiki == Your account will be renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello, The developer team at Wikimedia is making some changes to how accounts work, as part of our on-going efforts to provide new and better tools for our users like cross-wiki notifications. These changes will mean you have the same account name everywhere. This will let us give you new features that will help you edit and discuss better, and allow more flexible user permissions for tools. One of the side-effects of this is that user accounts will now have to be unique across all 900 Wikimedia wikis. See [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|the announcement]] for more information. Unfortunately, your account clashes with another account also called Sukhdeep singh. To make sure that both of you can use all Wikimedia projects in future, we have reserved the name Sukhdeep singh~pawikibooks that only you will have. If you like it, you don't have to do anything. If you do not like it, you can [[Special:GlobalRenameRequest|pick out a different name]]. Your account will still work as before, and you will be credited for all your edits made so far, but you will have to use the new account name when you log in. Sorry for the inconvenience. Yours,<br />[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan Peterzell]]<br />Community Liaison, Wikimedia Foundation </div> ੦੪:੨੪, ੧੮ ਮਾਰਚ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL finalisation notification --> == Renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr”> This account has been renamed as part of [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|single-user login finalisation]]. If you own this account you can [[{{#special:userlogin}}|log in using your previous username and password]] for more information. If you do not like this account's new name, you can choose your own using this form after logging in: [[{{#special:GlobalRenameRequest}}]]. -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) </div> ੦੪:੪੧, ੧੭ ਅਪ੍ਰੈਲ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL post-rename notification --> mnrwkyilqsqxnp212w4tav3e8pwlty5 3 2432 4287 4268 2015-04-17T04:41:44Z MediaWiki message delivery 1044 Renamed wikitext text/x-wiki == Your account will be renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello, The developer team at Wikimedia is making some changes to how accounts work, as part of our on-going efforts to provide new and better tools for our users like cross-wiki notifications. These changes will mean you have the same account name everywhere. This will let us give you new features that will help you edit and discuss better, and allow more flexible user permissions for tools. One of the side-effects of this is that user accounts will now have to be unique across all 900 Wikimedia wikis. See [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|the announcement]] for more information. Unfortunately, your account clashes with another account also called Tehut. To make sure that both of you can use all Wikimedia projects in future, we have reserved the name Tehut~pawikibooks that only you will have. If you like it, you don't have to do anything. If you do not like it, you can [[Special:GlobalRenameRequest|pick out a different name]]. Your account will still work as before, and you will be credited for all your edits made so far, but you will have to use the new account name when you log in. Sorry for the inconvenience. Yours,<br />[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan Peterzell]]<br />Community Liaison, Wikimedia Foundation </div> ੦੪:੨੪, ੧੮ ਮਾਰਚ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL finalisation notification --> == Renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr”> This account has been renamed as part of [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|single-user login finalisation]]. If you own this account you can [[{{#special:userlogin}}|log in using your previous username and password]] for more information. If you do not like this account's new name, you can choose your own using this form after logging in: [[{{#special:GlobalRenameRequest}}]]. -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) </div> ੦੪:੪੧, ੧੭ ਅਪ੍ਰੈਲ ੨੦੧੫ (UTC) <!-- SUL post-rename notification --> rx720ac7wv11xxojgppw77xcus4675t 2 2433 4253 2015-04-16T19:22:10Z Jalexander-WMF 405 Jalexander-WMF ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Azariv]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Azariv-WMF]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Azariv|Azariv]]" to "[[Special:C... wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਿਰੈਕਟ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Azariv-WMF]] 0u38cqlt1wnu6pw8jki5qbjoo89jz37 2 2434 4291 2015-07-29T20:37:52Z Céréales Killer 1147 Céréales Killer ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Diego Grez]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Diego Grez-Cañete]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Diego Grez|Diego... wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਿਰੈਕਟ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Diego Grez-Cañete]] ian5jmaufwvddfqjq0yfxxdchzeqvb3 3 2435 4293 2015-07-29T20:39:21Z Céréales Killer 1147 Céréales Killer ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Diego Grez]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Diego Grez-Cañete]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user... wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਿਰੈਕਟ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Diego Grez-Cañete]] osqsqexod6y92f5yael4se93twqhpuf 10 2436 4296 2015-08-03T23:36:40Z Flow talk page manager 1246 /* Automatically created by Flow */ wikitext text/x-wiki @[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:{{{1|Example}}}|{{{2|{{{1|Example}}}}}}]] lwd92tqo6ftzq5dqs10nhb4fq8w1ug7 3 2437 4303 4298 2015-09-13T00:54:57Z בײַ מיר ביסטו שיין 1249 layout: 2015-09-07…d LTR RTL short bmbsh wikitext text/x-wiki {| class="float-center" border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" style="background:#efefef; color:black" align="center" LANG="en" |- | align="center" colspan="2" | <!-- <span dir="ltr" >The phonetic transcription of <span class="nowrap" >«&nbsp;לערי&nbsp;ריינהארט&nbsp;»</span> is <span class="nowrap" LANG="he" >/lɛʁi&nbsp;ʁɑjnhɑʁt/</span> <span class="nowrap" >(leri&nbsp;raynhart).</span></span><br /> --> <span dir="ltr" >The phonetic transcription of <span class="nowrap" LANG="he" >«&nbsp;[[s:yi:בייַ מיר ביסטו שיין|בײַ&nbsp;מיר&nbsp;ביסטו&nbsp;שיין]]&nbsp;»</span> is <span class="nowrap" >/bɑj&nbsp;mɪʁ&nbsp;bɪstu&nbsp;ʃɛyn/</span> <span class="nowrap" >([[w:en:Bei Mir Bistu Shein|bay&nbsp;mir&nbsp;bistu&nbsp;sheyn]]).</span><br />&nbsp;</span><br /> {{Softredirect|1=testwiki:user talk:{{PAGENAME}}|2=<span dir="ltr" >testwiki:user talk:<span dir="ltr" >{{PAGENAME}}</span></span>}} <!-- |- | align="right" | [[image:Redirectltr.png|right]] | align="left" dir="ltr" | [[user talk:Gangleri]] --> |- | align="right" | [[Image:Redirectltr.png|right]] | align="left" dir="ltr" | [[user talk:לערי ריינהארט]] aka "''Gangleri''" |- | align="right" | [[Image:Redirectltr.png|right]] | align="left" dir="ltr" | '''[[testwiki:user talk:לערי ריינהארט]] aka "''Gangleri''"''' |}<!-- |- | align="center" colspan="2" dir="ltr" | [[image:Redirectltr.png|left]] [[user talk:Gangleri]] |- | align="center" colspan="2" dir="ltr" | [[image:Redirectltr.png|left]] [[user talk:לערי ריינהארט]] aka "''Gangleri''" |- | align="center" colspan="2" dir="ltr" | [[image:Redirectltr.png|left]] '''[[testwiki:user talk:לערי ריינהארט]] aka "''Gangleri''"''' --> <br clear="all" /> <!-- **only at sandbox subpages** <center dir="ltr" >This page is an '''user sandbox page'''.<br />'''SUBPAGENAME''':&nbsp;'''{{SUBPAGENAME}}'''&nbsp;&ndash; '''[[mediawiki:Sandbox]]''':&nbsp;'''{{int:Sandbox}}'''&nbsp;^{[[w:en:mediawiki:Sandbox]]}</center> ---- --> <center> : ^{<span dir="ltr" class="plainlinks" >SITENAME: '''{{SITENAME}}'''&nbsp;· '''language:'''&nbsp;{{CONTENTLANG}}:&nbsp;'''[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang={{CONTENTLANG}}}}#top <span dir="ltr" LANG="{{CONTENTLANG}}" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}}}</span>]'''&nbsp;· &nbsp;[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=en}}#top <span dir="ltr" LANG="en" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|en}}</span>''']&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=de}}#top <span dir="ltr" LANG="de" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|de}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=es}}#top <span dir="ltr" LANG="es" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|es}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=fr}}#top <span dir="ltr" LANG="fr" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|fr}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=it}}#top <span dir="ltr" LANG="it" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|it}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=ru}}#top <span dir="ltr" LANG="ru" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|ru}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=zh}}#top <span dir="ltr" LANG="zh" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|zh}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=ar}}#top <span dir="ltr" LANG="ar" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|ar}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=he}}#top <span dir="ltr" LANG="he" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|he}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=hi}}#top <span dir="ltr" LANG="hi" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|hi}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=eo}}#top <span dir="ltr" LANG="eo" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|eo}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}}}#footer #footer]</span>}<!-- special:version --> : ^{<span dir "ltr" class="plainlinks" >[[special:version|local curent version]]: {{CURRENTVERSION}}&nbsp;· versions&nbsp;at&nbsp;[[b:special:version|b:]]&nbsp;·&nbsp;[[c:special:version|c:]]&nbsp;·&nbsp;[[d:special:version|d:]]&nbsp;·&nbsp;'''[[m:special:version|m:]]'''&nbsp;·&nbsp;[[mw:special:version|mw:]]&nbsp;·&nbsp;[[n:special:version|n:]]&nbsp;·&nbsp;[[q:special:version|q:]]&nbsp;·&nbsp;[[s:special:version|s:]]&nbsp;·&nbsp;'''[[testwiki:special:version|t:]]'''&nbsp;·&nbsp;[[v:special:version|v:]]&nbsp;·&nbsp;[[voy:special:version|voy:]]&nbsp;·&nbsp;[[w:special:version|w:]]&nbsp;·&nbsp;[[wikt:special:version|wikt:]]&nbsp;·&nbsp;[[w:en:special:version|w:en:]]&nbsp;·&nbsp;[[m:special:sitematrix#{{CONTENTLANG}}|m:special:sitematrix#{{CONTENTLANG}}]]&nbsp;·&nbsp;[[template:Wikivar]]&nbsp;·&nbsp;^{[[m:template:Wikivar|m:]]&lrm;}</span>} : ^{<span dir="ltr" class="plainlinks" >'''mediawiki:Sidebar'''&nbsp;'''[{{fullurl:mediawiki:Sidebar|uselang={{CONTENTLANG}}}}#top <span dir="ltr" LANG="{{CONTENTLANG}}" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}}}</span>]'''&nbsp;· &nbsp;[{{fullurl:mediawiki:Sidebar/en|uselang=en}}#top <span dir="ltr" LANG="en" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|en}}</span>''']&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/de|uselang=de}}#top <span dir="ltr" LANG="de" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|de}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/es|uselang=es}}#top <span dir="ltr" LANG="es" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|es}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/fr|uselang=fr}}#top <span dir="ltr" LANG="fr" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|fr}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/it|uselang=it}}#top <span dir="ltr" LANG="it" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|it}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/ru|uselang=ru}}#top <span dir="ltr" LANG="ru" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|ru}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/zh|uselang=zh}}#top <span dir="ltr" LANG="zh" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|zh}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/ar|uselang=ar}}#top <span dir="ltr" LANG="ar" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|ar}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/he|uselang=he}}#top <span dir="ltr" LANG="he" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|he}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/hi|uselang=hi}}#top <span dir="ltr" LANG="hi" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|hi}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/eo|uselang=eo}}#top <span dir="ltr" LANG="eo" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|eo}}</span>]</span>} : ^{<span dir "ltr" class="plainlinks" >[{{fullurl:special:Preferences}}#top <span dir="ltr" LANG="en" >your]&nbsp;[{{fullurl:special:Preferences|uselang=en}}#top <span dir="ltr" LANG="en" >local preferences]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=de}}#mw-prefsection-personal <span dir="ltr" LANG="de" >Einstellungen</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=es}}#mw-prefsection-rendering <span dir="ltr" LANG="es" >Preferencias</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=fr}}#mw-prefsection-editing <span dir="ltr" LANG="fr" >Préférences</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=it}}#mw-prefsection-rc <span dir="ltr" LANG="it" >Preferenze</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=ru}}#mw-prefsection-watchlist <span dir="ltr" LANG="ru" >Настройки</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=zh}}#mw-prefsection-gadgets <span dir="ltr" LANG="zh" >设置</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=ar}}#mw-prefsection-betafeatures <span dir="ltr" LANG="ar" >تفضيلات</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=he}}#mw-prefsection-betafeatures <span dir="ltr" LANG="he" >העדפות</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=hi}}#top <span dir="ltr" LANG="hi" >मेरी वरीयताएँ</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=eo}}#top <span dir="ltr" LANG="eo" >Preferoj</span>]</span>}<!-- user:{{BASEPAGENAME}} --> : ^{<span dir "ltr" class="plainlinks" >user&nbsp;/&nbsp;&lrm;'''<span dir="ltr" >{{ns:2}}</span>'''&lrm;:&nbsp;&lrm;'''<span dir="ltr" >[[user:{{BASEPAGENAME}}|{{BASEPAGENAME}}]]</span>&lrm;'''&nbsp;·&nbsp;[{{SERVER}}/?title=special:ListUsers&limit=1&username={{BASEPAGENAMEE}} rights]&nbsp;·&nbsp;[[special:Prefixindex/user:{{BASEPAGENAME}}|all subpages]]&nbsp;[[special:Prefixindex/user talk:{{BASEPAGENAME}}|T]]&nbsp;·&nbsp;[[user:{{BASEPAGENAME}}/common.css|&lrm;/common.css]]&nbsp;·&nbsp;[[user:{{BASEPAGENAME}}/common.js|/common.js]]&nbsp;·&nbsp;[[user:{{BASEPAGENAME}}/Archive/previous user page|/previous user page]]&nbsp;·&nbsp;[[special:Prefixindex/user:{{BASEPAGENAME}}/Archive|archives]]&nbsp;[[special:Prefixindex/user talk:{{BASEPAGENAME}}/Archive|archived talks]]&nbsp;·&nbsp;[[b:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|b:]]&nbsp;·&nbsp;[[c:user:{{BASEPAGENAME}}|c:]]&nbsp;·&nbsp;[[d:user:{{BASEPAGENAME}}|d:]]&nbsp;·&nbsp;[[m:user:{{BASEPAGENAME}}|m:]]&nbsp;·&nbsp;[[mw:user:{{BASEPAGENAME}}|mw:]]&nbsp;·&nbsp;[[n:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|n:]]&nbsp;·&nbsp;[[q:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|q:]]&nbsp;·&nbsp;[[s:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|s:]]&nbsp;·&nbsp;[[testwiki:user:{{BASEPAGENAME}}|t:]]&nbsp;·&nbsp;[[v:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|v:]]&nbsp;·&nbsp;[[voy:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|voy:]]&nbsp;·&nbsp;[[w:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|w:]]&nbsp;·&nbsp;[[wikt:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|wikt:]]&nbsp;·&nbsp;[[w:en:user:{{BASEPAGENAME}}|w:en:]]&nbsp;·&nbsp;[[w:user:{{BASEPAGENAME}}|w:]]&nbsp;·&nbsp;[[:en:user:{{BASEPAGENAME}}|:en:]]&lrm;</span>}<!-- special:foobar --> : ^{<span dir "ltr" class="plainlinks" >&nbsp;[{{fullurl:special:WhatLinksHere/{{FULLPAGENAME}}|uselang=en}}#top <span LANG="en" >'''local'''&nbsp;WLH]&lrm;&nbsp;· [{{fullurl:special:RecentChanges|uselang=en}}#top <span LANG="en" >'''local'''&nbsp;RC]&lrm;&nbsp;· [{{fullurl:special:Logs|uselang=en}}#top <span LANG="en" >'''local'''&nbsp;logs]&lrm;&nbsp;· [{{fullurl:special:WatchList|uselang=en}}#top <span LANG="en" >'''local'''&nbsp;watchlist]&lrm;&nbsp;· [{{fullurl:special:Contributions/{{BASEPAGENAME}}|uselang=en}}#top <span LANG="en" >'''local'''&nbsp;ontributions]&lrm;&nbsp;· [[mediawiki:Common.css|'''local'''&nbsp;mediawiki:Common.css]]&nbsp;· [[mediawiki:Common.js|'''local'''&nbsp;mediawiki:Common.js]]&nbsp;· [[mediawiki:Gadgets-definition|'''local'''&nbsp;mediawiki:Gadgets-definition]]&nbsp;· '''[[special:Notifications|local notifications]]'''<br />[[m:user:{{BASEPAGENAME}}/global.css|m:…'''/global.css''']]&nbsp;·&nbsp;[[m:user:{{BASEPAGENAME}}/global.js|m:…'''/global.js''']]&nbsp;·&nbsp;[[special:centralAuth/{{BASEPAGENAMEE}}|'''global'''&nbsp;account&nbsp;information]]&nbsp;· [https://tools.wmflabs.org/guc/?user={{URLENCODE:{{BASEPAGENAME}}|WIKI}} '''global'''&nbsp;user&nbsp;contributions]<!-- &nbsp;· [https://toolserver.org/~River/cgi-bin/count_edits?user={{BASEPAGENAMEE}}&dbname=wikidatawiki_p&machread=1] --></span>}<!-- PAGEID related links --> : ^{<span dir "ltr" class="plainlinks" >'''PAGEID:'''&nbsp;{{PAGEID}}&nbsp;· [https:{{SERVER}}/?curid={{PAGEID}}#top links&nbsp;'''here''']&nbsp;· ^{[https:{{SERVER}}/?curid={{PAGEID}}&action=purge# purge&nbsp;↺]&nbsp;· [https:{{SERVER}}/?curid={{PAGEID}}&action=edit&section=0# section=0]}&nbsp;· '''REVISIONID:'''&nbsp;{{REVISIONID}}&nbsp;· [https:{{SERVER}}/?oldid={{REVISIONID}}# permanent&nbsp;link]&nbsp;· (layout:&nbsp;2015-09-07…d&nbsp;[https://fi.wikipedia.org/?curid=468081#top LTR]&nbsp;[https://ug.wiktionary.org/?curid=5716#top RTL]&nbsp;short)&lrm;</span>}<!-- testing and validation links related languages / dialects --> : ^{<span dir "ltr" class="plainlinks" >'''testing and validation links:'''&nbsp;[[user:בײַ מיר ביסטו שיין#BiDi_issues|BiDi issues]]&nbsp;· [[user:I18n|gadget issues]]&nbsp;· '''related languages / dialects:'''&nbsp;[[w:foo:user:{{BASEPAGENAME}}|w:foo:]]&nbsp;·&nbsp;[[w:bar:user:{{BASEPAGENAME}}|w:bar:]]&lrm;</span>} </center> ---- <!-- <br clear="all" /> --> __TOC__ == <span dir="ltr" >Welcome&lrm;&nbsp;<span id="Welcome" dir="ltr" >{{PAGENAME}}</span>&nbsp;to&nbsp;<span id="WelcomeToSITENAME" dir="ltr" >{{SITENAME}}</span>!</span> == : [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:בײַ מיר ביסטו שיין|בײַ מיר ביסטו שיין]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:בײַ מיר ביסטו שיין|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) ੦੯:੪੬, ੨੪ ਅਗਸਤ ੨੦੧੫ (UTC) : [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:בײַ מיר ביסטו שיין|בײַ מיר ביסטו שיין]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:בײַ מיר ביסטו שיין|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) ੦੦:੫੪, ੧੩ ਸਤੰਬਰ ੨੦੧੫ (UTC) rjluco269hi24f0cuvs86qkkzunkir9 3 2438 4304 4300 2015-09-14T14:37:34Z I18n 1252 layout:&nbsp;2015-09-07…d&nbsp;LTR&nbsp;RTL&nbsp;short i18n wikitext text/x-wiki {| class="float-center" border="0" cellpadding="3" cellspacing="5" style="background:#efefef; color:black" align="center" LANG="en" |- | align="center" colspan="2" | <!-- <span dir="ltr" >The phonetic transcription of <span class="nowrap" >«&nbsp;לערי&nbsp;ריינהארט&nbsp;»</span> is <span class="nowrap" LANG="he" >/lɛʁi&nbsp;ʁɑjnhɑʁt/</span> <span class="nowrap" >(leri&nbsp;raynhart).</span></span><br /> <span dir="ltr" >The phonetic transcription of <span class="nowrap" LANG="he" >«&nbsp;[[s:yi:בייַ מיר ביסטו שיין|בײַ&nbsp;מיר&nbsp;ביסטו&nbsp;שיין]]&nbsp;»</span> is <span class="nowrap" >/bɑj&nbsp;mɪʁ&nbsp;bɪstu&nbsp;ʃɛyn/</span> <span class="nowrap" >([[w:en:Bei Mir Bistu Shein|bay&nbsp;mir&nbsp;bistu&nbsp;sheyn]]).</span><br />&nbsp;</span><br /> --> {{Softredirect|1=testwiki:user talk:{{PAGENAME}}|2=<span dir="ltr" >testwiki:user talk:<span dir="ltr" >{{PAGENAME}}</span></span>}} <!-- |- | align="right" | [[image:Redirectltr.png|right]] | align="left" dir="ltr" | [[user talk:Gangleri]] --> |- | align="right" | [[Image:Redirectltr.png|right]] | align="left" dir="ltr" | [[user talk:לערי ריינהארט]] aka "''Gangleri''" |- | align="right" | [[Image:Redirectltr.png|right]] | align="left" dir="ltr" | '''[[testwiki:user talk:לערי ריינהארט]] aka "''Gangleri''"''' |}<!-- |- | align="center" colspan="2" dir="ltr" | [[image:Redirectltr.png|left]] [[user talk:Gangleri]] |- | align="center" colspan="2" dir="ltr" | [[image:Redirectltr.png|left]] [[user talk:לערי ריינהארט]] aka "''Gangleri''" |- | align="center" colspan="2" dir="ltr" | [[image:Redirectltr.png|left]] '''[[testwiki:user talk:לערי ריינהארט]] aka "''Gangleri''"''' --> <br clear="all" /> <!-- **only at sandbox subpages** <center dir="ltr" >This page is an '''user sandbox page'''.<br />'''SUBPAGENAME''':&nbsp;'''{{SUBPAGENAME}}'''&nbsp;&ndash; '''[[mediawiki:Sandbox]]''':&nbsp;'''{{int:Sandbox}}'''&nbsp;^{[[w:en:mediawiki:Sandbox]]}</center> ---- --> <center> : ^{<span dir="ltr" class="plainlinks" >SITENAME: '''{{SITENAME}}'''&nbsp;· '''language:'''&nbsp;{{CONTENTLANG}}:&nbsp;'''[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang={{CONTENTLANG}}}}#top <span dir="ltr" LANG="{{CONTENTLANG}}" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}}}</span>]'''&nbsp;· &nbsp;[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=en}}#top <span dir="ltr" LANG="en" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|en}}</span>''']&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=de}}#top <span dir="ltr" LANG="de" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|de}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=es}}#top <span dir="ltr" LANG="es" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|es}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=fr}}#top <span dir="ltr" LANG="fr" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|fr}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=it}}#top <span dir="ltr" LANG="it" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|it}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=ru}}#top <span dir="ltr" LANG="ru" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|ru}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=zh}}#top <span dir="ltr" LANG="zh" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|zh}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=ar}}#top <span dir="ltr" LANG="ar" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|ar}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=he}}#top <span dir="ltr" LANG="he" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|he}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=hi}}#top <span dir="ltr" LANG="hi" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|hi}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=eo}}#top <span dir="ltr" LANG="eo" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|eo}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}}}#footer #footer]</span>}<!-- special:version --> : ^{<span dir "ltr" class="plainlinks" >[[special:version|local curent version]]: {{CURRENTVERSION}}&nbsp;· versions&nbsp;at&nbsp;[[b:special:version|b:]]&nbsp;·&nbsp;[[c:special:version|c:]]&nbsp;·&nbsp;[[d:special:version|d:]]&nbsp;·&nbsp;'''[[m:special:version|m:]]'''&nbsp;·&nbsp;[[mw:special:version|mw:]]&nbsp;·&nbsp;[[n:special:version|n:]]&nbsp;·&nbsp;[[q:special:version|q:]]&nbsp;·&nbsp;[[s:special:version|s:]]&nbsp;·&nbsp;'''[[testwiki:special:version|t:]]'''&nbsp;·&nbsp;[[v:special:version|v:]]&nbsp;·&nbsp;[[voy:special:version|voy:]]&nbsp;·&nbsp;[[w:special:version|w:]]&nbsp;·&nbsp;[[wikt:special:version|wikt:]]&nbsp;·&nbsp;[[w:en:special:version|w:en:]]&nbsp;·&nbsp;[[m:special:sitematrix#{{CONTENTLANG}}|m:special:sitematrix#{{CONTENTLANG}}]]&nbsp;·&nbsp;[[template:Wikivar]]&nbsp;·&nbsp;^{[[m:template:Wikivar|m:]]&lrm;}</span>} : ^{<span dir="ltr" class="plainlinks" >'''mediawiki:Sidebar'''&nbsp;'''[{{fullurl:mediawiki:Sidebar|uselang={{CONTENTLANG}}}}#top <span dir="ltr" LANG="{{CONTENTLANG}}" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}}}</span>]'''&nbsp;· &nbsp;[{{fullurl:mediawiki:Sidebar/en|uselang=en}}#top <span dir="ltr" LANG="en" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|en}}</span>''']&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/de|uselang=de}}#top <span dir="ltr" LANG="de" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|de}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/es|uselang=es}}#top <span dir="ltr" LANG="es" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|es}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/fr|uselang=fr}}#top <span dir="ltr" LANG="fr" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|fr}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/it|uselang=it}}#top <span dir="ltr" LANG="it" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|it}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/ru|uselang=ru}}#top <span dir="ltr" LANG="ru" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|ru}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/zh|uselang=zh}}#top <span dir="ltr" LANG="zh" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|zh}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/ar|uselang=ar}}#top <span dir="ltr" LANG="ar" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|ar}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/he|uselang=he}}#top <span dir="ltr" LANG="he" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|he}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/hi|uselang=hi}}#top <span dir="ltr" LANG="hi" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|hi}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/eo|uselang=eo}}#top <span dir="ltr" LANG="eo" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|eo}}</span>]</span>} : ^{<span dir "ltr" class="plainlinks" >[{{fullurl:special:Preferences}}#top <span dir="ltr" LANG="en" >your]&nbsp;[{{fullurl:special:Preferences|uselang=en}}#top <span dir="ltr" LANG="en" >local preferences]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=de}}#mw-prefsection-personal <span dir="ltr" LANG="de" >Einstellungen</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=es}}#mw-prefsection-rendering <span dir="ltr" LANG="es" >Preferencias</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=fr}}#mw-prefsection-editing <span dir="ltr" LANG="fr" >Préférences</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=it}}#mw-prefsection-rc <span dir="ltr" LANG="it" >Preferenze</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=ru}}#mw-prefsection-watchlist <span dir="ltr" LANG="ru" >Настройки</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=zh}}#mw-prefsection-gadgets <span dir="ltr" LANG="zh" >设置</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=ar}}#mw-prefsection-betafeatures <span dir="ltr" LANG="ar" >تفضيلات</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=he}}#mw-prefsection-betafeatures <span dir="ltr" LANG="he" >העדפות</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=hi}}#top <span dir="ltr" LANG="hi" >मेरी वरीयताएँ</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=eo}}#top <span dir="ltr" LANG="eo" >Preferoj</span>]</span>}<!-- user:{{BASEPAGENAME}} --> : ^{<span dir "ltr" class="plainlinks" >user&nbsp;/&nbsp;&lrm;'''<span dir="ltr" >{{ns:2}}</span>'''&lrm;:&nbsp;&lrm;'''<span dir="ltr" >[[user:{{BASEPAGENAME}}|{{BASEPAGENAME}}]]</span>&lrm;'''&nbsp;·&nbsp;[{{SERVER}}/?title=special:ListUsers&limit=1&username={{BASEPAGENAMEE}} rights]&nbsp;·&nbsp;[[special:Prefixindex/user:{{BASEPAGENAME}}|all subpages]]&nbsp;[[special:Prefixindex/user talk:{{BASEPAGENAME}}|T]]&nbsp;·&nbsp;[[user:{{BASEPAGENAME}}/common.css|&lrm;/common.css]]&nbsp;·&nbsp;[[user:{{BASEPAGENAME}}/common.js|/common.js]]&nbsp;·&nbsp;[[user:{{BASEPAGENAME}}/Archive/previous user page|/previous user page]]&nbsp;·&nbsp;[[special:Prefixindex/user:{{BASEPAGENAME}}/Archive|archives]]&nbsp;[[special:Prefixindex/user talk:{{BASEPAGENAME}}/Archive|archived talks]]&nbsp;·&nbsp;[[b:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|b:]]&nbsp;·&nbsp;[[c:user:{{BASEPAGENAME}}|c:]]&nbsp;·&nbsp;[[d:user:{{BASEPAGENAME}}|d:]]&nbsp;·&nbsp;[[m:user:{{BASEPAGENAME}}|m:]]&nbsp;·&nbsp;[[mw:user:{{BASEPAGENAME}}|mw:]]&nbsp;·&nbsp;[[n:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|n:]]&nbsp;·&nbsp;[[q:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|q:]]&nbsp;·&nbsp;[[s:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|s:]]&nbsp;·&nbsp;[[testwiki:user:{{BASEPAGENAME}}|t:]]&nbsp;·&nbsp;[[v:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|v:]]&nbsp;·&nbsp;[[voy:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|voy:]]&nbsp;·&nbsp;[[w:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|w:]]&nbsp;·&nbsp;[[wikt:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|wikt:]]&nbsp;·&nbsp;[[w:en:user:{{BASEPAGENAME}}|w:en:]]&nbsp;·&nbsp;[[w:user:{{BASEPAGENAME}}|w:]]&nbsp;·&nbsp;[[:en:user:{{BASEPAGENAME}}|:en:]]&lrm;</span>}<!-- special:foobar --> : ^{<span dir "ltr" class="plainlinks" >&nbsp;[{{fullurl:special:WhatLinksHere/{{FULLPAGENAME}}|uselang=en}}#top <span LANG="en" >'''local'''&nbsp;WLH]&lrm;&nbsp;· [{{fullurl:special:RecentChanges|uselang=en}}#top <span LANG="en" >'''local'''&nbsp;RC]&lrm;&nbsp;· [{{fullurl:special:Logs|uselang=en}}#top <span LANG="en" >'''local'''&nbsp;logs]&lrm;&nbsp;· [{{fullurl:special:WatchList|uselang=en}}#top <span LANG="en" >'''local'''&nbsp;watchlist]&lrm;&nbsp;· [{{fullurl:special:Contributions/{{BASEPAGENAME}}|uselang=en}}#top <span LANG="en" >'''local'''&nbsp;ontributions]&lrm;&nbsp;· [[mediawiki:Common.css|'''local'''&nbsp;mediawiki:Common.css]]&nbsp;· [[mediawiki:Common.js|'''local'''&nbsp;mediawiki:Common.js]]&nbsp;· [[mediawiki:Gadgets-definition|'''local'''&nbsp;mediawiki:Gadgets-definition]]&nbsp;· '''[[special:Notifications|local notifications]]'''<br />[[m:user:{{BASEPAGENAME}}/global.css|m:…'''/global.css''']]&nbsp;·&nbsp;[[m:user:{{BASEPAGENAME}}/global.js|m:…'''/global.js''']]&nbsp;·&nbsp;[[special:centralAuth/{{BASEPAGENAMEE}}|'''global'''&nbsp;account&nbsp;information]]&nbsp;· [https://tools.wmflabs.org/guc/?user={{URLENCODE:{{BASEPAGENAME}}|WIKI}} '''global'''&nbsp;user&nbsp;contributions]<!-- &nbsp;· [https://toolserver.org/~River/cgi-bin/count_edits?user={{BASEPAGENAMEE}}&dbname=wikidatawiki_p&machread=1] --></span>}<!-- PAGEID related links --> : ^{<span dir "ltr" class="plainlinks" >'''PAGEID:'''&nbsp;{{PAGEID}}&nbsp;· [https:{{SERVER}}/?curid={{PAGEID}}#top links&nbsp;'''here''']&nbsp;· ^{[https:{{SERVER}}/?curid={{PAGEID}}&action=purge# purge&nbsp;↺]&nbsp;· [https:{{SERVER}}/?curid={{PAGEID}}&action=edit&section=0# section=0]}&nbsp;· '''REVISIONID:'''&nbsp;{{REVISIONID}}&nbsp;· [https:{{SERVER}}/?oldid={{REVISIONID}}# permanent&nbsp;link]&nbsp;· (layout:&nbsp;2015-09-07…d&nbsp;[https://fi.wikipedia.org/?curid=468081#top LTR]&nbsp;[https://ug.wiktionary.org/?curid=5716#top RTL]&nbsp;short)&lrm;</span>}<!-- testing and validation links related languages / dialects --> : ^{<span dir "ltr" class="plainlinks" >'''testing and validation links:'''&nbsp;[[user:בײַ מיר ביסטו שיין#BiDi_issues|BiDi issues]]&nbsp;· [[user:I18n|gadget issues]]&nbsp;· '''related languages / dialects:'''&nbsp;[[w:foo:user:{{BASEPAGENAME}}|w:foo:]]&nbsp;·&nbsp;[[w:bar:user:{{BASEPAGENAME}}|w:bar:]]&lrm;</span>} </center> ---- <!-- <br clear="all" /> --> __TOC__ == <span dir="ltr" >Welcome&lrm;&nbsp;<span id="Welcome" dir="ltr" >{{PAGENAME}}</span>&nbsp;to&nbsp;<span id="WelcomeToSITENAME" dir="ltr" >{{SITENAME}}</span>!</span> == : [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:I18n|I18n]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:I18n|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) ੧੫:੩੬, ੧ ਸਤੰਬਰ ੨੦੧੫ (UTC) : [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:I18n|I18n]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:I18n|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) ੧੪:੩੭, ੧੪ ਸਤੰਬਰ ੨੦੧੫ (UTC) 68luwmclkobvs7x41b8w26bt8479lpc 3 2439 4301 2015-09-09T01:11:07Z לערי ריינהארט 1255 layout:&nbsp;2015-09-07…d&nbsp;LTR&nbsp;RTL leri wikitext text/x-wiki {| class="float-center" border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" style="background:#efefef; color:black" align="center" LANG="en" |- | align="center" colspan="2" | <span dir="ltr" >The phonetic transcription of <span class="nowrap" >«&nbsp;לערי&nbsp;ריינהארט&nbsp;»</span> is <span class="nowrap" LANG="he" >/lɛʁi&nbsp;ʁɑjnhɑʁt/</span> <span class="nowrap" >(leri&nbsp;raynhart).</span></span><br /> <!-- <span dir="ltr" >The phonetic transcription of <span class="nowrap" LANG="he" >«&nbsp;[[s:yi:בייַ מיר ביסטו שיין|בײַ&nbsp;מיר&nbsp;ביסטו&nbsp;שיין]]&nbsp;»</span> is <span class="nowrap" >/bɑj&nbsp;mɪʁ&nbsp;bɪstu&nbsp;ʃɛyn/</span> <span class="nowrap" >([[w:en:Bei Mir Bistu Shein|bay&nbsp;mir&nbsp;bistu&nbsp;sheyn]]).</span><br />&nbsp;</span><br /> --> {{Softredirect|1=testwiki:user talk:{{PAGENAME}}|2=<span dir="ltr" >testwiki:user talk:<span dir="ltr" >{{PAGENAME}}</span></span>}} |- | align="right" | [[image:Redirectltr.png|right]] | align="left" dir="ltr" | [[user talk:Gangleri]] |- | align="right" | [[Image:Redirectltr.png|right]] | align="left" dir="ltr" | [[user talk:לערי ריינהארט]] aka "''Gangleri''" |- | align="right" | [[Image:Redirectltr.png|right]] | align="left" dir="ltr" | '''[[testwiki:user talk:לערי ריינהארט]] aka "''Gangleri''"''' |}<!-- |- | align="center" colspan="2" dir="ltr" | [[image:Redirectltr.png|left]] [[user talk:Gangleri]] |- | align="center" colspan="2" dir="ltr" | [[image:Redirectltr.png|left]] [[user talk:לערי ריינהארט]] aka "''Gangleri''" |- | align="center" colspan="2" dir="ltr" | [[image:Redirectltr.png|left]] '''[[testwiki:user talk:לערי ריינהארט]] aka "''Gangleri''"''' --> <br clear="all" /> <!-- **only at sandbox subpages** <center dir="ltr" >This page is an '''user sandbox page'''.<br />'''SUBPAGENAME''':&nbsp;'''{{SUBPAGENAME}}'''&nbsp;&ndash; '''[[mediawiki:Sandbox]]''':&nbsp;'''{{int:Sandbox}}'''&nbsp;^{[[w:en:mediawiki:Sandbox]]}</center> ---- --> <center> : ^{<span dir="ltr" class="plainlinks" >SITENAME: '''{{SITENAME}}'''&nbsp;· '''language:'''&nbsp;{{CONTENTLANG}}:&nbsp;'''[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang={{CONTENTLANG}}}}#top <span dir="ltr" LANG="{{CONTENTLANG}}" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}}}</span>]'''&nbsp;· &nbsp;[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=en}}#top <span dir="ltr" LANG="en" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|en}}</span>''']&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=de}}#top <span dir="ltr" LANG="de" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|de}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=es}}#top <span dir="ltr" LANG="es" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|es}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=fr}}#top <span dir="ltr" LANG="fr" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|fr}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=it}}#top <span dir="ltr" LANG="it" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|it}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=ru}}#top <span dir="ltr" LANG="ru" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|ru}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=zh}}#top <span dir="ltr" LANG="zh" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|zh}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=ar}}#top <span dir="ltr" LANG="ar" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|ar}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=he}}#top <span dir="ltr" LANG="he" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|he}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=hi}}#top <span dir="ltr" LANG="hi" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|hi}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=eo}}#top <span dir="ltr" LANG="eo" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|eo}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}}}#footer #footer]</span>}<!-- special:version --> : ^{<span dir "ltr" class="plainlinks" >[[special:version|local curent version]]: {{CURRENTVERSION}}&nbsp;· versions&nbsp;at&nbsp;[[b:special:version|b:]]&nbsp;·&nbsp;[[c:special:version|c:]]&nbsp;·&nbsp;[[d:special:version|d:]]&nbsp;·&nbsp;'''[[m:special:version|m:]]'''&nbsp;·&nbsp;[[mw:special:version|mw:]]&nbsp;·&nbsp;[[n:special:version|n:]]&nbsp;·&nbsp;[[q:special:version|q:]]&nbsp;·&nbsp;[[s:special:version|s:]]&nbsp;·&nbsp;'''[[testwiki:special:version|t:]]'''&nbsp;·&nbsp;[[v:special:version|v:]]&nbsp;·&nbsp;[[voy:special:version|voy:]]&nbsp;·&nbsp;[[w:special:version|w:]]&nbsp;·&nbsp;[[wikt:special:version|wikt:]]&nbsp;·&nbsp;[[w:en:special:version|w:en:]]&nbsp;·&nbsp;[[m:special:sitematrix#{{CONTENTLANG}}|m:special:sitematrix#{{CONTENTLANG}}]]&nbsp;·&nbsp;[[template:Wikivar]]&nbsp;·&nbsp;^{[[m:template:Wikivar|m:]]&lrm;}</span>} : ^{<span dir="ltr" class="plainlinks" >'''mediawiki:Sidebar'''&nbsp;'''[{{fullurl:mediawiki:Sidebar|uselang={{CONTENTLANG}}}}#top <span dir="ltr" LANG="{{CONTENTLANG}}" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}}}</span>]'''&nbsp;· &nbsp;[{{fullurl:mediawiki:Sidebar/en|uselang=en}}#top <span dir="ltr" LANG="en" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|en}}</span>''']&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/de|uselang=de}}#top <span dir="ltr" LANG="de" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|de}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/es|uselang=es}}#top <span dir="ltr" LANG="es" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|es}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/fr|uselang=fr}}#top <span dir="ltr" LANG="fr" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|fr}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/it|uselang=it}}#top <span dir="ltr" LANG="it" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|it}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/ru|uselang=ru}}#top <span dir="ltr" LANG="ru" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|ru}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/zh|uselang=zh}}#top <span dir="ltr" LANG="zh" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|zh}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/ar|uselang=ar}}#top <span dir="ltr" LANG="ar" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|ar}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/he|uselang=he}}#top <span dir="ltr" LANG="he" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|he}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/hi|uselang=hi}}#top <span dir="ltr" LANG="hi" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|hi}}</span>]&nbsp;· [{{fullurl:mediawiki:Sidebar/eo|uselang=eo}}#top <span dir="ltr" LANG="eo" >{{#LANGUAGE:{{CONTENTLANG}}|eo}}</span>]</span>} : ^{<span dir "ltr" class="plainlinks" >[{{fullurl:special:Preferences}}#top <span dir="ltr" LANG="en" >your]&nbsp;[{{fullurl:special:Preferences|uselang=en}}#top <span dir="ltr" LANG="en" >local preferences]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=de}}#mw-prefsection-personal <span dir="ltr" LANG="de" >Einstellungen</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=es}}#mw-prefsection-rendering <span dir="ltr" LANG="es" >Preferencias</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=fr}}#mw-prefsection-editing <span dir="ltr" LANG="fr" >Préférences</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=it}}#mw-prefsection-rc <span dir="ltr" LANG="it" >Preferenze</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=ru}}#mw-prefsection-watchlist <span dir="ltr" LANG="ru" >Настройки</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=zh}}#mw-prefsection-gadgets <span dir="ltr" LANG="zh" >设置</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=ar}}#mw-prefsection-betafeatures <span dir="ltr" LANG="ar" >تفضيلات</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=he}}#mw-prefsection-betafeatures <span dir="ltr" LANG="he" >העדפות</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=hi}}#top <span dir="ltr" LANG="hi" >मेरी वरीयताएँ</span>]&nbsp;· [{{fullurl:special:Preferences|uselang=eo}}#top <span dir="ltr" LANG="eo" >Preferoj</span>]</span>}<!-- user:{{BASEPAGENAME}} --> : ^{<span dir "ltr" class="plainlinks" >user&nbsp;/&nbsp;&lrm;'''<span dir="ltr" >{{ns:2}}</span>'''&lrm;:&nbsp;&lrm;'''<span dir="ltr" >[[user:{{BASEPAGENAME}}|{{BASEPAGENAME}}]]</span>&lrm;'''&nbsp;·&nbsp;[{{SERVER}}/?title=special:ListUsers&limit=1&username={{BASEPAGENAMEE}} rights]&nbsp;·&nbsp;[[special:Prefixindex/user:{{BASEPAGENAME}}|all subpages]]&nbsp;[[special:Prefixindex/user talk:{{BASEPAGENAME}}|T]]&nbsp;·&nbsp;[[user:{{BASEPAGENAME}}/common.css|&lrm;/common.css]]&nbsp;·&nbsp;[[user:{{BASEPAGENAME}}/common.js|/common.js]]&nbsp;·&nbsp;[[user:{{BASEPAGENAME}}/Archive/previous user page|/previous user page]]&nbsp;·&nbsp;[[special:Prefixindex/user:{{BASEPAGENAME}}/Archive|archives]]&nbsp;[[special:Prefixindex/user talk:{{BASEPAGENAME}}/Archive|archived talks]]&nbsp;·&nbsp;[[b:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|b:]]&nbsp;·&nbsp;[[c:user:{{BASEPAGENAME}}|c:]]&nbsp;·&nbsp;[[d:user:{{BASEPAGENAME}}|d:]]&nbsp;·&nbsp;[[m:user:{{BASEPAGENAME}}|m:]]&nbsp;·&nbsp;[[mw:user:{{BASEPAGENAME}}|mw:]]&nbsp;·&nbsp;[[n:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|n:]]&nbsp;·&nbsp;[[q:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|q:]]&nbsp;·&nbsp;[[s:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|s:]]&nbsp;·&nbsp;[[testwiki:user:{{BASEPAGENAME}}|t:]]&nbsp;·&nbsp;[[v:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|v:]]&nbsp;·&nbsp;[[voy:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|voy:]]&nbsp;·&nbsp;[[w:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|w:]]&nbsp;·&nbsp;[[wikt:{{CONTENTLANG}}:user:{{BASEPAGENAME}}|wikt:]]&nbsp;·&nbsp;[[w:en:user:{{BASEPAGENAME}}|w:en:]]&nbsp;·&nbsp;[[w:user:{{BASEPAGENAME}}|w:]]&nbsp;·&nbsp;[[:en:user:{{BASEPAGENAME}}|:en:]]&lrm;</span>}<!-- special:foobar --> : ^{<span dir "ltr" class="plainlinks" >&nbsp;[{{fullurl:special:WhatLinksHere/{{FULLPAGENAME}}|uselang=en}}#top <span LANG="en" >'''local'''&nbsp;WLH]&lrm;&nbsp;· [{{fullurl:special:RecentChanges|uselang=en}}#top <span LANG="en" >'''local'''&nbsp;RC]&lrm;&nbsp;· [{{fullurl:special:Logs|uselang=en}}#top <span LANG="en" >'''local'''&nbsp;logs]&lrm;&nbsp;· [{{fullurl:special:WatchList|uselang=en}}#top <span LANG="en" >'''local'''&nbsp;watchlist]&lrm;&nbsp;· [{{fullurl:special:Contributions/{{BASEPAGENAME}}|uselang=en}}#top <span LANG="en" >'''local'''&nbsp;ontributions]&lrm;&nbsp;· [[mediawiki:Common.css|'''local'''&nbsp;mediawiki:Common.css]]&nbsp;· [[mediawiki:Common.js|'''local'''&nbsp;mediawiki:Common.js]]&nbsp;· [[mediawiki:Gadgets-definition|'''local'''&nbsp;mediawiki:Gadgets-definition]]&nbsp;· '''[[special:Notifications|local notifications]]'''<br />[[m:user:{{BASEPAGENAME}}/global.css|m:…'''/global.css''']]&nbsp;·&nbsp;[[m:user:{{BASEPAGENAME}}/global.js|m:…'''/global.js''']]&nbsp;·&nbsp;[[special:centralAuth/{{BASEPAGENAMEE}}|'''global'''&nbsp;account&nbsp;information]]&nbsp;· [https://tools.wmflabs.org/guc/?user={{URLENCODE:{{BASEPAGENAME}}|WIKI}} '''global'''&nbsp;user&nbsp;contributions]<!-- &nbsp;· [https://toolserver.org/~River/cgi-bin/count_edits?user={{BASEPAGENAMEE}}&dbname=wikidatawiki_p&machread=1] --></span>}<!-- PAGEID related links --> : ^{<span dir "ltr" class="plainlinks" >'''PAGEID:'''&nbsp;{{PAGEID}}&nbsp;· [https:{{SERVER}}/?curid={{PAGEID}}#top links&nbsp;'''here''']&nbsp;· ^{[https:{{SERVER}}/?curid={{PAGEID}}&action=purge# purge&nbsp;↺]&nbsp;· [https:{{SERVER}}/?curid={{PAGEID}}&action=edit&section=0# section=0]}&nbsp;· '''REVISIONID:'''&nbsp;{{REVISIONID}}&nbsp;· [https:{{SERVER}}/?oldid={{REVISIONID}}# permanent&nbsp;link]&nbsp;· (layout:&nbsp;2015-09-07…d&nbsp;[https://fi.wikipedia.org/?curid=468081#top LTR]&nbsp;[https://ug.wiktionary.org/?curid=5716#top RTL]&nbsp;short)&lrm;</span>}<!-- testing and validation links related languages / dialects --> : ^{<span dir "ltr" class="plainlinks" >'''testing and validation links:'''&nbsp;[[user:בײַ מיר ביסטו שיין#BiDi_issues|BiDi issues]]&nbsp;· [[user:I18n|gadget issues]]&nbsp;· '''related languages / dialects:'''&nbsp;[[w:foo:user:{{BASEPAGENAME}}|w:foo:]]&nbsp;·&nbsp;[[w:bar:user:{{BASEPAGENAME}}|w:bar:]]&lrm;</span>} </center> ---- <!-- <br clear="all" /> --> __TOC__ == <span dir="ltr" >Welcome&lrm;&nbsp;<span id="Welcome" dir="ltr" >{{PAGENAME}}</span>&nbsp;to&nbsp;<span id="WelcomeToSITENAME" dir="ltr" >{{SITENAME}}</span>!</span> == : [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:לערי ריינהארט|לערי ריינהארט]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:לערי ריינהארט|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) ੦੧:੧੧, ੯ ਸਤੰਬਰ ੨੦੧੫ (UTC) s9k85ou69rbeytsoeixj1gi5n6ajlst 10 2451 4316 2015-10-02T20:08:28Z Flow talk page manager 1246 /* Automatically created by Flow */ wikitext text/x-wiki This post by {{{author}}} was moved on {{{date}}}. You can find it at [[{{{title}}}]]. e5j16chw2130kmdotptl65jvxa6lw5w 10 2452 4317 2015-10-02T20:08:28Z Flow talk page manager 1246 /* Automatically created by Flow */ wikitext text/x-wiki Previous page history was archived for backup purposes at <span class='flow-link-to-archive'>[[{{{archive}}}]]</span> on {{#time: Y-m-d|{{{date}}}}}. njhr9sbh7lx81p2xfwikn7amdd3n1zn 10 2453 4318 2015-10-02T20:08:28Z Flow talk page manager 1246 /* Automatically created by Flow */ wikitext text/x-wiki This page is an archived LiquidThreads page. '''Do not edit the contents of this page'''. Please direct any additional comments to the [[{{{from}}}|current talk page]]. nigyidinm7czjt0s9dq851dwhckapia 10 2454 4319 2015-10-02T20:08:28Z Flow talk page manager 1246 /* Automatically created by Flow */ wikitext text/x-wiki This revision was imported from LiquidThreads with a suppressed user. It has been reassigned to the current user. 1pswkbcu7hauadd98nklgf3pku080ee 10 2455 4320 2015-10-02T20:08:29Z Flow talk page manager 1246 /* Automatically created by Flow */ wikitext text/x-wiki ''This post was posted by [[User:{{{authorUser}}}|{{{authorUser}}}]], but signed as [[User:{{{signatureUser}}}|{{{signatureUser}}}]].'' gr9xg2oo9p9alcaf8usi587bcmsi65s 10 2456 4321 2015-10-02T20:08:29Z Flow talk page manager 1246 /* Automatically created by Flow */ wikitext text/x-wiki Previous discussion was archived at <span class='flow-link-to-archive'>[[{{{archive}}}]]</span> on {{#time: Y-m-d|{{{date}}}}}. ccusakfp9y2sl227h5sbt4ok1ptcsxi 10 2457 4322 2015-10-02T20:08:29Z Flow talk page manager 1246 /* Automatically created by Flow */ wikitext text/x-wiki This page is an archive. '''Do not edit the contents of this page'''. Please direct any additional comments to the [[{{{from|{{TALKSPACE}}:{{BASEPAGENAME}}}}}|current talk page]]. hd1xxik7k0u7gcb9oq9ddgh20zmhpy4 0 2458 4764 4329 2016-05-22T14:02:00Z Superbenjamin 1334 wikitext text/x-wiki {| width=800px align="center" style="border: transparent 0px solid; background-color: transparent" | width=65% valign="top" align="center" | <br /> [[File:Seal of Punjab.svg|x300px]] [[File:Coat_of_arms_of_Punjab.svg|x300px]] <br /> |} __NOTOC__ == ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਇਸਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ (content) == === ਸਮੱਗਰੀ === * ਜਾਣ-ਪਛਾਣ: ** [[/ਨਾਮ|ਨਾਮ]] ** [[/ਕਿੱਥੇ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ|ਕਿਥੇ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ]] ** [[/ਹੱਦਾਂ|ਹੱਦਾਂ]] ** [[/ਬੁਲਾਰੇ|ਬੁਲਾਰੇ]] ** [[/ਗੁਆਂਢੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ|ਗੁਆਂਢੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ]] ** [[/ਸਾਹਿਤ|ਸਾਹਿਤ]] ** [[/ਲਿਖਿਤ ਅੱਖਰ|ਲਿਖਿਤ ਅੱਖਰ]] ** [[ਵਿਆਕਰਣ|ਵਿਆਕਰਣ]] * ਬੋਲੀਆਂ: === Appendices === * [[/Glossary|Glossary]] == Resources == * Linguistic survey of India <noinclude> {{ਭਾਸ਼ਾ}} 649abh20zr7va9imj0v34tb6ywf4sgl 0 2459 4333 4332 2015-11-08T02:43:17Z Bhvintri 1274 wikitext text/x-wiki '''ਪੰਜਾਬੀ''' ਦਾ ਨਾਮ 'ਪੰਜਾਬ' ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਪਿਆ ਹੈ। ''''ਪੰਜਾਬ'''' ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਪੰਜ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ’। ਇਹ ਨਾਮ ਮੁਗ਼ਲ ਕਾਲ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਪੰਜ ਦਰਿਆ ਹਨ:- ਸਤਲੁਜ, ਬਿਆਸ, ਰਾਵੀ, ਚਨਾਬ ਅਤੇ ਜਿਹਲਮ। tseqhki7sglt0qqohso3wssfualyivv 0 2460 4335 4334 2015-11-08T03:41:55Z Bhvintri 1274 wikitext text/x-wiki '''ਭਾਰਤ:''' ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਹੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪੱਛਮੀ ਕੋਨੇ, ਅਬੋਹਰ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿਚ ਬਾਗੜੀ (ਰਾਜਸਥਾਨੀ) ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਨੇ, ਜ਼ਿਲਾ ਪਠਾਨਕੋਟ ਵਿਚ ਕੰਡਿਆਲੀ (ਪਹਾੜੀ) ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪੁਣਛ, ਰਾਜੌਰੀ ਜ਼ਿਲਿਆਂ ਅਤੇ ਊੜੀ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿਚ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਹੀ ਹੈ। </br> </br> '''ਪਾਕਿਸਤਾਨ:''' ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਹੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਹਾਵਲਪੁਰ, ਬਹਾਵਲਨਗਰ ਅਤੇ ਰਹੀਮਯਾਰ ਖ਼ਾਂ ਜ਼ਿਲਿਆਂ ਦੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਡੇਰਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਖ਼ਾਂ ਦੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਬਲੋਚੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿਚ ਵੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਹੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖ਼ੈਬਰ-ਪਖ਼ਤੂਨਖ਼ੁਆ ਦੇ ਹਰੀਪੁਰ, ਐਬਟਾਬਾਦ, ਮਾਨਸਹਿਰਾ ਅਤੇ ਡੇਰਾ ਇਸਮਾਈਲ ਖ਼ਾਂ ਜ਼ਿਲਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਹੀ ਹੈ। b9sse1twcj0cxkr3z22zkxulkmkc8m7 0 2461 4339 4338 2015-11-08T04:02:36Z Bhvintri 1274 wikitext text/x-wiki ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਹੱਦ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਰਬਤ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਪਹਾੜੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ। ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿਚ ਘੱਗਰ ਦੇ ਪਾਰ ਹਰਿਆਣਵੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਹੱਦ ਥਾਰ ਮਾਰੂਥਲ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧੁਰ ਦੱਖਣ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਹੱਦ ਸਾਦਿਕਾਬਾਦ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਿੰਧੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਪੱਛਮੀ ਹੱਦ ਸੁਲੇਮਾਨ ਪਰਬਤ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਬਲੋਚੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ਤੋ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਸਿੰਧ ਪਾਰ ਵੀ ਪਸ਼ਤੋ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧੁਰ ਉੱਤਰ, ਹਜ਼ਾਰਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪਾਰ ਕੋਹਿਸਤਾਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ੀਨਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪੀਰ ਪੰਜਾਲ ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਪਾਰ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। db53p5bxoacoq91l7p4850xxzd01txw 3 2462 4340 2015-11-09T23:47:02Z Sam Sailor 1279 Start wikitext text/x-wiki <table style="background:#F8EABA; width:100%"><tr><td> [[Image:Imbox notice.png|left|40px]] {{{{{|safesubst:}}}#ifeq:{{{noheader}}}|yes||=={{{header|Feel free to leave me a message here, but you will get a quicker response if you visit [[:w:en:User talk:Sam Sailor|my English Wikipedia user talk page]].}}}==}} </td></tr></table> j6cmjkfsj2mt8ysm135zlede1kjcb21 0 2464 4349 4348 2015-11-30T07:20:56Z Bhvintri 1274 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" |+'''ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਬੁਲਾਰੇ''' |- | ਭਾਰਤ || 2.8% |- | ਪੰਜਾਬ || 92% |- | ਹਰਿਆਣਾ || 10% |- | ਰਾਜਸਥਾਨ || 2% |- | ਦਿੱਲੀ || 7% |- | ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ || 28% |} {| class="wikitable" |+'''ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਬੁਲਾਰੇ''' |- | ਪਾਕਿਸਤਾਨ || 44% |- | ਪੰਜਾਬ || 93% |- | ਸਿੰਧ || 7% |- | ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ || 71% |} k44mqt9mqqkyt2iw5f7fua3p3bgjkav 10 2465 4414 4397 2015-12-13T07:48:53Z Baljeet Bilaspur 1273 wikitext text/x-wiki {| id="book" style="border:1px solid #ccc; background-repeat:no-repeat; background-position:1% 25%; background-color:#f8f8f8; width:100%; font-size:95%; margin-top:12px;" | |- |[[File:Wikibooks-logo.svg|center|90px]] |style="width:40%;text-align: center;font-size:20px" | [[ਵਿਕੀਬੁਕਸ]] <div style= "font-size:12px">ਉੱਤੇ ਜੀ ਆਇਆਂ ਨੂੰ!</br> ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ,ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਓਹੀ ਪੁਸਤਕਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਦੇ ਅਜ਼ਾਦ ਸਮੱਗਰੀ ਵਜੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।</br> ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ '''[[Special:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]]''' ਕਿਤਾਬਾਂ ਹਨ। <br/> |style="width:60%"|<center>{{ਘਾਤ ਅੰਕ}}<inputbox>type=search2 buttonlabel=ਲੱਭੋ break=no</inputbox></div> </center> {|style="width:100%; background-color: transparent; margin-top:-.75em; margin-bottom:-.75em;" |} |} mjnzons8zhf5ny8zqmaawsry6byb6hi 10 2466 4359 2015-12-12T11:15:18Z Baljeet Bilaspur 1273 "<includeonly>{{PAGESINCATEGORY:Books by subject/all books|pages}}</includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude>" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <includeonly>{{PAGESINCATEGORY:Books by subject/all books|pages}}</includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude> j38rnmdx7ls45rsioz499lukug8nvec 10 2467 4360 2015-12-12T11:16:17Z Baljeet Bilaspur 1273 "<!-- Automatically add {{pp-template}} to protected templates. -->{{template other | {{#ifeq: {{PROTECTIONLEVEL:move}} | sysop | {{pp-template}}..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <!-- Automatically add {{pp-template}} to protected templates. -->{{template other | {{#ifeq: {{PROTECTIONLEVEL:move}} | sysop | {{pp-template}} | {{#if: {{PROTECTIONLEVEL:edit}} | {{pp-template}} | <!--Not protected, or only semi-move-protected--> }} }} }}<!-- Start of green doc box. -->{{documentation/core2 | heading = {{{heading|¬}}} <!--Empty but defined means no header--> | heading-style = {{{heading-style|}}} | content = {{{content|}}} | link box = {{{link box|}}} <!--So "link box=off" works--> <!--Some namespaces must have the /doc in talk space--> | docspace = {{#switch: {{SUBJECTSPACE}} | {{ns:0}} | {{ns:File}} | {{ns:MediaWiki}} | {{ns:Category}} = {{TALKSPACE}} | #default = {{SUBJECTSPACE}} }} <!--For debug purposes--> | not-docspace = {{#switch: {{SUBJECTSPACE}} | {{ns:0}} | {{ns:File}} | {{ns:MediaWiki}} | {{ns:Category}} = {{SUBJECTSPACE}} | #default = {{TALKSPACE}} }} | 1 = {{{1|}}} <!--Other docname, if fed--> <!--The namespace is added in /core2--> | template page = {{#switch: {{SUBPAGENAME}} | sandbox | testcases = {{BASEPAGENAME}} | #default = {{PAGENAME}} }} }}<!--End of green doc box--><noinclude> <!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> ohfsg2tcs94u3bmf2vpu5hh1njsn6uo 10 2468 4361 2015-12-12T11:17:10Z Baljeet Bilaspur 1273 "{{#switch: <!--If no or empty "demospace" parameter then detect namespace--> {{#if:{{{demospace|}}} | {{lc: {{{demospace}}} }} <!--Use lower c..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki {{#switch: <!--If no or empty "demospace" parameter then detect namespace--> {{#if:{{{demospace|}}} | {{lc: {{{demospace}}} }} <!--Use lower case "demospace"--> | {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:Template}} | template | other }} }} | template = {{{1|}}} | other | #default = {{{2|}}} }}<!--End switch--><noinclude> {{documentation}} <!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> cvkjlklng1pkwovf929h62cec6yrb8f 10 2469 4362 2015-12-12T11:17:54Z Baljeet Bilaspur 1273 "{{documentation/core | heading = {{{heading|¬}}} <!--Empty but defined means no header--> | heading-style = {{{heading-style|}}} | content = {{{cont..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki {{documentation/core | heading = {{{heading|¬}}} <!--Empty but defined means no header--> | heading-style = {{{heading-style|}}} | content = {{{content|}}} | docpage = {{#if: {{{1|}}} | {{{1|}}} | {{{docspace|{{NAMESPACE}}}}}:{{{template page|{{PAGENAME}}}}}/doc }} | doc exist = {{#ifexist: {{#if: {{{1|}}} | {{{1|}}} <!--Other docname fed--> | {{{docspace|{{NAMESPACE}}}}}:{{{template page|{{PAGENAME}}}}}/doc }} | yes }} | docname fed = {{#if: {{{1|}}} | yes }} | sandbox = {{{docspace|{{NAMESPACE}}}}}:{{{template page|{{PAGENAME}}}}}/sandbox | testcases = {{{docspace|{{NAMESPACE}}}}}:{{{template page|{{PAGENAME}}}}}/testcases | template page = {{NAMESPACE}}:{{{template page|{{PAGENAME}}}}} | link box = {{{link box|}}} <!--So "link box=off" works--> | not-docspace = {{{not-docspace|}}} }}<noinclude> {{pp-template}} <!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --> [[Category:Template subpages|{{PAGENAME}}]] </noinclude> j1ofqbjf09s5yle5sn49xbjkaclnb2m 10 2470 4365 4363 2015-12-12T11:19:41Z Baljeet Bilaspur 1273 wikitext text/x-wiki <!-- Start of green doc box --><div id="template-documentation" class="template-documentation"><!-- Add the heading at the top of the doc box: -->{{#ifeq: {{{heading|¬}}} | <!--Defined but empty--> | <!--"heading=", do nothing--> | <div style="padding-bottom: 3px; border-bottom:thin solid #aaddff; margin-bottom:1ex;"><span style="{{#if: {{{heading-style|}}} | {{{heading-style|}}} | {{#ifeq: {{SUBJECTSPACE}} | {{ns:Template}} | font-weight: bold; font-size: 125% | font-size: 150% }} }}">{{#switch: {{{heading|¬}}} | ¬ = <!--"heading" not defined in this or previous level--> {{#switch: {{SUBJECTSPACE}} | {{ns:Template}} = [[File:Office-book.svg|30px|link=|alt=]] Template documentation | {{ns:File}} = Summary | #default = Documentation }} | #default = <!--"heading" has data or is empty but defined--> {{{heading|}}} }}</span>{{#if: {{{content|}}} | | <!--Add the [edit][purge] or [create] links--> <span class="mw-editsection plainlinks" id="doc_editlinks">{{#if: {{{doc exist|yes}}} | [[{{fullurl:{{{docpage|{{FULLPAGENAME}}/doc}}}|action=edit}} edit]] [[{{fullurl:{{{docpage|{{FULLPAGENAME}}/doc}}}|action=history}} history]] [{{purge|purge}}] | [[{{fullurl:{{{docpage|{{FULLPAGENAME}}/doc}}}|action=edit&preload=Template:Documentation/preload}} create]] }}</span> }}</div> }}<!-- Load the /doc content: Note: The line breaks between this comment and the if-case and between the if-case and the following div are necessary so "=== Headings ===" at the start and end of docs are interpreted. --> {{#if: {{{content|}}} | {{{content|}}} | {{#if: {{{doc exist|yes}}} | {{ {{{docpage|{{FULLPAGENAME}}/doc}}} }} }} }} <div style="clear: both;"></div><!--So right or left floating items don't stick out of the doc box.--> </div><!--End of green doc box--> qhaaq96qs1bkev8sbpfc3ms0n2kqa5f 10 2471 4364 2015-12-12T11:19:27Z Baljeet Bilaspur 1273 "<includeonly>{{pp-meta |type={{#switch:{{{demolevel|{{#ifeq:{{PROTECTIONLEVEL:edit}}-{{PROTECTIONLEVEL:move}}|-sysop|move|{{PROTECTIONLEVEL:edit}}}}}}}..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <includeonly>{{pp-meta |type={{#switch:{{{demolevel|{{#ifeq:{{PROTECTIONLEVEL:edit}}-{{PROTECTIONLEVEL:move}}|-sysop|move|{{PROTECTIONLEVEL:edit}}}}}}} |semi |autoconfirmed=semi |administrator |full |sysop=indef |move=move |#default=indef<!--fallback value-->}} |small={{{small|yes}}} |demospace={{{demospace|}}} |demolevel={{#ifeq:{{PAGENAME}}/{{NAMESPACE}}|{{SUBPAGENAME}}/{{ns:Template}}|{{{demolevel|undefined}}}|{{#ifeq:{{lc:{{SUBPAGENAME}}}}|sandbox|sysop|{{{demolevel|undefined}}}}}}} |expiry=<!--not applicable--> |dispute=no |icon-text=This {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:6}}|file, included in a high-risk template or message,|high-risk template}} is indefinitely {{#switch:{{{demolevel|{{#ifeq:{{PROTECTIONLEVEL:edit}}-{{PROTECTIONLEVEL:move}}|-sysop|move|{{PROTECTIONLEVEL:edit}}}}}}} |semi |autoconfirmed=semi-protected from editing |move=move-protected |administrator |full |sysop |#default=<!--fallback value-->protected from editing}} to prevent vandalism. |reason-text=This {{#switch:{{NAMESPACE}} |{{ns:image}}=file, used in one or more high-risk templates{{#switch:{{{demolevel|{{PROTECTIONLEVEL:edit}}}}} |semi |autoconfirmed= |administrator |full |sysop=<nowiki> </nowiki>and/or [[Special:Allmessages|system messages]], |#default=<!--fallback value-->}} |#default=high-risk template }} has been {{#switch:{{{demolevel|{{#ifeq:{{PROTECTIONLEVEL:edit}}-{{PROTECTIONLEVEL:move}}|-sysop|move|{{PROTECTIONLEVEL:edit}}}}}}} |semi |autoconfirmed=semi- |move=move- |administrator |full |sysop<!--uses default--> |#default=<!--fallback value-->}}protected{{#ifeq:{{PROTECTIONLEVEL:edit}}-{{PROTECTIONLEVEL:move}}|-sysop||<nowiki> </nowiki>from editing}} to prevent vandalism. {{#switch:{{{demolevel|{{PROTECTIONLEVEL:edit}}}}} |semi |autoconfirmed= |administrator |full |sysop<!--uses default--> |#default={{#switch:{{NAMESPACE}}|{{ns:image}}=<br /><small>'''Do not move this file''' to [[commons:|Wikimedia Commons]].</small>}}}} |categories={{{categories|{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:10}}|{{#switch:{{{demolevel|{{#ifeq:{{PROTECTIONLEVEL:edit}}-{{PROTECTIONLEVEL:move}}|-sysop|move|{{PROTECTIONLEVEL:edit}}}}}}} |semi |autoconfirmed= |move= |administrator |full |sysop<!--uses default--> |#default=<!--fallback value-->}}}}{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:6}}|[[Category:{{#switch:{{{demolevel|{{PROTECTIONLEVEL:edit}}}}} |semi |autoconfirmed=Semi-protected |administrator |full |sysop<!--uses default--> |#default=Protected<!--fallback value-->}} files|{{PAGENAME}}]]}}}}}}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude> 7c6p8e8pwj7u4i7fcc15qu4k9ynsf4c 10 2472 4366 2015-12-12T11:20:41Z Baljeet Bilaspur 1273 "{{#ifeq:{{#switch:{{lc:{{{type}}}}} |move=<!-- -->{{#ifeq: {{#switch:{{lc:{{{demolevel|undefined}}}}} |semi |autoconfirmed=aut..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki {{#ifeq:{{#switch:{{lc:{{{type}}}}} |move=<!-- -->{{#ifeq: {{#switch:{{lc:{{{demolevel|undefined}}}}} |semi |autoconfirmed=autoconfirmed |administrator |full |sysop=sysop |undefined={{PROTECTIONLEVEL:move}} |#default=<!--fallback value: null -->}} |sysop|yes|no }} |create=<!-- -->{{#if: {{#switch:{{lc:{{{demolevel|undefined}}}}} |semi |autoconfirmed=autoconfirmed |administrator |full |sysop=sysop |undefined={{PROTECTIONLEVEL:create}} |#default=<!--fallback value: null -->}} |yes|no }} |#default<!--includes all other types-->=<!-- -->{{#if: {{#switch:{{lc:{{{demolevel|undefined}}}}} |semi |autoconfirmed=autoconfirmed |administrator |full |sysop=sysop |undefined={{PROTECTIONLEVEL:edit}} |#default=<!--fallback value: null -->}} |{{#ifeq:{{#switch:{{lc:{{{disallowlevel|}}}}} |semi |autoconfirmed=autoconfirmed |administrator |full |sysop=sysop |#default=<!--fallback value: null-->}} |{{#switch:{{lc:{{{demolevel|undefined}}}}} |semi |autoconfirmed=autoconfirmed |administrator |full |sysop=sysop |undefined={{PROTECTIONLEVEL:edit}} |#default=<!--fallback value: null-->}} |no|yes }} |no}} }}|yes|{{#ifeq:{{lc:{{{small|}}}}}|yes| <div class="metadata topicon" id="protected-icon">[[File:{{{image|{{#switch:{{lc:{{{type}}}}} |full=Padlock.svg |semi=Padlock-silver.svg |move=Padlock-olive.svg |indef=Padlock-red.svg |office=Padlock-black.svg |create=Padlock-skyblue.svg |#default=Transparent.gif }}}}}|22px|link={{{icon-link|Wikibooks:Protection policy#{{lc:{{{type}}}}}}}}|{{{icon-text|This {{pagetype|subjectspace=yes}} is {{#switch:{{lc:{{{type}}}}} |semi=semi- |move=move- |indef=permanently<nowiki> </nowiki> |create=creation- |office=<!--null, but should this have a special tag?--> |full |#default=<!--null--> }}protected{{#ifeq:{{lc:{{{type}}}}}|indef||{{#if:{{{expiry|}}}|<nowiki> </nowiki>until {{#time:F j, Y|{{{expiry}}}}}}}}}{{#if:{{{icon-reason|}}}|<nowiki> </nowiki>{{{icon-reason}}}}}.}}}]]</div> |<!-- else, not small --> {{mbox | demospace = {{{demospace|}}} | type = protection | image = [[File:{{{image|{{#switch:{{lc:{{{type}}}}} |full=Padlock.svg |semi=Padlock-silver.svg |move=Padlock-olive.svg |indef=Padlock-red.svg |office=Padlock-black.svg |create=Padlock-skyblue.svg |#default=Transparent.gif }}}}}|40px|{{{icon-text|This page is {{#switch:{{lc:{{{type}}}}} |semi=semi- |move=move- |indef=permanently<nowiki> </nowiki> |create=creation- |office=<!--null, but should this have a special tag?--> |full |#default=<!--null--> }}protected.}}}|link=]] | text = '''{{{reason-text|{{#switch:{{lc:{{{type}}}}} |full=This page is currently protected from editing |semi=Editing of this {{pagetype|subjectspace=yes}} by new or unregistered users is currently disabled |move=This {{pagetype|subjectspace=yes}} is currently protected from page moves |indef=This page is protected from editing ''indefinitely'' |office=This {{pagetype|subjectspace=yes}} is currently protected from editing |create=Re-creation of this {{pagetype|subjectspace=yes}} has been disabled }}{{#ifeq:{{lc:{{{type}}}}}|indef||{{#if:{{{expiry|}}}|&#32;until {{#time:F j, Y|{{{expiry}}}}}}}}}{{{reason<includeonly>|</includeonly>}}}.}}}'''<br /> {{{explanation-text|{{#ifeq:{{lc:{{{dispute}}}}}|yes|This protection is '''not''' an endorsement of the {{#ifeq:{{{type}}}|move|[{{fullurl:Special:Log|type=move&page={{FULLPAGENAMEE}}}} current title]|[{{fullurl:{{FULLPAGENAMEE}}|action=history}} current version]}}.}} See the [{{fullurl:Special:Log|type=protect&page={{FULLPAGENAMEE}}}} protection log] for more details. {{#switch:{{lc:{{{type}}}}} |full|indef=Please discuss any changes on the [[{{TALKPAGENAME}}|discussion page]]; you may use the {{tlx|editprotected}} template to ask an [[Wikibooks:Administrators|administrator]] to make the edit if it is supported by consensus. {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:8}}<!--MediaWiki-->||You may also [[Wikibooks:Reading room/Administrative Assistance|request]] that this page be unprotected.}} |semi=If you cannot edit this {{pagetype|subjectspace=yes}} and you wish to make a change, you can {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}||[[Template:Editsemiprotected|request an edit]], [[{{TALKPAGENAME}}|discuss changes on the discussion page]],}} [[Wikibooks:Reading room/Administrative Assistance|request unprotection]], [[Special:Userlogin|log in]], or <span class="plainlinks">[http://en.wikibooks.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&type=signup <span style="color:#002bb8;" title="Sign in / create account">create an account</span>]. |move=The page may still be edited but cannot be moved until unprotected. Please discuss any suggested moves on the [[{{TALKPAGENAME}}|discussion page]]. You can also [[Wikibooks:Reading room/Administrative Assistance|request]] that the page be unprotected. |office=If you are able to edit this page, please discuss all changes and additions on the [[{{TALKPAGENAME}}|discussion page]] first. |create=Please see the {{#if:{{{rfd|}}}|'''[[{{{rfd}}}|deletion discussion]]''' or the}} [{{fullurl:Special:Log|type=delete&page={{FULLPAGENAMEE}}}} deletion log] for details of why this page was deleted. If you would like to create a page at this title, you must first [[Wikibooks:Reading room/Administrative Assistance|request]] for it to be unprotected, or contact the administrator who deleted the page for the deleted material to be restored. If unsuccessful, you can make a [[WB:RFU|request for undeletion]]. }}}}} }} }}|}}<!--End if small--><includeonly>{{#ifeq:{{lc:{{{categories|no}}}}}|no||{{{categories|}}}}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} <!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> io8uv2gepc0uxu8h9ujzh0gshqkywno 10 2473 4367 2015-12-12T11:21:33Z Baljeet Bilaspur 1273 "{{Documentation subpage}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS AT THE BOTTOM OF THIS PAGE --> This is the {{tl|documentation/core}} sub-template...." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS AT THE BOTTOM OF THIS PAGE --> This is the {{tl|documentation/core}} sub-template. Do not use this template directly, use {{tl|documentation}} instead. {{tl|documentation}} calls {{tl|documentation/core2}} which in turn calls this template. This template holds most of the code for {{tl|documentation}}, while {{tl|documentation}} and {{tl|documentation/core2}} do parameter preprocessing. Thus simplifying the code. === Technical details === This sub-template currently expects these parameters: <pre> {{documentation/core | heading = {{{heading|¬}}} <!--Note that the "¬" is necessary so we can detect the difference between empty and undefined--> | heading-style = {{{heading-style|}}} | content = {{{content|}}} <!--Text instead of a /doc page--> | link box = {{{link box|}}} <!--So "link box=off" works--> | docpage = <!--Full pagename of the doc page--> | doc exist = <!--"yes" if the doc page exists, empty string if not--> | docname fed = <!--"yes" if a docname was manually fed--> | sandbox = <!--Full pagename of the /sandbox--> | testcases = <!--Full pagename of the /testcases--> | template page = <!--Full pagename where the {{documentation}} template is placed, but without ending /sandbox or /testcases. Note: Unfortunately might not be the "correct" namespace if the template is in subject space and the {{documentation}} template is in talk space or the other way around.--> }} </pre> For more documentation see {{tl|documentation}}. <includeonly> <!-- CATEGORIES AND INTERWIKIS HERE, THANKS --> [[Category:Template documentation|{{PAGENAME}}]] </includeonly> qy38r199smhhsjkx3cd3dlnh3unvacw 10 2474 4368 2015-12-12T11:22:34Z Baljeet Bilaspur 1273 "<includeonly><nowiki>{{</nowiki>{{#if:{{{subst|}}}|[[Help:Templates#Substitution|subst]]:}}{{#ifeq:{{NAMESPACE:{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}}}||<!-- this is..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <includeonly><nowiki>{{</nowiki>{{#if:{{{subst|}}}|[[Help:Templates#Substitution|subst]]:}}{{#ifeq:{{NAMESPACE:{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}}}||<!-- this is intended to be either a page in the main namespace or in the template namespace -->{{#ifeq:{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}|:{{PAGENAME:{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}}}<!-- this is intended to be in the main namespace -->|<nowiki>:</nowiki>[[:{{{LANG|}}}{{{SISTER|}}}{{{1|{{PAGENAME}}}}}|{{PAGENAME:{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}}}]]<!-- this is intended to be in the template namespace -->|[[:{{{LANG|}}}{{{SISTER|}}}Template:{{{1|{{PAGENAME}}}}}|{{{1|{{PAGENAME}}}}}]]}}<!-- namespace was included -->|[[:{{{LANG|}}}{{{SISTER|}}}{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}|{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}]] }}<nowiki>}}</nowiki></includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> qgurg8jce14lf2bkksyoyy7xbypox9n 10 2475 4369 2015-12-12T11:23:27Z Baljeet Bilaspur 1273 "<includeonly>{{#ifeq: {{lc:{{#titleparts:{{PAGENAME}}||-1}}}} | {{{override|doc}}} | <!-- doc page --> </includeonly>{{ #ifeq: {{{doc-notice|show..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#ifeq: {{lc:{{#titleparts:{{PAGENAME}}||-1}}}} | {{{override|doc}}} | <!-- doc page --> </includeonly>{{ #ifeq: {{{doc-notice|show}}} | show | {{ombox | type = notice | image = [[File:Edit-copy green.svg|40px|link=|alt=]] | text = '''This is a [[w:Wikipedia:Template documentation|documentation]] [[w:Wikipedia:Subpages|subpage]] for {{{1|[[:{{SUBJECTSPACE}}:{{#if:{{#titleparts:{{PAGENAME}}|-1}}|{{#titleparts:{{PAGENAME}}|-1}}|{{PAGENAME}}}}]]}}}''' <small>(see that page for the {{ #if: {{{text1|}}} | {{{text1}}} | {{ #ifeq: {{SUBJECTSPACE}} | {{ns:User}} | {{lc:{{SUBJECTSPACE}}}} template | {{ #if: {{SUBJECTSPACE}} | {{lc:{{SUBJECTSPACE}}}} | article }}}}}} itself)</small>.<br />It contains usage information, categories, and other content that are not part of the original {{ #if: {{{text2|}}} | {{{text2}}} | {{ #if: {{{text1|}}} | {{{text1}}} | {{ #ifeq: {{SUBJECTSPACE}} | {{ns:User}} | {{lc:{{SUBJECTSPACE}}}} template page | {{ #if: {{SUBJECTSPACE}} |{{lc:{{SUBJECTSPACE}}}} page|article}}}}}}}}. }} }}{{DEFAULTSORT:{{{defaultsort|{{PAGENAME}}}}}}}{{ #if: {{{inhibit|}}} | <!-- skip --> | [[Category:{{ #if: {{SUBJECTSPACE}} | {{SUBJECTSPACE}} | Article }} documentation<noinclude>| </noinclude>]] }}<includeonly> | <!-- if not on a /doc subpage, do nothing --> }}</includeonly><noinclude> {{documentation}} <!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> b2x02dh0fgfvoi8buag0bck1rilztnb 10 2476 4370 2015-12-12T11:24:19Z Baljeet Bilaspur 1273 "{{#ifeq:{{{small|}}}|yes | {{ombox/core | small = yes | type = {{{type|}}} | image = {{#if:{{{smallimage|}}}| {{{smallimage}}} | {{{image|}}} }}..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki {{#ifeq:{{{small|}}}|yes | {{ombox/core | small = yes | type = {{{type|}}} | image = {{#if:{{{smallimage|}}}| {{{smallimage}}} | {{{image|}}} }} | imageright = {{#if:{{{smallimageright|}}} | {{{smallimageright}}} | {{{imageright|}}} }} | style = {{{style|}}} | textstyle = {{{textstyle|}}} | text = {{#if:{{{smalltext|}}}| {{{smalltext}}} | {{{text}}} }} }} | {{ombox/core | type = {{{type|}}} | image = {{{image|}}} | imageright = {{{imageright|}}} | style = {{{style|}}} | textstyle = {{{textstyle|}}} | text = {{{text}}} }} }}<noinclude> {{documentation}} <!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> 0vny1zhwz82la4y098t255kpeag7iys 10 2477 4371 2015-12-13T03:36:52Z Baljeet Bilaspur 1273 "<table class="plainlinks ombox {{#ifeq:{{{small}}}|yes|mbox-small}} {{#switch:{{{type|}}} | speedy = ombox-speedy | delete = ombox-delete | co..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <table class="plainlinks ombox {{#ifeq:{{{small}}}|yes|mbox-small}} {{#switch:{{{type|}}} | speedy = ombox-speedy | delete = ombox-delete | content = ombox-content | style = ombox-style | move = ombox-move | protection = ombox-protection | notice <!-- notice = default --> | #default = ombox-notice }}" style="{{{style|}}}"> <tr> {{#ifeq:{{{image|}}}|none | <!-- No image. Cell with some width or padding necessary for text cell to have 100% width. --><td class="mbox-empty-cell"></td> | <td class="mbox-image"> {{#if:{{{image|}}} | {{{image}}} | [[File:{{#switch:{{{type|}}} | speedy = Ambox warning pn.svg | delete = Ambox warning pn.svg | content = Ambox Content.svg | style = Edit-clear.svg | move = Merge-split-transwiki default.svg | protection = Padlock-silver-medium.svg | notice <!-- notice = default --> | #default = Information icon4.svg }} | {{#ifeq:{{{small|}}}|yes | 30x30px | 40x40px }}|link=|alt=]] }}</td> }} <td class="mbox-text" style="{{{textstyle|}}}"> {{{text}}} </td> {{#if:{{{imageright|}}} | {{#ifeq:{{{imageright|}}}|none | <!-- No image. --> | <td class="mbox-imageright"> {{{imageright}}} </td> }} }} </tr> </table><!-- Detect and report usage with faulty "type" parameter: -->{{#switch:{{{type|}}} | <!-- No type fed, is also valid input --> | speedy | delete | content | style | move | protection | notice = <!-- Do nothing, valid "type" --> | #default = <div style="text-align: center;">This message box is using an invalid "type={{{type|}}}" parameter and needs fixing.</div> }}<noinclude> {{documentation}} <!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> 8u95ns9sow79kjkzhwg61l1fyn1mpby 10 2478 4383 2015-12-13T06:04:51Z Baljeet Bilaspur 1273 " {|align=center cellspacing=0 cellpadding=0 style="border:2px solid #e1eaee; border-collapse:separate;font-size:120%" |- |style="background:#F1FAFF; li..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki {|align=center cellspacing=0 cellpadding=0 style="border:2px solid #e1eaee; border-collapse:separate;font-size:120%" |- |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/੦|੦-੯]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਉ|ਉ]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਊ|ਊ]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਓ|ਓ]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਅ|ਅ]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਆ|ਆ]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਐ|ਐ]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਔ|ਔ]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਇ|ਇ]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਈ|ਈ]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਏ|ਏ]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਸ|ਸ]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਹ|ਹ]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਕ|ਕ]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਖ|ਖ]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਗ|ਗ]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਘ|ਘ]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਙ|ਙ]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਚ|ਚ]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਛ|ਛ]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਜ|ਜ]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਝ|ਝ]] |- |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Categories|ਸ਼੍ਰੇਣੀ]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਞ|ਞ]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਟ|ਟ]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਠ|ਠ]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਡ|ਡ]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਢ|ਢ]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-right:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਣ|ਣ]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਤ|ਤ]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਥ|ਥ]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਦ|ਦ]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਧ|ਧ]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਨ|ਨ]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਪ|ਪ]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਫ|ਫ]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਬ|ਬ]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਭ|ਭ]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਮ|ਮ]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਯ|ਯ]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਰ|ਰ]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2; border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਲ|ਲ]] |style="background:#EAF6FD; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ਵ|ਵ]] |style="background:#F1FAFF; line-height:120%; border:1px solid #C6E4F2;border:1px solid #C6E4F2; border-left:0; border-top:0; border-bottom:0; padding:0px 5px 0px 5px;"|[[Special:Allpages/ੜ|ੜ]] |} 2mcn819zkeqmn13btc79odc9feor6u4 0 2479 4388 4387 2015-12-13T06:12:30Z Baljeet Bilaspur 1273 wikitext text/x-wiki '''ਵਿਕੀਬੁਕਸ''' ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਰਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਹੈ।ਇੱਥੇ ਓਹੀ ਪੁਸਤਕਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਦੇ ਅਜ਼ਾਦ ਸਮੱਗਰੀ ਵਜੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। 2x3fa3lnb085jbovlvc0eb3sydmy632 10 2480 4389 2015-12-13T06:14:24Z Baljeet Bilaspur 1273 Redirected page to [[ਫਰਮਾ:Index]] wikitext text/x-wiki #redirect:[[ਫਰਮਾ:Index]] g0tyjnioiskhncfg5ux2py38sb23zmh 0 2483 4857 4490 2018-01-08T02:47:01Z Stalinjeet Brar 1295 wikitext text/x-wiki '''ਨਈ ਰੋਸ਼ਨੀ'''ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਸਰੋਕਾਰ ਵਜ਼ਾਰਤ ਦੀ ਤੀਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਗੁਣ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਲੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣ ਦੀ , ਪੂੰਜੀ ਗਰਾਂਟ ਦੇਣ ਦੀ ਸਕੀਮ ਹੈ। ==ਸਿਖਲਾਈ ਅਦਾਰੇ== *ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਸਿਖਲਾਈ ਅਦਾਰੇ ਦਰਖ਼ਾਸਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ਾਮ ਤੌਰ ਤੇ ਚਲਾਂਉਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। *ਰਜਿਸਟਰਡ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਜਾਂ ਤੀਵੀਆਂ ਦੇ ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਗਰੁੱਪ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ==ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਈਆਂ== ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ<ref>[http://www.minorityaffairs.gov.in/leadership_minority leadership_minority]</ref> ਦੇ ਗੁਣ ਹਨ: *ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ੬ ਦਿਨ ਦੇ ੬ ਘੰਟੇ ਸਮਾਂਕਾਲ ਦੇ ਲਗਭਗ ਹੋਣ। *ਔਨ ਸਾਈਟ ਜਾਂ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸ਼ਲ ਦੋਵੇਂ ਤਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਣੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। *ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਖੇਤਰ ਅਜਿਹਾ ਚੁਣਿਆ ਜਾਵੇ ਜਿੱਥੇ ਪਿੰਡ ਜਾ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਣ। *ਪਿੰਡ/ਕਸਬੇ ਦੇ ਸਰਪੰਚ/ਮੁਖੀਆ ਦੀ ਸਿਖਆਰਥੀ ਚੁਨਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਹੋਵੇ। *ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦਰਖ਼ਾਸਤਾਂ ਔਨਲਾਈਨ ਲੜੀਵਾਰ ਜਾਣ। ==ਸਿਖਲਾਈ ਮਾਡਿਊਲ== ਵਜ਼ਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਕਈ ਮਾਡਿਊਲ ਤਜਵੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।http://www.minorityaffairs.gov.in/sanction-2014-15<ref>[http://www.minorityaffairs.gov.in/module_hindi modules]</ref> *ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਮ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੇ ਟੀਕਾਕਰਣ *ਪਰਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ *[[ਸਰਕਾਰ]] ਦਾ ਤਾਣਾ-ਬਾਣਾ *ਤੀਵੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ *ਘਰੇਲੂ ਸਵੱਛਤਾ ਤੇ ਸਿਹਤ *ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਵਾਈ ਗੁਣ *ਸਫਲ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਮੁਹਾਰਤਾਂ *ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੀਮਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ==ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ== ਲਗਭਗ ੧੦੦ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ 4 ਤੋਂ 10 ਲੱਖ ਹਰੇਕ ਦੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲ ੨੦੧੪-੧੫ ਵਿੱਚ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ੭੦ ਤਾਂ ਸ਼ੁਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ।ਕਈ ਰਾਜ ਜਿਵੇਂ ਪੰਜਾਬ , ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਦਿਸ ਸਕੀਮ ਦਾ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।<ref>http://www.minorityaffairs.gov.in/sanction-2014-15 </ref> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} d2ha6b9w5jrc65lotojveuvhh38m31o 4 2485 4497 4447 2015-12-21T13:09:03Z Guglani 753 wikitext text/x-wiki {{saved_book | setting-papersize = a4 | setting-toc = auto | setting-columns = 1 }} == ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਸਕੀਮ == :[[Wikibooks:ਕਿਤਾਬਾਂ/ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਸਕੀਮਾਂ]] :[[ਨਈ ਰੋਸ਼ਨੀ]] :[[ਸੀਖੋ ਔਰ ਕਮਾਓ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ|ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਸਕੀਮ]] ppclvgizh7od22pigu9lqz8qezy6xi1 0 2486 4547 4542 2015-12-25T04:17:58Z Satdeep Gill 356 +ਤਸਵੀਰ wikitext text/x-wiki {{ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ|ਈਡੋ}} [[File:Flag of Ido.svg|thumb|ਈਡੋ ਦਾ ਝੰਡਾ]] ਈਡੋ ਇੱਕ ਬਣਾਉਟੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ 1907 ਵਿੱਚ ਐੱਸਪੇਰਾਂਤੋ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਕੇ ਬਣਾਈ ਗਈ। ==ਵਰਨਮਾਲਾ== * [[ਈਡੋ/ਵਰਨਮਾਲਾ|ਵਰਨਮਾਲਾ]] ==ਵਿਆਕਰਨ== * [[ਈਡੋ/ਪੜਨਾਂਵ|ਨਿੱਜੀ ਪੜਨਾਂਵ]] * [[ਈਡੋ/ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ|ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ]] * [[ਈਡੋ/ਕਿਰਿਆ|ਕਿਰਿਆ]] ==ਪਾਠ== ===ਪਾਠ ਪਹਿਲਾ=== * [[ਈਡੋ/ਗੱਲ-ਬਾਤ|ਮੁੱਢਲੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ]] * [[ਈਡੋ/ਵਰਣਨ|ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨਾ]] 5esdc9exs5l1kgmjdbvtdte5p6gu8rg 0 2487 4463 4462 2015-12-20T03:11:26Z Satdeep Gill 356 wikitext text/x-wiki ਈਡੋ ਦੀ ਵਰਨਮਾਲਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਾਲੀ ਹੀ ਹੈ: a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, t, u, v, w, x, y, z ਸਵਰਾਂ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਸਪੇਨੀ ਜਾਂ ਇਤਾਲਵੀ ਵਾਂਗੂੰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" ! colspan="3" | ਸਵਰ |- ! ਅੱਖਰ ! ਆਈ.ਪੀ.ਏ. ! ਆਵਾਜ਼ |- | a | [a] | '''ਆ''' |- | e | [e] | '''ਐ''' |- | i | [i] | '''ਈ''' |- | o | [o] | '''ਓ''' |- | u | [u] | '''ਊ''' |- |} ਈਡੋ ਦੇ ਵਿਅੰਜਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ: {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" ! colspan="3" | ਵਿਅੰਜਨ |- ! ਅੱਖਰ ! ਆਈ.ਪੀ.ਏ. ! ਆਵਾਜ਼ |- | b | [b] | '''ਬ''' |- | c | [ʦ] | ਦੁੱਤ ਵਿਅੰਜਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ '''ਤਸ''' ਦਾ ਉਚਾਰਨ |- | d | [d] | '''ਡ''' |- | f | [f] | '''ਫ਼''' |- | g | [g] | '''ਗ''' |- | h | [h] | '''ਹ''' |- | j | [ʒ] | '''ਯ਼''', ਇਹ ਧੁਨੀ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਾਲੀ ਹੈ |- | k | [k] | '''ਕ''' |- | l | [l] | '''ਲ''' |- | m | [m] | '''ਮ''' |- | n | [n] | '''ਨ''' |- | p | [p] | '''ਪ''' |- | q | [k] | [kw] ('''ਕੁ''') ਲਿੱਖਣ ਸਮੇਂ |- | r | [r] | '''ਰ''' |- | s | [s] | '''ਸ''' |- | t | [t] | '''ਟ''' |- | v | [v] | '''ਵ''' |- | w | [w] | '''ਵ''' |- | x | [ks] | '''ਕਸ''' ਇੱਕ ਦੁੱਤ ਵਿਅੰਜਨ ਵਜੋਂ ਜਿਵੇਂ "ਮਾਰਕਸ" ਵਿੱਚ |- | y | [j] | '''ਜ''' |- | z | [z] | '''ਜ਼''' |} i4smsnp2ixsx6d6562nt896f2ao2v80 2 2488 4757 4742 2016-04-15T03:25:32Z Satnam S Virdi 1285 wikitext text/x-wiki ਸਤਿ ਸ਼੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਵਿਰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਜਲੰਧਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਿਵਾਸੀ ਹਾਂ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਪਰ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਹਿੰਦੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਫਿਜੀ ਹਿੰਦੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਏ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੋਧ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ldg3wesg9vr7n8seumf0hdqdx2wukc3 2 2489 4761 4532 2016-05-07T13:44:54Z 59.91.202.204 wikitext text/x-wiki {{#babel:pa|en-2|hi-2}} {{DISPLAYTITLE:<span style="font-family:Segoe print; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.4em;">ਵਰਤੋਂਕਾਰ:</span><span style="font-family:Segoe print; color:#008000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.4em;">Baljeet Bilaspur</span>}} <span style="font-family:Segoe print; color:#008000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.4em;">My Name is Baljeet Singh Dhaliwal from Bilaspur,Moga. I am interested in getting knowledge about latest technologies. I am also interested in creating new templates which enhances the beauty of a wiki page.</span> i8dsr9vfzqk18i1bmt5m635i2ug4vbl 1 2490 4477 4475 2015-12-21T08:25:00Z Satdeep Gill 356 wikitext text/x-wiki ਮਿਟਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ।--[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Guglani|Guglani]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Guglani|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 13:09, 20 ਦਸੰਬਰ 2015 (UTC) : ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲੇਖ ਦਾ ਹੀ ਕਾਪੀ-ਪੇਸਟ ਹੈ। ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ [https://en.wikibooks.org/wiki/Wikibooks:What_is_Wikibooks ਇਹ ਦੇਖੋ ਜੀ]। ਵਿਕੀਬੁਕਸ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੀ।--[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satdeep Gill|Satdeep Gill]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Satdeep Gill|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 08:25, 21 ਦਸੰਬਰ 2015 (UTC) eouivbf1mwduspeg6z0jo9bq6aw43h2 1 2491 4476 4470 2015-12-21T08:24:35Z Satdeep Gill 356 wikitext text/x-wiki ਮਿਟਾਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ।--[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Guglani|Guglani]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Guglani|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 13:12, 20 ਦਸੰਬਰ 2015 (UTC) : ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ [https://en.wikibooks.org/wiki/Wikibooks:What_is_Wikibooks ਇਹ ਦੇਖੋ ਜੀ]। ਇਸ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿਕੀਬੁਕਸ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੇ ਕਰ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਫਿਰ ਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਅਜਿਹੀ ਕਿਸੇ ਸਕੀਮ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਕੀਬੁਕਸ ਉੱਤੇ ਲੇਖ ਨਹੀਂ ਪੈ ਸਕਦੇ।--[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satdeep Gill|Satdeep Gill]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Satdeep Gill|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 08:24, 21 ਦਸੰਬਰ 2015 (UTC) fx5nn5307tmtkxbovwqd4aqiksy8hb8 3 2492 4752 4750 2016-03-24T01:40:49Z Ajraddatz 619 note wikitext text/x-wiki Dear Satdeep Gill, I have made a book using wiki pages on punjabi wiki , I do not know how to export it to wiki books. Please explain.--[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Guglani|Guglani]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Guglani|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 13:40, 20 ਦਸੰਬਰ 2015 (UTC) : Can you please tell me what kind of book is it?--[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satdeep Gill|Satdeep Gill]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Satdeep Gill|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 14:01, 20 ਦਸੰਬਰ 2015 (UTC) ::book is ਵਿਕੀ ਸੋਧਕਰਤਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣੀਏ? How to become an editor at Wikipedia?--[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Guglani|Guglani]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Guglani|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 14:45, 20 ਦਸੰਬਰ 2015 (UTC) ::: {{ping|Guglani}} ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਉਹ ਕਿਤਾਬ ਪਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ [https://en.wikibooks.org/wiki/Wikimedia ਇਹ ਕਿਤਾਬ] ਵੇਖ ਲਵੋ ਜੀ। ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਨਾਂ ਸਿਰਫ਼ "ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ" ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਕੀ ਸੋਧਕਰਤਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣੀਏ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਪਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।--[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satdeep Gill|Satdeep Gill]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Satdeep Gill|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 08:28, 21 ਦਸੰਬਰ 2015 (UTC) ::::{{ping|Satdeep Gill}} you have not understood question! Question is how to export a book made by me at punjabi Wikipedia to punjabi wikibooks project.? Question is , I explain again., is there a way to directly upload a book at punjabi wikibooks from book created by me at punjabi Wikipedia? If way exists and if you know the way please explain it to me to help me for this.i have not asked for suggestions about changing name of book .--[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Guglani|Guglani]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Guglani|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 09:38, 21 ਦਸੰਬਰ 2015 (UTC) :::::{{ping|Guglani}} No there is no such way to export it because ideally these are two different projects. I gave the suggestion so you can better prepare the book and then we can easily link it as well. I am sorry if you did not like my suggestion.--[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satdeep Gill|Satdeep Gill]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Satdeep Gill|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 10:55, 21 ਦਸੰਬਰ 2015 (UTC) == Your temporary access has expired == <div style="padding: 8px; border: 1px solid #ccc; background: #fafaff;">Hello, the temporary access you requested on this wiki has expired. Just to let you know that If you want it back, feel free to make a local announcement and open a new request on [[m:Steward requests/Permissions|stewards' permission request page]] on Meta-Wiki later. Moreover, if you think the community is big enough to elect a permanent administrator, you can place a local request here for a permanent adminship, so stewards can grant you the permanent access. Please ask me or any other steward if you have any questions. Thank you! --[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Ajraddatz|Ajraddatz]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Ajraddatz|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 06:45, 15 ਮਾਰਚ 2016 (UTC)</div> :Actually expiring on 23 March. You have a few more days :) [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Ajraddatz|Ajraddatz]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Ajraddatz|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 18:47, 15 ਮਾਰਚ 2016 (UTC) ::Now removed. [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Ajraddatz|Ajraddatz]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Ajraddatz|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 01:40, 24 ਮਾਰਚ 2016 (UTC) nxutwwt7yhwmopvdcbmt5mleoatjowx 10 2493 4479 2015-12-21T08:30:39Z Satdeep Gill 356 "{{SAFESUBST:<noinclude />#if:{{{1|<noinclude>$</noinclude>}}} |<span class="template-ping">{{{prefix|@}}}:ਵਰਤੋਂਕਾਰ:{{SAFESUBST:<noin..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki {{SAFESUBST:<noinclude />#if:{{{1|<noinclude>$</noinclude>}}} |<span class="template-ping">{{{prefix|@}}}[[:ਵਰਤੋਂਕਾਰ:{{SAFESUBST:<noinclude />BASEPAGENAME:{{{1|ਉਦਾਹਰਨ}}}}}|{{{label1|{{{label|{{SAFESUBST:<noinclude />BASEPAGENAME:{{{1|ਉਦਾਹਰਨ}}}}}}}}}}}]]{{SAFESUBST:<noinclude />#if:{{{2|}}} |{{SAFESUBST:<noinclude />#if:{{{3|}}}|,|{{SAFESUBST:<noinclude />#ifeq:{{{c}}}||,|&nbsp;{{{c|and}}}}}}} [[:ਵਰਤੋਂਕਾਰ:{{SAFESUBST:<noinclude />BASEPAGENAME:{{{2}}}}}|{{{label2|{{SAFESUBST:<noinclude />BASEPAGENAME:{{{2}}}}}}}}]]{{SAFESUBST:<noinclude />#if:{{{3|}}} |,{{SAFESUBST:<noinclude />#if:{{{4|}}}||&nbsp;{{{c|and}}}}} [[:ਵਰਤੋਂਕਾਰ:{{SAFESUBST:<noinclude />BASEPAGENAME:{{{3}}}}}|{{{label3|{{SAFESUBST:<noinclude />BASEPAGENAME:{{{3}}}}}}}}]]{{SAFESUBST:<noinclude />#if:{{{4|}}} |,{{SAFESUBST:<noinclude />#if:{{{5|}}}||&nbsp;{{{c|and}}}}} [[:ਵਰਤੋਂਕਾਰ:{{SAFESUBST:<noinclude />BASEPAGENAME:{{{4}}}}}|{{{label4|{{SAFESUBST:<noinclude />BASEPAGENAME:{{{4}}}}}}}}]]{{SAFESUBST:<noinclude />#if:{{{5|}}} |,{{SAFESUBST:<noinclude />#if:{{{6|}}}||&nbsp;{{{c|and}}}}} [[:ਵਰਤੋਂਕਾਰ:{{SAFESUBST:<noinclude />BASEPAGENAME:{{{5}}}}}|{{{label5|{{SAFESUBST:<noinclude />BASEPAGENAME:{{{5}}}}}}}}]]{{SAFESUBST:<noinclude />#if:{{{6|}}} |,{{SAFESUBST:<noinclude />#if:{{{7|}}}||&nbsp;{{{c|and}}}}} [[:ਵਰਤੋਂਕਾਰ:{{SAFESUBST:<noinclude />BASEPAGENAME:{{{6}}}}}|{{{label6|{{SAFESUBST:<noinclude />BASEPAGENAME:{{{6}}}}}}}}]]{{SAFESUBST:<noinclude />#if:{{{7|}}} |, {{{c|and}}} [[:ਵਰਤੋਂਕਾਰ:{{SAFESUBST:<noinclude />BASEPAGENAME:{{{7|ਉਦਾਹਰਨ}}}}}|{{{label7|{{SAFESUBST:<noinclude />BASEPAGENAME:{{{7|ਉਦਾਹਰਨ}}}}}}}}]] }} }} }} }} }} }}{{{p|:}}}</span> |{{SAFESUBST:<noinclude />Error|Error in [[Template:Replyto]]: ਵਰਤੋਂਕਾਰname not given.}} }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> lusfl30p6jgfjjig4q2scl8kd2h6tky 0 2494 4539 4521 2015-12-24T02:37:11Z Satdeep Gill 356 ਅੱਖਰ ਮੋਟੇ ਕੀਤੇ wikitext text/x-wiki ਈਡੋ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਪੜਨਾਂਵ ਹੇਠ ਮੁਤਾਬਕ ਹਨ: *'''me''' - ਮੈਂ *'''tu''' - ਤੂੰ *'''vu''' - ਤੁਸੀਂ (ਇੱਕ ਵਚਨ) *'''il/ilu''' - ਉਹ (ਪੁਲਿੰਗ) *'''el/elu''' - ਉਹ (ਇਲਿੰਗ) *'''ol/olu''' - ਉਹ (ਵਸਤੂ) *'''lu''' - ਉਹ *'''ni''' - ਅਸੀਂ *'''vi''' - ਤੁਸੀਂ (ਬਹੁ ਵਚਨ) *'''li (ili/eli/oli)''' - ਉਹ (ਬਹੁ ਵਚਨ) *'''on''' - ਉਹ/ਲੋਕ ==ਨਿੱਜੀ ਪੜਨਾਂਵ== *'''mea''' - ਮੇਰਾ *'''vua''' - ਤੇਰਾ (ਇੱਕ-ਵਚਨ) *'''ilua''' - ਉਹਦਾ *'''elua''' - ਉਹਦਾ *'''olua''' - ਉਹਦਾ *'''lua''' - ਉਹਦਾ, ਉਹਦੀ, ਉਹਦੇ, ਉਹਦੀਆਂ *'''nia''' - ਸਾਡਾ, ਆਪਣਾ *'''via''' - ਤੁਹਾਡਾ (ਬਹੁ-ਵਚਨ) *'''lia''' - ਉਹਨਾਂ ਦਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ icp9g9c80svs77uk759doijba4vcvag 10 2495 4484 2015-12-21T08:43:41Z Satdeep Gill 356 "<includeonly><div style="{{#if:{{{colwidth|}}}|-moz-column-width:{{{colwidth}}}; -webkit-column-width:{{{colwidth}}}; column-width:{{{colwidth}}};|-moz..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <includeonly><div style="{{#if:{{{colwidth|}}}|-moz-column-width:{{{colwidth}}}; -webkit-column-width:{{{colwidth}}}; column-width:{{{colwidth}}};|-moz-column-count:{{{1|{{{cols|2}}}}}}; -webkit-column-count:{{{1|{{{cols|2}}}}}}; column-count:{{{1|{{{cols|2}}}}}};}} {{#ifeq:{{lc:{{{small|}}}}}|yes|font-size:90%;}}"></includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 87qhmoy56qnq48fls9bpqr0h07695ex 10 2496 4485 2015-12-21T08:51:52Z Satdeep Gill 356 "<includeonly></div></includeonly><noinclude>{{Documentation|Template:Div col/doc}} </noinclude>" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <includeonly></div></includeonly><noinclude>{{Documentation|Template:Div col/doc}} </noinclude> 3lfmhnq9prifbvajyyqrv6kst0k9wem 0 2498 4492 4488 2015-12-21T12:08:07Z Satdeep Gill 356 This is a part of the Wikibook Ido and it is not an independent book. wikitext text/x-wiki ਈਡੋ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ 'a' ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਬਹੁ ਵਚਨ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ "a" ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ "i" ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। *'''bona''' - ਚੰਗਾ *'''bela''' - ਸੁਹਣਾ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਹਨ: {{div col|2}} *'''blanka''' - ਚਿੱਟਾ *'''blanki''' - ਚਿੱਟੇ *'''reda''' - ਲਾਲ (ਇਕ ਵਚਨ) *'''redi''' - ਲਾਲ (ਬਹੁ ਵਚਨ) *'''blua''' - ਨੀਲਾ *'''blui''' - ਨੀਲੇ {{div column end}} f0asiiww36zzhalv2eii4o1tj6l4zec 10 2499 4494 2015-12-21T12:50:48Z Guglani 753 ਫਰਮਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <table class="ombox"> <tr> <td rowspan="3" style="padding: 5px;"> {|style="background:{{{cover-color|Lavender}}}; color:<!-- -->{{#switch:{{lc:{{{cover-color|}}}}} |black=&#32;{{{text-color|white}}} |#default=&#32;{{{text-color|black}}} }}; text-align:left; border:1px solid darkgrey; width: 130px;" |- | style="background:gray; height: 3px;" | |- | style="height: 30px; text-align: right; vertical-align: top;" |<small>{{{title|Title}}}<br /><i>{{{subtitle|Subtitle}}}</i></small> |- | style="background:gray;" | |- | colspan="5" style="height: 135px; text-align: center; vertical-align: middle;" |[[File:{{{cover-image|Wikipedia-books-missing-cover.svg}}}|125px|<!-- -->{{#switch:{{{cover-image|Wikipedia-books-missing-cover.svg}}} |Wikipedia-books-missing-cover.svg=Please select an appropriate cover image for this collection. See "Template:Saved book" for instructions." |#default= }}]] |} </td> <td style="padding: 5px;"><!-- -->{{#switch:{{NAMESPACE}} |{{ns:2}}|{{ns:3}}=This is a user-generated '''collection''' of Wikibooks pages that can be easily saved, rendered electronically, and ordered as a printed book. If you are the creator of this collection and need help, see '''[[Help:Collections]]'''. |{{ns:4}}|{{ns:5}}<noinclude>|{{ns:10}}</noinclude>=This is a '''collection''' of the pages in a Wikibooks book that can be easily saved, rendered electronically, and ordered as a printed book. For information and help on Wikibooks collections, see '''[[Help:Collections]]'''.<includeonly>[[Category:Collections|{{{sort_as|{{PAGENAME}}}}}]]</includeonly> |#default=This '''collection''' is not located in the correct namespace. Please move it to either [[Wikibooks:Collections/{{SUBPAGENAME}}]] or [[User:Username/Collections/{{SUBPAGENAME}}]]. For information and help on collections, see '''[[Help:Collections]]'''. }} </td> </tr> <tr style="vertical-align:center; text-align:center;"> <td style="padding: 5px;"><!-- -->{{nowrap|1=<!-- --><div style="font-size: larger;"><span class="plainlinks" title="Download a PDF version of this collection.">[ [{{fullurl:Special:Collection|bookcmd=render_collection&amp;colltitle={{FULLPAGENAMEE}}&amp;writer=rdf2latex}} Download PDF{{#ifexpr: {{{seiten|0}}}>0|&nbsp;({{{pages}}} pages)}}] ]&#32;&#32;</span><!-- --><span class="plainlinks" title="Open this collection using Wikibooks' collection editing tool. The Collection Creator allows you to easily add or remove pages, create or remove chapters, download and print PDF and ODT versions, and more.">[ [{{fullurl:Special:Book|bookcmd=load_collection&amp;colltitle={{FULLPAGENAMEE}}}} Open in Collection Creator] ]&#32;&#32;</span><!-- --><span class="plainlinks" title="Preview this collection with PediaPress, choose a cover image, pick a color for the cover, and more. The printed book has professional-quality layout and printing.">[ [{{fullurl:Special:Book|bookcmd=order_collection&amp;colltitle={{FULLPAGENAMEE}}&amp;partner=pediapress}} Order Printed Book] ]&#32;&#32;</span></div>}} </td> </tr> <tr style="vertical-align:bottom;"> <td style="text-align:right; padding: 5px;"><small>[ [[Help:Collections/Printed books|About]] ] [ [[Help:Collections/Frequently Asked Questions|FAQ]] ] [ [[Help:Collections/Feedback|Feedback]] ] [ [[Help:Collections|Help]] ] [ <span class="plainlinks" title="See the recent edits made to the pages of this collection.">[{{fullurl:Special:RecentChangesLinked/{{FULLPAGENAMEE}}|&days=30&namespace=0&tagfilter=&hideminor=&hidebots Recent Changes}}] ]</span></small> </td> </td> </table> {{#if:{{{description|}}}{{{editor|}}} |{{mbox |text={{#if:{{{description|}}} |{{{description|}}}<p> }}As edited by {{#switch:{{NAMESPACE}} |{{ns:4}}=Wikibookians |{{ns:2}}={{{editor|[[User:{{#titleparts:{{PAGENAME}}|1}}]]}}} }} }} }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> taow1phkjdyjh6y7klhdlzdk5odbduc 10 2500 4495 2015-12-21T12:54:00Z Guglani 753 ਫਰਮਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <span style="white-space:nowrap;">{{{1}}}</span><noinclude>{{documentation}}<!--interwikis/categories go inside doc--></noinclude> t6i8ohuc1gfxpm2leno2txcihaxknea 12 2501 4496 2015-12-21T12:58:58Z Guglani 753 ਵਿਕੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਫ਼ੇ ਤੇ ਭੇਜਿਆ wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਿਰੈਕਟ [[:en:Help:Collections]] n7xac8824rds3bnn6si8a1q7xptkjhi 10 2502 4499 2015-12-21T15:14:14Z Satdeep Gill 356 "<includeonly></div></includeonly><noinclude>{{Documentation|Template:Div col/doc}} </noinclude>" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <includeonly></div></includeonly><noinclude>{{Documentation|Template:Div col/doc}} </noinclude> 3lfmhnq9prifbvajyyqrv6kst0k9wem 0 2503 4500 2015-12-21T15:14:40Z Satdeep Gill 356 "ਈਡੋ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਹੀ ਨਿਯਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki ਈਡੋ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਹੀ ਨਿਯਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਪਵਾਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਕਿਰਿਆ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਤੇ '''-ar''', ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਅੰਤ ਉੱਤੇ '''-as''', ਭੂਤ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਅੰਤ ਉੱਤੇ '''-is''', ਭਵਿੱਖ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਅੰਤ ਉੱਤੇ '''-os''', ਹੁਕਮੀਆ ਵਾਕਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ '''-ez''' ਅਤੇ ਸ਼ਰਤੀਆ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਅੰਤ ਉੱਤੇ '''-us''' ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ '''facar''' (ਕਰਨਾ) ਸ਼ਬਦ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: *'''Facar''' - '''ਕਰਨਾ''' *'''Me facas''' - ਮੈਂ '''ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ''' * '''Me facis''' - ਮੈਂ '''ਕੀਤਾ''' *'''Me facos''' - ਮੈਂ '''ਕਰਾਂਗਾ''' *'''Me facez''' - '''ਕਰਾਂ''' *'''Me facus''' - ਮੈਂਨੂੰ '''ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ''' ==ਈਡੋ ਕਿਰਿਆਵਾਂ== {{Div col|2}} * vidar (ਵੇਖਣਾ) * flugar (ਉੱਡਣਾ) * krear (ਬਣਾਉਣਾ) * debatar (ਬਹਿਸਣਾ) * parolar (ਬੋਲਣਾ) * movar (ਹਿਲਾਉਣਾ) * editar (ਸੰਪਾਦਨ ਕਰਨਾ) * bakar (ਬੇਕ ਕਰਨਾ) * konocar (ਜਾਣਨਾ) {{Div col end}} f8j75kbte5e94fx9rjeuxrsjv4w99xo 0 2504 4512 4511 2015-12-22T14:18:50Z Satdeep Gill 356 wikitext text/x-wiki {{ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ|ਮੈਥਿਲੀ}} * [[ਮੈਥਿਲੀ/ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ|ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ]] * [[ਮੈਥਿਲੀ/ਵਰਨਮਾਲਾ|ਵਰਨਮਾਲਾ]] * [[ਮੈਥਿਲੀ/ਬਾਤ-ਚੀਤ|ਬਾਤ-ਚੀਤ]] ==ਵਿਆਕਰਣ== * [[ਮੈਥਿਲੀ/ਪੜਨਾਂਵ|ਪੜਨਾਂਵ]] * [[ਮੈਥਿਲੀ/ਨਾਂਵ|ਨਾਂਵ]] * [[ਮੈਥਿਲੀ/ਕਿਰਿਆ|ਕਿਰਿਆ]] * [[ਮੈਥਿਲੀ/ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ|ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ]] * [[ਮੈਥਿਲੀ/ਸੰਬੰਧਕ|ਸੰਬੰਧਕ]] 9rs5mb70twvy9vuh2n4f747vcd8e3pf 0 2505 4502 2015-12-22T14:10:03Z Satdeep Gill 356 "ਮੈਥਿਲੀ ਇੱਕ ਜੋ ਪੂਰਬੀ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 3.47 ਕਰੋੜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki ਮੈਥਿਲੀ ਇੱਕ ਜੋ ਪੂਰਬੀ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 3.47 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਮਿਥੀਲਾਕਸ਼ਰ (ਤਿਰੂਤਾ) ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਪਰ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 2k3w54pgc82que0u9bf63lljibp8spy 10 2506 4506 4504 2015-12-22T14:14:40Z Satdeep Gill 356 wikitext text/x-wiki {{mbox-side|type=notice|image=wikipedia-logo.png|text= [[:pa:|ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ]] ਉੱਤੇ {{sec link auto| wikipedia | {{{1| Special:Search/{{PAGENAME}} }}} | '''''{{{1|{{PAGENAME}}}}}''''' }}{{#if:{{{2|}}}|{{#if:{{{3|}}}|,|&nbsp; and}}&nbsp;{{sec link auto| wikipedia | Special:Search/{{{2}}} | '''''{{{2}}}''''' }}}}{{#if:{{{3|}}}|{{#if:{{{4|}}}|,|&nbsp; and}}&nbsp;{{sec link auto| wikipedia | Special:Search/{{{3}}} | '''''{{{3}}}''''' }}}}{{#if:{{{4|}}}|&nbsp; and {{sec link auto| wikipedia | Special:Search/{{{4}}} | '''''{{{4}}}''''' }}}} ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> b5eog261sku77r32lgsm0mqsdwfy40e 10 2507 4505 2015-12-22T14:12:17Z Satdeep Gill 356 "<table class="plainlinks noprint messagebox {{{type|notice}}}" style="width:250px; float:right; clear:right; margin:0px; margin-left:10px;"> <tr styl..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <table class="plainlinks noprint messagebox {{{type|notice}}}" style="width:250px; float:right; clear:right; margin:0px; margin-left:10px;"> <tr style="vertical-align:middle;">{{#ifeq:{{{image|yes}}}|none |<!-- no image cell --> |<td style="padding:0.1em; text-align:center; vertical-align:middle; width:45px; border:none;"> {{#if:{{{image|}}}|[[Image:{{{image}}}|{{{size|40x40px}}}|link=]]|{{#switch:{{{type|notice}}} | warning = [[Image:Nuvola apps important.svg|{{{size|40x40px}}}|link=]] | serious = [[Image:Stop hand nuvola.svg|{{{size|40x40px}}}|link=]] | content = [[Image:Book important2.svg|{{{size|45x45px}}}|link=]] | style = [[Image:Applications-office.svg|{{{size|40x40px}}}|link=]] | merge = [[Image:Merge-split-transwiki default.svg|{{{size|40x40px}}}|link=]] | move = [[Image:Merge-split-transwiki default.svg|{{{size|40x40px}}}|link=]] | notice = [[Image:Warning icon WikiBooks.svg|{{{size|40x40px}}}|link=]] | growth = [[Image:Nuvola apps bookcase.svg|{{{size|40x40px}}}|link=]] | idea = [[Image:Dialog-information on.svg|{{{size|40x40px}}}|link=]] | query = [[Image:Emblem-question.svg|{{{size|40x40px}}}|link=]] | blank = <!-- empty image cell -->}}}}</td>}} <td style="{{{text style|color:black; text-align:left; vertical-align:middle; padding:0.5em; padding-left:0em; border:none;}}}"> {{{1|{{{msg|{{{text|Enter a message}}}}}}}}} </td></tr></table><noinclude>{{documentation}}</noinclude> sqzshy81a0z1bewsjiyas59niao0fw1 10 2508 4507 2015-12-22T14:14:52Z Satdeep Gill 356 "{{#switch: {{lc: {{{padlock|}}} }} | yes <!--Supress CSS icon, to not get double icon--> | no = <span class="plainlinks"> }}[{{sec link/relative..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki {{#switch: {{lc: {{{padlock|}}} }} | yes <!--Supress CSS icon, to not get double icon--> | no = <span class="plainlinks"> }}[{{sec link/relative url | project = {{{1|}}} | pagename = {{{2|}}} | lang = {{{lang|}}} | query = {{{query|}}} | anchor = {{{anchor|}}} }} {{sec link/text | project = {{{1|}}} | pagename = {{{2|}}} | text = {{{3|}}} | lang = {{{lang|}}} | query = {{{query|}}} | anchor = {{{anchor|}}} }}]{{#switch: {{lc: {{{padlock|}}} }} | no = </span> | yes = </span>[[File:Lock icon blue.gif|16x13px|link=]] }}<noinclude> {{documentation}} <!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> k1a7lwtbp7vzny1xe81121hy8ymnmo6 10 2509 4508 2015-12-22T14:15:27Z Satdeep Gill 356 "{{#if: {{{text|}}} | {{{text}}} | {{#if: {{{project|}}} | {{{project}}}:{{#if: {{{lang|}}} | {{{lang}}}: }}{{{pagename|}}} | <!--No projec..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki {{#if: {{{text|}}} | {{{text}}} | {{#if: {{{project|}}} | {{{project}}}:{{#if: {{{lang|}}} | {{{lang}}}: }}{{{pagename|}}} | <!--No project, so a local link--> {{#if: {{{pagename|}}} | {{{pagename}}} | {{MediaWiki:Mainpage}} <!--Main page name at the local project--> }} }}{{ #if: {{{query|}}} | ?{{{query|}}} | {{#if: {{{anchor|}}} | &#35;{{{anchor}}} }} }} }}<noinclude> {{documentation}} <!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> i09uy7kjf2sxoakgfjm7roehyq4op69 10 2510 4510 2015-12-22T14:17:30Z Satdeep Gill 356 "//{{#switch: {{lc: {{{project|}}} }} | wikipedia | w = {{#if:{{{lang|}}}|{{{lang}}}|{{CONTENTLANG}}}}.wikipedia | wiktionary | wikt = {{#if:{{{lang|}}}..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki //{{#switch: {{lc: {{{project|}}} }} | wikipedia | w = {{#if:{{{lang|}}}|{{{lang}}}|{{CONTENTLANG}}}}.wikipedia | wiktionary | wikt = {{#if:{{{lang|}}}|{{{lang}}}|{{CONTENTLANG}}}}.wiktionary | wikinews | n = {{#if:{{{lang|}}}|{{{lang}}}|{{CONTENTLANG}}}}.wikinews | wikibooks | b = {{#if:{{{lang|}}}|{{{lang}}}|{{CONTENTLANG}}}}.wikibooks | wikiquote | q = {{#if:{{{lang|}}}|{{{lang}}}|{{CONTENTLANG}}}}.wikiquote | wikiversity | v = {{#if:{{{lang|}}}|{{{lang}}}|{{CONTENTLANG}}}}.wikiversity | wikisource | s = {{#if:{{{lang|}}}|{{{lang}}}|{{CONTENTLANG}}}}.wikisource | oldwikisource = wikisource | wikispecies | species = species.wikimedia | wikimedia | foundation | wmf = wikimediafoundation | commons = commons.wikimedia | meta | metawikipedia | m = meta.wikimedia | strategy = strategy.wikimedia | incubator = incubator.wikimedia | mw = www.mediawiki | nost = nostalgia.wikimedia | testwiki = test.wikipedia | #default = <!-- Other Wikibooks language fed, or no project fed. (If copying this template to a non-Wikibooks project, then update the below code line.) --> | #default = {{#if:{{{project|{{{lang|}}}}}}|{{{project|{{{lang}}}}}}|{{CONTENTLANG}}}}.wikibooks }}.org/wiki/{{#if: {{{anchor|}}} | {{PAGENAMEE:Template:{{{pagename|}}} }}#{{anchorencode:{{{anchor}}} }} | {{PAGENAMEE:Template:{{{pagename|}}} }}{{#if: {{{query|}}} | ?{{{query|}}} }} }}<noinclude> {{documentation}} <!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> iqa4lhftir8q1l98mi3d1yc5gmxs5gl 0 2511 4515 4514 2015-12-22T17:07:07Z Satdeep Gill 356 wikitext text/x-wiki {{Div col|2}} *ਮੈਂ = '''हम''' (ਹਮ) *ਤੂੰ = '''अहाँ''' (ਅਹਾਂ) *ਉਹ = '''ओ''' (ਓ) *ਅਸੀਂ = '''हमसभ''' (ਹਮਸਭ) *ਤੁਸੀਂ = '''अहाँ''' (ਅਹਾਂ) *ਉਹ (ਬਹੁ-ਵਚਨ) = '''ओसभ''' (ਓਸਭ) {{Div col end}} f4z6diuy4506uxagv2drxzd2m69szs8 0 2512 4758 4756 2016-04-15T03:28:39Z Satnam S Virdi 1285 wikitext text/x-wiki ਆਮ ਗੱਲਬਾਤ (ਬਾਤ-ਚੀਤ) ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਵਾਕ: * '''प्रणाम''' - ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ * '''स्वागतम''' - ਜੀ ਆਇਆਂ ਨੂੰ * '''अहाँक नाम की भेल?''' - ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਂ ਕੀ ਹੈ? * '''हमर नाम _____ छी ।''' - ਮੇਰਾ ਨਾਂ _____ ਹੈ। * '''अहाँसँ मिल खुसी लागल''' - ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ। * '''कृप्या''' - ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ * '''हँ''' - ਹਾਂ * '''नै''' - ਨਹੀਂ * '''अहाँक घर कतेक अछि?''' - * '''अहाँ खाना खेलौ?''' - * '''हम राजविराजसँ छी ।''' - 9kateakalwy19mnt2pkrrcbd9n814ly 0 2513 4517 2015-12-23T03:29:17Z Satdeep Gill 356 "==ਦੇਵਨਾਗਰੀ== 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ ਵਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki ==ਦੇਵਨਾਗਰੀ== 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। {| rules=all style="text-align: center; border: 1px solid darkgray;" cellpadding=4 |'''ਧੁਨੀਮ'''||'''ਉਚਾਰਨ''',<br />transcription||'''example'''<br />(in English)||'''example'''<br />(in Hindi) |----- | '''ਸਵਰ''' |----- | <font size="+1"> अ </font> || ''a'' (short) || f'''u'''n || <font size="+1">अब</font> (''ab'', now) |----- | <font size="+1"> आ </font> || ''â'' (long) || f'''a'''ther || <font size="+1">आठ</font> (''âth'', eight) |----- | <font size="+1"> इ </font> || ''i'' (short) || s'''i'''ck || <font size="+1">इमली</font> (''imlï'', Tamarind) |----- | <font size="+1"> ई </font> || ''î'' (long) || sh'''ee'''r || <font size="+1">मिठाई</font> (''mithâï'', sweets) |----- | <font size="+1"> उ </font> || ''ou'' (short) || p'''u'''t || <font size="+1">उर्दू</font> (Urdū) |----- | <font size="+1"> ऊ </font> || ''oû'' (long) || sh'''oo'''t || <font size="+1">ऊन</font> (''oûn'', wool) |----- | <font size="+1"> ऋ </font> || ''ri'' || c'''ry'''stal || <font size="+1">ऋषि</font> (''rishi'', wise (person)) |----- | <font size="+1"> ऍ </font> || ''e'' || sp'''e'''nd || <font size="+1">ऍडवर्द</font> (Edward, English pronunciation) |----- | <font size="+1"> ए </font> || ''é'' || (French) n'''é'''e || <font size="+1">एक</font> (''ék'', one) |----- | <font size="+1"> ऐ </font> || ''éï'' || h'''i''' || <font size="+1">ऐनक</font> (''éïnak'', glasses) |----- | <font size="+1"> ऑ </font> || ''o'' (long, open) || rob'''o'''t || <font size="+1">ऑक्सिजन</font> (oxygen) |----- | <font size="+1"> ओ</font> || ''ô'' (closed) || l'''o'''af || <font size="+1">ओड़िया</font> (Oriya) |----- | <font size="+1"> औ </font> || ''aô'' (long) || sc'''ou'''t || <font size="+1">औरत</font> (''aôrat'', woman) |----- | <font size="+1"> ा </font> || ''â'' (long, middle of a word) || || <font size="+1">सामान</font> (''sâmân'', baggage) |----- | <font size="+1"> ि </font> || ''i'' (short, middle of a word) || || <font size="+1">पिता</font> (''pitâ'', father) |----- | <font size="+1"> ी </font> || ''i'' (long, middle of a word) || || <font size="+1">घी</font> (''ghî'', butter) |----- | <font size="+1"> ु </font> || ''ou'' (short, middle of a word) || || <font size="+1">दुकान</font> (''doukân'', shop) |----- | <font size="+1"> ू </font> || ''oû'' (long, middle of a word) || || <font size="+1">जूता</font> (''joûtâ'', shoe) |----- | <font size="+1"> ृ </font> || ''ri'' (middle of a word) || || <font size="+1">कृषि</font> (''krichi'', agriculture) |----- | <font size="+1"> ॅ </font> || ''e'' (middle of a word) || || <font size="+1">क्रॅडिट (''credit'', credit) </font> |----- | <font size="+1"> े </font> || ''é'' (middle of a word) || || <font size="+1">देना</font> (''dénâ'', to give) |----- | <font size="+1"> ै </font> || ''éï'' (middle of a word) || || <font size="+1">है</font> (''héï'', is (verb "to be")) |----- | <font size="+1"> ॉ </font> || ''o'' (long, open,<br/>middle of a word) || || <font size="+1">कॉलेज</font> (''koléj'', college, university) |----- | <font size="+1"> ो </font> || ''ô'' (closed, middle of a word) || || <font size="+1">सोमवार</font> (''sômvâr'', Monday) |----- | <font size="+1"> ौ </font> || ''aô'' (middle of a word) || || <font size="+1">नौ</font> (''naô'', nine) |----- | <font size="+1"> ं </font> || (''anusvâr'', nasalises the preceding vowel) || || <font size="+1">रंग</font> (''rang'', color) |----- | <font size="+1"> ँ </font> || (''chandrabindu'', nasalises the preceding vowel) || ''on'', ''an'' || <font size="+1">फ़्राँसीसी</font> (''fransîsî'', French) |----- | <font size="+1"> अः </font> || ''ah'' (in the middle of a word,<br />only the two points are used) || || <font size="+1">दुःख</font> (''duhkh'', sadness) |----- | <br /> |----- | '''ਵਿਅੰਜਨ''' |----- | <font size="+1"> क </font> || ''k'' || '''c'''ome || <font size="+1">कमरा</font> (''kamrâ'', room) |----- | <font size="+1"> क़ </font> || ''k'' (words of arabic origin) || '''c'''risp ||<font size="+1">क़मीज़</font> (''kamîz'', shirt) |----- | <font size="+1"> ख </font> || ''kh'' || '''kh'''aki || <font size="+1">लिखना</font> (''likhnâ'', write) |----- | <font size="+1"> ख़ </font> || ''kh'' || '''kh'''aki || <font size="+1">अख़बार</font> (''akhbâr'', Newspaper) |----- | <font size="+1"> ग </font> || ''g'' || '''g'''irl || <font size="+1">गाना</font> (''gânâ'', song, to sing) |----- | <font size="+1"> ग़ </font> || ''g'' || '''g'''um || <font size="+1">ग़रीब</font> (''garîb'', poor) |----- | <font size="+1"> घ </font> || ''gh'' || || <font size="+1">घर</font> (''ghar'', home, dwelling) |----- |<font size="+1">ङ्</font> || ''unu'' || fi'''n'''ger || <font size="+1">वाङ्मय </font> (''Vaadmay'', helpful) |----- | <font size="+1"> च </font> || ''tch'' || '''Tch'''echen || <font size="+1">चार</font> (''tchâr'', four) |----- | <font size="+1"> छ </font> || ''tchh'' || || <font size="+1">छे</font> (''tchhé'', six) |----- | <font size="+1"> ज </font> || ''dj'' || '''g'''ene || <font size="+1">जाना</font> (''djânâ'', to go) |----- | <font size="+1"> ज़ </font> || ''z'' (words of arabic origin) || '''z'''ero || <font size="+1">मेज़</font> (''méz'', table) |----- | <font size="+1"> झ </font> || ''djh'' || || <font size="+1">झूठ</font> (''djhoûth'', lie) |----- | <font size="+1"> ञ </font> || ''gn'' (only in combination with <font size="+1">च छ ज झ</font>)|| '''Gn'''arl || <font size="+1">ज्ञान </font> (''Knowledge'') |----- | <font size="+1"> ट </font> || ''t'' || '''T'''ommy || <font size="+1">पेट</font> (''pét'', stomach) |----- | <font size="+1"> ठ </font> || ''th'' || || <font size="+1">मराठी</font> (Marathi) |----- | <font size="+1"> ड </font> || ''d'' || || <font size="+1">एडी</font> (''édî'', ankle) |----- | <font size="+1"> ड़ </font> || ''r'' (rolling) || || <font size="+1">भेड़</font> (''bhér'', sheep) |----- | <font size="+1"> ढ </font> || ''dh'' || || <font size="+1">ढेर</font> (''dhér'', accumulation) |----- | <font size="+1"> ढ़ </font> || ''rh'' || || <font size="+1">डेढ़</font> (''dérh'', one and a half) |----- | <font size="+1"> ण </font> || ''n'' || || <font size="+1">अणु</font> (''anou'', atome, molecula) |----- | <font size="+1"> त </font> || ''t'' || || <font size="+1">तमिल</font> (''tamil'', Tamil) |----- | <font size="+1"> थ </font> || ''th'' || '''th'''ick || <font size="+1">हाथ</font> (''hâth'', hand) |----- | <font size="+1"> द </font> || ''d'' || || <font size="+1">दो</font> (''dô'', two) |----- | <font size="+1"> ध </font> || ''dh'' || || <font size="+1">दूध</font> (''doûdh'', milk) |----- | <font size="+1"> न </font> || ''n'' || '''n'''ame || <font size="+1">नमक</font> (''namak'', salt) |----- | <font size="+1"> प </font> || ''p'' || '''p'''apa || <font size="+1">पति</font> (''pati'', husband) |----- | <font size="+1"> फ </font> || ''ph'', ''f'' || || <font size="+1">सफेद</font> (''safed'', white) |----- | <font size="+1"> फ़ </font> || ''f'' (words of foreign origin) || '''f'''ailure || <font size="+1">फ़ारसी</font> (Farsi) |----- | <font size="+1"> ब </font> || ''b'' || '''b'''alloon || <font size="+1">बीस</font> (''bîs'', twenty) |----- | <font size="+1"> भ </font> || ''bh'' || || <font size="+1">भारत</font> (''bhârat'', India) |----- | <font size="+1"> म </font> || ''m'' || '''m'''om || <font size="+1">माथा</font> (''mâthâ'', forehead) |----- | <font size="+1"> य </font> || ''y'' || '''y'''ac || <font size="+1">चाय</font> (''tchây'', tea/chai) |----- | <font size="+1"> र </font> || ''r'' || '''r'''ate || <font size="+1">रिववार</font> (''ravivâr'', Sunday) |----- | <font size="+1"> ल </font> || ''l'' || '''l'''ake || <font size="+1">लाना</font> (''lânâ'', bring) |----- | <font size="+1"> व </font> || ''v'', ''w'' || || <font size="+1">हवा</font> (''hawâ'', air) |----- | <font size="+1"> श </font> || ''sh'' (''wet'' ch) || ([[German]]) mi'''ch''' || <font size="+1">शनिवार</font> (''shanivâr'', Saturday) |----- | <font size="+1"> ष </font> || ''ch'' || '''sh'''ell || <font size="+1">भाषा</font> (''bhâchâ'', language) |----- | <font size="+1"> स </font> || ''s'' || '''s'''ilk || <font size="+1">सात</font> (''sât'', seven) |----- | <font size="+1"> ह </font> || ''h'' || '''h'''ill || <font size="+1">होना</font> (''honâ'', to be) |----- | <font size="+1"> ़ </font> || || || <font size="+1"> </font> |----- | <font size="+1"> ् </font> || (to supress the implicit vowel) || || <font size="+1"> </font> |----- | <font size="+1"> ॐ </font> || Ôm || || <font size="+1"> </font> |----- | <font size="+1"> । </font> || . (end of phrase) || || <font size="+1"> </font> |----- | <font size="+1"> ॥ </font> || (marks the end of the rhyme in poetry) || || <font size="+1"> </font> |} 0fbe9ake1vw6mc6cryiljvbyo427w6j 0 2514 4520 4519 2015-12-23T04:12:03Z Satdeep Gill 356 wikitext text/x-wiki === ਵਾਕੰਸ਼=== <table> <tr><td>'''Bona jorno'''</td> <td>ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ (ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ)</td></tr> <tr><td>'''Bona vespero'''</td> <td>ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਾਮ</td></tr> <tr><td>'''Bona nokto'''</td> <td>ਸ਼ੁਭ ਰਾਤ</td></tr> <tr><td>'''Til rivido'''</td> <td>ਖ਼ੁਦਾ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ (ਫਿਰ ਮਿਲਾਂਗੇ)</td></tr> <tr><td>'''Quale vu standas?'''</td> <td>ਤੁਹਾਡਾ ਕੀ ਹਾਲ ਹੈ?</td></tr> <tr><td>'''Tre bone danko'''</td> <td>ਬਹੁਤ ਖ਼ੂਬ, ਸ਼ੁਕਰੀਆ</td></tr> </table> ===ਗੱਲ-ਬਾਤ=== ਦੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੱਲ-ਬਾਤ।<br> A: '''Bona jorno! Quale vu standas?''' ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ! ਤੁਹਾਡਾ ਕੀ ਹਾਲ ਹੈ?<br> M: '''Tre bone, danko. Quale vu nomesas?''' ਬਹੁਤ ਖ਼ੂਬ, ਸ਼ੁਕਰੀਆ। ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਂ ਕੀ ਹੈ?<br> A: '''Me nomesas Andre. E vu?'''ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਆਂਡਰੇ ਹੈ। ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ?<br> M: '''Me nomesas Parvez. Ube vu habitas?''' ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਪਰਵੇਜ਼ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ?<br> A: '''Me habitas Paris. Ka vu anke?''' ਮੈਂ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਵੀ?<br> M: '''No, me habitas Patiala, India. Me lojas en Paris nur por un monato.''' ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਪਟਿਆਲਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਹਾਂ।<br> A: '''Bone! Ho! Yen la autobuso. Me mustas irar. Til rivido!''' ਬਹੁਤ ਖ਼ੂਬ! ਬੱਸ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੈਂਨੂੰ ਜਾਣਾ ਪੈਣਾ। ਫਿਰ ਮਿਲਾਂਗੇ!<br> M: '''Til rivido!''' ਫਿਰ ਮਿਲਾਂਗੇ!<br> 6jaia0w5py3c7z9tmhh9g90bbrx5afz 14 2515 4534 2015-12-23T16:14:53Z Satdeep Gill 356 "ਛੇਤੀ ਮਿਟਾਉਣਯੋਗ ਸਫ਼ੇ" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki ਛੇਤੀ ਮਿਟਾਉਣਯੋਗ ਸਫ਼ੇ rijd7fs4w779bmnube8oc1tggmenucz 0 2516 4548 4537 2015-12-25T04:22:01Z Satdeep Gill 356 ਤਸਵੀਰ + ਵਾਧਾ wikitext text/x-wiki {{ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ|ਐੱਸਪੇਰਾਂਤੋ}} [[File:Flag of Esperanto.svg|thumb|ਐੱਸਪੇਰਾਂਤੋ ਦਾ ਝੰਡਾ]] '''ਐੱਸਪੇਰਾਂਤੋ''' ਇੱਕ ਬਣਾਉਟੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਲੁਦਵਿਕ ਜ਼ਾਮੇਨਹੋਫ਼ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ==ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ== * [[ਐੱਸਪੇਰਾਂਤੋ/ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ|ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ]] * [[ਐੱਸਪੇਰਾਂਤੋ/ਗੱਲ-ਬਾਤ|ਗੱਲ-ਬਾਤ]] ==ਵਿਆਕਰਨ== * [[ਐੱਸਪੇਰਾਂਤੋ/ਪੜਨਾਂਵ|ਪੜਨਾਂਵ]] * [[ਐੱਸਪੇਰਾਂਤੋ/ਨਾਂਵ|ਨਾਂਵ]] * [[ਐੱਸਪੇਰਾਂਤੋ/ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ|ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ]] * [[ਐੱਸਪੇਰਾਂਤੋ/ਕਿਰਿਆ|ਕਿਰਿਆ]] 7uv33tvvgoz6h7fw0h250qsjv2lnxy1 0 2517 4536 2015-12-23T16:39:15Z Satdeep Gill 356 "'''ਐੱਸਪੇਰਾਂਤੋ''' ਇੱਕ ਬਣਾਉਟੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਲੁਦਵਿਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki '''ਐੱਸਪੇਰਾਂਤੋ''' ਇੱਕ ਬਣਾਉਟੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਲੁਦਵਿਕ ਜ਼ਾਮੇਨਹੋਫ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਮਕਸਦ ਸੀ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਸੰਚਾਰ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ ਜੋ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸੌਖੀ ਹੋਵੇ। acm8mh7h8rfeq6j75lhycstzth7hgf6 0 2518 4538 2015-12-23T16:58:38Z Satdeep Gill 356 "==ਨਿੱਜੀ ਪੜਨਾਂਵ== {| class="wikitable" !colspan="2"| ਪੁਰਖ !ਇੱਕ ਵਚਨ !! ਬਹੁ-ਵਚਨ |- !colspan="2"| ਪ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki ==ਨਿੱਜੀ ਪੜਨਾਂਵ== {| class="wikitable" !colspan="2"| ਪੁਰਖ !ਇੱਕ ਵਚਨ !! ਬਹੁ-ਵਚਨ |- !colspan="2"| ਪਹਿਲਾ |mi (ਮੈਂ) |ni (ਅਸੀਂ, ਆਪਾਂ) |- !colspan="2"| ਦੂਜਾ |colspan="2"| vi (ਤੂੰ, ਤੁਸੀਂ) |- !rowspan="3"| ਤੀਜਾ ! ਪੁਲਿੰਗ | li (ਉਹ) |rowspan="3"| ili (ਉਹ) |- ! ਇਲਿੰਗ | ŝi (ਉਹ) |- ! ਵਸਤੂ | ĝi (ਉਹ) |} ==ਸੰਬੰਧਵਾਚੀ ਪੜਨਾਂਵ== {| class="wikitable" |- ! ਐੱਸਪੇਰਾਂਤੋ !! ਪੰਜਾਬੀ |- | mia || ਮੇਰਾ, ਮੇਰੀ, ਮੇਰੇ, ਮੇਰੀਆਂ |- | via || ਤੇਰਾ, ਤੇਰੀ, ਤੇਰੇ, ਤੇਰੀਆਂ </br> ਤੁਹਾਡਾ, ਤੁਹਾਡੀ, ਤੁਹਾਡੇ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ |- | ŝia || ਉਹਦਾ, ਉਹਦੀ, ਉਹਦੇ, ਉਹਦੀਆਂ (ਇਲਿੰਗ) |- | lia || ਉਹਦਾ, ਉਹਦੀ, ਉਹਦੇ, ਉਹਦੀਆਂ (ਪੁਲਿੰਗ) |- | ĝia || ਉਹਦਾ, ਉਹਦੀ, ਉਹਦੇ, ਉਹਦੀਆਂ (ਵਸਤੂ) |- | nia || ਸਾਡਾ, ਸਾਡੀ, ਸਾਡੇ, ਸਾਡੀਆਂ |- | ilia || ਉਹਨਾਂ ਦਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ |} aakm1rcvmq2l1mgktravtj2z6s57sub 0 2519 4563 4562 2015-12-26T04:13:38Z Baljeet Bilaspur 1273 wikitext text/x-wiki ==ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨਾ== * '''Ramon es inteligenta, ma ociema.''' ਰਾਮੋਨ ਸਿਆਣਾ ਹੈ ਪਰ ਆਲਸੀ ਹੈ। * '''La long-hara viro ne es vicino di Ramesh.''' ਲੰਮੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਆਦਮੀ ਰਮੇਸ਼ ਦਾ ਗਵਾਂਢੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। * '''Quante vu evas?''' ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ ਕੀ ਹੈ? * '''Elua matro evas sisadek e sep yari.''' ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਸਤਾਹਠ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਹੈ। * '''Sioro Parvez es mez-eva viro.''' ਪਰਵੇਜ਼ ਸਾਹਿਬ ਦਰਮਿਆਨੀ ਉਮਰ ਦੇ ਹਨ। * '''Lua grand-eva genitori habitas en Chandigarh.''' ਉਸਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। t2x9bhkjf5ry8d1lji8g1l13ynf4m8z 0 2520 4544 2015-12-25T03:51:03Z Satdeep Gill 356 "ਇੱਕ ਵਚਨ ਨਾਂਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ "o" ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਵਚਨ ਨਾਂਵਾਂ ਦੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki ਇੱਕ ਵਚਨ ਨਾਂਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ "o" ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਵਚਨ ਨਾਂਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ "oj" ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਲਿੰਗ ਨਾਂਵਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ "o" ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ "n" ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। * Hundo (ਕੁੱਤਾ) * Hundoj (ਕੁੱਤੇ) * Hundino (ਕੁੱਤੀ) * Hundinoj (ਕੁੱਤੀਆਂ) avyudakl92ar0mssb5nw0ix7d6ss50z 0 2521 4549 2015-12-25T04:31:10Z Satdeep Gill 356 " ==ਮੁਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ== * [[ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ/ਮੁਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ|ਮੁਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ]..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki ==ਮੁਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ== * [[ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ/ਮੁਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ|ਮੁਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ]] * [[ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ/ਵਰਨਮਾਲਾ|ਵਰਨਮਾਲਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਿੰਨ੍ਹ]] * [[ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ/ਗੱਲ-ਬਾਤ|ਮੁਢਲੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ]] ==ਵਿਆਕਰਨ== * [[ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ/ਪੜਨਾਂਵ|ਪੜਨਾਂਵ]] * [[ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ/ਨਾਂਵ|ਨਾਂਵ]] * [[ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ/ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ|ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ]] * [[ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ/ਕਿਰਿਆ|ਕਿਰਿਆ]] * [[ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ/ਕਿਰਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ|ਕਿਰਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ]] 7u4j5643wmgj3enheldzu2vs08put1j 0 2522 4551 4550 2015-12-25T04:35:07Z Satdeep Gill 356 ਮੋਟੇ ਅੱਖਰ ਕੀਤੇ wikitext text/x-wiki ==ਨਿੱਜੀ ਪੜਨਾਂਵ== * '''Je''' - ਮੈਂ * '''Tu''' - ਤੂੰ * '''Il''' - ਉਹ (ਪੁਲਿੰਗ) * '''Elle''' - ਉਹ (ਇਲਿੰਗ) * '''Nous''' - ਅਸੀਂ * '''Vous''' - ਤੁਸੀਂ * '''Ils''' - ਉਹ (ਪੁਲਿੰਗ - ਬਹੁਵਚਨ) * '''Elles''' - ਉਹ (ਇਲਿੰਗ - ਬਹੁਵਚਨ) * '''On''' - ਆਪਾਂ ==ਸੰਬੰਧਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ== hefjntl8nlvsvpziquma6y2q7zlqhc0 4 2523 4552 2015-12-25T04:36:50Z Satdeep Gill 356 ਨਵਾਂ wikitext text/x-wiki ਵਿਜ਼ੁਅਲ ਐਡੀਟਰ ਇੱਕ ਟੂਲ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬਿਨਾ ਵਿਕੀਲਿਖਤ ਤੋਂ ਸੋਧਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। k042xltjs83tfiqn3ljmcmb2lplujph 8 2524 4553 2015-12-25T04:40:22Z Satdeep Gill 356 "== editing == * HotCat[ResourceLoader|rights=edit,purge]|HotCat.js * ProveIt[ResourceLoader|dependencies=jquery.ui.tabs,jquery.ui.button,jquery.effects..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki == editing == * HotCat[ResourceLoader|rights=edit,purge]|HotCat.js * ProveIt[ResourceLoader|dependencies=jquery.ui.tabs,jquery.ui.button,jquery.effects.highlight,jquery.textSelection,mediawiki.util]|ProveIt.css|ProveIt.js 16i60dbeyyk9cpy5z4n94tg3spay00q 8 2525 4554 2015-12-25T04:41:45Z Satdeep Gill 356 "HotCat, ਕੈਟੇਗਰੀਆਂ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨੀ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki HotCat, ਕੈਟੇਗਰੀਆਂ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨੀ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। hiqb4gsn8kt0qtiefpdx623cjuqg078 8 2526 4555 2015-12-25T04:42:26Z Satdeep Gill 356 "window.hotcat_translations_from_commons = true; /* This imports the latest version of HotCat from Commons. HotCat is a gadget to make changes to cat..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ javascript text/javascript window.hotcat_translations_from_commons = true; /* This imports the latest version of HotCat from Commons. HotCat is a gadget to make changes to categories much easier. Full documentation can be found at http://commons.wikimedia.org/wiki/Help:Gadget-HotCat */ mw.loader.load( '//commons.wikimedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-HotCat.js&action=raw&ctype=text/javascript' ); 050rn29344h01x3e9o7x0k5vcs4cj2v 8 2527 4556 2015-12-25T04:43:52Z Satdeep Gill 356 "ProveIt - ਹਵਾਲੇ ਜੋੜਨੇ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki ProveIt - ਹਵਾਲੇ ਜੋੜਨੇ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। bfv42f3dobqv87p4sm7j6l925f42eeb 8 2528 4557 2015-12-25T04:44:37Z Satdeep Gill 356 "@import url("//en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-ProveIt.css&action=raw&debug=true&ctype=text/css");" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ css text/css @import url("//en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-ProveIt.css&action=raw&debug=true&ctype=text/css"); b04779kucmunttfoxolz1fbk9dotoi8 8 2529 4558 2015-12-25T04:45:04Z Satdeep Gill 356 "mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-ProveIt.js&action=raw&ctype=text/javascript'); // [[:en:User:ProveIt GT]]" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ javascript text/javascript mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-ProveIt.js&action=raw&ctype=text/javascript'); // [[:en:User:ProveIt GT]] omjr9uru5pnvzz39h9ft6gujs9ymjjs 10 2530 4593 4592 2016-01-01T14:39:38Z Satnam S Virdi 1285 [[Special:Contributions/ਪ੍ਰਚਾਰਕ|ਪ੍ਰਚਾਰਕ]] ([[User talk:ਪ੍ਰਚਾਰਕ|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) ਦੀ ਸੋਧ 4592 ਨਕਾਰੀ - Test Failed wikitext text/x-wiki {{ambox|type=content|text='''ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਵਿਕਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।'''<br/>ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} ਵਧਾ ਕੇ] ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।}}<includeonly>{{#ifeq:{{{example|no}}}|no|[[Category:{{#ifeq:{{ARTICLESPACE}}|Wikijunior|Wikijunior Stubs|Stubs}}|{{#ifeq:{{ARTICLESPACE}}|Wikijunior|{{PAGENAME}}|{{FULLPAGENAME}}}}]]}}</includeonly><noinclude> bvbma9w01jvndnb5s5ms5fitspxl3gs 10 2531 4575 4573 2015-12-26T04:29:52Z Baljeet Bilaspur 1273 wikitext text/x-wiki <table class="metadata plainlinks ambox {{#switch:{{{small|}}} | left = mbox-small-left }} {{#switch:{{{type|}}} | speedy = ambox-speedy | delete = ambox-delete | content = ambox-content | style = ambox-style | move = ambox-move | protection = ambox-protection | notice <!-- notice = default --> | #default = ambox-notice }}" style="{{{style|}}}"> <tr> {{#switch:{{{image|}}} | blank <!-- Fall back to "none", since deprecated. --> | none = <td class="mbox-empty-cell"></td> <!-- No image. Cell with some width or padding necessary for text cell to have 100% width. --> | #default = <td class="mbox-image">{{ #switch:{{{small|}}} | left = <!-- Don't use the DIV --> | #default = <div style="width: 52px;"> }} {{#if:{{{image|}}} | {{{image}}} | [[File:{{#switch:{{{type|}}} | speedy = Ambox warning pn.svg | delete = Ambox warning pn.svg | content = Book important2.svg | style = Edit-clear.svg | move = Merge-split-transwiki default.svg | protection = Padlock-silver-medium.svg | notice <!-- notice = default --> | #default = Information icon4.svg }} | {{#switch:{{{small|}}} | left = 20x20px | #default = 40x40px }} |link=|alt=]] }}{{#switch:{{{small|}}} | left = <!-- Don't use the /DIV --> | #default = </div> }}</td> }} <td class="mbox-text" style="{{{textstyle|}}}"> {{{text}}} </td> {{#if:{{{imageright|}}} | {{#ifeq:{{{imageright|}}}|none | <!-- No image. --> | <td class="mbox-imageright">{{#switch:{{{small|}}} | left = {{{imageright}}} | #default = <div style="width: 52px;"> {{{imageright}}} </div> }}</td> }} }} </tr> </table><!-- Detect and report usage with faulty "type" parameter: -->{{#switch:{{{type|}}} | <!-- No type fed, is also valid input --> | speedy | delete | content | style | move | protection | notice = <!-- Do nothing, valid "type" --> | #default = <div style="text-align: center;">This message box is using an invalid "type={{{type|}}}" parameter and needs fixing.</div> }}<noinclude> {{documentation}} <!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> tb1vy56jqr2f8rxcta3c3zxkitwyn88 10 2532 4574 4572 2015-12-26T04:29:18Z Baljeet Bilaspur 1273 wikitext text/x-wiki <table class="metadata plainlinks ambox {{#switch:{{{small|}}} | left = mbox-small-left }} {{#switch:{{{type|}}} | speedy = ambox-speedy | delete = ambox-delete | content = ambox-content | style = ambox-style | move = ambox-move | protection = ambox-protection | notice <!-- notice = default --> | #default = ambox-notice }}" style="{{{style|}}}"> <tr> {{#switch:{{{image|}}} | blank <!-- Fall back to "none", since deprecated. --> | none = <td class="mbox-empty-cell"></td> <!-- No image. Cell with some width or padding necessary for text cell to have 100% width. --> | #default = <td class="mbox-image">{{ #switch:{{{small|}}} | left = <!-- Don't use the DIV --> | #default = <div style="width: 52px;"> }} {{#if:{{{image|}}} | {{{image}}} | [[File:{{#switch:{{{type|}}} | speedy = Ambox warning pn.svg | delete = Ambox warning pn.svg | content = Book important2.svg | style = Edit-clear.svg | move = Merge-split-transwiki default.svg | protection = Padlock-silver-medium.svg | notice <!-- notice = default --> | #default = Information icon4.svg }} | {{#switch:{{{small|}}} | left = 20x20px | #default = 40x40px }} |link=|alt=]] }}{{#switch:{{{small|}}} | left = <!-- Don't use the /DIV --> | #default = </div> }}</td> }} <td class="mbox-text" style="{{{textstyle|}}}"> {{{text}}} </td> {{#if:{{{imageright|}}} | {{#ifeq:{{{imageright|}}}|none | <!-- No image. --> | <td class="mbox-imageright">{{#switch:{{{small|}}} | left = {{{imageright}}} | #default = <div style="width: 52px;"> {{{imageright}}} </div> }}</td> }} }} </tr> </table><!-- Detect and report usage with faulty "type" parameter: -->{{#switch:{{{type|}}} | <!-- No type fed, is also valid input --> | speedy | delete | content | style | move | protection | notice = <!-- Do nothing, valid "type" --> | #default = <div style="text-align: center;">This message box is using an invalid "type={{{type|}}}" parameter and needs fixing.</div> }}<noinclude> {{documentation}} <!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> tb1vy56jqr2f8rxcta3c3zxkitwyn88 0 2533 4741 4740 2016-02-16T22:42:00Z Bhvintri 1274 wikitext text/x-wiki [[File:Punjabi Indo Aryan.png|thumb|ਹਿੰਦ-ਆਰਿਆਈ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ]] ਪੰਜਾਬੀ ਉੱਤਰ-ਪਛਮੀ ਹਿੰਦ-ਆਰਿਆਈ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਪੂਰਬੀ ਉਪ-ਬੋਲੀਆਂ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਨੇੜੇ ਹਨ, ਜਦ ਕਿ ਪਛਮੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਉਪ-ਬੋਲੀਆਂ ਸਿੰਧੀ ਅਤੇ ਦਾਰਦੀ ਬੋਲੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।<br /> ਜਿਥੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ''''ਵ'''', ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ''''ਬ'''' ਵਿਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਪੰਜਾਬੀ ਨੇ ਅਜੇ ਵੀ ਕੁਝ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ''''ਵ'''' ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰਖਿਆ ਹੈ।<br /> ਜਿਵੇਂ: '''ਹਿੰਦੀ''': ''ਬੀਚ''; '''ਪੰਜਾਬੀ''': ''ਵਿੱਚ''।<br /> ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪੂਰਬੀ ਉਪ-ਬੋਲੀਆਂ 'ਵ' ਨੂੰ 'ਬ' ਵਿਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ: ''ਬਿਚ''।<br /> <br /> ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਦੂਹਰੇ ਵਿਅੰਜਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਿੰਦ-ਆਰਿਆਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੇ ਦੀਰਘ-ਸੁਰ ਲਗਾਕੇ ਸੌਖਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਅਜੇ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਇਮ ਹਨ। ਸਿੰਧੀ ਅਤੇ ਦਾਰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਭਾਵੇਂ ਦੂਹਰਾ ਵਿਅੰਜਨ ਨਹੀ ਹੈ ਪਰ ਸੁਰ ਲਘੂ ਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੀਰਘ ਅਤੇ ਲਘੂ ਸੁਰ ਵਾਲੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ '''ਉੱਤਰ-ਪਛਮੀ ਹਿੰਦ-ਆਰਿਆਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ''' ਨੂੰ ਬਾਕੀ '''ਹਿੰਦ-ਆਰਿਆਈ''' ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦੀ ਹੈ।<br /> ਉਦਾਹਰਣਾਂ:<br /> {| class="wikitable" |- | '''ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ''' || '''ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ''' || '''ਪੰਜਾਬੀ''' || '''ਸਿੰਧੀ''' || '''ਦਾਰਦੀ''' || '''ਹਿੰਦੀ''' |- | ਉੱਚਕਃ || ਉੱਚਉ || ਉੱਚਾ || ਉਚੋ || || ਊਂਚਾ |- | ਸਤ੍ਯਃ || ਸੱਚੁ || ਸੱਚ || ਸਚੁ || || ਸਾਂਚ/ਸਚ |- | ਰਿਕ੍ਸ਼ਃ || ਰਿੱਛੁ || ਰਿੱਛ || ਰਿਛੁ || ਈਤ੍ਸ || ਰੀਛ |- | ਸ਼ਬ੍ਦਃ || ਸੱਦੁ || ਸੱਦ || || ਸਦ || ਸਾਦ |- | ਦੁਗ੍ਧੰ || ਦੁੱਧੁ || ਦੁੱਧ || ਡੁਧੁ || ਦੋਦ || ਦੂਧ |- | ਅਗ੍ਰੇ || ਅੱਗਹਿ || ਅੱਗੇ || ਅੱਗੇ || || ਆਗੇ |- | ਅਦ੍ਯ || ਅੱਜੁ || ਅੱਜ || ਅਜੁ || ਅਜ਼ || ਆਜ |- | ਚਕ੍ਰੰ || ਚੱਕੁ || ਚੱਕ || ਚਕੁ || || ਚਾਕ |- | ਤਰ੍ਕਯਤਿ || || || || || |- | ਸ਼ੁਸ਼ਕਕਃ || || || || || |- | ਕਰ੍ਮ || || || || || |- | ਚਰ੍ਮ || || || || || |- | ਕਰ੍ਣਃ || || || || || |- | ਸਰ੍ਪਃ || || || || || |- | ਸ਼੍ਵਸ਼੍ਰੂਃ || || || || || |- | ਭਕ੍ਤੰ || || || || || |- | ਰਕ੍ਤਕਃ || || || || || |- | ਕਰ੍ਤਯਤਿ || || || || || |- | ਹਸ੍ਤਃ || || || || || |- | ਪ੍ਰਿਸ਼੍ਠੰ || || || || || |} </br>ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ ਸੰਬੰਧ ਕਾਰਕ ਲਈ 'ਦਾ' ਪਿਛੇਤਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ 'ਕਾ' ਪਿਛੇਤਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। </br>ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪਹਿਲਾ ਪੁਰਖ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਪੁਰਖ ਪੜ੍ਹਨਾਵਾਂ ਦੇ ਬਹੁ-ਵਚਨ ਹਿੰਦੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਿੰਧੀ ਅਤੇ ਦਾਰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ:</br> {| class="wikitable" |- | '''ਪੰਜਾਬੀ''' || ਅਸੀਂ || ਤੁਸੀਂ |- | '''ਹਿੰਦੀ''' || ਹਮ || ਤੁਮ |- | '''ਸਿੰਧੀ''' || ਅਸੀਂ || ਤੂਹੀਂ |- | '''ਕਸ਼ਮੀਰੀ''' || ਅਸਿ || ਤੁਹਿ |} </br>'''ਪੜ੍ਹਨਾਂਵੀ ਪਿਛੇਤਰ''' ਪੰਜਾਬੀ, ਸਿੰਧੀ ਅਤੇ ਦਾਰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਇਕ ਖ਼ਾਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ: ''ਆਖਿਉਸ'' - ''ਉਸ ਨੂੰ ਆਖ''। ਇਹ ਲੱਛਣ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਨਹੀ ਮਿਲਦਾ (ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪੂਰਬੀ ਉਪ-ਬੋਲੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਇਹ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ)। </br> ਸਿੰਧੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਹਨ। ਸਿੰਧ ਦੇ ਇਕ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਵਸੇ ਲੋਕ ਅੱਧੀ-ਅੱਧੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਭਾਵ ਅੱਧੀ ਪੰਜਾਬੀ-ਅੱਧੀ ਸਿੰਧੀ। ਦੱਖਣੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਉਪਬੋਲੀਆਂ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਵੀ ਸਿੰਧੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਮਿਲਦਾ-ਜੁਲਦਾ, ਦੂਹਰੇ-ਵਿਅੰਜਨ ਅਕਸਰ ਸੁਨਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕੇ ਸਿੰਧੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਹਨ। </br> ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਪੰਜਾਬੀ ਉਪਬੋਲੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਕ ਪਿਛੇਤਰ ਅਤੇ ਮੂਲ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਭੂਤਕਾਲ ਵੀ ਸਿੰਧੀ ਅਤੇ ਦਾਰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਵਿਚ ''ਮਾਲੁ'' ਤੋਂ ''ਮੋਲੁ'' (ਪਿਉ) ਅਤੇ ''ਮਾਜੁ'' ਤੋਂ ''ਮੋਜੁ'' (ਮਾਂ); ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਲਤਾਨੀ ਉਪਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ''ਕੁੱਕੜੁ'' ਤੋਂ ''ਕੁੱਕੁੜ''; ''ਵਾਹੜੁ'' ਤੋਂ ''ਵਾਹੁੜ'' (ਵਹਿੜਾ); ''ਕੁੱਕੜਿ'' ਤੋਂ ''ਕੁੱਕਿੜ'' ਅਤੇ ''ਵਾਹੜਿ'' ਤੋਂ ''ਵਾਹਿੜ''। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੂਲ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਭੂਤਕਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ''ਸਾ'', ''ਸੀ''; ਦੱਖਣੀ ਉਪਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ''ਆਹਾ'', ''ਆਹ'', ''ਅਸਾ'', ''ਆਸਾ'', ''ਸਾ'' ਆਦਿ ਹੈ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਵਿਚ ''ਓਸੁ'' (''ਅਸੁ'' ਤੋਂ) ਹੈ। ਪਰ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਭੂਤਕਾਲ ''ਥਾ'' ਹੈ।</br> ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਉੱਤਰੀ ਉਪਬੋਲੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵੀ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਜਿੱਥੇ '''''ਜਾਣਾ''''' ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਪੋਠੋਹਾਰੀ ਵਿਚ '''''ਗਛਣਾ''''' ਵਧੇਰੇ ਸੁਣੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਸ਼ਮੀਰੀ '''''ਗਤ੍ਸ਼ੁਨ''''' ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ-ਜੁਲਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਦੇ ਕੁਝ ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਪੋਠੋਹਾਰੀ ਬੋਲੀਆਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। mipi9h944gu9wrtt9mjjjn5t5ls6v2t 2 2534 4584 2015-12-30T19:05:03Z Steinsplitter 839 Steinsplitter ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Hahc21]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Razr Nation]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Hahc21|Hahc21]]" to "[[Special:C... wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਿਰੈਕਟ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Razr Nation]] d0nciws9w50wku1kazf4pj0ugzgi7sd 2 2535 4586 2015-12-30T19:06:29Z Steinsplitter 839 Steinsplitter ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Hahc21/common.css]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Razr Nation/common.css]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Hahc21|Hah... css text/css /* #REDIRECT */@import url(//pa.wikibooks.org/w/index.php?title=%E0%A8%B5%E0%A8%B0%E0%A8%A4%E0%A9%8B%E0%A8%82%E0%A8%95%E0%A8%BE%E0%A8%B0:Razr_Nation/common.css&action=raw&ctype=text/css); c983h481xr3up9c7t50kpcpzana86mk 2 2536 4588 2015-12-30T19:06:31Z Steinsplitter 839 Steinsplitter ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Hahc21/common.js]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Razr Nation/common.js]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Hahc21|Hahc2... javascript text/javascript /* #REDIRECT */mw.loader.load("//pa.wikibooks.org/w/index.php?title=%E0%A8%B5%E0%A8%B0%E0%A8%A4%E0%A9%8B%E0%A8%82%E0%A8%95%E0%A8%BE%E0%A8%B0:Razr_Nation/common.js\u0026action=raw\u0026ctype=text/javascript"); emlvhvyray0d3dh7jlnr18d73n46l1y 0 2537 4589 2016-01-01T04:30:19Z Satdeep Gill 356 "* [[ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ/ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ|ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ]] * ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ/ਵਰਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki * [[ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ/ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ|ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ]] * [[ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ/ਵਰਨਮਾਲਾ|ਵਰਨਮਾਲਾ]] r1v563gmg4gvbtxht0kr8hepygjtobn 0 2538 4590 2016-01-01T04:37:09Z Satdeep Gill 356 "ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ 26 ਅੱਖਰ ਹਨ: ਛੋਟੇ ਅੱਖਰ: a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, t, u..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ 26 ਅੱਖਰ ਹਨ: ਛੋਟੇ ਅੱਖਰ: a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, t, u, v, w, x, y, z ਵੱਡੇ ਅੱਖਰ: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, Y, Z pywr9976mbqsbgpwfv9read09pbcmfl 0 2539 4591 2016-01-01T04:38:13Z Satdeep Gill 356 ਨਵਾਂ wikitext text/x-wiki '''ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ''' ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਹੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੀ ਤਰੀਕ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। cyy08xgu0ssdcusvfnynq3mu8x3syfs 0 2540 4832 4831 2017-04-21T14:13:16Z SikhDigitalLibrary 1411 wikitext text/x-wiki '''ਵਾਤਾਵਰਣ ਚੇਤਨਾ (ਲੇਖ ਸੰਗ੍ਹਿ)''' ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਸਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਵਰਮਾ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਡਾ ਬਲਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਬਰਾੜ ਤੇ ਡਾ ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸੰਪਾਦਕ ਹਨ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 11 ਲੇਖ ਹਨ। Additional References:- Environmental perception in Sikh faith - Dr. Gopal Singh Puri Tract No. 425, 426, 427 http://sikhdigitallibrary.blogspot.in/2015/01/environmental-perception-in-sikh-faith.html p3if5sc5jd6nnfijdm8ztzyo29rsmri 2 2541 4595 2016-01-04T11:51:02Z Akash Pannu 1296 "ਮੈਂ ਅਬੋਹਰ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki ਮੈਂ ਅਬੋਹਰ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ। l393lp7y2lr3qdx69mdy1jwh3haldkk 10 2542 4930 4602 2018-06-08T16:40:02Z Thomas Linard 1528 PNG -> SVG wikitext text/x-wiki <h2 style="border-radius: 7px; text-align: left; padding: 5px; background-color: #e0e0f7; color: #505070;">[[Image:Vista-Ym.png|25px]] ਜੀ ਆਇਆਂ ਨੂੰ!</h2> ਨਮਸਕਾਰ {{BASEPAGENAME}} ਜੀ! ਪੰਜਾਬੀ [[ਵਿਕਿਬੁਕਸ]] ’ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ [[ਵਿਕਿਬੁਕਸ:ਸੁਆਗਤ|ਸੁਆਗਤ]] ਹੈ! ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੇਖ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਹਿਚਕਚਾਓ ਨਹੀਂ! ਗੱਲਬਾਤ, [[ਵਿਕਿਬੁਕਸ:ਭਾਈਚਾਰਕ ਸੱਥ|ਸੱਥ]] ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਆਪਣਾ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨ ਲਈ '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰੋ। ਕੁਝ ਉਪਯੋਗੀ ਲਿੰਕ: : [[File:BasKet icon.svg|25px]] &nbsp; ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਵਿਸ਼ਾ ਉੱਤੇ [[Wikibooks:ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕਿਤਾਬ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈਏ?|ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕਿਤਾਬ ਬਣਾਓ]] : [[File:Sc-apps-kate.svg|25px]] &nbsp; [[Special:Newpages|ਨਵੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਕਰੋ]] : [[File:Oxygen480-categories-preferences-system.svg|25px]] &nbsp; [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕਿਬੁਕਸ ਰਖਰਖਾਵ|ਵਿਕਿਬੁਕਸ ਦਾ ਰਖਰਖਾਵ]] ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੋ : [[File:KDE-graphics-viewer-document.svg|25px]] &nbsp; [[ਵਿਕਿਬੁਕਸ:ਆਕਲਨ|ਵਿਕਿਬੁਕਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਆਕਲਨ]] ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੋ : [[File:Gnome-dialog-question.svg|25px]] &nbsp; [[Wikibooks:ਪੁੱਛ-ਗਿੱਛ|ਪੁੱਛ-ਗਿੱਛ]] ਕੋਈ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੋ : [[File:Oxygen480-devices-input-keyboard.svg|25px]] &nbsp; [[ਮਦਦ:ਟਾਈਪ|ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਟਾਈਪ ਸਕਦੇ ਹੈ?]] ([[ਮਦਦ:ਟਾਈਪ|How to view and input Punjabi text?]]) : [[File:KWrite icon.svg|25px]] &nbsp; [[Wikibooks:ਕੱਚਾ-ਖਾਕਾ|ਕੱਚਾ-ਖਾਕਾ]]: ਮਨ ਮਰਜ਼ੀ ਬਦਲਾਵ ਕਰੋ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਦਦ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਤਾਂ [[ਵਿਕਿਬੁਕਸ:ਭਾਈਚਾਰਕ ਸੱਥ|ਸੱਥ]] ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰੋ। ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਕਿਬੁਕਸ ’ਤੇ ਮਜ਼ਾ ਆਵੇਗਾ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵਿਕਿਬੁਸ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ ਰਹੋਂਗੇ! 9r4wqg29mwuzxr85dc3yur2ev7otzzt 0 2543 4599 4598 2016-01-04T14:33:19Z Baljeet Bilaspur 1273 Redirected page to [[Wikibooks:ਸੱਥ]] wikitext text/x-wiki #redirect[[Wikibooks:ਸੱਥ]] b317u7o946xkww43kwnu3w8812dz4rm 0 2544 4934 4605 2018-10-02T02:50:38Z 2405:205:4288:2E66:0:0:1DA8:30B1 /* ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦਾ ਚਰਿਤਰ */ wikitext text/x-wiki '''ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ''' ਪੁਸਤਕ [[ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ]] ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਕ ਕੀਤੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ==ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦਾ ਚਰਿਤਰ== ਜਨਮਸਾਖੀ ਪੁਰਾਤਨ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ ਦੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਵੰਨਗੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਨਾਇਕ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਜਨਮਸਾਖੀ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ. ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ਹਨ ਜਨਮ ਦੀ ਗਵਾਹੀ. ਨਾਇਕ ਦਾ ਜਨਮ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਗਵਾਹੀ ਸਾਖੀਕਾਰ ਆਪ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ. ਇਸ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਰਚਨਾ ਦਾ ਸਾਖੀਕਾਰ ਕੋਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਅਕਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਭਾਵ ਉਸ ਕਲਪਨਾ ਦਾ ਪਾਤਰ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੇ ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਗੁਜਾਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਉਹ ਇੱਕ ਪਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਇਸਲਈ ਸਾਖੀਕਾਰ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣਾਕੇ ਉਸਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਦਾ ਹੈ. ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰਕੇ 1926 ਈ. ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ. ਇਸਨੂੰ ਪੁਰਾਤਨ ਦਾ ਦਰਜਾ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹੀ ਦਿੱਤਾ. ਇਸ ਜਨਮਸਾਖੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਆਧਾਰ ਪੋਥੀਆਂ ਹਨ. ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਜਨਮਸਾਖੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲੈ ਅਧਾਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ. ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਵਿਚ ਕੁਲ 57 ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀਆਂ ਅਧਿਆਤਮਕ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਨੂੰ 5 ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ. *'''ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ''' ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਪੁਰਾਤਨ ਵਾਰਤਕ ਦੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਵੰਨਗੀ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਬਾਰੇ ਹੈ. ਇਸ ਵਿਚ ਨਾਨਕ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ. ਭਾਵੇਂ ਜਨਮਸਾਖੀ ਵਿਚ ਹੋਰ ਵੀ ਪਾਤਰ ਹਨ ਪਰ ਸਾਰੀ ਜਨਮਸਾਖੀ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਹੀ ਛਾਏ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ. ਬਾਕੀ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦਾ ਚਰਿੱਤਰ ਵਧੇਰੇ ਆਧਿਆਤਾਮਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਹੋਇਆ ਹੈ. ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੀ ਜੋ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਉਭਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਪਰ ਚਰਚਾ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ: *'''ਵੱਡੇ ਭਗਤ''' ਸਾਖੀ ਦੇ ਸਾਖੀਕਾਰ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰੱਬ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਗਤ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ. ਜਦੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੂੰ ਪਾਂਧੇ ਕੋਲ ਪੜਨ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਾਂਧਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਸੁਣਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਏਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਾਖੀਕਾਰ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਸਾਬਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਂਧੇ ਕੋਲੋਂ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਵੀ ਕਰਵਾਈ. ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਖੀਕਾਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਬਹੁਤੇ ਥਾਵੇਂ ‘ਗੁਰੂ’ ਜਾਂ ‘ਪਰਮੇਸ਼ਰ’ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ. ਅਜਿਹੀ ਬਿਰਤੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਵਡਿਆਈ ਦਾ ਸਬੂਤ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਦੀਆਂ ਸਾਖੀਆਂ 1, 10, 21, 22 ਆਦਿ ਵਿਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ. ਸਾਖੀਕਾਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਨਾਮ ਖੁਮਾਰੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ. ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤਕ ਜੁਗਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਾਖੀਕਾਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰੱਬ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਗਤ ਸਾਬਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ. *'''ਕਰਾਮਾਤੀ ਨਾਇਕ''' ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਦੇ ਸਾਖੀਕਾਰ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਾਲ ਕਰਾਮਾਤੀ ਅੰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਚਰਿੱਤਰ ‘ਕਰਨੀ ਵਾਲਾ’ ਸਿਧ ਹੋ ਸਕੇ. ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਮਰਜੀ ਨਾਲ ਖੇਤ ਹਰਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਦਰਖਤ ਦੀ ਛਾਂ ਫਿਰਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ. ਮਰੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੰਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ. ਸਹਾਇਕ ਪਾਤਰ ਮਰਦਾਨਾ ਮਾਸੂਮ ਜਿਹਾ ਬਣ ਕੇ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਠੀਕ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ. ਸਾਖੀ ਨ. 47 ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਮੋਏ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਜਿੰਦਾ ਕਰਕੇ ਆਪ ਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ. ਇੱਕ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਤਾਂ ਸਾਖੀਕਾਰ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿੰਦੁਆਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿਚ ਝਗੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਮੁਸਲਮਾਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਫਨਾਉਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਹਿੰਦੂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦਾਹ-ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਇਸਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਜਦੋਂ ਚਾਦਰ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਹੇਠਾਂ ਸਿਰਫ ਫੁੱਲ ਸਨ. ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਖੀਕਾਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਕਰਾਮਾਤੀ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ. *'''ਆਦਰਸ਼ਕ ਭੇਖਧਾਰੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ''' ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਪੁਰਾਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਲਿਖਤ ਵਿਚ ਛਾਏ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ. ਕਰਤਾ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਟੀਚਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਾਕੀ ਪਾਤਰਾਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਦਿਸਣ. ਇਸ ਮਨੋਰਥ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਉਹ ਕਈ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਜੁਗਤਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ. ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਪਰ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਵਸਤਰ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ. ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜਦ ਵੀ ਜਿਸ ਜਗਹ ਉੱਪਰ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਹਿਨ ਲੈਂਦੇ ਸਨ. ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਭਾਵ ਸਾਖੀਕਾਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਭੇਖਧਾਰੀ ਦਿਖਾਈ ਹੋਈ ਹੈ. ਸਾਖੀ ਨ. 16 ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉਦਾਸੀ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਪਰ ਕਲੰਦਰੀ ਟੋਪੀ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ. ਦੂਜੀ ਉਦਾਸੀ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਖੜਾਵਾਂ ਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ. ਸਾਖੀ ਨ. 49 ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਪਰ ਤਿਲਕ ਸੀ. ਸਾਖੀ ਨ. 51 ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੀਲੇ ਵਸਤਰ ਪਾ ਕੇ ਬਾਲਕਾਂ ਸੰਗ ਖੇਡਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਚਮ ਦੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਪਹਿਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ. ਇਸ ਸਾਰੇ ਵਿਵਰਣ ਤੋਂ ਇਹ ਸਿਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਿਰਫ ਸਰੀਰ ਦੇ ਨਹੀਂ ਮਨ ਦੇ ਵੀ ਪ੍ਰਬਲ ਸੀ. ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਖੀਕਾਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਵਸਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਬਾਰੇ ਖਿਚ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਪਾਤਰਾਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ. *'''ਅਣਥੱਕ ਯਾਤਰੀ''' ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਇੱਕ ਸਦਾਚਾਰਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਸਨ. ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ. ਇਸਦੇ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਚਾਰ ਉਦਾਸੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ. ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਚਾਰਾਂ ਉਦਾਸੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ. ਪਹਿਲੀ ਇਹ ਕਿ ਮੱਧਕਾਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਭਾਵੇਂ ਆਣ-ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਾਧਨਾ ਦੇ ਘਾਟ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਆਧਿਆਤਮਕ ਨਾਇਕਾਂ ਦੇ ਲਈ ਇਹ ਗੱਲ ਪਰਚੱਲਿਤ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਘੁੰਮ-ਘੁੰਮ ਕੇ ਹੀ ਪ੍ਰਚਾਰਨ. ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਲਗਭਗ 25,੦੦੦ ਮੀਲ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ. ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਖੀਕਾਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਣਥੱਕ ਯਾਤਰੀ ਸਾਬਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ. ਗੁਰੁ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦਿਆਂ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ. ਉਹ ਬਾਬਰ ਕੋਲੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਡਰਦੇ. ਕਈ ਹੋਰ ਪਾਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਰਾਹੀਂ ਸਾਖੀਕਾਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਪਾਤਰਾਂ ਤੋਂ ਅੱਡ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ. *'''ਸਿੱਟਾ''' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਖੀਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਮਨੋਰਥ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਾਕੀ ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਖਾ ਕੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਉਸਾਰੀ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ. ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਮੱਧਕਾਲ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦਾ ਕੱਦ ਅਧਿਆਤਮਕ ਅਤੇ ਸਾਹਿੱਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਹੈ ਪਰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਨੂੰ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਪੇਸ਼ ਨਾਇਕ ਯਥਾਰਥ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਦੂਰ ਦਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ. ਸਾਖੀਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਜਿਆਦਾ ਜੋਰ ਉਸਦੀ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਉੱਪਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਸਦਾਚਾਰਕ ਅਤੇ ਆਧਿਆਤਮਕ ਦਿਖ ਧੁੰਦਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ. ce7cx0adgzouocucrsqbofg2jocwkd2 0 2545 4622 4621 2016-01-18T10:02:20Z Stalinjeet Brar 1295 /* =ਮਿਸ਼ਰਤ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦੇ ਪੈਟਰਨ */ wikitext text/x-wiki '''ਵਾਕ''' ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਿਆਕਰਨਕ ਪੱਧਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇਕਾਈ ਹੈ । ===ਵਾਕ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ=== *ਬਲੂਮਫੀਲਡ ਅਨੁਸਾਰ (BLOOMFIELD, LANGUAGE) :- “ ਵਾਕ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਸ਼ਕ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਰੂਪ ਦਾ ਅੰਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ”। *ਲਾਇਨਜ ਅਨੁਸਾਰ (LYONS, INTRODUCTION TO THEORETICAL LINGUISTICS) :- “ ਵਾਕ ਵਿਆਕਰਨਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇਕਾਈ ਹੈ ” । *ਡਾ. ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ :- “ ਵਿਆਕਰਨਕ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇਕਾਈ ਨੂੰ ਵਾਕ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਵਾਕ ਆਪਣੀ ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਬਤਰ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਦੂਜੀ ਇਕਾਈ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ” । *ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪੁਆਰ ਅਨੁਸਾਰ :- “ ਵਾਕ ਸ਼ਬਦਾਂ / ਵਾਕੰਸ਼ਾਂ / ਉਪਵਾਕਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ / ਵਾਕੰਸ਼ / ਉਪਵਾਕ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਤਰਤੀਬ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ ” । ਕੋਈ ਸ਼ਬਦ ਲੜੀ ਵਾਕ ਤਦ ਹੀ ਬਣਦੀ ਹੈ ਜਦ ਉਹ ਕਿਸੇ ਕੜੀਦਾਰ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਝ ਕੇ ਕਿਸੇ ਕਾਰਜ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕਰੇ । ਰਵਾਇਤੀ ਵਿਆਕਰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਵਾਕ ਉਦੇਸ਼ ਤੇ ਵਿਧੇ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਾਲ਼ਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ । ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਧੇ ਦੋਵੇਂ ਵਾਕ ਦੇ ਕਾਰਜੀ ਅੰਗ ਹਨ । ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਕੁੱਝ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਉਦੇਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁੱਝ ਉਦੇਸ਼ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਵਿਧੇ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਜਿਵੇਂ:- ਕੁੜੀ ਖੇਡ ਰਹੀ ਹੈ । ਉਦੇਸ਼ ਵਿਧੇ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਧੇ ਦੀ ਥਾਂ ਉੱਪਰ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆ ਵਾਕੰਸ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਅਜੋਕੇ ਵਿਆਕਰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਵਾਕ ਦੇ ਵਰਗੀਕਰਨ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਆਧਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। *'''ਬਣਤਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਵਰਗੀਕਰਨ''' *''' ਕਾਰਜ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਵਰਗੀਕਰਨ''' *'''ਬਣਤਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਵਰਗੀਕਰਨ''' -ਬਣਤਰ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਵਾਕਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਬਣਤਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਵਾਕ ਦੀ ਬਾਹਰੀ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਬਣਤਰ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਵਿਚਰਨ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਮਹੱਤਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਉਹਨਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚਲੀ ਜੜ੍ਹਤ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਆਧਾਰ ਤੇ ਵਾਕਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ :- #ਇੱਕ ਕਿਰਿਆਵੀ ਵਾਕ #ਬਹੁ-ਕਿਰਿਆਵੀ ਵਾਕ #ਇੱਕ ਕਿਰਿਆਵੀ ਵਾਕ :- ਇੱਕ ਕਿਰਿਆਵੀ ਵਾਕ ਇਕਹਿਰੀ ਬਣਤਰ ਵਾਲ਼ਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਉਦੇਸ਼ ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਧੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਵਾਕੰਸ਼ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਿਰਿਆ ਵਾਕੰਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਇੱਕ ਕਿਰਿਆਵੀ ਵਾਕ ਨੂੰ ਸਧਾਰਨ ਵਾਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । #ਬਹੁ-ਕਿਰਿਆਵੀ ਵਾਕ :- ਜਿਸ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਹੋਣ , ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁ-ਕਿਰਆਵੀ ਵਾਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਬਹੁ-ਕਿਰਿਆਵੀ ਵਾਕ ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਪਵਾਕਾਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਤੋਂ ਬਣੀ ਵਾਕ ਸੰਰਚਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਬਹੁ- ਕਿਰਿਆਵੀ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਤੇ ਮਿਸ਼ਰਤ ਵਾਕਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । *ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਬਣਤਰ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ :- #ਸਧਾਰਨ ਵਾਕ #ਸੰਯੁਕਤ ਵਾਕ #ਮਿਸ਼ਰਤ ਵਾਕ । ===ਸਧਾਰਨ ਵਾਕ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦੇ ਪੈਟਰਨ=== ਸਧਾਰਨ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸਵਾਧੀਨ ਉਪਵਾਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਸਵਾਧੀਨ ਉਪਵਾਕ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਕਿਰਿਆ ਵਾਕੰਸ਼ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਰੂਪ ਕਾਲਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਕਿਰਿਆ ਵਾਕੰਸ਼ ਨਾਲ਼ ਹੋਰ ਬਾਕੀ ਕਿਰਿਆ ਵਾਕੰਸ਼ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ:- ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਵਾਕੰਸ਼, ਕਿਰਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਵਾਕੰਸ਼ ਆਦਿ ਜੁੜ ਕੇ ਉਪਵਾਕ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ । ਸਧਾਰਨ ਵਾਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਵਾਕੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਇਹਨਾਂ ਵਾਕੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਸਧਾਰਨ ਵਾਕਾਂ ਦੇ ਕੁੱਝ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪੈਟਰਨ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:- *ਕਰਤਾ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ + ਕਿਰਿਆ ਵਾਕੰਸ਼ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਵਾਕ ਦਾ ਕਰਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਇਹਨਾਂ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਅਕਰਮਕ ਹੰਦੀ ਹੈ ਕੁੜੀ(ਕਰਤਾ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼) ਹੱਸਦੀ ਹੈ(ਕਿਰਿਆ ਵਾਕੰਸ਼) । *ਕਰਤਾ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ + ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ + ਕਿਰਿਆ ਵਾਕੰਸ਼ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਪਹਿਲਾ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਵਾਕ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਪਹਿਲੇ ਵਾਕ ਦਾ ਹੀ ਪੂਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਕ ਕਿਰਿਆ ਜੋੜਦੀ ਹੈ । ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦਾ ਮੁੰਡਾ(ਕਰਤਾ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼) ਡਾਕਟਰ(ਪੂਰਕ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼) ਬਣ ਗਿਆ(ਕਿਰਿਆ ਵਾਕੰਸ਼) । *ਕਰਤਾ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ + ਕਰਮ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ + ਕਿਰਿਆ ਵਾਕੰਸ਼ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੋ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਪਹਿਲਾ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਵਾਕ ਦਾ ਕਰਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਵਾਕ ਦਾ ਕਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਅਜਿਹੇ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਸਕਰਮਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਕੁੜੀ(ਕਰਤਾ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼) ਰੋਟੀ(ਕਰਮ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼) ਖਾਂਦੀ ਹੈ(ਕਿਰਿਆ ਵਾਕੰਸ਼) । *ਕਰਤਾ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ + ਅਪ੍ਰਧਾਨ ਕਰਮ + ਪ੍ਰਧਾਨ ਕਰਮ + ਕਿਰਿਆ ਵਾਕੰਸ਼ ਇਸ ਪੈਟਰਨ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਪਹਿਲਾ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਕਰਤਾ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਦੂਜੇ ਦੋਵੇਂ ਕਰਮ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕਰਮ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਪ੍ਰਧਾਨ ਕਰਮ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਅਪ੍ਰਧਾਨ ਕਰਮ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ , ਪ੍ਰਧਾਨ ਕਰਮ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ । ਅਪ੍ਰਧਾਨ ਕਰਮ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਨਾਲ਼ / ਨੂੰ / ਸੰਬੰਧਕ ਲਗਦਾ ਹੈ । ਪਿਤਾ ਨੇ(ਕਰਤਾ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼) ਧੀ ਨੂੰ(ਅਪ੍ਰਧਾਨ ਕਰਮ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼) ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ(ਪ੍ਰਧਾਨ ਕਰਮ ਨਆਂਵ ਵਾਕੰਸ਼) ਬਣਾਇਆ(ਕਿਰਿਆ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼) । *ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ + ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਵਾਕੰਸ਼ + ਕਿਰਿਆ ਵਾਕੰਸ਼ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਵਾਕੰਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਜੋ ਕਿ ਨਾਂਵ ਦੀ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦਸਦਾ ਹੈ । ਇਹਨਾਂ ਵਾਕੰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਕ ਕਿਰਿਆ ਜੋੜਦੀ ਹੈ । ਕੁੜੀ(ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ) ਗੋਰੀ(ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਵਾਕੰਸ਼) ਹੈ(ਕਿਰਿਆ ਵਾਕੰਸ਼) । *ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ + ਕਿਰਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਵਾਕੰਸ਼ + ਕਿਰਿਆ ਵਾਕੰਸ਼ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਵਾਕੰਸ਼ ਦੀ ਥਾਂ ਕਿਰਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਵਾਕੰਸ਼ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਅਕਾਲਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਵਾਕ ਦਾ ਕਰਤਾ ਜਾਂ ਉਦੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਮੁੰਡਾ(ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼) ਗੱਡੀਓਂ(ਕਿਰਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਵਾਕੰਸ਼) ਉੱਤਰਿਆ(ਕਿਰਿਆ ਵਾਕੰਸ਼) । *ਕਰਮ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ + ਕਿਰਿਆ ਵਾਕੰਸ਼ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਕਰਮ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆ ਵਾਕੰਸ਼ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਇਹਨਾਂ ਵਾਕਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਕਰਮਣੀਵਾਚੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਅਰਦਾਸ(ਕਰਮ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼) ਕੀਤੀ ਗਈ(ਕਿਰਿਆ ਵਾਕੰਸ਼) । ===ਸੰਯੁਕਤ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦੇ ਪੈਟਰਨ=== ਜਿਹਨਾਂ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਵਾਧੀਨ ਉਪਵਾਕ ਆਉਣ ਉਹਨਾਂ ਵਾਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਵਾਕਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਉਪਵਾਕ ਇਕੱਲੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਚਰ ਸਕਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ । ਇਹਨਾਂ ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਵਧੇਰੇ ਸਵਾਧੀਨ ਉਪਵਾਕਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਕਾਮੇ, ਤੇ, ਅਤੇ, ਪਰ ਆਦਿ ਯੋਜਕਾਂ ਨਾਲ਼ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । *ਮੁਖ ਉਪਵਾਕ + ਕੌਮਾ(,) + ਸਵਾਧੀਨ ਉਪਵਾਕ ਕੁੜੀ ਖੜੀ ਹੈ(ਸਵਾਧੀਨ ਉਪਵਾਕ) ,(ਯੋਜਕ) ਮੁੰਡਾ ਬੈਠਾ ਹੈ(ਸਵਾਧੀਨ ਉਪਵਾਕ) । *ਸਵਾਧੀਨ ਉਪਵਾਕ + ਤੇ + ਸਵਾਧੀਨ ਉਪਵਾਕ ਮੁੰਡਾ ਲਿਖਦਾ ਹੈ(ਸਵਾਧੀਨ ਉਪਵਾਕ) ਤੇ(ਯੋਜਕ) ਕੁੜੀ ਪੜਦੀ ਹੈ(ਸਵਾਧੀਨ ਉਪਵਾਕ) । *ਸਵਾਧੀਨ ਉਪਵਾਕ + ਪਰ + ਸਵਾਧੀਨ ਉਪਵਾਕ *ਸਵਾਧੀਨ ਉਪਵਾਕ + ਅਤੇ + ਸਵਾਧੀਨ ਉਪਵਾਕ ===ਮਿਸ਼ਰਤ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦੇ ਪੈਟਰਨ=== ਮਿਸ਼ਰਤ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਸਵਾਧੀਨ ਉਪਵਾਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਾਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਰਾਧੀਨ ਉਪਵਾਕ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਸਵਾਧੀਨ ਉਪਵਾਕ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲ਼ਾ ਕਿਰਿਆ ਵਾਕੰਸ਼ ਕਾਲਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਰਾਧੀਨ ਉਪਵਾਕਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਅਕਾਲਕੀ ਕਿਰਿਆ ਵਾਕੰਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਸਵਾਧੀਨ ਇਕੱਲੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਾਕ ਵਜੋਂ ਵਿਚਰ ਸਕਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ । ਜਿੱਥੇ ਪਰਾਧੀਨ ਉਪਵਾਕ ਇਕੱਲੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਹੀਂ ਵਿਚਰ ਸਕਦਾ ਕਿਸੇ ਮੁੱਖ ਉਪਵਾਕ ਨਾਲ਼ ਵਿਚਰ ਕੇ ਮਿਸ਼ਰਤ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪਰਾਧੀਨ ਉਪਵਾਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਅਧੀਨ ਯੋਜਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਪਰਾਧੀਨ ਉਪਵਾਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿ, ਜੋ, ਜਿਵੇਂ, ਜਦੋਂ, ਜੇ, ਜਿਹੜੇ, ਜਿਹਨਾਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । *ਰੂਪ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਪਰਾਧੀਨ ਉਪਵਾਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਅਧੀਨ ਯੋਜਕਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । #ਸਧਾਰਨ ਅਧੀਨ ਯੋਜਕ – ਜੋ, ਜਿਵੇਂ, ਜਦੋਂ, ਜੇ, ਕਿ, ਆਦਿ । #ਸੰਯੁਕਤ ਯੋਜਕ - ਜਦੋਂ ਕਿ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਦਿ । # ਸਹਿ-ਸੰਬੰਧਕੀ ਯੋਜਕ – ਜੇ – ਤਾਂ, ਭਾਵੇਂ -ਫਿਰ ਵੀ । ਉਦਾਹਰਣ:- ਭਾਵੇਂ ਉਸਦੇ ਦੋਸਤ ਮੂਰਖ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ(ਪਰਾਧੀਨ ਉਪਵਾਕ) ਉਹ ਸਿਆਣਾ ਹੈ(ਸਵਾਧੀਨ ਉਪਵਾਕ) । ===ਕਾਰਜ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਵਰਗੀਕਰਨ=== *ਕਾਰਜ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਕਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ :- #ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚੀ ਵਾਕ #ਆਗਿਆਵਾਚੀ ਵਾਕ #ਬਿਆਨੀਆ ਵਾਕ । ====ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚੀ ਵਾਕ==== ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚੀ ਵਾਕ ਦੁਆਰਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚਕ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸੂਚਕ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚਕ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਾਜਮੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ । ਦੂਜੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਕਤੇ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਲਹਿਜੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਹੀ ਪ੍ਰਸਨਵਾਚਕ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਹੁੰਜੀ ਹੈ । *ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਿਤਾਬ ਪੜ੍ਹ ਲਈ ਹੈ ? *ਤੁਸੀਂ ਕਿਤਾਬ ਪੜ੍ਹ ਲਈ ਹੈ ? ====ਆਗਿਆਵਾਚੀ ਵਾਕ==== ਆਗਿਆਵਾਚੀ ਵਾਕ ਉਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਕਿਸੇ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਇਹਨਾਂ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਤਾ ਦੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਅਣਹੋਂਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਇਹਨਾਂ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਆਗਿਆਬੋਧਕ ਤੇ ਇੱਛਾਬੋਧਕ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ । ਕਾਰਜੀ ਪੱਖੋਂ ਇਹਨਾਂ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰ ਹੁਕਮੀਆਂ ਜਾਂ ਬੇਨਤੀਵਾਚਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਬੇਨਤੀ ਜਾਂ ਹੁਕਮ ਦਾ ਵਕਤਾ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਲਹਿਜੇ ਜਾਂ ਵਕਤਾ / ਸਰੋਤਾ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ । ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਤੋਂ ਹੁਕਮ ਜਾਂ ਬੇਨਤੀ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ , ਪਰ ਕਿਸੇ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰਸੂਚਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਆਦਰਬੋਧਕ ਆਗਿਆਵਾਚੀ ਕਿਰਿਆ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵਾਕਾਂ ਦਾ ਬੇਨਤੀਵਾਚਕ ਸਰੂਪ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । *ਚਾਹ ਲਿਆਓ ! *ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੁੱਧ ਲਿਆਓ ! ====ਬਿਆਨੀਆ ਵਾਕ==== ਬਿਆਨੀਆ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਹਾਂ ਵਾਚਕ ਜਾਂ ਨਾਂਹ ਵਾਚਕ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਇਹ ਵਾਕ ਵਰਣਨਮੁੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਇਹਨਾਂ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤੱਥ ਜਾਂ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਵਸਤ ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਜਿਵੇਂ:- *ਦਿੱਲੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ । =====ਸਿੱਟਾ===== ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਵਾਕ ਵਿਆਕਰਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਿਆਕਰਨਕ ਇਕਾਈ ਹੈ । ਇਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਵੰਡ ਕੇ ਇਸਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ । fhalctc2v0g8tfibe9nl02psmm8ljjb 0 2546 4607 2016-01-05T03:04:15Z Satdeep Gill 356 "* [[ਜੰਗਨਾਮਾ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ/ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ|ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ]] * ਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki * [[ਜੰਗਨਾਮਾ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ/ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ|ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ]] * [[ਜੰਗਨਾਮਾ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ/ਕਲਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ|ਕਲਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ]] mtm5o7of4lyy7wkcm8txjcjj77v9mk7 0 2547 4608 2016-01-05T03:05:29Z Satdeep Gill 356 ਨਵਾਂ wikitext text/x-wiki ਜੰਗਨਾਮਾ ਸਿੰਘਾਂ ਤੇ ਫ਼ਰੰਗੀਆਂ ਜਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਨੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 7 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੇ ਤਹਿਸ-ਨਹਿਸ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੋ. ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਕੋਹਲੀ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਰਚਨਾ ਜੂਨ 1846 ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ 1846 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਹੋਈ। ਇਸ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਕਿੱਸਾ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ, ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਬੈਂਤ, ਜੰਗਨਾਮਾ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਅਤੇ ਵਾਰ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਦਾ ਜਨਮ 1780-84 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਡਾਲਾ ਵੀਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸਦਾ ਜਨਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬਟਾਲਾ ਵਿਖੇ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਜੰਗਨਾਮੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੇ “ਸਸੀ ਪੁੰਨੂੰ” ਕਿੱਸੇ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਮੌਤ 1862-63 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੰਗਨਾਮਾ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਨੂੰ ਸਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂਰ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਮੋਢੀ ਰਚਨਾ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਰੂਸੀ ਸਿਮੀਖਿਆਕਾਰ ਆਈ. ਸੇਰੇਬਰੀਆਕੋਵ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ “ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ” ਵਿੱਚ ਇਸ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੁਖਾਂਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਮਹਿਸੂਸਣ, ਉਸਦੇ ਕਾਰਣਾਂ ਦੀ ਬਾਰੀਕਬੀਨੀ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਥੀਮ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰਚਨਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। 2m192evvx6parpyyojng6yowzy8hbab 0 2548 4609 2016-01-05T03:13:17Z Satdeep Gill 356 ਨਵਾਂ wikitext text/x-wiki ਜੰਗਨਾਮਾ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਸ ਰਚਨਾ ਦਾ ਕਲਾ ਪੱਖ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਜੰਗਨਾਮੇ ਦੇ ਕਲਾ ਪੱਖ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ ਤੋਂ ਪਰਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ==ਅਲੰਕਾਰ== ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਜੰਗਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਕੋਹਲੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ,“ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਢੁਕਵੀਆਂ ਉਪਮਾਵਾਂ ਦੇ ਕੇ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦਿਲ ਖਿੱਚਵੀਂ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਉਪਮਾਵਾਂ ਢੁਕਵੀਆਂ ਤੇ ਫੱਬਵੀਆਂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਛੁਟ ਸੁਝਾਉ ਵੀ ਹਨ।”<ref>ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਪੂਨੀ, ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਜੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ, ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਪੰਨਾ ਨੰ. 80, ਸਾਲ-1997</ref> ਜੰਗਨਾਮੇ ਵਿੱਚੋਂ ਉਪਮਾ ਅਲੰਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ: <poem> ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦਾ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਗੋਰਿਆਂ ਦੇ, ਵਾਂਗ ਨਿੰਬੂਆਂ ਲਹੂ ਨਿਚੋੜ ਸੁੱਟੇ। ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਰੂਪਕ ਅਲੰਕਾਰ ਦੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ: ਕੂੰਜਾਂ ਨਜ਼ਰ ਆਈਆਂ ਬਾਜ਼ਾਂ ਭੁੱਖਿਆਂ ਨੂੰ ਚੋਟਾਂ ਕੈਸੀਆਂ ਦੇਖੋ ਚਲਾਂਵਦੇ ਨੀ। </poem> ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਲੋਕੋਕਤੀ ਅਲੰਕਾਰ, ਅਤਿਕਥਨੀ ਅਲੰਕਾਰ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਅਲੰਕਾਰ ਆਦਿ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ==ਰਸ== ਰਸ ਨੂੰ ਕਾਵਿ ਦੀ ਆਤਮਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੰਗਨਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੀਰ ਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਜੰਗਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਕਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਬੀਰ ਰਸੀ ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਹੇਠ ਪੇਸ਼ ਹੈ: ਸਿੰਘ ਸੂਰਮੇ ਆਣ ਮੈਦਾਨ ਲੱਥੇ ਗੰਜ ਲਾਹ ਸੁੱਟੇ ਉਹਨਾਂ ਗੋਰਿਆਂ ਦੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਜੰਗਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਰੌਦਰ, ਭੀਪਤਸ, ਕਰੁਣਾ ਅਤੇ ਹਾਸ ਰਸ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵੀ ਦੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੌਦਰ ਰਸ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਪੇਸ਼ ਹੈ: <poem> ਰੌਦਰ: ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦਾ ਲਾਟ ਹੁਣ ਕਹਿਣ ਲਗਾ ਰੱਤ ਸਿੰਘ ਸਿਪਾਹੀ ਦੀ ਚੱਖਣੀ ਜੀ। </poem> ==ਭਾਸ਼ਾ== ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਠੇਠ, ਸਰਲ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।<ref>ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਕਿੱਸਾ(ਜੰਗਨਾਮਾ) ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ, ਪੰਨਾ ਨੰ. 113 </ref> ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਅਫਸਰ, ਕਰਨੈਲ, ਪਲਟਨ, ਰਜਮੈਂਟ ਆਦਿ ਸ਼ਬਦ ਤਦਭਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਏ ਗਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਕੌਂਸਲ ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਲਗਭਗ ਤਤਸਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਏ ਗਏ ਹਨ। ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਲਿਖਦੇ ਸਮੇਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਫਸਰਾਂ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਹਿੰਦੀ ਬੁਲਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੰਗਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਟੁੰਡੇ ਲਾਟ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸਤਰਾਂ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ: <poem> ਟੁੰਡੇ ਲਾਟ ਨੇ ਚੁਕਿਆ ਆਣ ਬੀੜਾ, ਹਮ ਸਿੰਘ ਜਿਉਂ ਜਾਇ ਲੜੇਗਾ ਜੀ। ਘੰਟੇ ਤੀਨ ਮੇਂ ਜਾ ਲਾਹੌਰ ਮਾਰਾਂ, ਇਸ ਬਾਤ ਮੇਂ ਫ਼ਰਕ ਨ ਪੜੇਗਾ ਜੀ। </poem> ==ਛੰਦ ਵਿਧਾਨ== ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੰਗਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਮਨਪਸੰਦ ਛੰਦ ਬੈਂਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 105 ਬੈਂਤ ਹਨ। ਡਾ. ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਵਿਦਿਆਵਤੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ “ਇਸਦੀ ਹਰ ਸਤਰ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਹਲੂਣ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਾਠਕ ਅਤੇ ਸਰੋਤੇ ਦੀ ਜੀਭ ਤੇ ਆਪ-ਮੁਹਾਰੀ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।”<ref>ਡਾ. ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਵਿਦਿਆਵਤੀ, ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਦਾ ਜੰਗਨਾਮਾ, ਸੰਗਮ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼, ਸਮਾਣਾ, ਪੰਨਾ ਨੰ. 54, ਸਾਲ-2005</ref> ਬੈਂਤ ਵਿੱਚ 4 ਪੰਕਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਪੰਕਤੀ ਵਿੱਚ 40 ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਇੱਕ ਦੋ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਘੱਟ-ਵੱਧ ਨਾਲ ਵੀ ਪੰਕਤੀ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਨੀਚੇ ਦੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ: <poem> ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦਾ ਸਦਾ ਨਾ ਰੂਪ ਦੁਨੀਆਂ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਨਾ ਕਾਲੜੇ ਕੇਸ ਮੀਆਂ। (20+20 ਮਾਤਰਾਵਾਂ) ਸਦਾ ਨਹੀਂ ਜਵਾਨੀ ਤੇ ਅੰਸ਼ ਮਾਪੇ, ਸਦਾ ਨਹੀਂ ਜੇ ਬਾਲ ਵਰੇਸ ਮੀਆਂ। (20+19 ਮਾਤਰਾਵਾਂ) </poem> ==ਵਿਅੰਗ== ਵਿਅੰਗ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਇੱਕ ਨਿਪੁੰਨ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਕੋਹਲੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੀ ਉਹ ਸਿਰ ਢੁਕਵੀਂ ਟੋਕ ਕਰਨੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।<ref>ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਪੂਨੀ, ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਜੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ, ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਪੰਨਾ ਨੰ. 88, ਸਾਲ-1997</ref> ਵਿਅੰਗ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਜੰਗਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਰੋ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਮਿਹਣਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: <poem> ਕਿਹੜਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਪੁੱਤ ਮੋਇਆ ਸਾਬੋਣ, ਜਿਹੜੇ ਡੂੰਘੜੇ ਵੈਣ ਤੂੰ ਪਾਵਨੀ ਹੈ। </poem> ਇਸ ਜੰਗਨਾਮੇ ਦੇ ਕਲਾ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਪੱਖਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ੈਲੀ, ਨਾਟਕੀਅਤਾ, ਕਲਪਨਾ ਆਦਿ। ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} 4zfdo7lvfcb7plslopiy22p4g4gvsgw 0 2549 4612 4611 2016-01-17T02:42:16Z Satdeep Gill 356 wikitext text/x-wiki ==ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ== * [[ਜਾਪਾਨੀ/ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ|ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ]] ==ਲਿਖਣ ਪ੍ਰਬੰਧ== * [[ਜਾਪਾਨੀ/ਲਿਖਣ ਪ੍ਰਬੰਧ|ਲਿਖਣ ਪ੍ਰਬੰਧ]] * [[ਜਾਪਾਨੀ/ਕਾਨਾ|ਕਾਨਾ]] * [[ਜਾਪਾਨੀ/ਕਾਂਜੀ|ਕਾਂਜੀ]] ==ਵਿਆਕਰਣ== * [[ਜਾਪਾਨੀ/ਨਾਂਵ|ਨਾਂਵ]] * [[ਜਾਪਾਨੀ/ਕਿਰਿਆ|ਕਿਰਿਆ]] * [[ਜਾਪਾਨੀ/ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ|ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਪਾਨੀ]] auzj0hiz2jy4im3zobpiblijyqc8oms 0 2550 4623 2016-01-18T10:07:39Z Stalinjeet Brar 1295 "'''ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ''' [[ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ]] ਨੂੰ ਬ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki '''ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ''' [[ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ]] ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਇੱਕ ਸਧਾਰਣ ਅਕਾਦਮਿਕ ਮਸਲਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਦੀ ਤਹਿ ਹੇਠ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਅਰਥ ਸਮਾਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਵਿਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਤੋਂ ਭਾਵ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਅੰਦਰ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਧਾ ਭਾਵ ਨਾਵਲ, ਨਾਟਕ, ਕਹਾਣੀ, ਕਵਿਤਾ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ। ਸਾਝਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਭਾਵ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰਚੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਇਕਮਿਕ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਚਾਰਨਾ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਇਕਹਿਰੇ ਕਾਲਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਬੰਨਣਾ ਅਤਿਅੰਤ ਗੁੰਝਲਾਦਾਰ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਕਾਰਜ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ: ਸੰਯੁਕਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਵਿੱਚ 1947 ਦੀ ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਨੂੰ ਅਹਿਮ ਬਿੰਦੂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਝ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸੰਯੁਕਤ ਸੀ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਹਾਂ ਪੰਜਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅੱਧੇ ਅਧੂਰੇ ਹੀ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਚੀਆਂ ਸਾਹਿਤਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਚੀਆ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਡਾ. ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ ਅਤੇ ਡਾ. ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਖੋਜ ਪੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਰਾਂ ਨੇ ਅਧੂਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਨਿਗੂਣਾ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਾਂ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਉਧਰ ਵੀ ਨਜ਼ਮ ਹੁਸੈਨ ਸੱਯਦ, ਅਹਿਮਦ ਸਲੀਮ, ਅਫ਼ਜਲ ਅਹਿਸਾਨ ਰੰਧਾਵਾ ਅਤੇ ਇਕਬਾਲ ਕੈਸਰ ਵਰਗੇ ਲੇਖਕ, ਚਿੰਤਕ ਵਸਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਭਾਵੇਂ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਂਝੀ ਰਹਿਤਲ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਘੇ ਲੇਖਕ ਵਿਦਵਾਨ ਨਜ਼ਮ ਹੁੁਸੈਨ ਸੱਯਦ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਧਰਲੇ ਚਿੰਤਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਸਾਹਿਤ ਸਮਝ ਦੇ ਅਣਗੋਲਿਆ ਕਾਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ: ਪਰਵਾਸ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਜੋ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪਰਵਾਸੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ। ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ, ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲੋਂ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਤਾ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਵਾਸ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਾਂਝ ਹੈ, ਇਤਿਹਾਸਿਕ, ਆਰਥਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਉਪਜਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ, ਸੰਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕੀਤੇ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਨਾ। ਪਰੰਤੂ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਉੱਪਰੋਕਤ ਵੱਖਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਤੇ ਸਵਾਲੀਆ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸੰਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਦੀ ਪਰਿਕਲਪਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ ਸਮੁੱਚੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਕਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਲੈਣਾ ਹੈ। ==ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ== ਸੰਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਰੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੋਵੇ: #ਸਮੱਚੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ (ਭਾਰਤੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ, ਪਰਵਾਸੀ) ਦਾ ਵਿਧਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਖੇੜਾ ਕਰ ਕੇ ਇਕਹਰੇ ਕਾਲਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਣਾ।ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ 1960 ਤੋਂ 1970 ਤੱਕ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦਾ ਅਧਿਐਨ। #ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ, ਭਾਰਤੀ ਤੇ ਪਰਵਾਸੀ ਸਾਹਿਤਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਂ ਵੱਖਰਾਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਤਾ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕਹਰੇ ਕਾਲਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚਲੀਆਂ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ। #ਇਹ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਪਾਏਗਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੌਲਿਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਰਿਪੇਖ ਉਸਾਰੀਏ ਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਵੰਡ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੂਸਰੇ ਉੱਪਰ ਆਰੋਪਣ ਦੀ ਕਾਹਲ ਕਰੀਏ। ਸੰਯੁਕਤ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੁਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾ ਦੋ ਰੋਜਾ ਸੈਮੀਨਾਰ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਧਾਵਾਂ ਉੱਪਰ ਪੇਪਰ ਪੜੇ ਗਏ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਦੀ ਸਾਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਮਸਲਿਆਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਹੋਈ। ਸਾਰੇ ਪੇਪਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪੇਪਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਯੋਗ ਵਿਚਾਰ ਵਿਅਕਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਜੋ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਾਕਰੀ ਲਈ ਮੁੱਢਲਾ ਅਤੇ ਯੋਗ ਕਦਮ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਜਦਕਿ ਕੁੱਝ ਪੇਪਰ ਸੰਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ==ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ== ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਲਈ ਠੋਸ ਕਦਮ ਪੁੱਟੇ ਜਾਣ ਲਈ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ ਪਰੰਤੂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਸ ਨੂੰ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ: ===ਲਿਪੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ=== ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਲਈ ਦੋ ਲਿਪੀਆਂ ਦਾ ਮਸਲਾ ਵੀ ਇੱਕ ਤਲਖ਼ ਹਕੀਕਤ ਵਾਂਗ ਸਨਮੁਖ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਸਲਾ ਗੁਰਮੁਖੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਦੋਹਾਂ ਲਿਪੀਆਂ `ਚ ਸੰਪੂਰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਉਪਲੱਬਧੀ ਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਮੂਲ ਪਾਠਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂੇ। ===ਕਾਲਵੰਡ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ=== ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਚਲ ਰਹੀਆਂ ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਉਪਜ ਰਹੀਆਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਸੰਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਢਲੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ===ਵੱਖਰੀਆਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ=== ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੇਂ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਚਲਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਾਂਝ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸੰਯੁਕਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ===ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਇਤਿਹਾਸ, ਆਰਥਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਖਰੇਵੇਂ=== ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ, ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ, ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਇਤਿਹਾਸਕ, ਆਰਥਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਖਰੇਵਾਂ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਕਰ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉਥੋਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਵੀ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਤਾ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸੰਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਮੁੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੇ ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪਿਛਲੀ ਸਦੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਕਾਈ ਮੰਨ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਅਨੁਸਰ ਦੋਹਾਂ ਪੰਜਾਬਾਂ ਤੇ ਪਰਵਾਸੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਕਾਲਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੁਝ ਸਾਂਝੀਆਂ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿੰਭਿਨਤਾਵਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਣਗੀਆਂ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਤੁਲਨਾਤਮਿਕ ਪਰਿਪੇਖ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਅੱਗੇ ਤੋਰੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। hmpqu9wky02nampdrdtjtfzc9cqdacv 0 2551 4762 4624 2016-05-09T09:20:17Z ਸੁਨੀਲ ਸਰਥਲੀ 1330 wikitext text/x-wiki '''ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਆਪਕ''' [[ਨਾਵਲੈਟ]] [[ਚੰਗੇਜ਼ ਆਇਤਮਾਤੋਵ]] ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲੈਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ [[ਰਾਦੁਗਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ]] [[ਮਾਸਕੋ]], [[ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ]] ਨੇ 1989 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਬਆਦ ਵਿੱਚ 2006 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ [[ਦਸਤਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ]] ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਇਸ ਨਾਵਲੈਟ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ [[ਪੀਪਲਜ਼ ਫੋਰਮ]] ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ੍ ਨਾਵਲੈਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਚੀ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਏ ਹੈ,ਜਦੋ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਦੂਜੇ ਦਹਾਕੇ ਕਿਰਗਿਜ ਅੰਦਰ ਸੋਵੀਅਤ ਸਤਾ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ।ਇਕ [[ਅਧਿਆਪਕ]] ਅਤੇ [[ਵਿਦਿਆਰਥੀ]] ਦੇ ਸੁਆਰਥ ਰਹਿਤ ਰਿਸ਼ਤੇ,ਸਮਰਪਣ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਜੋ ਤਸਵੀਰ ਇਸ ਨਾਵਲੈਟ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਓਹ ਹੁਣ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਭ ਲਈ ਮਿਸਾਲ ਹੈ। f8hzbfpry96y61uzop4mwsyam2vqlll 0 2552 4844 4645 2017-08-01T12:00:53Z 80.7.5.235 wikitext text/x-wiki Go read a book. == ਸਮੱਗਰੀ == # {{stage short|100%|March 26, 2005}} [[/ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ/]] # {{stage short|100%|March 20, 2005}} [[/ਅਸੈਮਬਲੀ/]] # {{stage short|100%|March 20, 2005}} [[/ਸਾਫਟਵੇਅਰ/]] # {{stage short|100%|April 10, 2005}} [[/ਓਵਰਕਲਾਕਿੰਗ/]] # {{stage short|100%|December 01, 2006}} [[/ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਚੁੱਪ-ਚਪੀਤਾ ਬਣਾਉਣਾ/]] # {{stage short|100%|March 20, 2005}} [[/ਸਿੱਟਾ/]] == ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ == * [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਖਰੀਦਦਾਰ ਦੇ ਲਈ ਗਾਈਡ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ]] flo62cj39qycvrnw2upo3sdgs7uikxp 10 2553 4633 4628 2016-01-19T02:48:50Z Baljeet Bilaspur 1273 wikitext text/x-wiki {{#ifexpr:{{lastedit}} > 180|{{ambox|type=notice|text='''This page was last edited {{time ago|{{REVISIONTIMESTAMP}}|magnitude=months}}, and may be abandoned'''[[Category:Pages needing attention]]<br />This page has not been edited since {{REVISIONDAY}} {{MONTHNAME|{{REVISIONMONTH}}}} {{REVISIONYEAR}}, but other pages in this book might have been. Check out [[Special:Recentchangeslinked/{{FULLPAGENAME}}|related changes]] to see what the state of this book is.<br/><small>You can help by editing and updating this book. Remove {{tlx|under construction}} from this page if it is not being actively edited. Ask for help at [[WB:PROJECTS]].}}}} {{#ifexpr:{{lastedit}} < 181|{{ambox|type=notice|text='''This book was last edited on {{REVISIONDAY}} {{MONTHNAME|{{REVISIONMONTH}}}} {{REVISIONYEAR}}, and is still under heavy construction.'''<br />Content that is added is likely to be moved/deleted/edited significantly in a short amount of time. All Wikibookians with knowledge in this subject are welcome to help out. <small>You can remove this tag when the book has become more mature.</small>}}}}<noinclude>[[Category:Under-construction templates|{{PAGENAME}}]]</noinclude> si4o627vbghoib5llttfu92v5kd4xnk 10 2554 4629 2016-01-19T02:04:37Z Baljeet Bilaspur 1273 "{{#invoke:Message box|mbox}}<noinclude> {{documentation}} <!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --> </noinclude>" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki {{#invoke:Message box|mbox}}<noinclude> {{documentation}} <!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --> </noinclude> mpflpb6s8l8gaoxaeypyuqyu2w7vc7i 828 2555 4630 2016-01-19T02:05:49Z Baljeet Bilaspur 1273 "-- This is a meta-module for producing message box templates, including -- {{mbox}}, {{ambox}}, {{imbox}}, {{tmbox}}, {{ombox}}, {{cmbox}} and {{fmbox}..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ Scribunto text/plain -- This is a meta-module for producing message box templates, including -- {{mbox}}, {{ambox}}, {{imbox}}, {{tmbox}}, {{ombox}}, {{cmbox}} and {{fmbox}}. -- Load necessary modules. require('Module:No globals') local getArgs local categoryHandler = require('Module:Category handler')._main local yesno = require('Module:Yesno') -- Get a language object for formatDate and ucfirst. local lang = mw.language.getContentLanguage() -------------------------------------------------------------------------------- -- Helper functions -------------------------------------------------------------------------------- local function getTitleObject(...) -- Get the title object, passing the function through pcall -- in case we are over the expensive function count limit. local success, title = pcall(mw.title.new, ...) if success then return title end end local function union(t1, t2) -- Returns the union of two arrays. local vals = {} for i, v in ipairs(t1) do vals[v] = true end for i, v in ipairs(t2) do vals[v] = true end local ret = {} for k in pairs(vals) do table.insert(ret, k) end table.sort(ret) return ret end local function getArgNums(args, prefix) local nums = {} for k, v in pairs(args) do local num = mw.ustring.match(tostring(k), '^' .. prefix .. '([1-9]%d*)$') if num then table.insert(nums, tonumber(num)) end end table.sort(nums) return nums end -------------------------------------------------------------------------------- -- Box class definition -------------------------------------------------------------------------------- local MessageBox = {} MessageBox.__index = MessageBox function MessageBox.new(boxType, args, cfg) args = args or {} local obj = {} -- Set the title object and the namespace. obj.title = getTitleObject(args.page) or mw.title.getCurrentTitle() -- Set the config for our box type. obj.cfg = cfg[boxType] if not obj.cfg then local ns = obj.title.namespace -- boxType is "mbox" or invalid input if ns == 0 then obj.cfg = cfg.ambox -- main namespace elseif ns == 6 then obj.cfg = cfg.imbox -- file namespace elseif ns == 14 then obj.cfg = cfg.cmbox -- category namespace else local nsTable = mw.site.namespaces[ns] if nsTable and nsTable.isTalk then obj.cfg = cfg.tmbox -- any talk namespace else obj.cfg = cfg.ombox -- other namespaces or invalid input end end end -- Set the arguments, and remove all blank arguments except for the ones -- listed in cfg.allowBlankParams. do local newArgs = {} for k, v in pairs(args) do if v ~= '' then newArgs[k] = v end end for i, param in ipairs(obj.cfg.allowBlankParams or {}) do newArgs[param] = args[param] end obj.args = newArgs end -- Define internal data structure. obj.categories = {} obj.classes = {} return setmetatable(obj, MessageBox) end function MessageBox:addCat(ns, cat, sort) if not cat then return nil end if sort then cat = string.format('[[Category:%s|%s]]', cat, sort) else cat = string.format('[[Category:%s]]', cat) end self.categories[ns] = self.categories[ns] or {} table.insert(self.categories[ns], cat) end function MessageBox:addClass(class) if not class then return nil end table.insert(self.classes, class) end function MessageBox:setParameters() local args = self.args local cfg = self.cfg -- Get type data. self.type = args.type local typeData = cfg.types[self.type] self.invalidTypeError = cfg.showInvalidTypeError and self.type and not typeData typeData = typeData or cfg.types[cfg.default] self.typeClass = typeData.class self.typeImage = typeData.image -- Find if the box has been wrongly substituted. self.isSubstituted = cfg.substCheck and args.subst == 'SUBST' -- Find whether we are using a small message box. self.isSmall = cfg.allowSmall and ( cfg.smallParam and args.small == cfg.smallParam or not cfg.smallParam and yesno(args.small) ) -- Add attributes, classes and styles. self.id = args.id self:addClass( cfg.usePlainlinksParam and yesno(args.plainlinks or true) and 'plainlinks' ) for _, class in ipairs(cfg.classes or {}) do self:addClass(class) end if self.isSmall then self:addClass(cfg.smallClass or 'mbox-small') end self:addClass(self.typeClass) self:addClass(args.class) self.style = args.style self.attrs = args.attrs -- Set text style. self.textstyle = args.textstyle -- Find if we are on the template page or not. This functionality is only -- used if useCollapsibleTextFields is set, or if both cfg.templateCategory -- and cfg.templateCategoryRequireName are set. self.useCollapsibleTextFields = cfg.useCollapsibleTextFields if self.useCollapsibleTextFields or cfg.templateCategory and cfg.templateCategoryRequireName then self.name = args.name if self.name then local templateName = mw.ustring.match( self.name, '^[tT][eE][mM][pP][lL][aA][tT][eE][%s_]*:[%s_]*(.*)$' ) or self.name templateName = 'Template:' .. templateName self.templateTitle = getTitleObject(templateName) end self.isTemplatePage = self.templateTitle and mw.title.equals(self.title, self.templateTitle) end -- Process data for collapsible text fields. At the moment these are only -- used in {{ambox}}. if self.useCollapsibleTextFields then -- Get the self.issue value. if self.isSmall and args.smalltext then self.issue = args.smalltext else local sect if args.sect == '' then sect = 'This ' .. (cfg.sectionDefault or 'page') elseif type(args.sect) == 'string' then sect = 'This ' .. args.sect end local issue = args.issue issue = type(issue) == 'string' and issue ~= '' and issue or nil local text = args.text text = type(text) == 'string' and text or nil local issues = {} table.insert(issues, sect) table.insert(issues, issue) table.insert(issues, text) self.issue = table.concat(issues, ' ') end -- Get the self.talk value. local talk = args.talk -- Show talk links on the template page or template subpages if the talk -- parameter is blank. if talk == '' and self.templateTitle and ( mw.title.equals(self.templateTitle, self.title) or self.title:isSubpageOf(self.templateTitle) ) then talk = '#' elseif talk == '' then talk = nil end if talk then -- If the talk value is a talk page, make a link to that page. Else -- assume that it's a section heading, and make a link to the talk -- page of the current page with that section heading. local talkTitle = getTitleObject(talk) local talkArgIsTalkPage = true if not talkTitle or not talkTitle.isTalkPage then talkArgIsTalkPage = false talkTitle = getTitleObject( self.title.text, mw.site.namespaces[self.title.namespace].talk.id ) end if talkTitle and talkTitle.exists then local talkText = 'Relevant discussion may be found on' if talkArgIsTalkPage then talkText = string.format( '%s [[%s|%s]].', talkText, talk, talkTitle.prefixedText ) else talkText = string.format( '%s the [[%s#%s|talk page]].', talkText, talkTitle.prefixedText, talk ) end self.talk = talkText end end -- Get other values. self.fix = args.fix ~= '' and args.fix or nil local date if args.date and args.date ~= '' then date = args.date elseif args.date == '' and self.isTemplatePage then date = lang:formatDate('F Y') end if date then self.date = string.format(" <small>''(%s)''</small>", date) end self.info = args.info end -- Set the non-collapsible text field. At the moment this is used by all box -- types other than ambox, and also by ambox when small=yes. if self.isSmall then self.text = args.smalltext or args.text else self.text = args.text end -- Set the below row. self.below = cfg.below and args.below -- General image settings. self.imageCellDiv = not self.isSmall and cfg.imageCellDiv self.imageEmptyCell = cfg.imageEmptyCell if cfg.imageEmptyCellStyle then self.imageEmptyCellStyle = 'border:none;padding:0px;width:1px' end -- Left image settings. local imageLeft = self.isSmall and args.smallimage or args.image if cfg.imageCheckBlank and imageLeft ~= 'blank' and imageLeft ~= 'none' or not cfg.imageCheckBlank and imageLeft ~= 'none' then self.imageLeft = imageLeft if not imageLeft then local imageSize = self.isSmall and (cfg.imageSmallSize or '30x30px') or '40x40px' self.imageLeft = string.format('[[File:%s|%s|link=|alt=]]', self.typeImage or 'Imbox notice.png', imageSize) end end -- Right image settings. local imageRight = self.isSmall and args.smallimageright or args.imageright if not (cfg.imageRightNone and imageRight == 'none') then self.imageRight = imageRight end end function MessageBox:setMainspaceCategories() local args = self.args local cfg = self.cfg if not cfg.allowMainspaceCategories then return nil end local nums = {} for _, prefix in ipairs{'cat', 'category', 'all'} do args[prefix .. '1'] = args[prefix] nums = union(nums, getArgNums(args, prefix)) end -- The following is roughly equivalent to the old {{Ambox/category}}. local date = args.date date = type(date) == 'string' and date local preposition = 'from' for _, num in ipairs(nums) do local mainCat = args['cat' .. tostring(num)] or args['category' .. tostring(num)] local allCat = args['all' .. tostring(num)] mainCat = type(mainCat) == 'string' and mainCat allCat = type(allCat) == 'string' and allCat if mainCat and date and date ~= '' then local catTitle = string.format('%s %s %s', mainCat, preposition, date) self:addCat(0, catTitle) catTitle = getTitleObject('Category:' .. catTitle) if not catTitle or not catTitle.exists then self:addCat(0, 'Articles with invalid date parameter in template') end elseif mainCat and (not date or date == '') then self:addCat(0, mainCat) end if allCat then self:addCat(0, allCat) end end end function MessageBox:setTemplateCategories() local args = self.args local cfg = self.cfg -- Add template categories. if cfg.templateCategory then if cfg.templateCategoryRequireName then if self.isTemplatePage then self:addCat(10, cfg.templateCategory) end elseif not self.title.isSubpage then self:addCat(10, cfg.templateCategory) end end -- Add template error categories. if cfg.templateErrorCategory then local templateErrorCategory = cfg.templateErrorCategory local templateCat, templateSort if not self.name and not self.title.isSubpage then templateCat = templateErrorCategory elseif self.isTemplatePage then local paramsToCheck = cfg.templateErrorParamsToCheck or {} local count = 0 for i, param in ipairs(paramsToCheck) do if not args[param] then count = count + 1 end end if count > 0 then templateCat = templateErrorCategory templateSort = tostring(count) end if self.categoryNums and #self.categoryNums > 0 then templateCat = templateErrorCategory templateSort = 'C' end end self:addCat(10, templateCat, templateSort) end end function MessageBox:setAllNamespaceCategories() -- Set categories for all namespaces. if self.invalidTypeError then local allSort = (self.title.namespace == 0 and 'Main:' or '') .. self.title.prefixedText self:addCat('all', 'Wikipedia message box parameter needs fixing', allSort) end if self.isSubstituted then self:addCat('all', 'Pages with incorrectly substituted templates') end end function MessageBox:setCategories() if self.title.namespace == 0 then self:setMainspaceCategories() elseif self.title.namespace == 10 then self:setTemplateCategories() end self:setAllNamespaceCategories() end function MessageBox:renderCategories() -- Convert category tables to strings and pass them through -- [[Module:Category handler]]. return categoryHandler{ main = table.concat(self.categories[0] or {}), template = table.concat(self.categories[10] or {}), all = table.concat(self.categories.all or {}), nocat = self.args.nocat, page = self.args.page } end function MessageBox:export() local root = mw.html.create() -- Add the subst check error. if self.isSubstituted and self.name then root:tag('b') :addClass('error') :wikitext(string.format( 'Template <code>%s[[Template:%s|%s]]%s</code> has been incorrectly substituted.', mw.text.nowiki('{{'), self.name, self.name, mw.text.nowiki('}}') )) end -- Create the box table. local boxTable = root:tag('table') boxTable:attr('id', self.id or nil) for i, class in ipairs(self.classes or {}) do boxTable:addClass(class or nil) end boxTable :cssText(self.style or nil) :attr('role', 'presentation') if self.attrs then boxTable:attr(self.attrs) end -- Add the left-hand image. local row = boxTable:tag('tr') if self.imageLeft then local imageLeftCell = row:tag('td'):addClass('mbox-image') if self.imageCellDiv then -- If we are using a div, redefine imageLeftCell so that the image -- is inside it. Divs use style="width: 52px;", which limits the -- image width to 52px. If any images in a div are wider than that, -- they may overlap with the text or cause other display problems. imageLeftCell = imageLeftCell:tag('div'):css('width', '52px') end imageLeftCell:wikitext(self.imageLeft or nil) elseif self.imageEmptyCell then -- Some message boxes define an empty cell if no image is specified, and -- some don't. The old template code in templates where empty cells are -- specified gives the following hint: "No image. Cell with some width -- or padding necessary for text cell to have 100% width." row:tag('td') :addClass('mbox-empty-cell') :cssText(self.imageEmptyCellStyle or nil) end -- Add the text. local textCell = row:tag('td'):addClass('mbox-text') if self.useCollapsibleTextFields then -- The message box uses advanced text parameters that allow things to be -- collapsible. At the moment, only ambox uses this. textCell:cssText(self.textstyle or nil) local textCellSpan = textCell:tag('span') textCellSpan :addClass('mbox-text-span') :wikitext(self.issue or nil) if not self.isSmall then textCellSpan:tag('span') :addClass('hide-when-compact') :wikitext(self.talk and (' ' .. self.talk) or nil) :wikitext(self.fix and (' ' .. self.fix) or nil) end textCellSpan:wikitext(self.date and (' ' .. self.date) or nil) if not self.isSmall then textCellSpan :tag('span') :addClass('hide-when-compact') :wikitext(self.info and (' ' .. self.info) or nil) end else -- Default text formatting - anything goes. textCell :cssText(self.textstyle or nil) :wikitext(self.text or nil) end -- Add the right-hand image. if self.imageRight then local imageRightCell = row:tag('td'):addClass('mbox-imageright') if self.imageCellDiv then -- If we are using a div, redefine imageRightCell so that the image -- is inside it. imageRightCell = imageRightCell:tag('div'):css('width', '52px') end imageRightCell :wikitext(self.imageRight or nil) end -- Add the below row. if self.below then boxTable:tag('tr') :tag('td') :attr('colspan', self.imageRight and '3' or '2') :addClass('mbox-text') :cssText(self.textstyle or nil) :wikitext(self.below or nil) end -- Add error message for invalid type parameters. if self.invalidTypeError then root:tag('div') :css('text-align', 'center') :wikitext(string.format( 'This message box is using an invalid "type=%s" parameter and needs fixing.', self.type or '' )) end -- Add categories. root:wikitext(self:renderCategories() or nil) return tostring(root) end -------------------------------------------------------------------------------- -- Exports -------------------------------------------------------------------------------- local p, mt = {}, {} function p._exportClasses() -- For testing. return { MessageBox = MessageBox } end function p.main(boxType, args, cfgTables) local box = MessageBox.new(boxType, args, cfgTables or mw.loadData('Module:Message box/configuration')) box:setParameters() box:setCategories() return box:export() end function mt.__index(t, k) return function (frame) if not getArgs then getArgs = require('Module:Arguments').getArgs end return t.main(k, getArgs(frame, {trim = false, removeBlanks = false})) end end return setmetatable(p, mt) 1nbepkek2p3qm3ehkl961fpyrvvricc 10 2556 4631 2016-01-19T02:33:00Z Baljeet Bilaspur 1273 "<includeonly><span class="noprint">File:{{#switch:{{{1|}}} |0|00|0%|00%=00% |25|25%=25 percents |50|50%=50 percents |75|75%=75 percents |100|100..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <includeonly><span class="noprint">[[File:{{#switch:{{{1|}}} |0|00|0%|00%=00% |25|25%=25 percents |50|50%=50 percents |75|75%=75 percents |100|100%=100 percents |#default=00% }}.svg|9x9px|{{#switch:{{{1|}}} |0|00|0%|00%=0% |25|25%=25% |50|50%=50% |75|75%=75% |100|100%=100% |#default=0% }} developed{{#if:{{{2|}}}|&nbsp; as of {{{2}}}}}|link=Help:Development stages]]</span></includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude> 89vwsv0pbz1cfht04repvn3vnadgxim 10 2557 4632 2016-01-19T02:47:36Z Baljeet Bilaspur 1273 Redirected page to [[ਫਰਮਾ:ਉਸਾਰੀ ਹੇਠ]] wikitext text/x-wiki #redirect[[ਫਰਮਾ:ਉਸਾਰੀ ਹੇਠ]] 90fc01noryby2h4bufwkz9j65e8gqas 10 2558 4639 2016-01-19T10:18:22Z Baljeet Bilaspur 1273 "{{mbox-side|type=growth|image=Printer.svg|text=A ''''':{{existlist|{{{1}}}|/Print version|/Printable version|../Print version|../Printable version|{{..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki {{mbox-side|type=growth|image=Printer.svg|text=A '''''[[:{{existlist|{{{1}}}|/Print version|/Printable version|../Print version|../Printable version|{{FULLPAGENAME}}}}|printable version]]''''' of {{{3|{{BOOKNAME}}}}} is available. <small>{{{2|}}} ([{{fullurl:{{existlist|{{{1}}}|/Print version|/Printable version|../Print version|../Printable version|{{FULLPAGENAME}}}}|action=edit}} edit it])</small>}}<includeonly>{{#ifeq:{{{example|no}}}|no|[[Category:Books with print version|{{SUBPAGENAME}}]]}}</includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude> ntjzqehu7x3u2dp3y2241rsfuihcxmm 0 2559 4646 2016-01-19T12:01:19Z Baljeet Bilaspur 1273 "{{ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ}}" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki {{ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ}} 51nv37lnb66ee5qgb8xw77kdjgfg062 10 2560 4649 4648 2016-01-19T12:08:47Z Baljeet Bilaspur 1273 wikitext text/x-wiki <div class="noprint"> {| width="80%" cellspacing="0" class="top" align="center" |style="background-color: #efffef; border: 1px solid #bafaba; padding: 0px; font-size: small; text-align: center;" valign=top| <font size="+1">[[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ]]</font> ---- [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਛਾਪਨਯੋਗ ਸੰਸਕਰਣ|ਛਾਪਨਯੋਗ ਸੰਸਕਰਣ]] · [[:Media:ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ.pdf|PDF ਸੰਸਕਰਣ]] ·{{navbar|ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਮੱਗਰੀ|nodiv=1}} [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ|ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਅਸੈਮਬਲੀ|ਅਸੈਮਬਲੀ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਾਫਟਵੇਅਰ|ਸਾਫਟਵੇਅਰ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਓਵਰਕਲਾਕਿੰਗ|ਓਵਰਕਲਾਕਿੰਗ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਚਪੀਤਾ ਬਣਾਉਣਾ|ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਚਪੀਤਾ ਬਣਾਉਣਾ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਿੱਟਾ|ਸਿੱਟਾ]] |}</div><includeonly>{{BookCat}}</includeonly><noinclude> [[Category:ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ| ]]</noinclude> 7rrlvsk474gtg48qdih6tveazj8jnv9 10 2561 4658 4657 2016-01-20T02:05:50Z Baljeet Bilaspur 1273 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{{nodiv|}}}|&nbsp;<span|<div}} class="noprint plainlinks navbar" style="background:none; padding:0; font-weight:normal;{{{fontstyle|}}}; font-size:xx-small; {{{style|}}}"><!-- -->{{#if:{{{mini|}}}{{{plain|}}}|<!--nothing-->|<!--else: -->ਇਹ ਡੱਬਾ:&#32;}}<!-- -->{{#if:{{{brackets|}}}|&#91;}}<!-- -->[[{{transclude|{{{1}}}}}|<span title="View this template" style="{{{fontstyle|}}}"><!-- -->{{#if:{{{mini|}}}|v|ਦੇਖੋ}}</span>]]<!-- -->&nbsp;<span style="font-size:80%;">•</span>&nbsp;[[{{TALKPAGENAME:{{transclude|{{{1}}}}}}}|<span title="Discuss this template" style="{{{fontstyle|}}}">{{#if:{{{mini|}}}|d|ਗੱਲ-ਬਾਤ}}</span>]]<!-- -->{{#if:{{{noedit|}}}|<!--nothing-->|<!--else: -->&nbsp;<span style="font-size:80%;">•</span>&nbsp;[{{fullurl:{{transclude|{{{1}}}}}|action=edit}}<span title="Edit this template" style="{{{fontstyle|}}};">{{#if:{{{mini|}}}|e|ਸੋਧੋ}}</span>]<!-- -->}}<!-- -->{{#if:{{{brackets|}}}|]}}<!-- -->{{#if:{{{nodiv|}}}|<!--then: --></span>&nbsp;|<!--else: --></div>}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude> 63gq05xzxmhp4xka843lhya1e8hpu1g 10 2562 4651 2016-01-19T12:11:29Z Baljeet Bilaspur 1273 "<includeonly>{{#switch:{{NAMESPACE}} |{{TALKSPACE}}= |Template={{#ifeq: {{{template-filing|}}} | deep |Category:{{BOOKNAME}}/Templates{{#if:{{#titlep..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch:{{NAMESPACE}} |{{TALKSPACE}}= |Template={{#ifeq: {{{template-filing|}}} | deep |[[Category:{{BOOKNAME}}/Templates{{#if:{{#titleparts:{{PAGENAME}}||3}}|/{{#titleparts:{{PAGENAME}}|-1|2}}}}|{{{1|{{#if:{{CHAPTERNAME}}|{{#titleparts:{{PAGENAME}}||-1}}}}}}} ]][[Category:Pages with deep filing]] |[[Category:{{BOOKNAME}}/Templates|{{{1|{{#titleparts:{{FULLPAGENAME}}||2}}}}} ]] }} |Category={{#ifeq: {{FULLCHAPTERNAME}} | {{FULLBOOKNAME}} | |[[Category:{{#titleparts:{{PAGENAME}}|-1}}|{{{1|{{#titleparts:{{PAGENAME}}||-1}}}}} ]] {{#ifeq: {{FULLCHAPTERNAME}} | Templates | [[Category:Book-specific templates|{{{1|{{PAGENAME}}}}} ]] }} }} |#default={{#ifeq: {{{filing|}}} | deep |[[Category:{{#if:{{CHAPTERNAME}}|{{#titleparts:{{FULLPAGENAME}}|-1}}|{{FULLPAGENAME}}}}|{{{1|{{#if:{{CHAPTERNAME}}|{{#titleparts:{{PAGENAME}}||-1}}}}}}} ]][[Category:Pages with deep filing]] |[[Category:{{FULLBOOKNAME}}|{{{1|{{#titleparts:{{FULLPAGENAME}}||2}}}}} ]] }} }}</includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude> mjwb94g3rjkwis2kjfa4oi4jmuwcu56 10 2563 4652 2016-01-19T12:27:32Z Baljeet Bilaspur 1273 "{{#switch: {{NAMESPACE: {{{1}}} }} |#default = {{FULLPAGENAME: {{{1}}} }} <!-- eg "User:Foo" --> |{{ns:0}} = {{#ifeq: {{NAMESPACE: {{{1}}} }} |..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki {{#switch: {{NAMESPACE: {{{1}}} }} |#default = {{FULLPAGENAME: {{{1}}} }} <!-- eg "User:Foo" --> |{{ns:0}} = {{#ifeq: {{NAMESPACE: {{{1}}} }} | {{NAMESPACE: Template{{{1}}} }} | Template:{{{1}}} <!-- no leading colon, eg "Foo" --> | {{PAGENAME: {{{1}}} }} <!-- leading colon, eg ":Foo", so we want the article --> }} }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> ob9m2b913drxlie5tgekieudupfrl9n 10 2564 4653 2016-01-19T12:28:12Z Baljeet Bilaspur 1273 "<includeonly>{{#titleparts:{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}|1}}</includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude>" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#titleparts:{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}|1}}</includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude> p6elrbww9zt8w5vven8h68v7asswoj9 0 2565 4842 4754 2017-06-22T06:39:03Z Baljeet Bilaspur 1273 /* ਪਾਵਰ ਸਪਲਾਈ */ wikitext text/x-wiki {{ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਅਸੈਮਬਲੀ}} ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇ ਇੱਕਠੇ ਕਰ ਲਏ ਹਨ, ਇਸਤੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਾ ਕੰਮ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨਾ ਹੈ; == ਸੰਦ == [[Image:Cross slot screw.jpg|thumb|right|150px|ਫਿਲਿਪਸ ਸਿਰੇ ਵਾਲੇ ਪੇਚ, ਜੋ ਕੀ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।]] ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੇਚਕਸ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਸੰਦਾਂ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਥੱਲੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਸੰਦਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਵੋਂਗੇ ਤਾਂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਪੁਰਜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨਾ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। === ਆਮ ਸੰਦ === ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਰਨ ਤੋ ਪਿਹਲਾਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਇਹ ਆਮ ਸੰਦ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ: # #2 ਫਿਲਿਪਸ ਸਿਰੇ ਵਾਲੇ ਪੇਚਕਸ # ਸੂਈ-ਨੱਕ ਵਾਲੇ ਪਲਾਸ # ਐਂਟੀ-ਸਟੈਟਿਕ ਗੁੱਟ ਤਣੀ # ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਜਗਾਹ [[Image:Antistatic_wrist_strap.jpg|thumb|right|150px|ਇੱਕ ਐਂਟੀ-ਸਟੈਟਿਕ ਗੁੱਟ ਤਣੀ, ਜੋ ਕਿ ਰਗੜ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਿਜਲੀ ਤੋਂ ਬਚਨ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।]] === ਚੋਣਵੀ, ਪਰ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਸੰਦ === ਕੁਝ ਹੋਰ ਸੰਦ, ਜੋ ਬਹੁਤੇ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹਨ: # ਸਪਰਿੰਗ ਅੈਕਸਨ ਪਾਰਟ ਗ੍ਰੈਬਰ. # ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੀ ਟੇਪ # ਵਾਇਰ ਜਾ ਨਾਈਲੋਨ ਸਬੰਧ # ਫਲੈਸ਼ਲਾਇਟ # ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਤਾਂ ਕਿ ਉਸਦੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਪੁਰਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੁਝ ਮਦਦ ਲੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। # ਇੱਕ ਵੈਕੁਮ ਕਲੀਨਰ, ਜੋ ਕੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਪੁਰਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਿਆ ਹੋਵੇ। # ਚੁੰਬਕੀ ਪੇਚਕਸ # ਕੇਬਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਜ਼ਿੱਪ ਸਬੰਧ ਜਾ ਵੈਲਕਰਰੋਸ਼ਾਮਲ ਸਬੰਧ == ਤਿਆਰੀ == ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤਿਆਰੀ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਅਸੈਮਬਲ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ. ਇਸਤੋ ਤੋਂ ਪਿਹਲਾਂ, ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸਾਰੇ ਜਰੂਰੀ ਸੰਦ ਹਨ, ਫਿਰ ਆਪਨੇ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਡੱਬਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਇਕ ਜਗਾਹ ਤੇ ਰੱਖ ਲਵੋ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਨਜਰ ਮਾਰੋ ਕੀ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਇੱਕਠਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀ. ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਹਿਸਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਨੰਗਾ ਕਰਕੇ ਨਾ ਰੱਖੋ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਆਏ ਰਗੜ ਤੋ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਿਜਲੀ ਤੋ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲਿਫਾਫੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੱਖੋ. ਯਾਦ ਰਖੋ ਕਿ ਰਗੜ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਬਿਜਲੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ. ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਹਿਸਿਆਂ ਦੀ ਗਾਇਡਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਵੋ. ਤੁਸੀਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੇ ਹਿਸਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਤੋ ਪਿਹਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗਾਇਡਾਂ ਜਰੂਰ ਪੜ ਲਵੋ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦੀ ਕੁਝ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲ ਸਕੇ. ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜਨ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਸਮਾਂ ਤਾਂ ਬਰਬਾਦ ਹੋਵੇਗਾ ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਨੇ ਖਰੀਦੇ ਹੋਏ ਸਮਾਂ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹੋ. ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਗ਼ਲਤੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਹਿਸਿਆਂ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਇਸਦੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਅਤੇ ਕਮਜੋਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ. ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੁਰਜੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਗਾਉਣ ਤੋ ਪਿਹਲਾਂ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਆਈ ਗਾਇਡ ਨੂੰ ਪੜਨ ਤੋਂ ਨਾ ਝਿਜਕੋ. ਆਪਨੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਸਾਫ਼ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸੁੱਕੀ ਜਗਾਹ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰੋ. ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇ ਸੰਭਬ ਹੋਵੇ ਤਾਂ, ਇਜੀਹੀ ਥਾਂ ਲੱਭੋ ਜਿੱਥੇ ਫ਼ਰਸ਼ ਦੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਤੱਪੜ ਵਿਸ਼ਿਆ ਹੋਵੇ ਜੋ ਕੀ ਰਗੜ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਿਜਲੀ ਜਿਸਨੂੰ ਸਟੈਟਿਕ ਬਿਜਲੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਘੱਟ ਉਤਸਰਜਿਤ ਕਰੇਗਾ. ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਜਗਾਹ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹੈ. {{DecoratedTextBox|image=Bulbgraph.png| ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜਰੂਰੀ ਹਨ. ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜੋ। }} === ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ === # ਸਟੈਟਿਕ ਬਿਜਲੀ ਤੁਹਾਡੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਸਮਾਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਹੈ, ਇਹ ਬਣੇ ਹੋਏ ਬਿਜਲਈ ਸਰਕਟਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੀ ਮਨੁੱਖੀ ਵਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਸਰਕਟਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਸੀਪੀਯੂ, ਰੈਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚਿੱਪਾਂ ਉਸਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਹਿਸਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਿਹਲਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਐਂਟੀ-ਸਟੈਟਿਕ ਗੁੱਟ ਤਣੀ ਹੋਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪਾਵਰ ਸਪਲਾਈ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਦਿਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਐਂਟੀ-ਸਟੈਟਿਕ ਗੁੱਟ ਤਣੀ ਦਾ ਕਲਿਪ ਜੋ ਕੀ ਉਸਦੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਪਾਵਰ ਸਪਲਾਈ ਨਾਲ ਲਗਾ ਦੇਵੋ. (ਆਪਨੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਾ ਕਰੋ ਜਦੋ ਤੁਸੀਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨਾਲ ਐਂਟੀ-ਸਟੈਟਿਕ ਗੁੱਟ ਤਣੀ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋ)। ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂ ਰਗੜ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਿਜਲੀ ਤੋਂ ਕੋਈ ਦਰ ਨਹੀ ਰਹੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਿਹਲਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਜਰੂਰ ਰਖੋ। # ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਟੈਟਿਕ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕੰਪਿਊਟਰੀ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਐਂਟੀ-ਸਟੈਟਿਕ ਗੁੱਟ ਤਣੀ ਨੂੰ ਚੈਕ ਕਰੋ . Make sure that you take the precautions in the previous paragraph to ground yourself from static electricity. (Note: if you really must work on a computer and have not got proper anti-static equipment, it is ''usually'' OK if you make sure that you do not move about much; are not wearing any static-prone clothing; handle components by the edges; and regularly (once a minute or so), touch a grounded object.). The ''case metal'' of your PC's power supply will usually be a suitable grounded object. As noted above, touch it every few minutes while you are working on your PC if you haven’t got a wrist strap. #Turn off your computer and switch off your Power Supply at the wall before installing or removing any components - if power is flowing to components as they are installed or removed, they can be seriously damaged. In order to have a computer properly grounded, you need it plugged in at the wall but turned off at the power supply and at the wall. The neutral line may be earthed # Never cut the grounding pin off your power cord. This "safety ground" stands between you and potentially lethal voltages inside the power supply. # Be wary of sharp edges! Many lower-end PC cases have sharp, unfinished edges. This is especially so on interior surfaces, and where the case has been cut or punched-out. Use care and take your time to avoid cutting your hands. If your case has this problem, a little time with some sandpaper before you begin construction can spare you a lot of pain. Be extra careful not to cut yourself when installing the I/O Shield. # Dismantling discrete electronic components such as your Power Supply or Monitor is dangerous. They contain high voltage capacitors, which can cause a severe electric shock if you touch them. These hold a charge even when the unit is not plugged in and are capable of delivering a fatal shock. == ਉਸਾਰੀ == ਮਦਰਬੋਰਡ ਦੇ ਡੱਬੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਜਗਾਹ ਤੇ ਖੋਲੋ, ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਡੱਬੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਉੱਪਰਲੇ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। === ਮਦਰਬੋਰਡ === [[Image:ASRock_K7VT4A_Pro_Mainboard_Labeled_English.svg|center|800px]] Find the [[w:ਮਦਰਬੋਰਡ|ਮਦਰਬੋਰਡ]] standoffs (spacers) that should have come with the case. They are screws, usually brass, with large hexagonal heads that are tapped so you can fasten screws into the top. These hold the motherboard up off the case preventing a short-circuit. Set these aside. [[Image:Mainboard_Slotblende_V1a.JPG|thumb|right|250px|I/O Panel Shield of an ATX Motherboard]] Remove the I/O Shield from the back of the case where the ports on the back of the motherboard will fit, and put in the I/O Shield that came with your motherboard. There may be small metal tabs on the inside of this face plate, if so you may have to adjust them to accommodate the ports on the back of the motherboard. Some case styles make it difficult to install the motherboard or the CPU with the power supply installed. If the power supply is in your way, take it out and set it aside (we'll put it back in later). Now locate the screw holes on your motherboard and find the corresponding holes on the motherboard plate (or tray) in the case. Put a standoff in each of these holes on the tray and position the motherboard so that you can see the holes in the top of the standoffs through the screw holes in the motherboard. Now is the time to make sure the ports on the motherboard are mating with the backplate you just installed, and make any necessary adjustments. The small metal tabs are intended to make contact with the metal parts of the connections on the back of the motherboard and ground them, but you may have to bend these tabs a bit to get the ports all properly mounted, this is where those needle-nose pliers may come in handy. {{DecoratedTextBox|image=Bulbgraph.png| If you have trouble lining up the screw holes, double check that you have the standoffs in the proper holes on the tray. With lower quality cases there are sometimes alignment problems and you may have to forgo one or two screws. If this is the case, make sure you remove the corresponding standoffs. Some combinations of motherboards and cases may also use different types of screws in different places or provide non-matching screw holes that cannot be used in a specific case. The motherboard can possibly be damaged if you try to push it into position with the wrong set of standoffs underneath or when trying to use the wrong set of screw holes. }} Now fasten a screw through each of the motherboard screw holes into the standoffs underneath. These screws should be snug but not tight, there is no reason to torque down on them, hand tight is fine, otherwise you can damage the motherboard. Once the motherboard is installed, it is time to plug the other components. === ਸੀਪੀਯੂ === [[Image:Intel_Socket_1150_IMGP8593_smial_wp.jpg|thumb|An example of a CPU socket, LGA1150. This is the current processors for consumer Haswell desktop CPU's and some Xeons.]] [[Image:Socket_2011_IMGP3918.jpg|thumb|LGA2011 socket. These processors are used by i7 Extreme and most Xeons. Note that LGA 2011 CPU's are not comparable with its successor(LGA 2011-3) even though they look similar and have the same number of pins.]] Installing the CPU, and the CPU’s [[w:Heat sink|heat-sink]] and fan, are by far the most difficult steps you’ll have to complete during your build. Here, more than anywhere else, it will pay to read the instructions carefully, look at the parts, study the diagrams that came with your CPU and/or third party cooling solution, and make sure you thoroughly understand what you are going to do ''before you try to do it''. During the process, if anything does not seem to fit or make sense, put the parts down and look things over carefully before you proceed. Some operations, especially installing the heat-sink/fan combination, can require pretty firm pressure, so don’t be afraid to push a little harder if you’re sure everything is set up correctly. The details of the installation process differ in slight but important ways for each manufacturer’s processors, and even within a manufacturer's product line. Therefore, for these details, you should rely on the instructions that are provided with the CPU. The two things that go wrong the most often and most expensively (minimum of a killed CPU, sometimes more) in building one's own computer are both related to the CPU and its cooler: #Switching the computer on "just to see if it works" before adding any CPU cooling unit. Without cooling, CPUs heat up at extreme rates (a CPU heats up anywhere between ten times and a thousand times as fast as a cooking area on your stove!) By the time you see the first display on the screen, your CPU will already be severely overheating and might be damaged beyond repair. #Mounting the CPU cooler improperly. Read the instructions that came with your CPU and cooler very carefully and ensure you are using all components in the correct order and correct place. If you buy a third party cooling solution for your CPU make sure you get one that is compatible with the CPU you have. "Compatibility" here just means, "Can you fit it in next to your RAM or whatever else is sticking up in the neighborhood." Most brands come with multiple mounting brackets that will suit many different chipsets, but it is best to check for compatibility just in case. After the CPU is installed in the socket and secured in place, it's time to add thermal paste and then install the cooler. The plain metal back of the CPU, which is what you're now seeing, is exactly matched by the bottom plate of the cooler. You add thermal paste ''only'' on the CPU, ''never'' on the cooler's surface. Very little is needed. The two flat metallic surfaces will spread the paste between them, and it will spread a bit more when it becomes hot. (The cooler surface may have a protective piece of film over it; don't forget to remove it. But see below for the possibility of "thermal pad" being supplied, instead of paste. This is rare nowadays, but ''read the instructions.'') A pea-sized dot is the amount usually advised, though some people make a thin "X" on the CPU surface, and some draw a line. (There are numerous videos on Youtube advocating one or another, some with photos using glass plates.) Don't overdo -- you don't want paste squeezing out the edges. Some people suggest spreading paste over the whole surface, then cleaning it off with a razor blade, then adding the pea. The idea is to close invisible imperfections in the metal. This is probably overkill, and involves extra handling of the CPU, never a good idea. Try not to touch the mating surfaces of the CPU and cooler -- the oils from your skin will impede heat transfer. You should receive a tube or applicator of thermal paste in the CPU or cooler package. If you didn't, it's readily available, and in any event will come with instructions. ''See [http://www.arcticsilver.com/instructions.htm Arctic Silver Instructions] for more info on how to apply and remove thermal paste/grease. (It was written to be specifically for Arctic Silver paste, but the same techniques can be applied to other brands of thermal paste.)'' If using a thermal pad supplied with your cooler, make sure you remove any protective tape from the die just before installing and do not get it dirty - and do not combine thermal pads with thermal paste, it is either one or the other. Then, check that you install the cooler in the right orientation and that you set it flat on the CPU die without exerting undue pressure on any edges or corners - the latter can make small pieces of the die break off, killing the CPU. One option you may consider, before installing the heat-sink, is to "lap" the heat-sink, which means to smooth out the bottom surface. To do this, you will need a very flat surface; a piece of thick window glass will work. Fasten your sandpaper on the flat surface, invert the heat-sink on the sandpaper and sand in small circles, applying minimum pressure. Check frequently and when you see a uniform pattern of scratches, switch to finer grained sandpaper (the numbers go up as the sandpaper is finer, so something such as 220 is coarse while 2000 will be very fine.) Remember that you are not trying to remove any material, just polish out surface irregularities. If you get it right, you should have a surface which feels completely smooth to the touch (but don’t touch it, the oil in your fingers can cause corrosion of the fresh surface) with a mirror finish. Some companies producing heat-sinks lap the surface themselves, so if the surface already looks like a perfect mirror, leave it alone. A lapped heat-sink is more effective as it will have better surface contact with the chip. Tighten the cooler using only the specified holding devices - if you did everything right, they will fit. If they do not fit, check your setup - most likely something is wrong. After mounting the cooler, connect any power cables for the fan that is attached to the cooler. As an aside to the instructions above, it has been my personal experience that fitting the CPU and heat sink is best done on a supportive surface (a telephone directory on a table in my case) prior to installation, to avoid excessive flexing of the motherboard. A last note: if something goes wrong and the cooler has to be removed (like maybe you realize you didn't take the protective film off the cooler surface), the paste will have to be removed from the CPU for the restart. ''Don't panic!'' All it takes is a coffee filter (not paper towels or anything else that will leave fibers) and a little isopropyl alcohol (from the drugstore). Thermal paste removes easily with a little gentle rubbing. Work from the outside edge in. If you've got the CPU and its cooler installed, and the motherboard in the case, you’re over the hump, there are just a few more easy pieces to go before that momentous first power-up. === ਮੈਮਰੀ ਸਲਾਟ === [[Image:DDR2_ram_mounted.jpg|thumb|left|325px|RAM module in a socket]] Next, you will need to install your RAM (random access memory). Find the RAM slots on your motherboard; they will look something like the picture on your left. To install the RAM modules, first push on the levers (white plastic in the picture) on either side of the DIMM socket, so that they move to the sides. Do not force them, they should move fairly easily. <!--(They are the white 'handles' you see in the picture.)--> Put the RAM module in the socket. Line up the notch in the center of the module with the small bump in the center of the RAM socket, making sure to insert it the right way. Push down on the module until both levers move up into the notches on the sides of the module. There should be a small "snap" when the module is fully seated. Although this does require a fair bit of force, do not overdo it or you may break the RAM module. [[Image:RAM n.jpg|thumb|right|Different types of RAM modules]] Take a good look at your seated RAM, if one side seems to be higher than the other, odds are it is improperly seated - take it out and try again. As you handle the RAM, try not to touch the copper stripes you can see along the bottom edge, as doing so is the best way to damage the part. Start adding RAM at the slot labeled "Bank 0" or "DIMM 1". If you do not have a stick in "Bank 0" or "DIMM 1" the system will think there is no RAM and will not boot. On newer motherboards with 4 slots, you'll see alternating colours. For example, slot 1 is blue, slot 2 is black, slot 3 is blue, slot 4 is black. If you were to put 1 gigabyte of RAM in your personal computer, it is best to use dual channel 512MBx2 sticks. Put the first 512MB stick in '''slot 1''', and put the 2nd stick in '''slot 3''' (the two slots that are blue) - leaving slot 2 empty. This will give you better performance, vs. putting 1GB in slot 1, or two 512MB sticks in slot 1 and 2. === ਪਾਵਰ ਸਪਲਾਈ === ਪਾਵਰ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਬਹੁਤ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ, ਜੇ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਕੇਸ ਨਾਲ ਪਿਹਲਾਂ ਤੋ ਹੀ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮਦਰਬੋਰਡ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਉਤਾਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਹੁਣ ਇਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕੇਸ ਦੇ ਸਿਖਰ' ਤੇ ਇਕ ਬਰੈਕਟ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿੱਥੇ ਪਾਵਰ ਸਪਲਾਈ ਮਾਊਂਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਕ੍ਰਿਊ ਇਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰਾਂ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਕੇਸ ਪਾਵਰ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕੇਸ ਨਾਲ ਆਏ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜਰੂਰ ਵੇਖੋ। ਕੁਝ ਸਪਲਾਈ ਸਪਲਾਈ ਮੌਡਿਊਲਰ ਕੇਬਲ ਦੇ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਹੁਣ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਲੱਗ ਵਿੱਚ ਲਗਾਓ। ਹੋਰ ਪਾਵਰ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਤਰਾਂ ਹਾਰਡਵਾਈਰਡ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਚਾਹੋਗੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਬਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਕੋਇਲ ਕਰੋ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ 115v ਜਾਂ 220v ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਵਿੱਚ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਇਹ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੈੱਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਕਈ ਨਵੀਆਂ ਪਾਵਰ ਸਪਲਾਈ ਆਪ ਹੀ ਚੁਣ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਸਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪਾਵਰ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪਾਵਰ ਸਾਕਟਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਲਈ ਮਦਰਬੋਰਡ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਾ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਮੁੱਖ ਪਾਵਰ, 20 ਜਾਂ 24 ਪਿਨ ਪਲੱਗ ਨੂੰ ਮਦਰਬੋਰਡ ਵਿਚ ਜੋੜ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇੱਥੇ ਵਾਧੂ ਚਾਰ ਜਾਂ ਅੱਠ ਪਿੰਨ ਦੀ ਪਾਵਰ ਲੀਡ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਦਰਬੋਰਡ (ਸੀਪੀਯੂ ਪਾਵਰ ਕਨੈਕਟਰ) ਵਿੱਚ ਜੋੜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਸਾਕਟ ਦੇ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। === ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਕਾਰਡ === [[Image:Fitting-expansion-card.JPG|thumb|right|300px|Insert the card into a matching slot on the motherboard.]] ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਦਰਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਪਿਹਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਮੈਮਰੀ ਹਾਈ ਤਾਂ, ਇਸ ਭਾਗ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੋ। If you have an AGP video card: Install the video card into the AGP socket. This is always the top expansion slot near the back of the computer. AGP slots are often brown, but can also be strange colours such as fluorescent green. Check the motherboard for levers (or similar devices) that are part of the AGP slot to help hold the card in place. These must be retracted before insertion of the card. Check the motherboard's manual for information on how to use these devices (if your motherboard has one.) Push the card into the socket (AGP slots are often pretty tight, do not be afraid to push it until it is well inserted), then screw it in at the top of the metal bracket. If it has a power connector, connect it to a 4-pin molex connector. If it has a pass through, do not connect it to a hard drive. If you have a PCI Express video card, install it the same way as an AGP video card, however the slot where it goes looks a little different having an extra spot on the slot as opposed to the 2 slot parts on an AGP slot. PCI Express slots used for video cards are commonly 16x as opposed to AGP 8x. When your card is properly installed the line formed by the top of the card will be exactly parallel to the motherboard, if one side seems to be higher than the other, chances are that it is not fully inserted, press a little harder on the high side or pull it out and try again. === ਡਰਾਈਵ ਜੰਮਪਰਾਂ ਦੀ ਇੰਸਟਾਲੇਸ਼ਨ === [[Image:P-ata_and_80pin-cable.jpg|thumb|right|300px|The drive jumpers are in the middle (between the connector for the cable and the power connector) but the location may vary.]] If you are using SATA drives there is no need to adjust jumpers -- you can skip this section. Before you install IDE/ATA (PATA) drives, you will need to set the drives jumpers. Each IDE/ATA channel can handle two drives, a master and a slave. Consult your drive's instructions on how to set the jumpers. The jumper configurations are usually either printed on the back, or on the top of the drive. Drives can be configured in 2 ways: Drive Select or Cable Select. [[Image:Jumper_(comp)_ubt.jpeg|thumb|left|100px|A jumper]] * "Cable select": Use this if you have 80-pin cables. Cable select automatically assigns slave/master based on the plug on the IDE cable the drive is plugged into. Put the jumper on CS. * "Drive select": If you are using a 40 pin cable, you must use "drive select". Master/slave status is determined by the jumper. In this mode, configure the drive on the end connector as the master, and the drive connected to the middle connector as the slave. If the IDE channel has only one drive, check your motherboard documentation for the appropriate setting, which is usually master. Note that Drive Select will always work, while Cable Select will only work if you have the proper cable. === ਡਰਾਇਵਰਾਂ ਦੀ ਇੰਸਟਾਲੇਸ਼ਨ === Next install the hard drive and optical drives. How a drive is physically installed will depend on the case. [[Image:SATA_Data_Cable.jpg|thumb|right|120px|A Serial ATA connector]] [[Image:Floppy Drive Cable-1.jpg|thumb|left|120px|Floppy Disk Drive Cable]] Most new drives are SATA (Serial ATA) which use simple, small cables for a data connection. The ends of the cables are L shaped, just look carefully at the cable ends and the connector on the drive and match them up. Only one drive can be connected to each SATA port on the motherboard. Some SATA drives have two different power ports - make sure you connect ONLY ONE of these ports to the power supply, connecting both can damage the drive. Older drives have PATA (Parallel ATA) connections which use a flat ribbon (IDE) cable for data connection. When using an IDE cable, plug the two connectors that are closer together into the 2 drives, and the third to the controller or motherboard. The connector furthest from the board should be attached to the drive set as Master. Make sure the drive that you will install your OS on is the primary master. This is the master drive on the Primary IDE bus which is usually the IDE 40 pin port on the motherboard labeled “Primary” or “IDE 1”.. {{NOTE|IDE connectors are often keyed, as to prevent inserting them backwards. It does not take much force to bypass this and possibly ruin your motherboard. Look carefully at the drive and the cable connection before you try to connect them. You should see a "missing" pin on the drive, and a corresponding blocked socket on the connector. If you break a pin on the drive, you will probably have a worthless drive.<br> Most parallel IDE cables have a colored stripe down one side. That colored stripe signifies "pin 1" - and usually will line up next to the molex power connection on your drive. Use this rule of thumb if your connectors are not keyed.}} Next, plug a 4 pin molex power connector into each hard drive and optical drive. If you are installing the power connector to a SATA drive, some drives have the option of using either the SATA power connector (a flat about 1" wide connector) or the standard molex connector; use one or the other, ''not both''. Connecting both can break your hard drive. For better data transfer, you can purchase heat-protected high-end data cables at your nearest electronics store. If you install a floppy disk drive, the cable is very similar to the IDE cable, but with fewer wires, and a strange little twist in the middle. Floppy drives do not have master/slave configurations. The floppy disk connector is not usually keyed, making it all too easy to plug it in the wrong way! One wire in the IDE cable will be colored differently: this is pin 1. There is usually some indication on the floppy drive as to which side this is. The power plug for a floppy is 4 pins in a line, but rather smaller than the standard hard drive power connector. Plug the end of the cable with the twist into the floppy drive ("drive A:"). Plug the other end of the floppy ribbon cable into the motherboard. If you install a second floppy drives, plug the middle connector into "drive B:". The twist between drive A: (on the end) and drive B (in the middle) helps the computer distinguish between them.<ref>[http://www.pcguide.com/ref/fdd/confCable-c.html PC Guide]</ref> === ਹੋਰ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ === [[Image:Mainboard_pins.png|thumb|right|300px|Some cables are attached to pins on a board (e.g. motherboard or extension card)]] In order to turn the computer on, you will need to connect the power button and while you are at it, you might as well do the reset buttons and front panel lights as well. There will be a set of pins, usually near the front edge of the motherboard to which you will attach the cables sometimes already connected to the front of the case, or if needed supplied with the motherboard. Most of the time the plugs will be labeled as the pins they will connect to in the motherboard, there they can be difficult to read since the print is very small or you may not be in the right orientation to do so. The documentation that came with your case and motherboard should tell where these connectors are. {{NOTE|The front panel LEDs are polarized: usually the positive wire is a color while the negative wire is white or black, this may be important if you have to do alterations or do not have the proper cables.}} In addition, you can connect any case-specific ports if they are supported by the motherboard. Many cases have front mounted USB, Firewire and/or sound ports. {{DecoratedTextBox|image=Bulbgraph.png| Other connections of this type to remember can be power for the CPU fans, various temperature sensors and [[w:Wake-on-LAN|Wake-on-LAN]] cables (if the feature is supported) from the network card to the motherboard. }} === ਬਿਜਲੀ ਦੇਣ ਦੇ ਲਈ ਤਿਆਰੀ === Some people will put power to a system several times during assembly and for experienced builders this may serve some purpose. For first timers though, it’s best to assemble a minimal complete system before powering up. Minimal because that way there are comparatively few potential sources of trouble, complete so that you can test everything at once and because the fewer times you have to put power to an open machine, the better.. If you’ve been working along with us you should now have such a minimal system put together. Briefly this includes a case with a motherboard in it, a processor (and its cooling unit) and some RAM plugged into the motherboard, hard and floppy drives installed, and some kind of video available. If your motherboard has built-in video, you might want to use that for this first try, even if you are going to install a video card later. For this test, you’ll want to have the computer open, so that you can see all of the fans, and you’ll need to connect a monitor and a keyboard and a mouse (OK, you don’t really need the mouse . . .) [[File:Connection screen.jpg|thumb|180px|Comparison of VGA, DVI and HDMI]] Monitors will either have a VGA, DVI, or a new HDMI plug (see picture, as they are a lot less apparent than PS/2 / USB by comparison). Most monitors use VGA connectors, and so most graphics cards have VGA output. If you have one type of plug and the graphics card has another, you can easily buy an adapter. Some cards even come with one. There are two standard connectors for mice and keyboards; PS/2 connectors and the more modern USB connectors. Plug the mouse and keyboard in the appropriate slot. Note: If you intend to install an operating system from a boot CD or floppy, or modify BIOS settings you will need to use either a PS/2 keyboard, a USB to PS/2 converter, or a motherboard that supports USB devices. Otherwise your keyboard will not work until the operating system has loaded USB drivers. Once you have this all set up, it’s time to double check, then triple check that you have made all the necessary connections and that you haven’t left any foreign objects (where’s that screwdriver?) in the case. == ਬਿਜਲੀ ਦੇਣ ਦਾ ਕਾਰਜ == Take a moment to check one more time that everything is as it should be. Make sure you've removed your wrist strap, turn on the monitor, then press the power button, and observe the inside of the open machine. (''Do not touch any part of the inside of the machine while it is powered up – you will NOT die but your computer might.'') The first thing to look for is that the CPU cooler fan spins up, if it does not, cut the power immediately. This fan should start up right away; something is wrong if it doesn’t and your CPU is in danger of overheating so stop now and troubleshoot. '''ਨੋਟ:''' If you have a Gigabyte brand motherboard, the CPU fan may twitch and stop turning. Wait 10-15 seconds and it should start. If it does not, there is a problem and you should immediately cut power as stated above. Other fans such as case fans should turn on and spin. If the CPU fan spins up, check that all the other fans that should be spinning – case fans and fans on the power supply and video card (if installed) are also spinning. Some of these fans may not spin up until a temperature threshold is passed, check your documentation if anything is not spinning. If the fans spin, you can turn your attention to the monitor, what you are hoping to see is the motherboard’s splash-screen, usually featuring the manufacturer’s logo. If you see this, take a moment to bask in the glow, you’ve built a computer! If this happy event does not occur, if smoke appears, or if the computer does not do anything, unplug the power cord immediately and check the steps above to make sure you have not missed anything. Give special attention to the cables and power connections. If the computer does appear to come on, but, you hear beeps, listen carefully to the beeps, turn the computer off, and refer to your motherboard's manual for the meaning of the beeps. Some boards have an optional diagnostic device, usually a collection of LEDs, which when properly plugged in will inform you of the nature of the problem. Instructions for installing this as well as the meaning of its display should be in the manual for the motherboard. If the computer turns on but the only thing that comes on is your power supply, turn it off. This probably means something is shorted, and leaving it on could damage the parts. If all is well it is time to turn the computer off, and close it up. Then you may want to turn it on again and set certain options in the Computer's BIOS (usually by pressing 'F1' or 'Del' a few seconds after boot.) These options will be explained in the motherboard manual. In general, the default options are OK, but you may wish to set the computer's hardware clock to the correct time and date. The BIOS is also where you determine the default boot order of the system, typically Floppy, then CD-ROM, then Hard Disc. If you want a further quick test, before you install an operating system, you may find a bootable CD-ROM such as [http://www.knoppix.net Knoppix] extremely useful. == ਵਧੀਕ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਅਤੇ ਪੈਰੀਫਿਰਲ == ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਹਿਸਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਇਸਤੋ ਬਾਅਦ ਦਾ ਕੰਮ ਉਸ ਵਿੱਚ ਓਪੇਰਾਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੀ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਤੇ ਅਗਲੇ ਭਾਗ (ਸਾਫਟਵੇਅਰ) ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਓਪੇਰਾਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਿਹਲਾਂ ਇਹ ਚੰਗਾ ਰਹੇਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵਧੀਕ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਪੈਰੀਫਿਰਲਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਉਂਡ ਕਾਰਡ, ਮੌਡਮ, ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਕਾਰਡ ਪ੍ਰਿੰਟਰ, ਜੁਆਏਸਟਿਕ, ਆਦਿ) ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨਾਲ ਨਾ ਜੋੜੋ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਓਪੇਰਾਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਇੰਸਟਾਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਗਾਓ। == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} qi99ow8zgfvbzzmdci2jf902dtelwcw 0 2566 4655 2016-01-19T12:29:13Z Baljeet Bilaspur 1273 "{{ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਾਫਟਵੇਅਰ}}" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki {{ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਾਫਟਵੇਅਰ}} nzaodb5krmq1nu9vi3875i8nbi8wjxp 10 2567 4656 2016-01-20T02:02:58Z Baljeet Bilaspur 1273 "<div class="noprint"> {| width="80%" cellspacing="0" class="top" align="center" |style="background-color: #efffef; border: 1px solid #bafaba; padding:..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <div class="noprint"> {| width="80%" cellspacing="0" class="top" align="center" |style="background-color: #efffef; border: 1px solid #bafaba; padding: 0px; font-size: small; text-align: center;" valign=top| <font size="+1">[[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ]]</font> ---- [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਛਾਪਨਯੋਗ ਸੰਸਕਰਣ|ਛਾਪਨਯੋਗ ਸੰਸਕਰਣ]] · [[:Media:ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ.pdf|PDF ਸੰਸਕਰਣ]] ·{{navbar|ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਮੱਗਰੀ|nodiv=1}} [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ|ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਅਸੈਮਬਲੀ|ਅਸੈਮਬਲੀ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਾਫਟਵੇਅਰ|ਸਾਫਟਵੇਅਰ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਓਵਰਕਲਾਕਿੰਗ|ਓਵਰਕਲਾਕਿੰਗ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਚਪੀਤਾ ਬਣਾਉਣਾ|ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਚਪੀਤਾ ਬਣਾਉਣਾ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਿੱਟਾ|ਸਿੱਟਾ]] |}</div><includeonly>{{BookCat}}</includeonly><noinclude> [[Category:ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ| ]]</noinclude> 7rrlvsk474gtg48qdih6tveazj8jnv9 10 2568 4659 2016-01-20T02:06:59Z Baljeet Bilaspur 1273 "<div class="noprint"> {| width="80%" cellspacing="0" class="top" align="center" |style="background-color: #efffef; border: 1px solid #bafaba; padding:..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <div class="noprint"> {| width="80%" cellspacing="0" class="top" align="center" |style="background-color: #efffef; border: 1px solid #bafaba; padding: 0px; font-size: small; text-align: center;" valign=top| <font size="+1">[[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ]]</font> ---- [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਛਾਪਨਯੋਗ ਸੰਸਕਰਣ|ਛਾਪਨਯੋਗ ਸੰਸਕਰਣ]] · [[:Media:ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ.pdf|PDF ਸੰਸਕਰਣ]] ·{{navbar|ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਮੱਗਰੀ|nodiv=1}} [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ|ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਅਸੈਮਬਲੀ|ਅਸੈਮਬਲੀ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਾਫਟਵੇਅਰ|ਸਾਫਟਵੇਅਰ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਓਵਰਕਲਾਕਿੰਗ|ਓਵਰਕਲਾਕਿੰਗ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਚਪੀਤਾ ਬਣਾਉਣਾ|ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਚਪੀਤਾ ਬਣਾਉਣਾ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਿੱਟਾ|ਸਿੱਟਾ]] |}</div><includeonly>{{BookCat}}</includeonly><noinclude> [[Category:ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ| ]]</noinclude> 7rrlvsk474gtg48qdih6tveazj8jnv9 10 2569 4728 4660 2016-02-06T11:46:05Z Baljeet Bilaspur 1273 wikitext text/x-wiki <div class="noprint"> {| width="80%" cellspacing="0" class="top" align="center" |style="background-color: #efffef; border: 1px solid #bafaba; padding: 0px; font-size: small; text-align: center;" valign=top| <font size="+1">[[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ]]</font> ---- [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਛਾਪਨਯੋਗ ਸੰਸਕਰਣ|ਛਾਪਨਯੋਗ ਸੰਸਕਰਣ]] · [[:Media:ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ.pdf|ਪੀਡੀਐਫ ਸੰਸਕਰਣ]] ·{{navbar|ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਮੱਗਰੀ|nodiv=1}} [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ|ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਅਸੈਮਬਲੀ|ਅਸੈਮਬਲੀ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਾਫਟਵੇਅਰ|ਸਾਫਟਵੇਅਰ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਓਵਰਕਲਾਕਿੰਗ|ਓਵਰਕਲਾਕਿੰਗ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਚਪੀਤਾ ਬਣਾਉਣਾ|ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਚਪੀਤਾ ਬਣਾਉਣਾ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਿੱਟਾ|ਸਿੱਟਾ]] |}</div><includeonly>{{BookCat}}</includeonly><noinclude> [[Category:ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ| ]]</noinclude> gxtjzmx532cqthfaxu2mm2bs5byaqdy 0 2570 4661 2016-01-20T02:10:26Z Baljeet Bilaspur 1273 "{{ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਓਵਰਕਲਾਕਿੰਗ}}" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki {{ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਓਵਰਕਲਾਕਿੰਗ}} m7dzj9x5n8blmd12xud5t25c8kdfz8y 10 2571 4662 2016-01-20T02:10:45Z Baljeet Bilaspur 1273 "<div class="noprint"> {| width="80%" cellspacing="0" class="top" align="center" |style="background-color: #efffef; border: 1px solid #bafaba; padding:..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <div class="noprint"> {| width="80%" cellspacing="0" class="top" align="center" |style="background-color: #efffef; border: 1px solid #bafaba; padding: 0px; font-size: small; text-align: center;" valign=top| <font size="+1">[[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ]]</font> ---- [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਛਾਪਨਯੋਗ ਸੰਸਕਰਣ|ਛਾਪਨਯੋਗ ਸੰਸਕਰਣ]] · [[:Media:ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ.pdf|PDF ਸੰਸਕਰਣ]] ·{{navbar|ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਮੱਗਰੀ|nodiv=1}} [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ|ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਅਸੈਮਬਲੀ|ਅਸੈਮਬਲੀ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਾਫਟਵੇਅਰ|ਸਾਫਟਵੇਅਰ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਓਵਰਕਲਾਕਿੰਗ|ਓਵਰਕਲਾਕਿੰਗ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਚਪੀਤਾ ਬਣਾਉਣਾ|ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਚਪੀਤਾ ਬਣਾਉਣਾ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਿੱਟਾ|ਸਿੱਟਾ]] |}</div><includeonly>{{BookCat}}</includeonly><noinclude> [[Category:ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ| ]]</noinclude> 7rrlvsk474gtg48qdih6tveazj8jnv9 0 2572 4663 2016-01-20T02:11:08Z Baljeet Bilaspur 1273 "{{ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਚਪੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki {{ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਚਪੀਤਾ ਬਣਾਉਣਾ}} liykg1vnqd5usoxz73qludygt9us816 0 2573 4664 2016-01-20T02:11:25Z Baljeet Bilaspur 1273 "{{ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਿੱਟਾ}}" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki {{ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਿੱਟਾ}} qorlg0muauyv9imz1klrasded7zalz1 10 2574 4665 2016-01-20T02:12:13Z Baljeet Bilaspur 1273 "<div class="noprint"> {| width="80%" cellspacing="0" class="top" align="center" |style="background-color: #efffef; border: 1px solid #bafaba; padding:..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <div class="noprint"> {| width="80%" cellspacing="0" class="top" align="center" |style="background-color: #efffef; border: 1px solid #bafaba; padding: 0px; font-size: small; text-align: center;" valign=top| <font size="+1">[[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ]]</font> ---- [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਛਾਪਨਯੋਗ ਸੰਸਕਰਣ|ਛਾਪਨਯੋਗ ਸੰਸਕਰਣ]] · [[:Media:ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ.pdf|PDF ਸੰਸਕਰਣ]] ·{{navbar|ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਮੱਗਰੀ|nodiv=1}} [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ|ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਅਸੈਮਬਲੀ|ਅਸੈਮਬਲੀ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਾਫਟਵੇਅਰ|ਸਾਫਟਵੇਅਰ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਓਵਰਕਲਾਕਿੰਗ|ਓਵਰਕਲਾਕਿੰਗ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਚਪੀਤਾ ਬਣਾਉਣਾ|ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਚਪੀਤਾ ਬਣਾਉਣਾ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਿੱਟਾ|ਸਿੱਟਾ]] |}</div><includeonly>{{BookCat}}</includeonly><noinclude> [[Category:ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ| ]]</noinclude> 7rrlvsk474gtg48qdih6tveazj8jnv9 10 2575 4666 2016-01-20T02:12:17Z Baljeet Bilaspur 1273 "<div class="noprint"> {| width="80%" cellspacing="0" class="top" align="center" |style="background-color: #efffef; border: 1px solid #bafaba; padding:..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <div class="noprint"> {| width="80%" cellspacing="0" class="top" align="center" |style="background-color: #efffef; border: 1px solid #bafaba; padding: 0px; font-size: small; text-align: center;" valign=top| <font size="+1">[[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ]]</font> ---- [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਛਾਪਨਯੋਗ ਸੰਸਕਰਣ|ਛਾਪਨਯੋਗ ਸੰਸਕਰਣ]] · [[:Media:ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ.pdf|PDF ਸੰਸਕਰਣ]] ·{{navbar|ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਮੱਗਰੀ|nodiv=1}} [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ|ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਅਸੈਮਬਲੀ|ਅਸੈਮਬਲੀ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਾਫਟਵੇਅਰ|ਸਾਫਟਵੇਅਰ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਓਵਰਕਲਾਕਿੰਗ|ਓਵਰਕਲਾਕਿੰਗ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਚਪੀਤਾ ਬਣਾਉਣਾ|ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਚਪੀਤਾ ਬਣਾਉਣਾ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਿੱਟਾ|ਸਿੱਟਾ]] |}</div><includeonly>{{BookCat}}</includeonly><noinclude> [[Category:ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ| ]]</noinclude> 7rrlvsk474gtg48qdih6tveazj8jnv9 0 2576 4667 2016-01-20T02:52:23Z Baljeet Bilaspur 1273 "{{ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਚੁੱਪ-ਚਪੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki {{ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਚੁੱਪ-ਚਪੀਤਾ ਬਣਾਉਣਾ}} 2xgn4rg2dp2f7wmbnhbfxtwehmjbvx4 10 2577 4668 2016-01-20T02:53:03Z Baljeet Bilaspur 1273 "<div class="noprint"> {| width="80%" cellspacing="0" class="top" align="center" |style="background-color: #efffef; border: 1px solid #bafaba; padding:..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <div class="noprint"> {| width="80%" cellspacing="0" class="top" align="center" |style="background-color: #efffef; border: 1px solid #bafaba; padding: 0px; font-size: small; text-align: center;" valign=top| <font size="+1">[[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ]]</font> ---- [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਛਾਪਨਯੋਗ ਸੰਸਕਰਣ|ਛਾਪਨਯੋਗ ਸੰਸਕਰਣ]] · [[:Media:ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ.pdf|PDF ਸੰਸਕਰਣ]] ·{{navbar|ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਮੱਗਰੀ|nodiv=1}} [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ|ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਅਸੈਮਬਲੀ|ਅਸੈਮਬਲੀ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਾਫਟਵੇਅਰ|ਸਾਫਟਵੇਅਰ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਓਵਰਕਲਾਕਿੰਗ|ਓਵਰਕਲਾਕਿੰਗ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਚਪੀਤਾ ਬਣਾਉਣਾ|ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਚਪੀਤਾ ਬਣਾਉਣਾ]] · [[ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ/ਸਿੱਟਾ|ਸਿੱਟਾ]] |}</div><includeonly>{{BookCat}}</includeonly><noinclude> [[Category:ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ| ]]</noinclude> 7rrlvsk474gtg48qdih6tveazj8jnv9 10 2578 4680 4678 2016-01-20T11:54:49Z Baljeet Bilaspur 1273 wikitext text/x-wiki <div class="reflist {{#if:{{{1|}}}|{{#iferror:{{#ifexpr:{{{1|1}}} > 1}} |references-column-width |references-column-count references-column-count-{{#if:1|{{{1}}}}}}}|{{#if: {{{colwidth|}}}|references-column-width}}}}" style=" {{#if:{{{1|}}}|{{#iferror:{{#ifexpr:{{{1|1}}} > 1}} |{{column-width|{{#if:1|{{{1}}}}}}} |{{column-count|{{#if:1|{{{1}}}}}}}}} |{{#if:{{{colwidth|}}} |{{column-width|{{{colwidth}}}}}}}}} list-style-type: {{{liststyle|{{#switch:{{{group|}}} |upper-alpha |upper-roman |lower-alpha |lower-greek |lower-roman = {{{group}}} |#default = decimal}}}}};"> {{#tag:references|{{{refs|}}}|group={{{group|}}}}}</div> rnepv8jtl3e88ea1klrjg1n54wq2qlu 10 2579 4679 2016-01-20T11:53:26Z Baljeet Bilaspur 1273 "<includeonly><span id="top-navigation" class="noprint" {{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|Print version| style="display: none;"}}><!-- -->{{#if:{{{1|}}}|&larr; ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <includeonly><span id="top-navigation" class="noprint" {{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|Print version| style="display: none;"}}><!-- -->{{#if:{{{1|}}}|&larr; [[{{NAMESPACE}}:{{BASEPAGENAME}}/{{{1}}}|{{{1}}}]] }}<!-- -->{{#if:{{{1|}}}|{{#if:{{{2|}}}|&nbsp;·&nbsp;}}}}<!-- -->{{#if:{{{2|}}}| [[{{NAMESPACE}}:{{BASEPAGENAME}}/{{{2}}}|{{{2}}}]] &rarr;}}</span><!-- --><div id="bottom-navigation" style="float: none; text-align: center; {{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|Print version|display: none;}}" class="noprint"><!-- --><span style="border-top: 1px solid rgb(170, 170, 170);"><!-- -->{{#if:{{{1|}}}|← [[{{NAMESPACE}}:{{BASEPAGENAME}}/{{{1}}}|{{{1}}}]] ·&nbsp;}}<!-- -->'''[[{{NAMESPACE}}:{{BASEPAGENAME}}|{{BASEPAGENAME}}]]'''<!-- -->{{#if:{{{2|}}}| &nbsp;· [[{{NAMESPACE}}:{{BASEPAGENAME}}/{{{2}}}|{{{2}}}]] →}}<!-- --></span></div><!-- -->{{DEFAULTSORT:{{SUBPAGENAME}}}}[[Category:{{{3|{{BASEPAGENAME}}}}}]]</includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude> fg0n1i7m9aty00t5rzwpsp2c42fazdy 11 2580 4686 2016-01-20T11:59:57Z Baljeet Bilaspur 1273 "ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਅਸੈਮਬਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ fjo34bl3c9yg36ko5r2uaojjti4udv3 0 2581 4693 4692 2016-01-22T16:33:12Z Stalinjeet Brar 1295 wikitext text/x-wiki '''ਸੱਤ ਬਗਾਨੇ''' ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਕਾਰ [[ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ]] ਦੁਆਰਾ [[1988]] ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ [[ਨਾਟਕ]] ਹੈ।<ref>[http://www.ajmeraulakh.in/Nat_Rachna.html ਅਜਮੇਰਔਲਖ.ਇਨ ਨਾਟ ਰਚਨਾ]</ref> ਇਹ ਨਾਟਕ [[ਮਾਲਵਾ|ਮਾਲਵੇ]] ਦੀ ਨਿਮਨ ਕਿਸਾਨੀ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੇ ਆਰਥਿਕ, ਸਮਾਜੀ, ਰਾਜਸੀ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਪਰਿਪੇਖ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੈ ਕੁਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਓਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਬਣਾਉਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹਦੇ ਪੁੱਤਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵੰਡੀ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਜਦ ਸ਼ਰੀਕੇਬਾਜ਼ ਭੰਗੇ ਨੂੰ ਭੜਕਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਭੰਗਾ ਅੱਡ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਜੈ ਕੁਰ ਮਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਟਕ ਔਲਖ ਦੇ ਇਕਾਂਗੀ ਨਾਟਕ [[ਤੂੜੀ ਵਾਲਾ ਕੋਠਾ]] ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੈ। ==ਕਥਾਨਕ== ਇਸ ਨਾਟਕ ਨੂੰ ਕੁੱਲ ਤਿੰਨ ਐਕਟ ਅਤੇ 8 ਝਾਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। *ਐਕਟ ਪਹਿਲਾ - 5 ਝਾਕੀਆਂ *ਐਕਟ ਦੂਜਾ - 2 ਝਾਕੀਆਂ *ਐਕਟ ਤੀਜਾ - 1 ਝਾਕੀ [[ਐਪਿਕ ਥੀਏਟਰ]] ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਿਰਜਣ ਲਈ ਨਾਟਕਕਾਰ ਨੇ ਹਰ ਝਾਕੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀਆਂ ਪਾਉਂਦੇ ਦੋ ਗੱਭਰੂ ਵਰਤੇ ਹਨ। ==ਪਾਤਰ== ਇਸ ਨਾਟਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਪਾਤਰ ਮਾਲਵੇ ਦੀ ਨਿਮਨ ਕਿਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਠੇਠ ਮਲਵਈ ਹੈ। ਜੈ ਕੁਰ, ਬਚਨਾ, ਭੰਗਾ, ਨਾਹਰੀ, ਮਿੰਦੋ, ਕਰਮਾ, ਧਰਮਾ, ਧਿੰਦੀ, ਘੋਗਾ, ਚੰਦੂ ਚੁਗਲ, ਲੱਕੜਚੱਬ, ਮਰਾਝੋ, ਬਲਵੰਤ, ਇੰਦਰ, ਦੋ ਸੂਤਰਧਾਰ ਗੱਭਰੂ, ਪੁਲਿਸ - ਇੱਕ ਥਾਣੇਦਾਰ, ਇੱਕ ਹੌਲਦਾਰ, ਦੋ ਸਿਪਾਹੀ।<ref>ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ, ਸੱਤ ਬਗਾਨੇ, 2011, ਲੋਕਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, xvi</ref> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} qidfb71rnaz61apb2xjyj6zn9skc6vs 0 2582 4786 4695 2017-04-11T09:12:31Z Satpal Dandiwal 1275 fixed wikitext text/x-wiki '''ਲੋਹਾ ਕੁੱਟ''' ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ 1944 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਇਹ ਪਹਿਲਾ<ref name="aj">{{cite web | url=http://www.ajitjalandhar.com/20120328/mags/magazine1.htm | title=ਕਿੱਥੇ ਕੁ ਪੁੱਜਾ ਹੈ ਸਾਡਾ ਪੰਜਾਬੀ ਰੰਗਮੰਚ? | publisher=[[ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਜੀਤ]] | date=ਮਾਰਚ 28, 2012 | accessdate=ਨਵੰਬਰ 14, 2012}}</ref> ਨਾਟਕ ਪ੍ਰੀਤ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਤਾਲਾਬ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਓਪਨ ਏਅਰ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ। ਇਸ ਨਵਯੁਗ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ==ਨਾਟਕ ਦੇ ਪਾਤਰ== * ਕਾਕੂ ਲੋਹਾਰ * ਸੰਤੀ (ਕਾਕੂ ਲੋਹਾਰ ਦੀ ਪਤਨੀ) * ਬੈਣੋ (ਕਾਕੂ ਲੋਹਾਰ ਦੀ ਬੇਟੀ) * ਦੀਪਾ (ਕਾਕੂ ਲੋਹਾਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ) * ਸਰਵਣ (ਪਿੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ, ਬੈਣੋ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ) ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} {{ਅਧਾਰ}} pi407bskcqczgxk7tr1xvpgs22wlxdm 0 2583 4696 2016-01-22T16:37:40Z Stalinjeet Brar 1295 "'''ਪਰੀਆਂ''' [[ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਜਸੂਜਾ]] ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ [[ਨਾਟਕ]]..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki '''ਪਰੀਆਂ''' [[ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਜਸੂਜਾ]] ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ [[ਨਾਟਕ]] ਹੈ ਜੋ ਸੰਨ 2000 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਰਸੀ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ 5 ਅੰਕੀ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕਕਾਰ [[ਫੈਂਟਸੀ]] ਦੀ ਜੁਗਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਕੇ [[ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕ|ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ]] ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ "ਪਰੀਆਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ" ਵਿੱਚ ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਪੂਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ,"ਇਸ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਜਸੂਜਾ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਛਾਣ ਬਣਨ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਛੁਪੀਆਂ ਪਈਆਂ ਹਨ।" ==ਪਾਤਰ== {{Div col|3}} *ਰਮੇਸ਼ *ਮਿਸਿਜ਼ ਮਹਿਤਾ *ਲਲਿਤ ਸੇਠ *ਮਨੀਸ਼ਾ *ਜਗਦੀਸ਼ *ਵਰਸ਼ਾ *ਰਾਜੀ - ਸਬਜ਼ ਪਰੀ *ਮੋਹਣੀ - ਲਾਲ ਪਰੀ *ਸਰੋਜ *ਡਾਕਟਰ ਡੈਸ਼ * ਸਰੋਜ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ *ਸਰੋਜ ਦੀ ਸੱਸ ਤੇ ਸਹੁਰਾ *ਉਪਾਸਨਾ - ਨੀਲਮ ਪਰੀ * ਬਲਵੰਤ *ਨਾਟਕਕਾਰ *ਇੱਕ ਦਰਸ਼ਕ ਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਮਰਦ ਤੀਵੀਆਂ {{Div col end}} skg3ihybr2h221jkqbnayvi99nhy9mu 0 2584 4697 2016-01-22T16:39:45Z Stalinjeet Brar 1295 "'''ਰੱਤਾ ਸਾਲੂ''' (ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ: ਲਾਲ ਰੰਗ ਜਾਂ ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜਿਆ ਕੱਪੜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki '''ਰੱਤਾ ਸਾਲੂ''' (ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ: ਲਾਲ ਰੰਗ ਜਾਂ ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜਿਆ ਕੱਪੜਾ) [[ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ]] ਦੁਆਰਾ 1957 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਟਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਪਰਜਾਮੰਡਲ ਲਹਿਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਿਸਵੇਦਾਰੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ 4 ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ==ਕਥਾਨਕ== ===ਨਾਟ ਪਹਿਲਾ=== ਨਾਟਕ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਜਗੀਰਦਾਰ ਨੌਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕੋਠੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮੁਜਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਨਾਲ ਜਗੀਰਦਾਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਆਉਣ ਕਰ ਕੇ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ==ਪਾਤਰ== * ਜੋਗਾ (ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ) * ਮਾਲਣ (ਜੋਗੇ ਦੀ ਮਾਂ) * ਲਖਬੀਰ (ਜੋਗੇ ਦੀ ਭੈਣ) * ਝੰਡਾ (ਜੋਗੇ ਦਾ ਪਿਓ) * ਜੈਲਾ * ਨੌਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ (ਬਿਸਵੇਦਾਰ) mrq3upwxjo8dcrqegdcjsej4zpeduow 10 2585 4698 2016-01-23T11:28:36Z Baljeet Bilaspur 1273 "<div style="clear:{{{clr|both}}}; width:{{{W|90%}}}; margin:5px auto; padding:0px;">{{#if:{{{image|}}}| <div style="float:left; padding-right:1em; vert..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <div style="clear:{{{clr|both}}}; width:{{{W|90%}}}; margin:5px auto; padding:0px;">{{#if:{{{image|}}}| <div style="float:left; padding-right:1em; vertical-align:top;">[[File:{{PAGENAME:{{{image}}}}}|{{{size|25x25px}}}]]</div>}} <div class="PrettyTextBox" style="vertical-align:{{{VA|middle}}}; margin:{{{M|0px 25px}}}; padding:{{{P|5px 20px;}}} {{#if:{{{BG|}}}|background:{{{BG}}}; }}"> {{{1}}} </div> </div><noinclude> Parameters: * The first parameter is the text inside the box. :* The <code>| BG= </code> option may be given to specify a different background color. :* The <code>| W= </code> option may be given to adjust the width from default 90%. :* The <code>| P= </code> option may be given to change the padding from 0px 25px. :* The <code>| VA= </code> option may be given to change vertical-align:bottom to middle or top for text. :* The <code>| clr= </code> option may be given to change the clearance to left or right so to float the template beside other table elements. Default is ''''both''''. * '''image''' (optional) : the image to be used. :*The <code>| size= </code> option may be given to override the default 25x25px size. [[Category:Self-documenting templates|{{PAGENAME}}]] [[Category:Box templates|Textbox]] </noinclude> a066hh6v1jgvd4s33tgiifdsi8z2bk9 0 2586 4768 4724 2016-07-26T08:06:40Z Jeet Randhawa 1353 wikitext text/x-wiki '''ਕੋਠੇ ਖੜਕ ਸਿੰਘ''' [[ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ]] ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਤੇ ਅਣਖੀ ਨੂੰ 1987 ਵਿੱਚ [[ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ]] ਮਿਲਿਆ ਸੀ। <ref>[http://beta.ajitjalandhar.com/supplement/20130210/80.cms# ਕੋਠੇ ਖੜਕ ਸਿੰਘ-ਕਿਵੇਂ ਲਿਖਿਆ ਅਣਖੀ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਨਾਵਲ?]</ref> ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਟੈਲੀ ਫਿਲਮ 'ਕਹਾਨੀ ਏਕ ਗਾਂਉ ਕੀ' ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। == ਪਾਤਰ== ਗਿੰਦਰ, ਹਰਨਾਮੀ, ਅਰਜਨ, ਚਰਨਦਾਸ, ਨੰਦ ਕੁਰ, ਮੀਤੋ, ਜੀਤੋ, ਮੱਲਣ,ਸੱਜਣ, ਪੁਸ਼ਪਿੰਦਰ, ਮੁਕੰਦ, ਜਲ ਕੁਰ, ਗ੍ਹੀਰਾ, ਹਰਿੰਦਰ, ਨਸੀਬ ==ਕਥਾਨਕ== ''ਕੋਠੇ ਖੜਕ ਸਿੰਘ'' ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਭਾਰਤੀ [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ|ਪੰਜਾਬ]] ਦੇ ਮਾਲਵੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧ ਇੱਕ ''ਪਿੰਡ'' ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਦਾ ਕਥਨ ਹੈ: "ਕੋਠੇ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਪਿੰਡ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਕਲਪਨਾਂ ਨਾਲ ਵਸਾਇਐ। ਨਾਵਲ ਲਿਖਣ ਵੇਲੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਚ ਮੈਂ ਹਰ ਰੋਜ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਗਲੀ ਗਲੀ ਗਾਹੀ ਤੇ ਆਲਾ ਦੁਆਲਾ ਵੀ। ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਂ ਤਖਤੂਪੁਰਾ, ਸਲਾਬਤਪੁਰਾ, ਫੂਲ, ਮਹਿਰਾਜ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਸਾਇਕਲ ਤੇ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।" == ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ == * ਪੂਰੋ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਹਮੀਦਾ) * ਰਸ਼ੀਦ * ਰਾਮ ਚੰਦ * ਲਾਜੋ * ਤ੍ਰਿਲੋਕ * ਰੱਜੋ * ਤਾਰਾ (ਪੂਰੋ ਦੀ ਮਾਤਾ) * ਮੋਹਨ ਲਾਲ ( ਪੂਰੋ ਦਾ ਪਿਤਾ) * ਸ਼ਿਆਮ ਲਾਲ (ਰਾਮ ਚੰਦ ਦਾ ਪਿਤਾ) * ਪਗਲੀ * ਜਾਵੇਦ ==ਕਹਾਣੀ ਅਪਣਾਈ== [[ਤਸਵੀਰ:Pinjar film poster.jpg|right|200px|ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਪਿੰਜਰ]] ਇਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ 2003 ਦੀ ਇੱਕ ਇਸੇ ਨਾਮ ਦੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਉਰਮਿਲਾ ਮਾਤੌਂਡਕਰ, ਮਨੋਜ ਬਾਜਪਾਈ ਅਤੇ ਸੰਜੇ ਸੂਰੀ ਨੇ ਨਿਭਾਏ ਹਨ।<ref name=imdb>{{IMDb|0347779|Pinjar}}</ref> ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫ਼ੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।<ref name=imdb/> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ]] (ਸਿੰਘ ਪਿੰਡ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਕਲਪਨਾਂ ਨਾਲ ਵਸਾਇਐ। ਨਾਵਲ ਲਿਖਣ ਵੇਲੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਚ ਮੈਂ ਹਰ ਰੋਜ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਗਲੀ ਗਲੀ ਗਾਹੀ ਤੇ ਆਲਾ ਦੁਆਲਾ ਵੀ। ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਂ ਤਖਤੂਪੁਰਾ, ਸਲਾਬਤਪੁਰਾ, ਫੂਲ, ਮਹਿਰਾਜ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਸਾਇਕਲ ਤੇ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।" ==ਆਲੋਚਨਾ== [[ਡਾ. ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਹੀ]] ਆਪਣੇ ਲੇਖ ‘ਕੋਠੇ ਖੜਕ ਸਿੰਘ’ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਰਚਨਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਾਵਲ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਚਿਤ੍ਰਣ ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਦੀ ਕਲਾ ਦੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਵਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਡੇਰੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਦੁਖਾਂਤ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਮੁਖ਼ਤਲਿਫ਼ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਕਿਰਸਾਣੀ, ਸਿਆਸਤ, ਸ਼ਾਹੂਕਾਰੇ, ਕਰਾਂਤੀ, ਧਾਰਮਿਕ ਡੇਰਿਆਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਵਰਗ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਪਾਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਿਰਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।<ref>{{cite book| title=ਗਲਪਕਾਰ ਅਣਖੀ (ਸੰਦਰਭ: ਕੋਠੇ ਖੜਕ ਸਿੰਘ)| publisher=ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁਕ ਸ਼ਾਪ, ਦਿੱਲੀ| author=ਪ੍ਰੋ. ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ| year=1988| pages=134-136| isbn=81-7116-033-6}}</ref> [[ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫਰੈਂਕ]] ਆਪਣੇ ਲੇਖ ‘ਅਣਖੀ ਦੀ ਰਚਨਾ: ਕੋਠੇ ਖੜਕ ਸਿੰਘ’ ਵਿੱਚ ਇਸ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਰਣਨ ਯੋਗ ਘਟਨਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਵਾਰਤਕ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।<ref>{{cite book| title=ਗਲਪਕਾਰ ਅਣਖੀ (ਸੰਦਰਭ: ਕੋਠੇ ਖੜਕ ਸਿੰਘ)| publisher=ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁਕ ਸ਼ਾਪ, ਦਿੱਲੀ| author=ਪ੍ਰੋ. ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ| year=1988| pages=137-140| isbn=81-7116-033-6}}</ref> [[ਡਾ. ਸਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂਰ]] ਆਪਣੇ ਲੇਖ ‘ਕੋਠੇ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਬਾਰੇ’ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਤਿਮਾਨ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰਚਨਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਐਪਿਕ-ਨਾਵਲ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।<ref>{{cite book| title=ਗਲਪਕਾਰ ਅਣਖੀ (ਸੰਦਰਭ: ਕੋਠੇ ਖੜਕ ਸਿੰਘ)| publisher=ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁਕ ਸ਼ਾਪ, ਦਿੱਲੀ| author=ਪ੍ਰੋ. ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ| year=1988| pages=141-143| isbn=81-7116-033-6}}</ref> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} {{ਅਧਾਰ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਦੇ ਨਾਵਲ]] kducdowkligkmobj4a6f00j5qmle3x1 0 2587 4718 2016-01-28T01:24:58Z Stalinjeet Brar 1295 "'''''ਪਰਸਾ''''' [[ਗਿਆਨਪੀਠ ਪੁਰਸਕਾਰ]] ਜੇਤੂ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਗੁਰਦਿਆਲ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki '''''ਪਰਸਾ''''' [[ਗਿਆਨਪੀਠ ਪੁਰਸਕਾਰ]] ਜੇਤੂ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ [[ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ]] ਦਾ 1992 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਸਮਕਾਲੀ ਯਥਾਰਥ ਦੀਆਂ ਸਦੀਵੀ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਸੱਚਾਈਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹੋਰ ਨਾਵਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧੇਰੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਧੇਰੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅਤੇ ਬਹੁਪੱਖੀ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਚਿਰ ਲਾਇਆ।<ref>http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/23715/6/06_chapter%20i.pdf</ref> ==ਪਾਤਰ== #ਪਰਸਾ (ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ) #ਬਸੰਤਾ (ਪਰਸੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ) #ਮੁਖਤਿਆਰ ਕੌਰ #ਸਵਿਤਰੀ #ਪਾਲਾ ਰਾਗੀ (ਪਰਸੇ ਦਾ ਦੋਸਤ) #ਸੰਤ ਨਾਰੰਗ ਦਾਸ (ਮਹੰਤ) ==ਪਲਾਟ== ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} {{ਅਧਾਰ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਵਲ]] rpny04p3s96bj28eudo0rd9nnpgniy5 0 2588 4720 4719 2016-01-28T01:28:47Z Stalinjeet Brar 1295 wikitext text/x-wiki '''ਪੈੜਾਂ ਦੇ ਆਰ ਪਾਰ''' [[ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਧੀਰ]] ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ [[ਨਾਵਲ]] ਹੈ ਜੋ 2001 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ।<ref>http://webopac.puchd.ac.in/w27/Result/Dtl/w21OneItem.aspx?xC=283091</ref> ਲੇਖਕ ਇਸ ਨਾਵਲ ਰਾਹੀਂ ਨਵਜੋਤ ਪਾਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ [[ਵਿਆਹ]] ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ==ਪਲਾਟ== ਨਾਵਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਵਿੱਚ ਨਵਜੋਤ ਅਤੇ ਜਾਹਨ ਕੀਥ [[ਮਾਨਚੈਸਟਰ]] ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਕੈਫੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਕਾਫੀ ਪੀ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ==ਪਾਤਰ== * ਨਵਜੋਤ * ਜਾਹਨ ਕੀਥ * ਤਲਵਿੰਦਰ * ਮਨਜੀਤ * ਸਰਨ ਕੌਰ * ਸੁਖਵਿੰਦਰ * ਲਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} mwy5b98ggsrsd5h6yqkicjbsc20bd1e 0 2589 4721 2016-01-28T01:32:23Z Stalinjeet Brar 1295 "'''ਪਿੰਜਰ''' [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ]] ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ|ਪੰਜਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki '''ਪਿੰਜਰ''' [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ]] ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ [[ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ|ਪੰਜਾਬੀ]] ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1950 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ।<ref name="ti">{{cite news | url=http://www.tribuneindia.com/2005/20050220/spectrum/book3.htm | title=Pinjar: a novel ahead of its times | date=ਫ਼ਰਵਰੀ 20, 2005 | agency=[[ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ]] | accessdate=ਅਕਤੂਬਰ 25, 2012 | location=[[ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ]]}}</ref><ref name="fk">{{cite web | url=http://flipkart.com/pinjar-8180590127/p/9788180590122 | title=Pinjar (PaperBack, Punjabi) | publisher=[http://flipkart.com FilpKart.com] | work=ਆੱਨਲਾਈਨ ਕਿਤਾਬ ਖ਼ਰੀਦੋ | accessdate=ਅਕਤੂਬਰ 25, 2012}}</ref> ਇਹ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਕੁੜੀ, ਪੂਰੋ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਆਦਮੀ, ਰਸ਼ੀਦ, ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਅਗ਼ਵਾ ਕਰ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ<ref name="ti2">{{cite news | url=http://www.tribuneindia.com/2005/20051105/saturday/main1.htm | title=Always Amrita, Always Pritam | date=ਨਵੰਬਰ 5, 2005 | agency=ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ | accessdate=ਅਕਤੂਬਰ 25, 2012 | location=ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ}}</ref> ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੁਝ ਵਕਤ ਬਾਅਦ ਉਸ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਇੱਕ ਨਾਪਾਕ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤਰਜਮਾ ਖ਼ੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ<ref name="pt">{{cite web | url=http://punjabitribuneonline.com/2011/08/%E0%A8%87%E0%A8%95-%E0%A9%99%E0%A8%A4-%E0%A8%87%E0%A8%AE%E0%A8%B0%E0%A9%8B%E0%A9%9B-%E0%A8%A6%E0%A8%BE | title=ਇਕ ਖ਼ਤ ਇਮਰੋਜ਼ ਦਾ | publisher=[[ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ]] | date=ਅਗਸਤ 28, 2010 | accessdate=ਅਕਤੂਬਰ 25, 2012}}</ref> ਅਤੇ ਫ਼੍ਰੈਂਚ ਤਰਜਮਾ ਡੈਨਿਸ ਮਾਰਟ੍ਰਿੰਗ ਨੇ ਕੀਤਾ। == ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ == * ਪੂਰੋ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਹਮੀਦਾ) * ਰਸ਼ੀਦ * ਰਾਮ ਚੰਦ * ਲਾਜੋ * ਤ੍ਰਿਲੋਕ * ਰੱਜੋ * ਤਾਰਾ (ਪੂਰੋ ਦੀ ਮਾਤਾ) * ਮੋਹਨ ਲਾਲ ( ਪੂਰੋ ਦਾ ਪਿਤਾ) * ਸ਼ਿਆਮ ਲਾਲ (ਰਾਮ ਚੰਦ ਦਾ ਪਿਤਾ) * ਪਗਲੀ * ਜਾਵੇਦ ==ਕਹਾਣੀ ਅਪਣਾਈ== [[ਤਸਵੀਰ:Pinjar film poster.jpg|right|200px|ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਪਿੰਜਰ]] ਇਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ 2003 ਦੀ ਇੱਕ ਇਸੇ ਨਾਮ ਦੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਉਰਮਿਲਾ ਮਾਤੌਂਡਕਰ, ਮਨੋਜ ਬਾਜਪਾਈ ਅਤੇ ਸੰਜੇ ਸੂਰੀ ਨੇ ਨਿਭਾਏ ਹਨ।<ref name=imdb>{{IMDb|0347779|Pinjar}}</ref> ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫ਼ੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।<ref name=imdb/> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ]] b5o6sax5u24nry3c4wjin1sjz6fhtva 10 2590 4726 2016-01-30T09:27:00Z Baljeet Bilaspur 1273 "<includeonly><span class="citation wikicite" id="endnote_{{{1}}}"><b>[[#ref_{{{1}}}|^{{{2|}}}]]</b>{{#if:{{{3|}}}|&nbsp;{{{3|}}}}}</span> </includeonly..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <includeonly><span class="citation wikicite" id="endnote_{{{1}}}"><b>[[#ref_{{{1}}}|^{{{2|}}}]]</b>{{#if:{{{3|}}}|&nbsp;{{{3|}}}}}</span> </includeonly><noinclude> {{Documentation|Template:Ref/doc}} <!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> acev7uympo84wrkjg07622yadstkatr 0 2591 4769 4727 2016-08-07T06:59:52Z Stalinjeet Brar 1295 wikitext text/x-wiki '''ਹਾਸ਼ੀਏ ਦੇ ਹਾਸਲ ''' ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋ ਹੀ ਹਾਸ਼ੀਏ ਤੇ ਧੱਕੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਡਾ.ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ 2013 ਵਿੱਚ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਰਾਹੀਂ ਛਾਪੀ ਗਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 30 ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਹਾਸ਼ੀਏ ਦੇ ਹਾਸਲ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ [[ਗਦਰੀ ਲਹਿਰ]] [[ਬੱਬਰ ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ]],[[ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ]] ਆਦਿ ਨਾਲ ਸੰਬਿਦਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਕਿਰਸਾਨੀ, ਦਲਿਤ ਵਰਗ, ਸਮਰਾਜਵਾਦ, ਜੀਵਨ ਸੇਧ, ਅਤੇ ਔਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਵਿਸ਼ਿਆ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈੋ। ==ਕਵੀ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ== *[[ਪੀਰੋ ਪ੍ਰੇਮਣ|ਪੀਰੋ]] - ਕਾਫ਼ੀਆਂ *[[ਲਾਲਾ ਬਾਂਕੇ ਦਿਆਲ]] - ਪਗੜੀ ਸੰਭਾਲ ਜੱਟਾ *[[ਸੰਤ ਵਿਸਾਖਾ ਸਿੰਘ]] - ਸਟੋਕਟੋਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਨਾਉਣ ਦਾ ਹਾਲ *[[ਗਿਆਨੀ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਮ]] -ਗੁਲਾਮ ਬਨਾਮ ਗਦਰੀ *[[ਇਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੰਘ (ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਟੁੰਡੀਲਾਟ) ]] - ਗਦਰ ਦਾ ਹੋਕਾ *[[ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ]]-ਜ਼ਿਲਿਆਂ ਵਾਲਾ ਬਾਗ *[[ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਮੁਸਾਫਰ ]]-ਸਾਡਾ ਗੁਰੂ ਤੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਬਾਗ ਸਾਡਾ *[[ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਗੜਗੱਜ]] - ਸੂਰਬੀਰ ਅਕਾਲੀ ਬਹਾਦਰੋ ਜੀ *[[ਬਾਬੂ ਰਜਬ ਅਲੀ]] - ਭੇਜੇ ਤਾਰ ਵੈਸਰਾ ਜੀ *[[ਤਾਹਿਰ]] - ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਘੋੜੀ *[[ਭਾਈਆ ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ]] - ਮਜ਼ਬ ਤੇ ਮੋਹੱਬਤ *[[ਸਾਧੂ ਦਯਾ ਸਿੰਘ ਆਰਫ਼]] - ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਾਲ *[[ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ]] - ਝਗੜਾ ਚਾਹ ਤੇ ਲੱਸੀ ਦਾ *[[ਵਿਧਾਤਾ ਸਿੰਘ ਤੀਰ]] - ਅਛੂਤ *[[ਪੰਡਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੰਦ]] - ਪਤੀ ਜੀ ਘੜੋਲਾ ਮੈ ਚਕਾ ਨਾ ਸਕਦੀ *[[ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ]] - ਢਾਡੀ ਪ੍ਰਸੰਗ -ਭਾਈ ਡੱਲੇ ਦਾ ਸਿਦਕ *[[ਉਸਤਾਦ ਦਾਮਨ|ਚਰਾਗਦੀਨ ਦਾਮਨ]] - ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਛੱਡ ਦੇ, ਰੋਏ ਅਸੀਂ ਵੀ ਆਂ *[[ਗੁਰਦਾਸ ਰਾਮ ਆਲਮ]] - ਆਜ਼ਾਦੀ *[[ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਪਾਰਸ]] - ਗੱਡੀ *[[ਇੰਦਰਜੀਤ ਹਸਨਪੁਰੀ]] - ਕਿਥੇ ਗਏ ਓਹ ਦਿਨ *[[ਸੁਖਵੰਤ ਕੌਰ ਮਾਨ]] - ਕਰਮੋ ਕਮਲੀ *[[ਸੰਤ ਰਾਮ ਉਦਾਸੀ]] - ਕੰਮੀਆ ਦਾ ਵਿਹੜਾ *[[ਬਾਬੂ ਸਿੰਘ ਮਾਨ]] - ਬੁਝ ਮੇਰੀ ਮੁਠੀ ਵਿੱਚ ਕੀ *[[ਭੂਸ਼ਣ ਧਿਆਨਪੁਰੀ]] - ਹੱਸ ਨਈ ਸਕਦਾ *[[ਅਮਿਤੋਜ]] - ਲਾਹੋਰ ਦੇ ਨਾਂ ਇਕ ਖਤ *[[ਬਾਬਾ ਨਜਮੀ]] - ਗਜ਼ਲ *[[ਅੱਬਾਸ ਮਿਰਜਾ]] - ਬੈਂਤ *[[ਮਿੰਦਰਪਾਲ ਭੱਠਲ]] - ਫਰਜ਼ *[[ਜਨਕ ਸ਼ਰਮੀਲਾ]] - ਮੈ ਕਲਾਬਾਜੀਆਂ ਖਾ ਬੈਠੀ *[[ਧਰਮ ਕੰਮੇਆਣਾ ]] - ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਮੋਰ qsfr0mshyn02g2a77h104dn5sejdcbn 2 2592 4743 2016-02-23T16:44:45Z Ejs-80 1309 Ejs-80 ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:ਪ੍ਰਚਾਰਕ]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satnam S Virdi]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/ਪ੍ਰਚਾਰਕ... wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਿਰੈਕਟ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satnam S Virdi]] qeabjocz0mljiiijvt00l9cv1qikvaw 0 2593 4744 2016-02-27T03:06:00Z Stalinjeet Brar 1295 "'''ਟਾਵਾਂ ਟਾਵਾਂ ਤਾਰਾ''' [[ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ|ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ]] ਲੇਖਕ ਮੁਹੰਮ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki '''ਟਾਵਾਂ ਟਾਵਾਂ ਤਾਰਾ''' [[ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ|ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ]] ਲੇਖਕ [[ਮੁਹੰਮਦ ਮਨਸ਼ਾ ਯਾਦ]] ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ [[ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਪੰਜਾਬੀ]] ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ 1997 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ।<ref>{{cite web | url=http://diglib.numl.edu.pk/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=1664 | title=NUML Main Library | accessdate=17 ਦਸੰਬਰ 2014}}</ref> ਲੇਖਕ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਖ਼ਾਲਿਦ ਦੇ ਪਾਤਰ ਵਰਗੇ ਤਾਰੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਹਨੇਰੇ ਦੀ ਗਰਿਫਤ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ [[ਲਿਪੀਆਂਤਰ]] [[ਜਤਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੌਲੀ]] ਅਤੇ [[ਜਗਜੀਤ ਕੌਰ ਜੌਲੀ]] ਨੇ ਕੀਤਾ। ==ਪਾਤਰ== ਖ਼ਾਲਿਦ, ਜ਼ੀਨਤ ਆਪਾ, ਫ਼ਰਹਾਨਾ, ਫ਼ਰਗਾਨਾ, ਰਿਜ਼ਵਾਨਾ, ਬਾਸੂ, ਨੂਰਾ, ਗਫ਼ੂਰਾ, ਸਰਵਰ, ਸਲਮਾ, ਚਾਂਦਾ, ਨੱਜੀ, ਪ੍ਰਵੀਨ ੳਰਫ਼ ਨੈਨਤਾਰਾ, ਰੂਬੀ, ਮਲਿਕ ਮੁਰਾਦ ਅਲੀ, ਸਲੀਮ, ਸ਼ਹਿਨਾਜ਼, ਮਲਿਕ ਅੱਲਾ ਯਾਰ, ਸਕੀਨਾ, ਬਸ਼ੀਰਾ ਚੰਦੜ, ਸ਼ੀਸ਼ਮ ਸਿੰਘ, ਕੁੱਬਾ ਜੁਲਾਹਾ, ਮਲਿਕ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਮੁਹੰਮਦ, ਤੀਫ਼ਾ, ਆਦਿ ==ਆਲੋਚਨਾ== ਜਤਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੌਲੀ ਇਸ ਨਾਵਲ ਬਾਰੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ "'ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ' ਕਹਿ ਕੇ ਇਸ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਸੀਮਾਬੱਧ ਕਰਨਾ ਵੀ ਇਸ ਨਾਲ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਸਮੁੱਚੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਵਾਧਾ ਹੈ।"<ref>{{cite book | title=ਟਾਵਾਂ ਟਾਵਾਂ ਤਾਰਾ | publisher=ਲੋਕਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ | author=ਮੁਹੰਮਦ ਮਨਸ਼ਾ ਯਾਦ; ਲਿਪੀਆਂਤਰ: ਜਤਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੌਲੀ ਅਤੇ ਜਗਜੀਤ ਕੌਰ ਜੌਲੀ | year=2013 | pages=16 | isbn=978-93-5068-408-5}}</ref> ==ਹਵਾਲੇ== 9an305i9ai8hlshrpy83aswsyp5tizk 0 2594 4746 4745 2016-02-27T03:08:40Z Stalinjeet Brar 1295 wikitext text/x-wiki '''ਧੂਣੀ ਦੀ ਅੱਗ''' (1977) [[ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ]] ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਖੇਡੇ ਗਏ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਈਰਖਾ ਨਾਲ ਧੁਖਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।<ref>{{cite web | url=http://books.google.co.in/books?id=WLAwnSA2uwQC&pg=PA620&lpg=PA620&dq=dhuni+di+agg&source=bl&ots=piejDX4H_J&sig=DU53ppw1zrrOOSXgYHJivX3yV3o&hl=en&sa=X&ei=8dTnUNWhBcqhlQWw4ICABg&ved=0CEwQ6AEwBg#v=onepage&q=dhuni%20di%20agg&f=false | title=Punjabi Literature: A-L edited by R. P. Malhotra, Kuldeep Arora | accessdate=January 05, 2013 | pages=119}}</ref> ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਾਰਗੀ '[[ਲੋਹਾ ਕੁੱਟ]]', ‘[[ਬੇਬੇ]]’, ‘[[ਕੇਸਰੋ]]’ ਅਤੇ '[[ਕਣਕ ਦੀ ਬੱਲੀ]]' ਚਾਰ ਨਾਟਕ ਲਿਖ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਣਕ ਦੀ ਬੱਲੀ ਤੋਂ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਵਕਫੇ ਦੇ ਬਾਅਦ 'ਧੂਣੀ ਦੀ ਅੱਗ' ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ,“ਕਣਕ ਦੀ ਬੱਲੀ ਪਿਛੋਂ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਮੈਂ ਕੋਈ ਨਾਟਕ ਨਾ ਲਿਖਆ। ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਕਈ ਨਾਟਕ ਜਨਮੇ ਤੇ ਮਰ ਗਏ ਕਿਉਂ ਜੁ ਉਹ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਮੰਚ- ਵਿਧੀ ਭਾਲਦੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਕਈ ਤੀਬਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੇ ਕਈ ਮਾਨਿਸਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਇਸ ਸਾਦਾ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰ ਸਕਦਾ।”<ref>[https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:oueVhgVbvQsJ:www.panjabialochana.com/yahoo_site_admin1/assets/docs/Balwant_Gargi_da_Natak_Dhuni_di_Agg.272101434.pdf+&hl=en&gl=in&pid=bl&srcid=ADGEESgRE02-LW9vc_QoM0bknkqA5A-67jht7XUD8nGHl1HhtkmBjGUXHT8jgckBKsCHpp969tyLkcS2ZTcGx4sSHtq0U9yzcyoh5dK7xZIke7b5pbsiCAxWGoYpnSHPlsuolFR9FH-J&sig=AHIEtbRBfFrrctlPJSKfVyFZWVk4c2aslA ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ ਰਿਚਤ ਨਾਟਕ 'ਧੂਣੀ ਦੀ ਅੱਗ]</ref> o58ijow4k7mc9xxwm8bhwsm50lyr5du 0 2595 4848 4747 2017-09-09T10:25:56Z Jagmit Singh Brar 1428 wikitext text/x-wiki '''''ਚੌਥੀ ਕੂਟ''''' ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ [[ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ]] ਦਾ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ [[1998]] ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ [[2000]] ਵਿੱਚ [[ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ]] ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ==ਕਹਾਣੀਆਂ== *''[[ਚੌਥੀ ਕੂਟ (ਕਹਾਣੀ)|ਚੌਥੀ ਕੂਟ]]'' *''[[ਮੈਂ ਹੁਣ ਠੀਕ ਠਾਕ ਹਾਂ]]'' *''ਪਰਛਾਵੇਂ'' *'' ਨੌਂ ਬਾਰਾਂ ਦਸ'' 24xal0sgrzaq448fhs5v1vowp3idlpe 2 2596 4760 2016-05-04T17:40:23Z Steinsplitter 839 Steinsplitter ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Riley Huntley]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:~riley]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Riley Huntley|Riley Huntley]]"... wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਿਰੈਕਟ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:~riley]] rh3jkod7opps6uhx3cqsd39rxs0njze 3 2597 4763 2016-05-21T09:26:21Z HakanIST 1333 redirect to my main talk page wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[m:User_talk:HakanIST]] ma80ys6tyyeuuvkmjl8wic828n6kzw0 2 2598 4775 2016-08-25T14:04:09Z Céréales Killer 1147 Céréales Killer ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:G(x)-former]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:V(g)]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/G(x)-former|G(x)-former]]" to... wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਿਰੈਕਟ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:V(g)]] jb989awa18l6m24nezbw9av4916esak 3 2599 4777 2016-08-25T14:04:10Z Céréales Killer 1147 Céréales Killer ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:G(x)-former]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:V(g)]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:Ce... wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਿਰੈਕਟ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:V(g)]] poof7m83srzgl6wajpnxd71gra7lcov 0 2600 4778 2016-10-23T04:38:35Z 169.149.133.182 ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ wikitext text/x-wiki ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ,,, ਅਗਲੇ ਹਫਤੇ ਪੋਸਟ ਕਰਾਗਾ df98ntnava73m7zln2cdcdj7nwmywva 3 2601 4858 4779 2018-02-02T13:45:28Z MarcoAurelio 914 MarcoAurelio ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Ks-M9]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Stïnger]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAu... wikitext text/x-wiki [[:m:User talk:Ks-M9]] ff9olr1xs6oky5yunu2wq4iwdk7ulh7 2 2602 4781 2017-02-15T23:43:24Z Litlok 1396 Litlok ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Morphypnos/common.js]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:La fée Didier/common.js]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Morphypnos|M... javascript text/javascript /* #REDIRECT */mw.loader.load("//pa.wikibooks.org/w/index.php?title=%E0%A8%B5%E0%A8%B0%E0%A8%A4%E0%A9%8B%E0%A8%82%E0%A8%95%E0%A8%BE%E0%A8%B0:La_f%C3%A9e_Didier/common.js\u0026action=raw\u0026ctype=text/javascript"); b4e86wyjsxusq3v8ezineqb5amxhtyn 2 2603 4783 2017-02-16T13:27:29Z Savh 485 Savh ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Allan Aguilar/common.js]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Green Mostaza/common.js]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Allan Aguila... javascript text/javascript /* #REDIRECT */mw.loader.load("//pa.wikibooks.org/w/index.php?title=%E0%A8%B5%E0%A8%B0%E0%A8%A4%E0%A9%8B%E0%A8%82%E0%A8%95%E0%A8%BE%E0%A8%B0:Green_Mostaza/common.js\u0026action=raw\u0026ctype=text/javascript"); ebvp392kzsa4ztiknf33sgn3aja9e2f 10 2604 4787 2017-04-11T09:15:08Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Citation/core |Citation class=web |Surname1 = {{#if:{{{last|}}} |{{{last}}} |{{#if:{{{last1|}}} |{{{last1}}} |{{{author|}}} }} }} |Surname2 = {{{last2|{{{surname2|{{{author2|}}}}}}}}} |Surname3 = {{{last3|}}} |Surname4 = {{{last4|}}} |Surname5 = {{{last5|}}} |Surname6 = {{{last6|}}} |Surname7 = {{{last7|}}} |Surname8 = {{{last8|}}} |Surname9 = {{{last9|}}} |Given1 = {{#if:{{{first|}}}|{{{first}}}|{{{first1|}}}}} |Given2 = {{{first2|}}} |Given3 = {{{first3|}}} |Given4 = {{{first4|}}} |Given5 = {{{first5|}}} |Given6 = {{{first6|}}} |Given7 = {{{first7|}}} |Given8 = {{{first8|}}} |Given9 = {{{first9|}}} |Authorlink1 = {{#if:{{{authorlink|}}}|{{{authorlink}}}|{{{authorlink1|}}}}} |Authorlink2 = {{{authorlink2|}}} |Authorlink3 = {{{authorlink3|}}} |Authorlink4 = {{{authorlink4|}}} |Authorlink5 = {{{authorlink5|}}} |Authorlink6 = {{{authorlink6|}}} |Authorlink7 = {{{authorlink7|}}} |Authorlink8 = {{{authorlink8|}}} |Authorlink9 = {{{authorlink9|}}} |Coauthors = {{{coauthor|{{{coauthors|}}}}}} |EditorSurname1 = {{{editor-last|{{{editor-surname|{{{editor1-last|{{{editor1-surname|{{{editor1|{{{editor|{{{editors|}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}} |EditorSurname2 = {{{editor2-last|{{{editor2-surname|{{{editor2|}}}}}}}}} |EditorSurname3 = {{{editor3-last|{{{editor3-surname|{{{editor3|}}}}}}}}} |EditorSurname4 = {{{editor4-last|{{{editor4-surname|{{{editor4|}}}}}}}}} |EditorGiven1 = {{{editor-first|{{{editor-given|{{{editor1-first|{{{editor1-given|}}}}}}}}}}}} |EditorGiven2={{{editor2-first|{{{editor2-given|}}}}}} |EditorGiven3={{{editor3-first|{{{editor3-given|}}}}}} |EditorGiven4={{{editor4-first|{{{editor4-given|}}}}}} |Editorlink1={{{editor-link|{{{editor1-link|}}}}}} |Editorlink2={{{editor2-link|}}} |Editorlink3={{{editor3-link|}}} |Editorlink4={{{editor4-link|}}} |Year={{#if:{{{year|}}}|{{{year}}} <!-- attempt to derive year from date, if possible --> |{{#if: {{{date|}}} |{{#iferror: {{#time:Y|{{{date|}}} }} |{{#iferror:{{#time:Y|{{{publication-date|einval}}} }}||{{#time:Y|{{{publication-date|}}} }}}} |{{#time:Y|{{{date|}}} }} }} |{{{publication-date|}}} <!-- last resort --> }} }} |Date = {{#if:{{{date|}}}|{{{date}}}|{{{day|}}} {{{month|}}} {{#if:{{{year|}}}|{{{year}}}|{{{publication-date|}}}}}}} |Title={{{work|}}} |TransTitle={{{trans_title|}}} |At = {{#if:{{{page|}}}|p. {{{page}}}|{{#if:{{{pages|}}}|pp. {{{pages|}}}|{{{at|}}} }} }} |IncludedWorkTitle = {{ #if:{{{title|}}} |{{{title}}} |{{ #if:{{{trans_title|}}} | |{{Citation error|no <code>&#124;title&#61;</code> specified|Cite web}} }} }} |IncludedWorkURL = {{#if:{{{archiveurl|}}}|{{{archiveurl|}}}|{{{url|}}}}} |PublicationPlace = {{{location|}}} |Publisher = {{{publisher|}}} |language = {{{language|}}} |format = {{{format|}}} |DOI={{{doi|{{{DOI|}}}}}} |AccessDate={{#if:{{{accessdate|}}} |{{#if: {{{accessyear|}}} |{{{accessdate}}} {{{accessyear}}} |{{{accessdate}}} }} |{{{accessday|}}} {{{accessmonth|}}} {{{accessyear|}}} }} |DateFormat={{#if:{{{dateformat|}}}|{{{dateformat}}}|none}} |quote = {{{quote|}}} |Ref={{{ref|}}} |Sep = {{#ifeq:{{{separator|{{{seperator}}} }}}|;|&#059;|{{{separator|{{{seperator|.}}} }}} }} |PS={{#if:{{{quote|}}}||{{{postscript|.}}}}} |ArchiveURL = {{{archiveurl|}}} |OriginalURL = {{{url|}}} |ArchiveDate= {{{archivedate|}}} }}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 2gp8ea9tjh9vkfl8nufahdy47b6i8k1 0 2605 4940 4939 2019-01-18T12:42:07Z Savh 485 [[Special:Contributions/45.120.114.144|45.120.114.144]] ([[User talk:45.120.114.144|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) ਦੀ ਸੋਧ 4939 ਨਕਾਰੀ wikitext text/x-wiki <div style="width: 100%; text-align: center; font-size: xx-large;">'''ਵਰਣਮਾਲਾ'''</div> {{center|[[File:TransMilenio Estacion A Caracas.svg|200px]] [[File:TransMilenio Estacion B Autonorte.svg|200px]] [[File:TransMilenio Estacion C Suba.svg|200px]]}} <noinclude><div style="font-size: x-large; text-align: center; margin: 0px auto 0px auto;">— [[/A/]] [[/B/]] [[/C/]] [[/D/]] [[/E/]] [[/F/]] [[/G/]] [[/H/]] [[/I/]] [[/J/]] [[/K/]] [[/L/]] [[/M/]] [[/N/]] [[/O/]] [[/P/]] [[/Q/]] [[/R/]] [[/S/]] [[/T/]] [[/U/]] [[/V/]] [[/W/]] [[/X/]] [[/Y/]] [[/Z/]] —<br/> </div> e0yvg35l49fm4alj337i918vp2gxanm 10 2606 4789 2017-04-11T09:50:55Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki <noinclude><div style={{TRS-style}}><tt> ;usage syntax <nowiki>{{center|your text goes here}}</nowiki></tt></noinclude><div style="text-align:center; margin:1em;"> <span style="padding:0.75em;"> {{{1|}}} </span> </div><noinclude> ;Purpose This utility template centers text inside an HTML &lt;div style=...&gt; container and internal &lt;span style=... &gt;...</span&gt;> wrapper with 0.75em padding, and a margin of 1em. * This can be desirable in many cases as it sets off the text nicely, but assumes it is the last (only) text on a line--which can adversely affect wikimarkup using '||' seperators in tables. * It can also have undesirable 'enlarging' effects, again, especially in tables. &nbsp; '''See also the alternative:''' <nowiki>{{</nowiki>{{#if:|[[Help:Templates#Substitution|subst]]:}}{{#ifeq:{{NAMESPACE:Cen}}||<!-- this is intended to be either a page in the main namespace or in the template namespace -->{{#ifeq:Cen|:{{PAGENAME:Cen}}<!-- this is intended to be in the main namespace -->|<nowiki>:</nowiki>[[:Cen|{{PAGENAME:Cen}}]]<!-- this is intended to be in the template namespace -->|[[:Template:Cen|Cen]]}}<!-- namespace was included -->|[[:Cen|Cen]] }}<nowiki>}}</nowiki> - which wraps the text in wikimarkup &lt;center&gt;> tags, making tighter presentation in tables, and not forcing unwanted newlines. [[Category:typing-aid templates|{{PAGENAME}}]] [[category:utility templates|{{PAGENAME}}]] [[Category:Text formatting templates|{{PAGENAME}}]] </div> </noinclude> oaybrwu3m0w7xsm32pkkxwi2ag5hc2x 0 2607 4790 2017-04-11T09:52:56Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''A''' ਦੇ ਲਈ '''A'''pple</div> [[File:Fuji_apple.jpg|center|500px]] {{ {{BOOKTEMPLATE}} }} <br/> {{listen | filename = A is for apple.ogg | title = A ਦੇ ਲਈ Apple }} 7kcy12lbebtbsqycxelsvbsaanftkpz 10 2608 4791 2017-04-11T09:53:58Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki <includeonly>Template:{{ROOTBOOKNAME|{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}}}</includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude> 8n5qbnuft91cw6cw9il0fha3gsyaezm 10 2609 4792 2017-04-11T09:56:38Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki <includeonly>{{ROOTBOOKNAME/core|namespace={{ARTICLESPACE:{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}}}|pagename={{PAGENAME:{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}}}}}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> rhuevgh3plvftpjc0di6hno7bjnv4i4 10 2610 4793 2017-04-11T09:57:53Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{namespace}}} |Template={{#invoke:TScope|override|ROOTBOOKNAME/refactor}} |Category={{#invoke:TScope|override|ROOTBOOKNAME/category}} |#default={{#invoke:TScope|override|ROOTBOOKNAME/inbook}} }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> 4lnz5rws3y0mrra9exe2dkvdkarkeiz 828 2611 4794 2017-04-11T10:00:08Z Satpal Dandiwal 1275 new Scribunto text/plain local export = {} export.override = function( frame ) local title = frame.args[1] local args = {} for v, k in pairs( frame:getParent().args ) do args[v] = k end for v, k in pairs( frame.args ) do if type( v ) == "number" then if v ~= 1 then args[ v - 1 ] = k end else args[v] = k end end return frame:expandTemplate{ title = title, args = args } end export.prepend = function( frame ) local title = frame.args[1] local args = {} local displace = 0; for v, k in pairs( frame.args ) do if (type( v ) == "number") and (v ~= 1) then args[ v - 1 ] = k displace = math.max( displace, (v - 1) ) end end for v, k in pairs( frame:getParent().args ) do if type( v ) == "number" then args[ displace + v ] = k else args[v] = k end end for v, k in pairs( frame.args ) do if type( v ) ~= "number" then args[v] = k end end return frame:expandTemplate{ title = title, args = args } end export.append = function( frame ) local title = frame.args[1] local args = {} local displace = 0; for v, k in pairs( frame:getParent().args ) do if type( v ) == "number" then displace = math.max( displace, v ) end args[v] = k end for v, k in pairs( frame.args ) do if type( v ) == "number" then if v ~= 1 then args[ displace + v - 1 ] = k end else args[v] = k end end return frame:expandTemplate{ title = title, args = args } end export.drop = function( frame ) local title = frame.args[1] local args = {} for v, k in pairs( frame:getParent().args ) do if type( v ) ~= "number" then args[v] = k end end for v, k in pairs( frame.args ) do if type( v ) == "number" then if v ~= 1 then args[ v - 1 ] = k end else args[v] = k end end return frame:expandTemplate{ title = title, args = args } end export.shiftLeft = function( frame ) local title = frame.args[1] local args = {} local displace = tonumber( frame.args[2] ) if displace == nil then displace = 0 end for v, k in pairs( frame:getParent().args ) do if type( v ) == "number" then if v >= displace then args[ v - displace ] = k end else args[v] = k end end for v, k in pairs( frame.args ) do if type( v ) == "number" then if v > 2 then args[ v - 2 ] = k end else args[v] = k end end return frame:expandTemplate{ title = title, args = args } end export.map = function( frame ) local title = frame.args[1] local displace = frame.args[2] if displace == nil then displace = 0 else displace = tonumber( displace ) end local args = {} local data = {} local maxv = 0 for v, k in pairs( frame:getParent().args ) do if (type( v ) ~= "number") then args[v] = k elseif v <= displace then args[v + 1] = k else data[v] = k maxv = math.max( v, maxv ) end end for v, k in pairs( frame.args ) do if type( v ) ~= "number" then args[v] = k elseif v > 2 then args[v - 1] = k end end local result = "" for v = 1, maxv do if data[v] ~= nil then args[1] = data[v] result = result .. frame:expandTemplate{ title = title, args = args } end end return result end export.static = function( frame ) return frame:getParent():getTitle() end local function tabulate( args ) local s = '' for k, v in pairs( args ) do s = s .. '|-\n| ' .. k .. '\n| <code>' .. v .. '</code>\n' end if s ~= '' then s = '{| class="wikitable"\n|-\n! key\n! value\n' .. s .. '|}' end return s end export.echo = function( frame ) local mp = tabulate( frame.args ) local cp = tabulate( frame:getParent().args ) if mp ~= '' then mp = 'module parameters:\n' .. mp .. '\n' end if cp ~= '' then cp = 'context parameters:\n' .. cp .. '\n' else cp = 'no context parameters.\n' end return mp .. cp end return export n3blx1g9jcetmcolf1n2fiuhyaql9nh 10 2612 4795 2017-04-11T10:02:49Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{namespace}}} |={{#titleparts:{{{pagename}}}|1}} |User ={{#invoke:TScope|override|ROOTBOOKNAME/user}} |#default={{{namespace}}}:{{#titleparts:{{{pagename}}}|1}} }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> rxvgiz8h7sqel4gqpljb0ozoqto297o 10 2613 4801 4796 2017-04-11T10:19:15Z Satpal Dandiwal 1275 fixed wikitext text/x-wiki {{side box |position = {{{pos|}}} |style = {{#ifeq:{{{plain|}}}|yes|border:none; background:transparent; float:none;}}{{#ifeq:{{{pos|}}}|left|float:left;}}{{{style|}}} |textstyle = line-height:1.1em; |image = {{#ifeq:{{{plain|}}}|yes||{{#if:{{{image|}}}|{{{image}}}|[[File:{{#switch:{{lc:{{{type|}}}}} | sound = Gnome-mime-sound-openclipart.svg | speech = Audio-input-microphone.svg | music | #default = Gnome-mime-audio-openclipart.svg }}|65x50px|center|link=|alt=]]}}}} |text = {{#if:{{{header|}}}|<div style="background:transparent; text-align:left; padding:2px;">{{{header}}}</div>}} {{listen/core |filename = {{{filename|}}} |title = {{{title|}}} |description = {{{description|}}} |alt = {{{alt|}}} |play = {{{play|}}} }} {{#if:{{{filename2|}}}| {{listen/core |filename = {{{filename2|}}} |title = {{{title2|}}} |description = {{{description2|}}} |alt = {{{alt2|}}} |play = {{{play2|}}} }}}}{{#if:{{{filename3|}}}| {{listen/core |filename = {{{filename3|}}} |title = {{{title3|}}} |description = {{{description3|}}} |alt = {{{alt3|}}} |play = {{{play3|}}} }}}}{{#if:{{{filename4|}}}| {{listen/core |filename = {{{filename4|}}} |title = {{{title4|}}} |description = {{{description4|}}} |alt = {{{alt4|}}} |play = {{{play4|}}} }}}}{{#if:{{{filename5|}}}| {{listen/core |filename = {{{filename5|}}} |title = {{{title5|}}} |description = {{{description5|}}} |alt = {{{alt5|}}} |play = {{{play5|}}} }}}}{{#if:{{{filename6|}}}| {{listen/core |filename = {{{filename6|}}} |title = {{{title6|}}} |description = {{{description6|}}} |alt = {{{alt6|}}} |play = {{{play6|}}} }}}}{{#if:{{{filename7|}}}| {{listen/core |filename = {{{filename7|}}} |title = {{{title7|}}} |description = {{{description7|}}} |alt = {{{alt7|}}} |play = {{{play7|}}} }}}}{{#if:{{{filename8|}}}| {{listen/core |filename = {{{filename8|}}} |title = {{{title8|}}} |description = {{{description8|}}} |alt = {{{alt8|}}} |play = {{{play8|}}} }}}}{{#if:{{{filename9|}}}| {{listen/core |filename = {{{filename9|}}} |title = {{{title9|}}} |description = {{{description9|}}} |alt = {{{alt9|}}} |play = {{{play9|}}} }}}}{{#if:{{{filename10|}}}| {{listen/core |filename = {{{filename10|}}} |title = {{{title10|}}} |description = {{{description10|}}} |alt = {{{alt10|}}} |play = {{{play10|}}} }}}} |below = {{#ifeq:{{{plain|}}}|yes||{{#ifeq:{{{help|}}}|no||<span style="font-size:smaller;">''{{#if:{{{filename2|}}}{{{filename3|}}}{{{filename4|}}}{{{filename5|}}}{{{filename6|}}}{{{filename7|}}}{{{filename8|}}}{{{filename9|}}}{{{filename10|}}}|these files|ਇਸ ਫ਼ਾਈਲ}} ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ? ਤਾਂ ਵੇਖੋ [[w:Wikipedia:Media help|ਮੀਡੀਆ ਮਦਦ]].''</span>}}}} }}<noinclude>{{documentation}}</noinclude> et2awrvveqg0brjjffp14a3v9uxzp32 10 2614 4797 2017-04-11T10:05:52Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki <table class="metadata plainlinks mbox-small{{#ifeq:{{lc:{{{position|}}}}}|left|-left}}" style="border:1px solid #aaa; background-color:#f9f9f9; {{{style|}}}"> <tr> {{#switch:{{{image|}}} |<!--BLANK-->|none={{td}} |#default=<td class="mbox-image">{{{image}}}</td> }} <td class="mbox-text" style="{{{textstyle|}}}"> {{{text}}} </td> {{#if:{{{imageright|}}} | <td class="mbox-imageright">{{{imageright}}}</td> }} </tr> {{#if:{{{below|}}} | <tr><td colspan={{#if:{{{imageright|}}}|3|2}} class="mbox-text" style="{{{textstyle|}}}"> {{{below}}} </td></tr> }} </table><noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> nyjbtuj9j58ne6vpqzffly0qwrdofwp 10 2615 4798 2017-04-11T10:07:46Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki <div class="haudio"> <div style="padding:2px 0;" class="fn">[[:File:{{{filename}}}|{{{title}}}]]</div> <div style="padding-right:4px;>{{#ifeq:{{{play|}}}|no||[[File:{{{filename}}}|220px|noicon|alt={{{alt|}}}]]}}</div> <div style="padding:0;" class="description">{{{description|}}}</div> </div> <hr><noinclude>[[Category:Template subpages|{{PAGENAME}}]]</noinclude> jzkvs3gpwm2xhlr79ip8s95utjudd3v 10 2616 4799 2017-04-11T10:11:58Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki <div style="font-size: x-large; text-align: center; margin: 0px auto 0px auto;">— [[ਵਿਕੀਜੂਨੀਅਰ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ/A|A]] [[ਵਿਕੀਜੂਨੀਅਰ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ/B|B]] [[ਵਿਕੀਜੂਨੀਅਰ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ/C|C]] [[ਵਿਕੀਜੂਨੀਅਰ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ/D|D]] [[ਵਿਕੀਜੂਨੀਅਰ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ/E|E]] [[ਵਿਕੀਜੂਨੀਅਰ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ/F|F]] [[ਵਿਕੀਜੂਨੀਅਰ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ/G|G]] [[ਵਿਕੀਜੂਨੀਅਰ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ/H|H]] [[ਵਿਕੀਜੂਨੀਅਰ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ/I|I]] [[ਵਿਕੀਜੂਨੀਅਰ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ/J|J]] [[ਵਿਕੀਜੂਨੀਅਰ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ/K|K]] [[ਵਿਕੀਜੂਨੀਅਰ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ/L|L]] [[ਵਿਕੀਜੂਨੀਅਰ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ/M|M]] [[ਵਿਕੀਜੂਨੀਅਰ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ/N|N]] [[ਵਿਕੀਜੂਨੀਅਰ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ/O|O]] [[ਵਿਕੀਜੂਨੀਅਰ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ/P|P]] [[ਵਿਕੀਜੂਨੀਅਰ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ/Q|Q]] [[ਵਿਕੀਜੂਨੀਅਰ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ/R|R]] [[ਵਿਕੀਜੂਨੀਅਰ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ/S|S]] [[ਵਿਕੀਜੂਨੀਅਰ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ/T|T]] [[ਵਿਕੀਜੂਨੀਅਰ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ/U|U]] [[ਵਿਕੀਜੂਨੀਅਰ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ/V|V]] [[ਵਿਕੀਜੂਨੀਅਰ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ/W|W]] [[ਵਿਕੀਜੂਨੀਅਰ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ/X|X]] [[ਵਿਕੀਜੂਨੀਅਰ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ/Y|Y]] [[ਵਿਕੀਜੂਨੀਅਰ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ/Z|Z]] —<br/> o1jg2ivaw3996ogykfaxy87z01n11uc 10 2617 4800 2017-04-11T10:15:18Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki <includeonly><td style="width:1px;"></td></includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude> 5ys9phlg8qmic82t3awvi5js5hp1779 0 2618 4802 2017-04-11T10:21:33Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''B''' ਦੇ ਲਈ '''B'''all</div> [[File:Generic_football.png|400px|center]] {{ {{BOOKTEMPLATE}} }} d7m8dv4y3oeouxv0mdk1ul4uqebwudd 0 2619 4803 2017-04-11T10:23:13Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''C''' ਦੇ ਲਈ '''C'''at</div> [[File:Black hills cat-tochichi.jpg|500px|center]] {{ {{BOOKTEMPLATE}} }} <br/> {{listen | filename = C is for cat.ogg | title = C ਦੇ ਲਈ Cat }} alaiium63hwu7jgieg838ipjwmshjpj 0 2620 4804 2017-04-11T10:24:39Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''D''' ਦੇ ਲਈ '''D'''uck</div> [[File:Coin-img_2219.jpg|500px|center]] {{ {{BOOKTEMPLATE}} }} na3v19y42gwquzjl87k11n2jrkiou60 0 2621 4805 2017-04-11T10:25:57Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''E''' ਦੇ ਲਈ '''E'''gg</div> [[File:Natural Easter Colored Eggs.jpg|360px|center]] {{ {{BOOKTEMPLATE}} }} <br/> {{listen | filename = E is for egg.ogg | title = E ਦੇ ਲਈ egg }} dspl8ix928llzsim0mjcwjff0vlnd6y 0 2622 4806 2017-04-11T10:27:37Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''F''' ਦੇ ਲਈ '''F'''ish</div> [[File:Pseudorasbora parva(edited version).jpg|500px|center]] {{ {{BOOKTEMPLATE}} }} <br/> {{listen | filename = F is for fish.ogg | title = F ਦੇ ਲਈ fish }} n9u2fp5zhpcioz2cmteuk3qae4p3rkq 0 2623 4807 2017-04-11T10:29:28Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''G''' ਦੇ ਲਈ '''G'''ate</div> [[File:Hargimont 051030 (5).JPG|500px|center]] {{ {{BOOKTEMPLATE}} }} <br/> {{listen | filename = G is for gate.ogg | title = G ਦੇ ਲਈ gate }} o4wplwdj9e6ohyo9ybw2ht0y0pfb31m 0 2624 4808 2017-04-11T10:31:12Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''H''' ਦੇ ਲਈ '''H'''orse</div> [[File:Bess2.jpg|500px|center]] {{ {{BOOKTEMPLATE}} }} <br/> {{listen | filename = H is for horse.ogg | title = H ਦੇ ਲਈ horse }} cwfyei612fkl6idjhfkrmpm0gura4kb 0 2625 4809 2017-04-11T10:32:31Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''I''' ਦੇ ਲਈ '''I'''gloo</div> [[File:Igloo_outside.jpg|400px|center]] {{ {{BOOKTEMPLATE}} }} <br/> {{listen | filename = I is for igloo.ogg | title = I ਦੇ ਲਈ igloo }} mwo3ddj6ilhaqut8twdkfanr6lk1gqy 0 2626 4810 2017-04-11T10:33:51Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''J''' ਦੇ ਲਈ '''J'''am</div> [[File:Marmeladesorten.jpg|500px|center]] {{ {{BOOKTEMPLATE}} }} <br/> {{listen | filename = J is for jam.ogg | title = J ਦੇ ਲਈ jam }} 02x3ogcw6v8vyk5km7bgufjt4ttr1rj 0 2627 4811 2017-04-11T10:35:49Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''K''' ਦੇ ਲਈ '''K'''angaroo</div> [[File:Kangaroo1.jpg|400px|center]] {{ {{BOOKTEMPLATE}} }} <br/> {{listen | filename = K is for kangaroo.ogg | title = K ਦੇ ਲਈ kangaroo }} bfv3ycjmx35myd7h78o7cmihi1ge16r 0 2628 4812 2017-04-11T10:37:40Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''L''' ਦੇ ਲਈ '''L'''ion</div> [[File:Lion-1.jpg|400px|center]] {{ {{BOOKTEMPLATE}} }} <br/> {{listen | filename = L is for lion.ogg | title = L ਦੇ ਲਈ lion }} pjoymsa09z2opvp795p87hmfqvus9kp 0 2629 4813 2017-04-11T10:39:04Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''M''' ਦੇ ਲਈ '''M'''ouse</div> [[File:Apodemus_sylvaticus_bosmuis.jpg|500px|center]] {{ {{BOOKTEMPLATE}} }} <br/> {{listen | filename = M is for mouse.ogg | title = M ਦੇ ਲਈ mouse }} jzbocxsyf1ky8tgr05usa1v5wsn7nme 0 2630 4814 2017-04-11T10:40:28Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''N''' ਦੇ ਲਈ '''N'''est</div> [[File:Hausrotschwanz_Brutpflege_2006-05-24_211.jpg|500px|center]] {{ {{BOOKTEMPLATE}} }} <br/> {{listen | filename = N is for nest.ogg | title = N ਦੇ ਲਈ nest }} nkzuu1r1utrxoogqhqx5mk202j7852n 0 2631 4815 2017-04-11T10:43:53Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''O''' ਦੇ ਲਈ '''O'''ctopus (ऑक्टोपस)</div> [[File:Expl0717 - Flickr - NOAA Photo Library.jpg|500px|center]] {{ {{BOOKTEMPLATE}} }} <br/> {{listen | filename = O is for octopus.ogg | title = O ਦੇ ਲਈ octopus }} jmzm04pvar0xm41smh70q3uxzpkog5f 0 2632 4816 2017-04-11T10:45:23Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''P''' ਦੇ ਲਈ '''P'''ig (सुअर)</div> [[File:Pig_USDA01c0116.jpg|300px|center]] {{ {{BOOKTEMPLATE}} }} <br/> {{listen | filename = P is for pig.ogg | title = P ਦੇ ਲਈ pig }} gr10cqbkuo9m52p9fwxzblgq5pxr0e2 0 2633 4817 2017-04-11T10:47:11Z Satpal Dandiwal 1275 "<div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''Q'' ਦੇ ਲਈ '''Q'''ueen (रानी)</div> [[File:Queen_Victoria_1887.jpg|300px|center]]..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''Q'' ਦੇ ਲਈ '''Q'''ueen (रानी)</div> [[File:Queen_Victoria_1887.jpg|300px|center]] {{ {{BOOKTEMPLATE}} }} <br/> {{listen | filename = Q is for queen.ogg | title = Q ਦੇ ਲਈ queen }} ng1e7u96x0z8vj1sjcehpw9dbzzobf5 0 2634 4818 2017-04-11T10:48:47Z Satpal Dandiwal 1275 "<div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''R''' ਦੇ ਲਈ '''R'''oad (सड़क)</div> ਤਸਵੀਰ:Road in Norway.jpg|500px|bo..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''R''' ਦੇ ਲਈ '''R'''oad (सड़क)</div> [[ਤਸਵੀਰ:Road in Norway.jpg|500px|border|center]] {{ {{BOOKTEMPLATE}} }} <br/> {{listen | filename = R is for road.ogg | title = R ਦੇ ਲਈ road }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ]] 7ctfjv8tltwfoxilh635l4zfrf4gm1k 0 2635 4819 2017-04-11T10:51:44Z Satpal Dandiwal 1275 "<div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''S''' ਦੇ ਲਈ '''S'''un (ਸੂਰਜ)</div> [[ਤਸਵੀਰ:April dawn.jpg|500px|center]..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''S''' ਦੇ ਲਈ '''S'''un (ਸੂਰਜ)</div> [[ਤਸਵੀਰ:April dawn.jpg|500px|center]] {{ {{BOOKTEMPLATE}} }} <br/> {{listen | filename = S is for sun.ogg | title = S ਦੇ ਲਈ sun }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ]] 82ul4sfst74aoju4o36823ufrmot0ug 0 2636 4820 2017-04-11T10:53:37Z Satpal Dandiwal 1275 "<div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''T''' ਦੇ ਲਈ '''T'''urtle (ਕੱਛੂਕੁੰਮਾ)</div> ਤਸਵੀਰ:Sea_Turtle..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''T''' ਦੇ ਲਈ '''T'''urtle (ਕੱਛੂਕੁੰਮਾ)</div> [[ਤਸਵੀਰ:Sea_Turtle.jpg|500px|center]] {{ {{BOOKTEMPLATE}} }} <br/> {{listen | filename = T is for turtle.ogg | title = T ਦੇ ਲਈ turtle }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ]] hgq7neemo8mth0ps3ulqajl77bpaw0q 0 2637 4821 2017-04-11T10:55:28Z Satpal Dandiwal 1275 "<div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''U''' ਦੇ ਲਈ '''U'''mbrella (ਛੱਤਰੀ)</div> ਤਸਵੀਰ:Umbrella.png|300px|c..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''U''' ਦੇ ਲਈ '''U'''mbrella (ਛੱਤਰੀ)</div> [[ਤਸਵੀਰ:Umbrella.png|300px|center]] {{ {{BOOKTEMPLATE}} }} <br/> {{listen | filename = U is for umbrella.ogg | title = U ਦੇ ਲਈ umbrella }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ]] tpu4p58joyedxnavynmu1ohewnfe391 0 2638 4822 2017-04-11T10:57:25Z Satpal Dandiwal 1275 "<div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''V''' ਦੇ ਲਈ '''V'''olcano (ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ)</div> ਤਸਵੀਰ:Augustine..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''V''' ਦੇ ਲਈ '''V'''olcano (ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ)</div> [[ਤਸਵੀਰ:Augustine_Volcano_Jan_12_2006.jpg|500px|center]] {{ {{BOOKTEMPLATE}} }} <br/> {{listen | filename = V is for volcano.ogg | title = V ਦੇ ਲਈ volcano }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ]] s9m7l34rl6s9laudjj1g5xqxwqeu8rt 0 2639 4823 2017-04-11T10:59:03Z Satpal Dandiwal 1275 "<div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''W'''ਦੇ ਲਈ '''W'''indow (खिड़की)</div> ਤਸਵੀਰ:Gordijnen_aan_venste..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''W'''ਦੇ ਲਈ '''W'''indow (खिड़की)</div> [[ਤਸਵੀਰ:Gordijnen_aan_venster.JPG|400px|center]] {{ {{BOOKTEMPLATE}} }} <br/> {{listen | filename = W is for window.ogg | title = W ਦੇ ਲਈ window }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ]] 9fmvmv8t3i185zsetb6kcxx5y66gr0e 0 2640 4825 4824 2017-04-11T11:01:08Z Satpal Dandiwal 1275 wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''X''' ਦੇ ਲਈ '''X'''ylophone (ਜੀਲੋਫ਼ੋਨ)</div> [[ਤਸਵੀਰ:Toy xylophone.jpg|500px|center]] {{ {{BOOKTEMPLATE}} }} <br/> {{listen | filename = X is for xylophone.ogg | title = X ਦੇ ਲਈ xylophone }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ]] aszza0is293p81h51n4sawhzztdf8if 0 2641 4826 2017-04-11T11:03:30Z Satpal Dandiwal 1275 "<div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''Y''' ਦੇ ਲਈ '''Y'''o-yo (ਯੋ-ਯੋ)</div> ਤਸਵੀਰ:Wooden yo-yo.jpg|300px|ce..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''Y''' ਦੇ ਲਈ '''Y'''o-yo (ਯੋ-ਯੋ)</div> [[ਤਸਵੀਰ:Wooden yo-yo.jpg|300px|center]] {{ {{BOOKTEMPLATE}} }} <br/> {{listen | filename = Y is for yoyo.ogg | title = Y ਦੇ ਲਈ yo-yo }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ]] m4u2fwg7uuu97j00dt47zg4ssavi2y6 0 2642 4827 2017-04-11T11:05:43Z Satpal Dandiwal 1275 new wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center; font-size: 400%;">'''Z''' ਦੇ ਲਈ '''Z'''ebra (ਜ਼ੈਬਰਾ)</div> [[ਤਸਵੀਰ:Zebra_rownikowa_Equus_burchelli_boehmi_RB3.jpg|500px|center]] {{ {{BOOKTEMPLATE}} }} <br/> {{listen | filename = Z is for zebra.ogg | title = Z ਦੇ ਲਈ zebra }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ]] eeecu69zr5uof027l8m5qdmfcsikaev 0 2643 4829 4828 2017-04-15T16:01:51Z ਰਾਜਵੀਰ ਕੌਰ 1335 wikitext text/x-wiki ਲੇਖਕ ਡਾ.ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿਸ਼ਾ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪੱਖਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ/ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ 6y8qowk6qq81c9jzab390o59at1dsff 2 2652 4849 2017-09-18T10:33:43Z Vit Koz 1446 "{{#babel:pa-0}}" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki {{#babel:pa-0}} slq93rd63gqzzvf673ndxv1j8b7suvh 2 2653 4852 2017-12-06T22:44:33Z -revi 957 -revi ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:분당선M/common.css]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:*Youngjin/common.css]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/분당선M|분... css text/css /* #REDIRECT */@import url("//pa.wikibooks.org/w/index.php?title=%E0%A8%B5%E0%A8%B0%E0%A8%A4%E0%A9%8B%E0%A8%82%E0%A8%95%E0%A8%BE%E0%A8%B0:*Youngjin/common.css&action=raw&ctype=text/css"); 0gc6lw8rexdv87vl0rytjjtaadpnwh4 2 2654 4854 2017-12-06T22:44:33Z -revi 957 -revi ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:분당선M/common.js]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:*Youngjin/common.js]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/분당선M|분당... javascript text/javascript /* #REDIRECT */mw.loader.load("//pa.wikibooks.org/w/index.php?title=%E0%A8%B5%E0%A8%B0%E0%A8%A4%E0%A9%8B%E0%A8%82%E0%A8%95%E0%A8%BE%E0%A8%B0:*Youngjin/common.js\u0026action=raw\u0026ctype=text/javascript"); 8d1et5ptffenveh010ycnuuf76mj0bd 3 2655 4856 2017-12-06T22:44:34Z -revi 957 -revi ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:분당선M]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:*Youngjin]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAut... wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਿਰੈਕਟ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:*Youngjin]] np2z7qak5ls6u5htoduuf1e8ac0l0ol 3 2656 4859 2018-02-02T13:45:28Z MarcoAurelio 914 MarcoAurelio ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Ks-M9]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Stïnger]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAu... wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਿਰੈਕਟ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Stïnger]] s8hu5ukmwfhkcmenapdnyniua0nch6v 2 2657 4861 2018-02-08T04:55:32Z Matiia 1155 Matiia ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Miguel2706/common.js]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:KernelFreeze/common.js]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Miguel2706|Mig... javascript text/javascript /* #REDIRECT */mw.loader.load("//pa.wikibooks.org/w/index.php?title=%E0%A8%B5%E0%A8%B0%E0%A8%A4%E0%A9%8B%E0%A8%82%E0%A8%95%E0%A8%BE%E0%A8%B0:KernelFreeze/common.js\u0026action=raw\u0026ctype=text/javascript"); oibfo7612y2911esvjgdorfv9wqm8jh 0 2658 4931 2018-06-25T02:38:53Z 59.89.78.140 "'ਚੌਥੀ ਕੂਟ' ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਦਾ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki 'ਚੌਥੀ ਕੂਟ' ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਦਾ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1998 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ 2000 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਚਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਚੌਥੀ ਕੂਟ ਅਤੇ ਮੈਂ ਹੁਣ ਠੀਕ ਠੀਕ ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਚੌਥੀ ਕੂਟ ਨਾਂ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵੀ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। nbhqi2icli61c60qwhbz83c66wcqret 0 2659 4932 2018-07-18T10:23:30Z 106.204.73.91 "ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਲਿਖੋ" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ wikitext text/x-wiki ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਲਿਖੋ lw0wuu91m12xqin33nxtuxsemsrt4ci 2 2660 4935 2018-10-08T17:05:55Z Pathoschild 22 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Vogone]]) javascript text/javascript mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Vogone/minerva.js&action=raw&ctype=text/javascript'); e7qk639lldxvphqcoowl3nfc7i3anx7